Кіріспе

Ирландия жұрлық атағындағы Лондондерри графы ("/l//ʌ//n//d//ən////d//ɹ//ei/ LUNdəndree") – Ирландия жұрлық атағы.

Тарих

Атақ 1816 жылы Роберт Стюартқа, Лондондерридің 1-ші графына берілді. Ол бұрын Ирландияның Төменгі палатасында Даун округін өкілдік еткен. Стюарт 1789 жылы Лондондерри бароны, 1795 жылы Даун графтығындағы Кастлерэг виконты, ал 1796 жылы Лондондерри графы атанды. Бұл атақтар Ирландия жұртының құрамында. Ол 1729-1737 жылдары Бомбей губернаторы болып үлкен байлық жинаған Роберт Коуэннің қарындасы және мұрагері Мэри Коуэнге үйленген Александр Стюарттың ұлы болды. Александр Ирландияның солтүстігіндегі Ольстердің батысында орналасқан Донегал графтығының солтүстігіндегі Инишоуэннің оңтүстік-батыс бұрышындағы Бэллилоун елді мекенінен шыққан. Дегенмен, Стюарттар отбасының байлығының көп бөлігі осы неке арқылы отбасыға келген мүліктерге негізделген. 1-ші маркиз – маркиз атағын алғанға дейін ешқандай атақты мұраға алмаған аз адамдардың бірі. Ол 1800 жылдан 1821 жылға дейін британдық Лордтар палатасында алғашқы жиырма сегіз ирландиялық өкілдің бірі болды. Оның орнын бірінші некесінен туған ұлы, Сара Сеймур иеленді. 2-ші маркиз, Лорд Кастлерэг (ол 1796-1821 жылдары виконт Кастлерэг лақап атымен танымал болды), көрнекті мемлекет қайраткері және дипломат болды. Кастлерэг 1812-1822 жылдары Ұлыбританияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарғаны және 1814-1815 жылдардағы Вена конгресінде маңызды рөл атқарғаны үшін есімдеріне түсті. Ол 1822 жылы, әкесінің орнын басып алғаннан кейін бір жыл өткен соң, өзін-өзі өлтірді. 2-ші маркиз әкесінің ізімен Лордтар палатасына өкіл ретінде кірмеді, бұл оған Төменгі палатадағы қызметін жалғастыруға мүмкіндік берді. Кастлерэгтың орнын оның туған інісі, 3-ші маркиз бағындырды. Ол 1-ші маркиздің екінші некесінен туған жалғыз ұлы, 1-ші граф Камденнің қызы Леди Фрэнсис Пратт болды. Ол армия генералы, ағасы сияқты белгілі саясаткер және дипломат болды. Лорд Лондондерри 1807-1809 жылдары Соғыс және колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болды, Наполеон соғыстарында қатысты және 1814-1823 жылдары Австрияда елші болды. 1814 жылы ол Біріккен Корольдіктің жұрты болып саналатын Донегал графтығындағы Стюарт соты мен Бэллилоунның бароны Стюарт атанды. 1819 жылы Лондондерри екінші әйелі ретінде Франсис Анн Вэйн Темпестке (1865 жылы қайтыс болды) үйленді, ол сэр Генри Вэйн Темпесттің қызы және бай мұрагері, 2-ші баронет, осы неке арқылы Дарем графтығындағы маңызды мүліктер Стюарт отбасына келді. Ол некеде Вэйн тегін қосымша алды және 1823 жылы Дурхам графтығы Палатиніндегі Сеам виконты Сеам және Вэйн графы атанды. Бұл атақтар Ұлыбритания жұртының құрамында. Лорд Лондондерри Сеам виконттығы мен Вэйн графтығынан ерекше қалдырылғандықтан, оның екінші некесінен туған үлкен ұлы мұрагерлікке ие болды, ал ирландиялық атақтары мен Стюарт барониясы оның бірінші некесінен туған ұлы, Леди Кэтрин Блай, 4-ші маркизға берілді. Ол 1872 жылы баласыз қайтыс болды және оның орнын 1854 жылы екінші граф Вэйн ретінде әкесіне мұрагерлік еткен 5-ші маркиз иеленді. Ол Төменгі палатада Дурхам Солтүстігін өкілдік етті және Дурхам графтығының Лорд-лейтенанты болып қызмет етті. 1851 жылы 5-ші маркиз Корольдік лицензия бойынша Темпест қосымша тегін алды. Ол қайтыс болғаннан кейін атақтары оның үлкен ұлы, 6-шы маркизге өтті. Ол консервативті саясаткер болды және Лорд Солсбери мен Артур Балфурдың басқаруында Ирландияның Лорд-лейтенанты, Пошта министрі, Білім беру кеңесінің президенті, Лорд-жасырма мөр және Лорд-президент ретінде қызмет атқарды. 1885 жылы ол Корольдік лицензия бойынша Стюарт қосымша және негізгі тегін қабылдады. Оның орнын консервативті саясаткер болған 7-ші маркиз ұлы иеленді. Ол Ирландия және Ұлыбритания саясатында мансап жасады, бірақ 1931-1935 жылдары Әуе күштері министрі ретінде танымал болды. Лорд Лондондерри кейіннен неміс үкіметінің жоғары лауазымды тұлғаларымен бейресми дипломатиялық байланыстары үшін танымал болды. 1936 жылдың қаңтарынан 1938 жылдың қыркүйегіне дейін ол нацистік Германияға алты рет сапар шекті, бірнеше рет Адольф Гитлермен кездесіп, оның кейбір көзқарастарына жақтас болды. Оның әйелі Эдит Вэйн Темпест Стюарт, Лондондерридің маркизасы, Рамсей Макдональдпен жақын достығымен есімдеріне түскен ықпалды қоғамдық қонақүй иесі болды. Лорд Лондондерридің орнын оның ұлы, 8-ші маркиз иеленді. Ол 1931-1945 жылдары консервативті ретінде Төменгі палатада Даун округін өкілдік етті. Маркиздіктің мұрагері Виконт Кастлерэг деп аталады, бірақ маркиз сонымен қатар Вэйн графы, ал мұрагердің мұрагері, егер ол болса, Стюарт лорды деп аталады. 1823-1854 жылдары және 1872-1999 жылдары Лондондерридің маркиздері Лордтар палатасында Вэйн графы ретінде отырды. 1822-1823 жылдары және 1854-1872 жылдары олар Стюарт лорды ретінде отырды.

