Кіріспе
Флорида штатындағы стадион, АҚШ. Жыл сайынғы американдық колледж футболының ойыны.
annual American college football bowl game
Стадион 1937 жылдың 10 желтоқсанында «Майами Урагандары» футбол командасы үшін ашылды. 1926 жылдан 1937 жылға дейін Майами университеті «Тамиами паркіне» жақын стадионда, сондай-ақ «Оранж Боул» салынарға дейін «Мур паркінде» ойнады. 1930 жылдардың соңында қысқа мерзімге «Оранж Боул» Халықаралық бейсбол федерациясының кеңсесіне орналасқан. Стадион бастапқыда 23 739 адамға арналған орындықтармен жабдықталған, бұл стадионның соңғы құрылымындағы жағалау орындықтарының төменгі деңгейіне сәйкес келеді. 1938 жылдың қаңтарында өткен алғашқы «Оранж Боул» ойынына 19 000-нан аз адам келсе, келесі жылы 32 000-нан астам көрермен жиналды. 1940 жылдары энд зоналарға орындықтар қосылды, ал 1950 жылдардың соңына қарай стадион жағалау бойында екі қабатты болып қайта жаңартылды. 1966 жылдың 2 қыркүйегінде AFL командасы «Майами Дельфинс» стадионда алғашқы ресми маусымдық ойынын өткізді. 1960 жылдары батыс энд зонасына жоғарғы қабат салынды, нәтижесінде стадионның сыйымдылығы 80 010 адамға жетті. 1965 жылдың 1 қаңтарында «Оранж Боул» алғаш рет кешкі уақытта телеарнадан көрсетілген колледж боулинг ойыны болды.
ХХ ғасырдың аяғы
1966 жылдан 1968 жылға дейін және 1970 жылдары Orange Bowl стадионының ашық (шығыс) жағында тірі дельфин сақталған. Ол тачдаун мен гол соққанда резервуарда секіріп қуанған. 1970 жылдары орнатылған резервуарды Эван Буш жасап, ойын кезінде Эван Буш пен Дене Уитакер күтіп ұстаған. Флипер 1968 жылдан кейін шығындарды үнемдеу үшін және 1970 жылдары стрестен қорғау үшін Orange Bowl-дан алынып тасталды. "Ace Ventura: Pet Detective" фильмінде, Dolphins командасы гол соққан сайын ерекше қимылдар жасаған Snowflake атты тірі дельфин, Дан Мариноға қарсы кек алу жоспарының бөлігі ретінде ұсталғаннан кейін фильмнің сюжеттік желісіне негіз болды. 1977 жылы шығыс жақтағы тұрақты орындықтар алынып тасталды, ал кейіннен жасалған жаңартулар стадионды соңғы сыйымдылығы мен дизайнына жеткізді. Ашық жағынан қаланың көкжиегін, қазіргі заманғы есептегіш тақтасы мен пальма ағаштарының үстінен көруге болады. 1970 жылдары алты маусымды қоспағанда, стадионның беті табиғи шөппен жабылған. 1970 жылғы футбол маусымына AstroTurf-қа ұқсас жасанды шөп – PolyTurf төселді. 1976 жылғы қаңтарда Super Bowl X-тен кейін ол алынып тасталды және "Prescription Athletic Turf" деп аталатын табиғи шөппен ауыстырылды. 1980 жылы стадион Мариел қайық көтерілісі кезінде Оңтүстік Флоридаға келген кубалық босқындарды уақытша қабылдау орталығы ретінде пайдаланылды. Hall of Fame бас жаттықтырушысы Дон Шула басшылығымен Майами Дельфинз командасы Orange Bowl стадионында AFC Шығыс дивизионындағы қарсыластарына қарсы жеңіске жетті. Шула басшылығымен "Дельфинз" Балтимор/Индианаполис Колтс (15–3), Бостон/Нью-Ингленд Патриотс (15–1), Буффало Биллз (16–1) және Нью-Йорк Джетс (13–4–1) командаларына қарсы 57–9–1 (плей-офф ойындарын қоса алғанда 60–10–1) есебімен үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Олар сонымен қатар барлық келуші команданы кем дегенде бір рет жеңіп, 11 командаға қарсы толық жеңіс тіркелді. Плей-оффтағы AFC East қарсыластарымен нәтижелері: AFC Чемпионаты ойындары: (1971, Майами 21, Балтимор 0); (1982, Майами 14, Нью-Йорк Джетс 0) және (1985, Нью-Ингленд 31, Майами 14); AFC бірінші кезеңінің ойыны (1982 жылғы маусым қысқартылды, Майами 28, Нью-Ингленд 13). Шула дәуірінде Orange Bowl стадионындағы айқын жеңіс серияларына Буффало Биллз командасына қарсы 13–0 және Нью-Ингленд Патриотс командасына қарсы 15–0 сериялары кіреді. Сонымен қатар, Майами Дельфинз 1971–1975 жылдар аралығында үйде 31 ойын жеңіп, төрт плей-офф жеңісі мен 1972 жылғы тамаша маусымын қамтыды. "Дельфинз" Hard Rock стадионында осындай жетістікке қол жеткізе алмады. Hard Rock стадионындағы жетістіксіздіктің көп бөлігі таланттың төмендеуіне және ұйымдық тұрақтылыққа байланысты болғанымен, "Дельфинз" Orange Bowl стадионында алған үй алаңының артықшылығы жаңа стадионынан әлдеқайда жоғары екені де кеңінен мойындалды. Бұл Orange Bowl стадионының атмосферасына байланысты болды. Орындықтардың алаңға жақын орналасуы, жабық Батыс аймағы, металл трибуналар және болат конструкция (әрине, команданың жетістіктері мен көп жылдар бойы Майамидің жалғыз кәсіби спорт командасы ретіндегі мәртебесі) Боулды NFL-дегі ең шулы және қызықты стадиондардың біріне айналдырды. Келуші команданың квотербектері көбінесе төрешілерге шағымданатын немесе командаластары сигналдарды естімейтін болғандықтан уақыт сұрауға мәжбүр болатын, әсіресе "Дельфинз" жабық Батыс аймағында гол сызығын қорғағанда. Hard Rock стадионы әлдеқайда жаңа және таза және ең жақсы жабдықтарымен NFL-дегі ең жақсы нысандардың бірі болып саналады, бірақ орындықтар Orange Bowl стадионындағы ұқсас орындықтарға қарағанда алаңнан артқарақ орналасқан. Нәтижесінде, тіпті ең шулы кезде де Hard Rock стадионы Orange Bowl сияқты шулы болмайды. Orange Bowl сонымен қатар NCAA-ның ең ұзақ колледж футболындағы үй алаңындағы жеңіс сериясының орны болды. 1985 және 1994 жылдар аралығында Майами Урагандары Боулда қатарынан 58 ойын жеңіп, Вашингтон Хаскистермен аяқталды. Стадионның үй алаңының артықшылығына жанкүйерлер аяқтарымен діріл тудыратын болат конструкция да кіретін. Стадионның соңғы жылдары шуылды тоқтату үшін бетон арматурасы орнатылды. Батыс аймағының артықшылығы әлі де сақталды, оның салыстырмалы түрде тар радиусы жанкүйерлердің шуын күшейтеді. Батыс аймағы Флорида штатының Семинольс командасының қатарынан жеңіліске ұшырауына себеп болған "Wide Right" қарғысының бір факторы болды. Бұл бөлімнің шуы соншалықты қатты болғандықтан, кейбір футбол комментаторлары оны студенттер бөлімімен шатастыратын. Футболдан басқа, стадион концерттер мен басқа да қоғамдық іс-шараларды өткізді. Стадионның тұрақты сыйымдылығы 74 476 орындыққа тең болды, ал концерттер мен басқа да іс-шаралар үшін қосымша орындықтар алаңға орналастырылғанда 82 000 орынға дейін сыйымдылық артты.
