Кіріспе
Алоха стадионы – Халавада орналасқан жабық көп мақсатты стадион. Бұл Гавайи штатындағы ең үлкен стадион. Стадион жанкүйерлерге қатысу мүмкіндігін белгісіз мерзімге тоқтатты және жаңа іс-шараларды жоспарлауға мораторий салды. Ол Skyline теміржол жүйесінің Халава станциясының жанында орналасқан. Алоха стадионы 1975-2020 жылдар аралығында Гавайи Университетінің Рейнбоу Уорриорс футбол командасының (Маунтин Вест Конференциясы, NCAA I FBS) үй стадионы болды. Ол сонымен қатар колледж футболының Гавайи кубогын (2002–2019) және Хула кубогын (1976–1997, 2006–2008, 2020–2021) қабылдады, ал бұрын 1980 жылдан 2016 жылға дейін (2010 және 2015 жылдардан басқа) Ұлттық футбол лигасының Про Боул ойындарына үйі болды. Ол көптеген мектеп футбол матчтарына және үлкен концерттер мен іс-шараларға, соның ішінде мектеп бітіру салтанаттарына да орын болды. Стадион 1975 жылдан 1987 жылға дейін, команда Колорадо-Спрингске көшіп келгенге дейін, Тынық мұхиты жағалау лигасының (PCL) AAA «Гавайи аралдары» командасының үй алаңы болды. Стадионның тұрақ орнында жиі өткізілетін алмасу жиындары көп көрерменді тартады.
Aloha Stadium is a closed multi purpose stadium located in Halawa, Hawaii, a census designated place that is a western suburb of Honolulu. It is the largest stadium in the state of Hawaii. , the stadium ceased fan attended operations indefinitely, and placed a moratorium on the scheduling of new events. It is located next to the Hālawa station of the Skyline rail system. Aloha Stadium served as home to the University of Hawaii Rainbow Warriors football team (Mountain West Conference, NCAA Division I FBS) for the 1975 through 2020 seasons. It also hosted college football's Hawaii Bowl (2002–2019) and Hula Bowl (1976–1997, 2006–2008, 2020–2021), and formerly was home to the National Football League's Pro Bowl from 1980 through 2016 (except in 2010 and 2015). It also hosted numerous high school football games, and served as a venue for large concerts and events, including high school graduation ceremonies. The stadium was home field for the AAA Hawaii Islanders of the Pacific Coast League (PCL) from 1975 to 1987, before the team moved to Colorado Springs. Frequent swap meets in the stadium's parking lot often draw large crowds.
Тарих
1975 жылға дейін Гонолулудың негізгі ашық стадионы – Король көшесіндегі ағаштан салынған стадион болған. Алайда, 1960 жылдары ол өзінің қызмет ету мерзімінің соңына жетті және Triple A бейсболының стандарттарынан төмен болды. Жаңа стадион қажеттілігі Гавайи Rainbows футбол командасының NCAA I дивизионына көшуімен күшейді. Гонолулу қаласының батысында және Гонолулу халықаралық әуежайынан 3 км (2 миль) солтүстікте орналасқан Алоха стадионы 1975 жылы 37 миллион долларға салынды. Болаттан салынғандықтан, стадионға «Металл Мекка» деген лақап ат қойылды. Бейсбол алаңы, футбол алаңы сияқты, солтүстік-батысқа (базадан орталыққа қарай) бағытталған. Алоха стадионындағы алғашқы спорттық шара 1975 жылдың 13 қыркүйегінде Гавайи және Техас A&I (қазіргі Техас A&M Kingsville) арасындағы колледж футболы ойыны болды, онда қонақтар 43–9 есебімен жеңіске жетті. Стадионның алғашқы тұрақты арендаторы – кіші лигалық бейсбол командасы Гавайи Аралдары үшін біршама мәселелі болды. Оахудың оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан ол, команданың Моилилидегі жанкүйерлер базасынан қашық болды, көптеген жанкүйерлер сапарға шығуға ықылассız болды. Сонымен қатар, жергілікті қоғамдық көлік (TheBus) Гонолулу стадионының бас қақпасында тоқтаса, Алоха стадионының аялдамасы қақпадан біршама алыс орналасқан. Нәтижесінде, келушілер саны күрт төмендеді және толыққанды қалпына келмеді – бұл франшизаның материкке көшуіне себеп болған маңызды фактор. Сонымен қатар, стадион басшылығы бастапқыда AstroTurf алаңында металл тікенектерді пайдалануға рұқсат бермеді. 1976 жылдың мамыр айының басында өткен ойын кезінде Такома Твинз командасының бастапқы питчері Билл Батлер Такома клубының директивасына сәйкес металл тікенектер киді. Жауап ретінде стадион басшылығы орталық алаңның жарығын сөндірді, ал 35 минуттан кейін төрешілер ойынды Твинзге беруге мәжбүр болды. Командалар PCL-дің Батыс дивизионында бірінші орынды бөлісіп аяқтағаннан кейін, Гавайи Такомада өткен бір ойындық плей-оффта жеңіске жетті. Алғашқы құрылысында Алоха стадионы әртүрлі спорттық жарыстар мен басқа да мақсаттар үшін әртүрлі конфигурацияларға ие болды. 7000 орындықтан тұратын 4 жылжымалы секция, әрқайсысы Rolair Systems компаниясының (NASA-ның енгізілген технологиясын пайдаланған компания) инженеры, мәселенің себебі стадионның негізіндегі бетон плиткалардың техникалық талаптарын орындамаған бетон мердігерінен туындағанын мәлімдеді.
