Кіріспе

Бангладеш және Пәкістан жанында Үндістанның шекара полициясы күштері орналастырылды. Шекаралық қауіпсіздік күштері (BSF) – Пәкістан және Бангладешпен шекарасында Үндістанның шекараны күзету ұйымы. Ол Үндістанның бес Орталық қарулы полиция күштерінің (CAPF) бірі болып табылады және 1965 жылғы Үнді-Пәкістан соғысынан кейін "Үндістанның шекараларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету және осыған байланысты мәселелерді шешу" мақсатымен құрылды. Соғыс кезінде оның түрлі белсенді міндеттері бар. CAPF әскери-теңіз күштеріне, әуе шағылысына және артиллериялық полкке көмектеседі. Ол Ішкі істер министрлігінің бақылауында. Дегенмен, BSF-та офицерлердің немесе "кадрлардың" саны шамалы. Ерекше айта кетерлік жайт, ұйым құрылғаннан бері Бас директор (DG) лауазымында Индия полиция қызметінің офицері тағайындалып келеді. Қазіргі таңда BSF әлемдегі ең ірі шекаралық қауіпсіздік күші болып есептеледі. BSF Үндістан территориясының бірінші қорғаныс шебі деп танылады.

Тарих

1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан бері Үндістанның халықаралық шекараларын қорғау әрбір шекаралық штатқа қарасты жергілікті полицияның міндеті болды, штаттар арасындағы үйлестіру шамалы болды. Алайда, 1965 жылғы Үнді-Пәкістан соғысы кезінде Пәкістан 1965 жылдың 9 сәуірінде Катч аймағындағы Сардар Постына, Чар Бетке және Берия Бетке шабуыл жасады. Бұл шабуыл мемлекеттік қарулы полицияның қарулы агрессияға тойтарыс берудегі әлсіздігін көрсетті. Соғыс аяқталғаннан кейін үкімет Үндістанның халықаралық шекараларын күзетуді міндет еткен бірыңғай орталық агенттік – Шекаралық қауіпсіздік күштерін құрды. Бұл шара шекаралық қауіпсіздікті күшейтті. Үндістан полиция қызметінен (IPS) К.Ф. Рустамжи бұл күштің алғашқы Бас директоры болды. Жаңа күш болғандықтан, өз кадрлары жетілгенше, түрлі деңгейлердегі бос орындарды толтыру үшін офицерлерді сырттан тағайындауға немесе қабылдауға тура келді. Осы себепті, жоғары лауазымдарға тағайындалған IPS офицерлерімен бірге, әскери шұғыл тапсырыс офицерлері мен SS офицерлері күшке көптеп қабылданып, жұмыс істеді. К.Ф. Рустамжи 1965 жылдың 22 шілдесінен 1972 жылдың 30 қыркүйегіне дейін Шекаралық қауіпсіздік күштерінің алғашқы Бас директоры болып тағайындалды, ал қазіргі Бас директоры – 2023 жылдың 15 маусымынан бері Нитин Агарвал (IPS).

№ Аты-жөні Басталуы Аяқталуы
1. Хусро Фарамурз Рустамжи 22 шілде 1965 30 қыркүйек 1972
2. Ашвини Кумар 01 қазан 1972 31 желтоқсан 1977
3. Шараван Тандон 01 қаңтар 1978 30 қараша 1980
4. К. Рама Мурти 01 желтоқсан 1980 31 тамыз 1982
5. Бірбал Нат 01 қыркүйек 1982 30 қыркүйек 1984
6. М.С. Мисра 01 қазан 1984 31 шілде 1987
7. Х.П. Бхатнагар 01 тамыз 1987 31 шілде 1990
8. Т. Анантачари 01 тамыз 1990 31 мамыр 1993
9. Пракаш Сингх 09 маусым 1993 31 қаңтар 1994
10. Д.К. Арья 01 ақпан 1994 03 желтоқсан 1995
11. Арун Бхагат 04 желтоқсан 1995 02 қазан 1996
12. А.К. Тандон 02 қазан 1996 04 желтоқсан 1997
13. Е.Н. Рамохан 04 желтоқсан 1997 30 қараша 2000
14. Гурбачан Сингх Джагат 30 қараша 2000 30 маусым 2002
15. Аджай Радж Шарма 01 шілде 2002 31 желтоқсан 2004
16. Р.С. Мушахари 31 желтоқсан 2004 26 ақпан 2006
17. А.К. Митра 27 ақпан 2006 30 қыркүйек 2008
18. М.Л. Кумават 01 қазан 2008 31 шілде 2009
19. Раман Сривастава 01 тамыз 2009 31 қазан 2011
20. У.К. Бансал 01 қараша 2011 30 қараша 2012
21. Субхаш Джоши 19 желтоқсан 2012 28 ақпан 2014
22. Д.К. Патак 8 наурыз 2014 29 ақпан 2016
23. К.К. Шарма 1 наурыз 2016 30 қыркүйек 2018
24. Ражни Кант Мишра 1 қазан 2018 31 тамыз 2019
25. В.К. Джохри 1 қыркүйек 2019 10 наурыз 2020
26. Сурджит Сингх Десвал 11 наурыз 2020 17 тамыз 2020
27. Ракеш Астхана 18 тамыз 2020 28 шілде 2021
28. Сурджит Сингх Десвал 28 шілде 2021 31 тамыз 2021
29. Панкадж Кумар Сингх 1 қыркүйек 2021 31 желтоқсан 2022
30. Суджой Лал Таосен 1 қаңтар 2023 14 маусым 2023
31. Нитин Агарвал 15 маусым 2023 Қазіргі уақытта қызмет етеді