Колледж футболы
Маями қаласы стадионды кең ауқымды жөндеу жоспарын бастады. Алайда, бұл жоспарлар орындалмады, себебі Маями Флорида Марлинстерін қалада қалдыруға баса назар аударды. Нәтижесінде, егер 45 күн ішінде стадионды жаңарту жоспары қабылдалмаса, «Харрикейнз» командасы Маями Гарденс қалашығындағы «Долфин» стадионына (қазіргі «Hard Rock Stadium») көшуге мәжбүр болады деп мәлімдеді. Кейбір сарапшылар Маями колледжге кетуге рұқсат береді деп опасылды, содан кейін «Оранж Боул» бұзылып, орнына Марлинстерге арналған жаңа стадион салынады деді. Бұл опасы қағидаға айналды, Майами университетінің спорт директоры Пол Ди «Харрикейнз» командасы 2008 жылғы маусымда «Долфин» стадионына көшетінін жариялады. Ди және университет президенті Донна Шалала 2007 жылдың 21 тамызында Хехт атлетикалық орталығында өткен баспасөз мәслихатында бұл туралы хабарлады. Университет сол кездегі «Долфин» стадионында ойнау үшін 25 жылдық келісімшартқа қол қойды. Маями қаласының басқарушысы Пит Эрнандестің сөзіне сүйенсек, бұл «Оранж Боулды» жаңа Марлинс стадионының орналасуы үшін қарастыруға мүмкіндік берді. Алайда, бұл мәселе бойынша келіссөздерді қайта бастау үміті көп ұзамай жойылды. Көптеген «Харрикейнз» жанкүйерлері стадионды ауыстыру шешіміне қарсы болды және «Оранж Боулды» команданың үй стадионы ретінде сақтап қалуды қалаған, себебі «Долфин» стадионының кампустан алыс болуы, «Харрикейнз» командасының тарихи жетістіктерімен байланысты мәдени ескерткіштің жоғалуы және паркинг құнының артуы мүмкін еді. Көптеген жанкүйерлер әртүрлі телеарналарға, баспа баслымдарына және интернетке берген сұхбаттарында команда «Оранж Боулдан» кеткеннен кейін «Харрикейнз» футбол маттарына қатыспайтындарын мәлімдеді. Кейбір сарапшылар «Оранж Боулдан» кету шешімі Маями «Харрикейнз» командасына қарғыс әкелген болуы мүмкін деп болжады және мысал ретінде Маями «Долфинз» командасын келтірді. Шындығында, 2007 жылғы маусымда Маями «Харрикейнз» командасының нашар өнер көрсетуіне түсініктеме берудің ең көп таралған түсіндірмесі – «Олар «Оранж Боулдан» кеткеннен бері бұрынғыдай емес» болды. Майами университеті «Оранж Боулда» өткізген соңғы матты ESPN телеарнасында тікелей эфирде Вирджинияға қарсы 48:0 есебімен ұтырды. Бұл Майами командасының тарихындағы ең ірі жеңіліс болды, дей тұрғанмен, 2015 жылы Клемсон Майамиді 58:0 есебімен жеңгенге дейін осындай көрсеткіш қайталанбады. «Оранж Боулда» өткен соңғы университет футболы матчында FIU «Алтын Пантералары» Солтүстік Техасқа қарсы жеңіске жетті. FIU өздерінің үй стадионы жөндеуден өткендіктен маусым бойы «Оранж Боулды» үй стадионы ретінде пайдаланды. Ал өткен жылы Маями мен FIU командалары «Оранж Боулда» екі жоспарланған матчтың біріншісінде жаппай төбелес ұйымдастырған еді.
Мотоциклмен болған қайтыс болған оқиға
1997 жылдың 8 ақпанында Майамидегі "Оранж Боул" стадионында "U.S. Hot Rod Monster Jam" жарысы өтті. Көрсетілімнің бір бөлігі ретінде мотоциклмен трюк жасаушы Кори Скотт пандусқа мініп, ауада ілінген торға түсуге тырысты. Скотт торды өткізіп алып, сыртқа ұшып, 70 фут (21 метр) биіктіктен төмен құлап кетті. Кейін ол Джексон мемориалдық ауруханасында көз жұмды. Бұл оқиғаны шамамен 30 мың көрермен бақылады.
Вильма дауылы
2005 жылдың қазан айында «Уилма» дауылы стадионның құрылысына зақым келтірді, бұл ескірген нысанды бұзу туралы пікірлерді қайта көтерді. Зақым 2005 жылғы университет футболы маусымы аяқталған соң жөнделді. Дауылдан кейін стадион FEMA жедел жәрдем орталығы ретінде пайдаланылды.