Қауіпті жағдайлар
Гавайиде стадионның физикалық жағдайына алаңдаған заң шығарушылармен көптеген талқылаулар өтті. Сонымен қатар, ғимараттың тозуы, бірнеше жүз орындықты ауыстыру қажеттігі және көбірек жанкүйерлерді қабылдау үшін дәретханаларды кеңейту мәселелері де қарастырылды. Бірақ, Гонолулудың теңіз тұзына толы климатын ескерсек, металл тоқтаусыз тозып келді. 2005 жылы Гонолулудағы Wiss, Janney, Elstner Associates, Inc. инженерлік фирмасы жүргізген зерттеуге сәйкес, стадионды толыққанды қалпына келтіруге 99 миллион доллар, ал келесі 20 жылға оның қызмет ету мерзімін ұзарту үшін күтімге және жөндеуге қосымша 115 миллион доллар қажет болды. 2007 жылдың басында штаттық заң шығарушылар Алоха стадионының қызмет ету мерзімін тағы 20-30 жылға ұзарту үшін шамамен 216 миллион доллар жұмсаудың орнына, жаңа стадион салуға 300 миллион доллар жұмсауды ұсынды. Бір кеңес мүшесі, егер келесі жеті жылдың ішінде дереу жөндеу жұмыстары жүргізілмесе, қауіпсіздік себептерімен стадионды бұзуға тура келетінін мәлімдеді. 2007 жылдың мамыр айында штат құрылымдағы коррозияны және тозуды жоюға 12,4 миллион доллар бөлді.
Кеңейту және жетілдіру
2003 жылы стадионның жабыны АстроТурфтан (стадион ашылғаннан бері қолданылып келді) ФилдТурфқа ауыстырылды. 2010 жылы Алоха стадионы жоғары сапалы бейне мүмкіндіктерімен жаңарту үшін есептік тақтасын және бейне экранын толығымен жаңартты. Алоха стадионының басқарушы органы барлық орындықтарды, тот басқан элементтерді, тұрақ орындарын, қосымша дәретханаларды, жаяу өткелдерінің тіректерін, жабық лаунж бөлмесін және тағы да басқаларын ауыстыруды жоспарлады. Сондай-ақ, стадионның төрт бұрышындағы ашық кеңістіктерді жабу арқылы көбірек орын қосу туралы ұсыныс болды. 2011 жылы ойын алаңы, ішінара, Hawaiian Airlines компаниясының атау құқығын демеушілік етуіне байланысты жаңартылды. Демеушілік келісімнің нәтижесінде алаң Алоха стадионындағы Hawaiian Airlines алаңы деп аталды. Авиакомпания 2016 жылы келісім мерзімі біткеннен кейін демеушілікті жаңартпады. Осының салдарынан алаң тамыздың соңына дейін атаусыз қалды, содан кейін Hawaiian Tel Federal Credit Union үш жылға 275 000 долларлық келісімге қол қойды. 2016 жылдан бастап алаң Алоха стадионындағы Hawaiian Tel Federal Credit Union алаңы деп белгілі болды. 2017 жылдың басында Honolulu Star Advertiser газетінде қауіпсіздік пен жауапкершілік қаупіне байланысты Алоха стадионын ауыстыру туралы мақала жарияланды. Жоспар бойынша, қазіргі орнында 30 000 орындық кішкентай стадион салынып, стадион төңірегінде коммерциялық құрылыстар бой көтеруі тиіс болды. Теориялық тұрғыдан алғанда, бұл стадионды жөндеуге кеткен шығынның орнына мемлекетке миллиондаған доллар үнемдеуге мүмкіндік берер еді және стадионды бұрынғы күйінде сақтап қалар еді. 2019 жылдың шілдесінде Гавайи губернаторы Дэвид Иге Алоха стадионын қайта құру жобасына 350 миллион доллар бөлетін 268-ші заңға қол қойды. Бұл қаражат жаңа стадион мен жерді дамытуға, соның ішінде спорттық және ойын-сауық кешенін құруға жұмсалатын болды.