Ұйым

Шекаралық қауіпсіздік күштерінің бас штабы Нью-Делиде орналасқан және ол Бас директор басқаратын Күш штабы (FHQ) ретінде танымал. Операциялар, байланыс және ақпараттық технологиялар, оқыту, инженерлік, жалпы, заң, жабдықтау, әкімшілік, персонал, қару-жарақ, медицина, қаржы және т.б. Бас дирекцияның құрамында жұмыс істейді. Әр дирекцияны инспектор-генерал (IG) басқарады. Шығыс аймағын Колькуттадағы Шығыс қолбасшылығының арнайы бас штабы (Spl. DG HQ) қадағалайды, ал Батыс аймағын Чандигардағы Батыс қолбасшылығының арнайы бас штабы (Spl. DG HQ) қадағалайды. Шекаралық қауіпсіздік күштеріндегі далалық құралымдарды IG басқарады және олар Шекаралық штабтар (Ftr HQ) деп аталады. Олардың 13-і бар, олардың әрқайсысының бағынысында секторлық штабтар (SHQ) жұмыс істейді, оларды әрқайсысынан департамент инспекторы (DIG) басқарады. Әр SHQ-ның құрамында 4-5 жаяу әскер батальоны, сонымен қатар артиллерия, әуе және су қанаттары болады. Қазіргі таңда Шекаралық қауіпсіздік күштеріне 186 батальон бекітілді. Бес ірі оқу орыны мен он қосалқы оқу орталығы өздерінің және басқа да орталық полиция күштерінің (CPO/SPO) қатарына, соның ішінде IPS курсанттарына бастапқы және қызметтік дайындықтан өткізеді. Шекаралық қауіпсіздік күштері – өзінің әуе қанаты мен артиллерия полкі бар жалғыз орталық қарулы полиция күштері, және ITBP-ден басқа су қанаты бар. Барлық осы мамандандырылған бөлімдер жалпы әскери батальондардың операцияларын қолдайды. Шекаралық қауіпсіздік күштерінің қаржылық кеңесшісі – бірлескен хатшы шені бар Индиялық кірістер қызметінің қызметкері, сонымен қатар Индиялық аудит және есеп қызметі, Индиялық азаматтық есеп қызметі және Индиялық қорғаныс есеп қызметінен келген кеңесшілер бар. Сондай-ақ, Шекаралық қауіпсіздік күштерінде иттерді өсіру және оқыту жөніндегі ұлттық деңгейдегі мектеп бар. Басқа да орталық полиция күштерінен және штаттық полициядан келген иттерді инфрақызылдықтың, жарылғыш заттарды табу, іздеу және т.б. жаттығуларын өткізу үшін Ұлттық иттер оқу орталығына (NTCD) жібереді. Шекаралық қауіпсіздік күштерінде көзден жас шығаратын газға қарсы бөлімше (TSU) бар, ол Индияда бірегей. ТҚБ-ның міндеті – көтеріліске қарсы күштерге қажетті көзден жас шығаратын газды өндіру. Сондай-ақ, ол басқа елдерге де айтарлықтай мөлшерде экспорттайды. Шекаралық қауіпсіздік күштерінің Калькутта, Гувахати және Патна қалаларында орналасқан үш батальоны Ұлттық апаттарға жауап беру күштері (NDRF) ретінде тағайындалған. Әр батальонда 18 өздігінен жұмыс істейтін, әрқайсысы 45 адамнан тұратын, инженерлер, техниктер, электриктер, иттер, дәрігерлер мен фельдшерлер кіретін мамандандырылған іздеу-құтқару топтары бар. Әр батальонның штаты 1158 адамнан тұрады. ҰҚДР – бұл барлық типтегі апаттарға арналған көп салалы, көп білікті, жоғары технологиялық күш, және апаттарға әуе, теңіз және құрлық жолымен жедел жөнелтіле алады. Бұл батальондар химиялық, биологиялық, радиологиялық және ядролық (CBRN) апаттармен күресуді қоса алғанда, барлық табиғи апаттарға жабдықталған және оқытылған. 2014 жылдан бастап, жаңғырту аясында Шекаралық қауіпсіздік күштері инфрақызыл, термиялық бейнелеу, әуеден бақылау үшін аэростаттар, жер сенсорлары, радарлар, өзендік шекараларды қорғау үшін сонар жүйелері, оптикалық талшықты сенсорлар және лазерлік сәулелік кіріп-шығуды анықтау жүйелерін орнатуды бастады. Бұл жоғары технологиялық жүйелер тікенді сыммен қоршау орнатылмаған жерлерде, қиын жер бедері немесе батпақты өзендік топографиясы салдарынан орнатылады. Бұл жүйенің ең үлкен бөлігі Ассамның Дубри қаласында орналасқан, онда Брахмапутра өзені Бангладешке кіреді.