Соңғы жыл және бұзылған жерлер
2008 жылдың мамыр айында «Оранж Боул» стадионы бұзылды, ал қазір сол жерде «LoanDepot Park» орналасқан. Кейбір наразылықтарға қарамастан, тарихи стадионды бұзу туралы шешім қабылданды, себебі Майами университеті 2007 жылғы маусымнан кейін «Оранж Боулдан» шығып, 2008 жылы «Sun Life Stadium» стадионында 25 жылдық келісімшарт бойынша ойындар өткізуге көшкенін хабарлады. 2007 жылдың 10 қарашасында Майами университетінің «Урағаны» командасы «Оранж Боулдағы» соңғы ойынында жеңіліске ұшырады, «Вирджиния Кавальерс» командасы Майамиді 48:0 есебімен тікелей жеңді. Бұл «Урағандар» тарихындағы екінші ең ірі үй стадионындағы жеңіліс болды. «FIU Golden Panthers» (қазіргі «Panthers») командасы 2007 жылдың 1 желтоқсанында «Оранж Боулда» «North Texas Mean Green» командасына қарсы өткен ойында 38:19 есебімен жеңіске жетіп, 23 ойындық жеңіліс тізбегін үзді. Бұл жеңіліс көптегендердің пікірінше, алдыңғы жылы болған «UM FIU» төбелес салдарынан болған дисквалификациялардың нәтижесі болған. «Golden Panthers» командасы «FIU Stadium» салыныс кезінде «Оранж Боулды» үй стадионы ретінде пайдаланғандықтан, бұл жеңіс оларға «Оранж Боулдың» колледж футболындағы соңғы ойынын үй стадионында жеңіспен аяқтағанын мақтан етуге мүмкіндік берді. 2008 жылдың 4 қаңтарында «The Offense Defense All American Bowl» атты жоғары мектептің жұлдыздар командалары арасындағы ойын өтті, бұл жабылу шараларынан бұрынғы соңғы ойын болды. 2008 жылдың 26 қаңтарында «Оранж Боул стадионына қоштасу» флаг-футбол ойыны өткізілді. Ойынға бұрынғы «Dolphin» командасының және Даңқ залының ойыншысы Дэн Марино, сондай-ақ Марк Дупер, Меркьюри Моррис, Дуайт Стивенсон, А.Дюхе, Дон Строк, Джим Кик, Джон Оффердал, Джим Келли, Берни Косар, Мелвин Браттон, Брайан Блейдс, Бенни Блейдс және Эдди Браун қатысты. NFL-де ең көп жеңіске жеткен жаттықтырушы Дон Шула «Dolphins» командасын жаттықтырды, ал Флорида Атлантикалық университетінің және бұрынғы «Hurricanes» командасының жаттықтырушысы, сондай-ақ «Dolphins» командасының бұрынғы көмекшісі Говард Шнелленбергер Майами университетін жаттықтырды. «Оранж Боул» стадионы соңғы рет 2008 жылдың 8-10 ақпанында стадионның артефактілері мен естелік заттарының аукционына есіктерін ашты. Стадионның бөлшектері сатылып, «Mounted Memories» компаниясына тиесілі болды. «Оранж Боулды» бұзу жұмыстары 2008 жылдың 3 наурызында басталды және 2008 жылдың 14 мамырында аяқталды. «Оранж Боул» – Супер Боулды қабылдаған, қазір бұзылған сегіз стадионның бірі. Қалған жеті стадион: «Tulane Stadium» (үш Супер Боул қабылдаған; 1980 жылы бұзылған), «Tampa Stadium» (екі Супер Боул қабылдаған; 1999 жылы бұзылған), «Stanford Stadium» (бір Супер Боул қабылдаған; 2006 жылы бұзылып, қайта жаңартылған), «Hubert H. Humphrey Metrodome» (бір Супер Боул қабылдаған; 2014 жылы бұзылған), «Georgia Dome» (екі Супер Боул қабылдаған; 2017 жылы бұзылған), «Pontiac Silverdome» (бір Супер Боул қабылдаған; 2018 жылы бұзылған) және «San Diego Stadium» (үш Супер Боул қабылдаған; 2021 жылы бұзылған).
Еске алу белгісі
Жаңа Marlins Park аясында, Major League Baseball-дың «Майами Марлинс» командасының үй стадионы ретінде, Майами-Дейд округінің «Art in Public Places» бағдарламасы Дэниел Аршам мен Snarkitecture компанияларына Майами «Оранж Боул» стадионының құрметіне қоғамдық өнер туындысын жасауды тапсырды. Олардың жобасы бастапқы «Майами Оранж Боул» тақтасының әріптерін негіз етіп, жаңа стадионның шығыс алаңында 3 метрлік апельсин түсті бетон әріптерді қайта орналастырды, осылайша келушілер олардың арасымен қозғалғанда жаңа сөздер құрайды.