Жаңа оқиғаларға жабылу
2020 жылдың 17 желтоқсанында Алоха стадионы басқармасы стадионның көрермендерге арналған іс-шараларын мерзімі белгісіз тоқтату туралы хабарлады. Жабылу COVID-19 пандемиясынан туындаған қаржылық қиындықтарға байланысты болды. 1975 жылы салынған стадион соңғы жылдары күтімге байланысты да мәселелерге тап болды. 2019 жылы "Honolulu Star Advertiser" газеті стадионға 30 миллион доллар жөндеу жұмыстары қажет екенін жазды. KHON TV телеарнасы стадионның жабылуға тиіс екенін және оған ешқандай көпшілік жиналуы қауіпсіз емес деп мәлімдеді. Жаңа іс-шараларды ұйымдастыру да тоқтатылды. 2021 жылдың қаңтар айында Гавайи университеті Rainbow Warriors футбол командасының үй матчтарын кампуста "кем дегенде келесі үш жыл бойы" өткізетінін хабарлады.
Жаңа стадион
Жаңа Алоха стадионы – Гавайи штатының Халава қаласында, Гавайи Рейнбоу Уорриорс футбол командасы үшін салынатын 35 000 орындық көп мақсатты стадион. Ескі стадионды бұзу 2025 жылы басталады. Стадионның айналасындағы аумаққа ойын-сауық орындары, сауда дүкендері, мейрамханалар, тұрғын үйлер, қонақүйлер, демалыс аймақтары, мәдени объектілер және жасыл кеңістіктер де кіреді. Бұл стадион қазіргі Алоха стадионының орнында салынып, оны алмастырады.
Колледж футболы
Алоха стадионы 1975 жылдан 2020 жылға дейін Маноадағы Гавайи Университетін ұсынып, Гавайи Рейнбоу Уорриорс студенттер футболы бағдарламасының үй стадионы болды. Колледж футболының жұлдыздар ойыны – Хула Боул алғаш рет 1976 жылдың қаңтарында осы стадионда өткізіліп, 1997 жылға дейін жыл сайын қайталанды. Одан кейін 2006–2008 және 2020–2021 жылдары да Алоха стадионында ұйымдастырылды. 2021 жылғы Хула Боул стадионда өткен соңғы футбол ойыны болды, одан кейін жаңа іс-шаралар тоқтатылды. Стадионда жыл сайын үш команда қатысатын студенттер футболының турнирлері өткізілді: Алоха Боул (1982–2000), Оаху Боул (1998–2000) және Гавайи Боул (2002–2019). Гавайи Рейнбоу Уорриорс Гавайи Боулде тоғыз рет, ал қалған екі турнирде бір реттен қатысты.
Кәсіби футбол
1975 жылдың қыркүйегінен бастап стадион Дүниежүзілік футбол лигасының «Гавайи» командасының соңғы төрт үй матчына төңірек болды. 1976 жылдың 21 тамызында «Сан-Франциско 49ers» және «Сан-Диего Чарджерс» командалары «Алоха» стадионында NFL маусымға дайындық ойынын өткізді. 2019 жылдың тамызында NFL «Лос-Анджелес Рамс» және «Даллас Каубойз» командалары арасындағы маусымға дайындық ойынымен стадионға қайта оралды. Ұлттық футбол лигасының жұлдыздар ойыны – «Про Боул» 1980 жылдан 2016 жылға дейін, 2010 және 2015 жылдарды қоспағанда, жыл сайын стадионда өткізілді.
Бейсбол
Стадион 1976 жылдан 1987 жылға дейін Тынық мұхит жағалауы лигасында өнер көрсететін "Гавай аралдары" командасының үй алаңы болды. 2009 жылы стадионда МЛБ (Major League Baseball) командалары "Сент-Луис Кардиналс" пен "Сан-Диего Падрес" арасындағы үш ойындық ресми маусымдық серия өтті. "Padres Paradise Series" деп аталған бұл серия 19 сәуірде екі ойыннан, ал 20 сәуірде ұлттық телеарнада (ESPN) көрсетілген ойыннан тұрды. 1979 жылы "Падрес" стадионда Жапонияның Тынық мұхиты лигасының "Сейбу Лайонс" командасына қарсы үш ойындық дайындық сериясын өткізді.
Бітіру салтанаты
Алоха стадионы бес мемлекеттік жоғары мектептің бітіру салтанатына да қонақжайлық етеді: Радфорд жоғары мектебі, Милилани жоғары мектебі, Айя жоғары мектебі, Джеймс Кэмпбелл жоғары мектебі және Перл-Сити жоғары мектебі.