Крик крокодилдері

"Крик крокодилі" – БҚҚ-ның арнайы дайындалған коммандо бөлімшесі. Бұл бөлімшенің басты міндеті – жедел әрекет тобы ретінде танылып, контрабанданы және жағымсыз элементтердің елге енуіне қарсы тұру. Бұл бөлімше Гуджарат штатындағы және Сыр суайдынындағы Инд өзенінің сағасында дислокацияланған. Ол 2009 жылы құрылды. Бұл бөлімшенің операциялық базасы БҚҚ-ның Котешвар бекетінде орналасқан.

түйелер құрамы

BSF түйе контингенті – Биканер түйе корпусының тамырына дейін жететін, батальондық мөлшердегі мамандандырылған түйе жасағы. Бұл бөлімнің басты міндеті – Пәкістанмен шекараның шөлді аймағын патрульдеу. Бөлімнің құрамында 1200 түйе және 800 шабандоз бар. Түйелер мен шабандоздардың екеуі де Жодхпурдағы БҚҚ-ның шекаралық бас штабында орналасқан түйе оқу орталығында дайындалады. Дегенмен, әскерді жаңғырту қарқыны артып келе жатқандықтан, BSF батыс шекарасындағы бөлімдерін жол талғамайтын көліктермен және басқа да арнайы құрал-жабдықтармен жабдықтады.

Жабдық

Барлық жабдық, оның ішінде форма, қару-жарақ, оқ-дәрі, бронекөліктер, әскер тасымалдау машиналарын, логистикалық және минадан қорғалған көліктер "Индия қару-жарақ фабрикаларында" жасалады, бұл фабрикалар Қару-жарақ фабрикалары басқармасының бақылауында. Дрон және дронға қарсы жабдықтарды сатып алу жоспарлануда.

Автоматтар мен карабиндар

Beretta MX4 Storm автоматтары. 68000 дана SMG сатып алынып, ҚҚБ 1А мылтығының орнына қойылды.

Канададағы дау

2010 жылы Канаданың бірқатар визалық қызметкерлері зейнеткер BSF сарбазы Фатех Сингх Пандердің иммиграциялық өтінішін қабылдамады, BSF-ті "жантүршікті зорлық-зомбылыққа ұшыраған, азаматтарға жүйелі шабуылдар жасап, күдікті қылмыскерлерді азаптауға жауапты парашұқылдық бөлім" деп сипаттады. Бұл айыптама Үндістан үкіметінің наразылығын тудырды. Ішкі істер министрі Үндістанның Сыртқы істер министрлігіне Канадамен бұл мәселені көтеруді тапсырды. Үндістанның Ішкі істер министрлігі, сондай-ақ жалпы үнді халқы мен бірнеше саяси партиялар Канаданың бұл әрекетіне наразылық білдіріп, оны кемсітушілік және негізсіз деп бағалады, ал BSF-ке қарсы айыптауларды негізсіз және дәлелсіз деп мәлімдеді. Үндістан үкіметі Канада өз айыптамаларын қайтарып алмаса, дипломатиялық шаралар қолданамыз деп ескертті. Канада үкіметі дереу жауап бермеді. Үндістан тарапынан дипломатиялық шараларға Ауғанстандағы соғысқа қатысуға ниеттенген канадалықтардың Үндістан арқылы өтуіне тыйым салу кіруі мүмкін деген болжам тарады. Үндістандағы кең таралған наразылық Канада билігін "Үндістанның қарулы күштері мен оған қатысты мекемелерге зор құрметпен қарауға" мәжбүр етті. Кейін Үндістанның Сыртқы істер министрлігі Канаданың Жозеф Карон жоғары комиссарын шақырып алып, "Үндістанның қауіпсіздік органдарына жасалған айқын кемсітушілікке" тоқтау қоюды талап етті. Үндістанның Сыртқы істер министрі С.М. Кришна Канаданың әрекеттерін айыптап, BSF-тің жетістіктерімен мақтанды. Үндістан үкіметінің Канаданың Үндістанға қарсы әрекеттеріне қатысты шағымдары мен сын-пікірлерінен кейін Харпер үкіметі BSF қауіпсіздік қызметкерлеріне қатысты бұрынғы айыптамаларын қайтарып алды. Канаданың азаматтық және иммиграция министрі Джейсон Кенни "кейбір адамдарға визадан бас тарту туралы хаттарда Канаданың жоғары комиссияларының жағымсыз тіл қолдануы" оқиғасын "өкінішті" деп сипаттады. Кенни: "Бұл тіл немесе оның тудырған қате түсінік Канада үкіметінің саясатын немесе ұстанымын көрсетпейді" деді.