Тұрғын үйлер

Негізгі отбасылық резиденциялар Ньютаунардс маңындағы Маунт-Стьюарт, Даун графтығы, Солтүстік Ирландия және Дархам графтығындағы Уайниард парк поместьесі болды. Басқа да мүліктерге Дархам графтығындағы Сиэм Холл, сондай-ақ Лондондағы Парк-лейндегі Лондондерри үйі (кейіннен Лондондерри қонақ үйі орналасқан) және Уэльстің орталық бөлігіндегі Плас Макинлле кірді.

Қазіргі теңестірілген

Фредерик Обри Вэйн Темпест Стюарт, Лондондерридің 10-шы маркизі (6 қыркүйек 1972 жылы туған) – 9-шы маркиздің және оның әйелі Дорин Патрисия Уэллстің ұлы, ол 1955 жылдан 1974 жылға дейін Корольдік балетінде балерина болған. Ол туған кезден бастап Кастлерег виконты, кейіннен Вэйн графы атағын алды. 2012 жылдың 20 маусымында Вэйн графы әкесінен кейін Лондондерри маркизі (I, 1816), Лондондерри графы (I, 1796), Вэйн графы (Ұлыбритания, 1823), Кастлерег виконты (I, 1795), Сихем виконты (Ұлыбритания, 1823), Стюарт соты мен Бэллилоун бароны Стюарт (Ұлыбритания, 1814) және Лондондерри бароны (I, 1789) титулдарын мұраға алды.

Пайдаланылған әдебиеттер

Кид, Чарльз, Уильямсон, Дэвид (редакторлар). Дебретттің "Peerage and Baronetage" (1990 жылғы басылымы). Нью-Йорк: Сент-Мартинс Пресс, 1990 жыл.