Концерттер
Күні
Суретші
Алдын ала өнер көрсетушілер
Тур / Концерт аты
Қатысушылар саны
Түсім
Ескермелер
25 ақпан 1984
The Police
—
Synchronicity Tour
—
—
6 қараша 1995
Eagles
—
Hell Freezes Over Tour
—
—
3 қаңтар 1997
Майкл Джексон
—
HIStory World Tour
70,000
—
Бұл оның сол онжылдықтағы жалғыз АҚШ шоулары болды. Сондай-ақ, стадионды толығымен сатқан алғашқы адам.
4 қаңтар 1997
3 мамыр 1997
Глория Эстефан
—
Evolution World Tour
—
—
29 мамыр 1997
Уитни Хьюстон
Бобби Браун
Тынық мұхит аймағы турнесі
29,118 / 29,118
$1,634,370
Бобби Браун өзінің хит әндерін орындады. Уитни Боббиге арналған ән шырқады. Көрермендер "Ол шықты да көпшілік қозды. Ол суық тигеніне қарамастан өте жақсы ән айтты. Шоуды 'Step By Step' әнімен аяқтады" деді.
23 қаңтар 1998
The Rolling Stones
Jonny Lang
Bridges To Babylon Tour
54,006 / 60,000
$3,317,190
24 қаңтар 1998
21 ақпан 1998
Марая Кэри
—
Butterfly World Tour
30,415 / 30,415
$1,744,210
30 қаңтар 1999
Джанет Джексон
98 Degrees
The Velvet Rope Tour
38,224 / 38,224
$2,664,000
12 ақпан 1999
Селин Дион
—
Let's Talk About Love World Tour
22,381 / 22,381
$1,326,805
1 маусым 2000
Tube
—
Tube Live Around Special June.1.2000 in Aloha Stadium
—
—
Топ өзінің 15 жылдығын атап өтті. Бұл күнді штат "TUBE күні" деп атады.
16 ақпан 2002
Джанет Джексон
Ginuwine
All for You Tour
32,211 / 33,511
$1,472,935
Бұл концерт келесі күні HBO арнасында көрсетілді, кейін DVD және VHS форматында "Janet: Live in Hawaii" деп шығарылды. Мисси Эллиот та күтпеген жерден пайда болды.
9 желтоқсан 2006
U2
Pearl Jam, Rocco and the Devils
Vertigo Tour
45,815 / 45,815
$4,486,532
Топтың 1985 жылдан бері Гавайидегі алғашқы концерті. Грин Дей тобының Билли Джо Армстронг арнайы қонақ болды.
8 қараша 2018
Бруно Марс
The Green, Common Kings
24K Magic World Tour
113,751 / 113,751
$12,394,580
10 қараша 2018
11 қараша 2018
7 желтоқсан 2018
The Eagles
Джек Джонсон
All the Light Above it Too World Tour
—
—
8 желтоқсан 2018
Guns N' Roses
—
Not in This Lifetime Tour
22,485 / 23,000
—
15 ақпан 2019
Eminem
—
—
31,621 / 31,621
$3,089,448
Танымал мәдениетте
Алоха стадионы 2006 жылғы анимациялық телефильмнің кульминациялық сахнасында пайда болды – «Леррой және Стич», «Лило және Стич: Серия» сериалының соңғы фильмі және «Лило және Стич» франшизасының негізгі желісі. Фильмнің соңғы бөлімінде доктор Хэмстервиль және оның Леррой армиясы Жумба Жокиба жасаған алғашқы 624 генетикалық экспериментті стадионға тастап, жоюға тырысады, бірақ Лило, Стич, Жумба, Плекли, Ганту және Рубен оларды тоқтату үшін келеді. Эксперименттер мен Лерройлер арасындағы шайқастан кейін, басты кейіпкерлер спонтанды концерт өткізеді (бастапқыда «Алохапалуза» деп аталатын ойдан шығарылған шара үшін), «Aloha ʻOe» әнін орындайды, ол Лерройлерді тоқтатуға арналған қауіпсіздік механизмін іске қосады. Стадионның аты нақты айтылмаса да, фильмнің соңындағы титрлердегі арнайы алғыс арқылы бұл Алоха стадионы екені расталды. CBS телеарнасының «NCIS: Гавайи» сериалының үшінші маусымының үшінші эпизодында («Трилге лицензия», алғаш рет 2024 жылдың 26 ақпанында көрсетілді), Алоха стадионы ойдан шығарылған экстремалды автоспорт көрсетілімі – «World of Hyperdrome» үшін арена болып табылады.