Бангладеш шекарасындағы қазалар

Бангладеш үкіметінің мәліметінше, 2009 жылы 136 бейбіт тұрғын қаза тауып, тағы 170 адам жарақат алған. Үндістан үкіметі 2009 жылы 67 адамның қаза тапқанын және 80 адамның жарақат алғанын хабарлады. Бангладеш үкіметі мен бангладештік ұйымдар осы деген кісі өлтірулерге қарсы күшті наразылық білдірді. БАҚ хабарларына сәйкес, 2008 жылдың тамызында Үндістанның BSF (шекара күзет қызметі) қызметкерлері шекараны заңсыз кесіп өтуге тырысқан 59 адамды (34 бангладештік, 21 үндістандық, қалғандары белгісіз) өлтіргенін мойындады. Үндістандық БАҚ 2001 жылы Бангладеш қарулы күштерінің Бангладешке контрабандашыларды қуу кезінде 16 BSF сарбазын өлтіргенін мәлімдеді. Осыдан кейін BSF Бангладештен заңсыз өтушілерге қатысты қатаң шаралар қолдануға мәжбүр болды. BSF тарапынан қарсы шаралар қолданылуы мүмкін болды, бірақ екі елдің ішкі істер министрлері мәселені талқылағаннан кейін бұл қадамнан бас тартылды. 2009 жылдың шілдесінде Channel 4 News телеарнасы Үнді-Бангладеш шекарасында "жүздеген" бангладештіктер мен үндістердің BSF тарапынан ешқандай айырма жасамай өлтірілгенін хабарлады. BSF бұл кедергінің басты мақсаты – Үндістанға заңсыз көшіп келуді тоқтату және ислами террористердің шекарадан өтуіне жол бермеу екенін мәлімдеді. Бангладештік БАҚ 2010 жылы BSF-ті Бангладештің Такургаон ауданындағы Харипур Упазиласынан 8 мен 15 жас аралығындағы 5 баланы ұрлап кеткені үшін айыптады. Балалар шекараға жақын жерде балық аулап отырған. 2010 жылы Human Rights Watch (HRW) ұйымы 81 беттік есеп жариялады, онда 21-ші ғасырдың бірінші онжылдығында BSF тарапынан "900-ден астам құқық бұзушылық" тіркелгені айтылды. Есеп BSF-тің құрбандарымен, куәгерлермен және BSF қызметкерлерімен және олардың бангладештік әріптестерімен сұхбаттасу нәтижесінде жасалды. HRW мәліметінше, көптеген адамдар мал ұрлау немесе басқа да контрабандалық әрекеттерге қатысқандары үшін Үндістан аумағына өткен кезде қаза тапқан. 2012 жылдың ақпан айында бангладештік хакерлер BSF сайтына шабуыл жасады. Кейін хакерлер бұл жаңалықты интернетте және басқа әлеуметтік желілерде таратып, BSF-ті шекарада бангладештіктерді өлтіруді тоқтатуға шақырып, сайттарды бұзғанын мәлімдеді. Сайт 2012 жылдың 15 ақпанында қалпына келтірілді.

Жұмыс шарттары

BSF-тің жұмыс жағдайлары сұрақ тудырып отыр. "Қатеге жол жоқ" синдромы стрессті күшейтеді. 2018 жылдың желтоқсан айында П. Чидамбарам төрағалық еткен "Шекара күзету күштеріндегі жұмыс жағдайлары" тақырыбындағы Ішкі істер министрлігінің тұрақты комитетінің баяндамасы жарияланды.

Денсаулық

Қызметкерлердің денсаулығы күрделі мәселе болып қалады, және штаттағы адам санына байланысты, операция кезінде қаза тапқандарға қарағанда, көбірек қызметкерлер аурулар мен сырқаттардан көз жұмады. Сонымен қатар, қызметкерлердің психикалық денсаулығы да көтеріліп, күштер тарапынан қарастырылды және шешілді.

БАҚ-та

"BSF" ұлттық географиялық арнасының "BSF: The first line of defence" атты деректі фильмінде көрсетілді.