Бейсбол
Маями Марлинс – 1956 жылғы 7 тамызда 50 жастағы Сатчел Пейджтің Марлинс сапында тартуын шамамен 57 000 жанкүйер көрді. Осы кезде ойын алаңы стадионның оңтүстік-шығыс бұрышына орналастырылып, оң жақ трибунасының алдына уақытша биік қоршау қойылды. Кіші лигадағы «Марлинс» 1956 мен 1960 жылдар аралығында мұнда кейбір ойындар өткізді. 1990 жылғы Кариб теңізі сериясы – Кариб теңізі сериясының екінші кезеңінің 20-шы турнирі он жыл бойы бейсбол қабылдамаған «Orange Bowl» стадионында өтті. Көптеген адамдар бұл серияны сәтсіз эксперимент деп есептеді, әсіресе 1990 жылға қарай стадион бейсболға жарамсыз болғандықтан. Доминикан Республикасы, Венесуэла, Мексика және Пуэрто-Рико командалары қатысқан жеті күндік серияны барлығы шамамен 50 000 жанкүйер тамашалады. Доминикан лигасының «Леонс дель Эскогидо» командасы бас жаттықтырушы Фелипе Рохас Алу және серияның ең бағалы ойыншысы Геранимо Берроаның жетекшілігімен жеңіске жетті.
Майами алаңы
1940 жылдан 1965 жылға дейін Майами университетінің бейсбол командасы стадион тұрған блоктың оңтүстік-батыс бұрышындағы алаңда өнер көрсетті. Алмаз және шағын жабық трибуналар сол бұрышта орналасқан, орталық алаңның сыртын футбол стадионының сыртқы галереясымен, ал оң алаңның сыртын үлкен стадионға дейін созылатын жолмен шектеседі. Сонымен қатар, алаңның шығыс жағында софтбол алаңы да болды – футбол маусымында бейсбол және софтбол алаңдары екеуі де тұрақ ретінде пайдаланылды. 1973 жылы «Хуррикенз» жаңа стадион ашты, ал Майами Филдтің кішкентай трибунасы бұзылып, екі алаңның орнына толыққанды тұрақ аймақтары құрылды.
Танымал мәдениетте
Orange Bowl 1977 жылғы "Қара жексенбі" фильмінде маңызды орын болды. 1976 жылғы 18 қаңтарда Супербоул X кезінде фильмнің маңызды бөлігі түсірілді. Spike TV-нің "Pro vs. Joes" телесериалының үшінші маусымының екі эпизоды осы жерде түсірілді. Бұл эпизодтар Оңтүстік аймақтық плей-офф турнирі болды. 1994 жылғы "Айс Вентура: Жануарларды іздеуші" комедиясының көп бөлігі Orange Bowl стадионында түсірілді. 1980 жылғы Мариэль кемелермен көшірілу кезінде стадионның атқарылған рөлі 1995 жылғы "Перес отбасы" фильмінде көрсетілген. 1980 жылғы "Смоки және Бандит II" фильмінің бір көрінісі Orange Bowl алаңында түсірілді, онда Питтсбург Стиллерз командасының Терри Брэдшоу және "Қатал" Джо Грин эпизодтық түрінде қатысты. "Driv3r" видео ойынында басты кейіпкер Таннер Майами Orange Bowl стадионының алаңына және трибуналарына кіре алады, онда ол жеңілуге тиіс қарсыласын табады. "Майами Вице" сериалының бірнеше көрінісі 1988 жылы ("Үнді соғыстары") және 1989 жылы ("Қатты соққылар") осы жерде түсірілді. Orange Bowl 1977 жылғы Бад Спенсер және Теренс Хилл қатысқан "Қылмыс жойғыштары" фильмінде де пайда болды. Orange Bowl 1980 жылғы Эрнест Боргнин мен Теренс Хилл қатысқан "Супер Фуз" фильмінде де болды. Orange Bowl 1999 жылғы Оливер Стоунның "Кез келген жексенбі" фильмінде ойдан шығарылған Майами Шарксының үй стадионы ретінде көрсетілді, онда бірнеше футбол сахналары түсірілді.