Кіріспе
Нью-Йорк штатындағы аймақ.
Хадсон аңғары (немесе Хадсон өзені аңғары) – АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Хадсон өзенінің аңғары және оған жапсарлас аудандарды қамтиды. Аймақ Олбани және Трой қалаларын қоса алғандағы Астана аймағынан оңтүстікке қарай, Нью-Йорк қаласымен шектесетін Вестчестер округінің Йонкерс қаласына дейін созылады.
Колумбқа дейінгі дәуір
Гудзон аңғарында еуропалықтар қоныстанғанға дейін жергілікті халықтар тұрған. Алгонкиндердің Ленапе, Ваппингер және Махикан тармақтары өзен бойында өмір сүрген.
Эри каналы салынғаннан кейін, аймақ маңызды өнеркәсіп орталығына айналды. Канал Гудзон аңғары мен Нью-Йорк қаласын Орта Батыс және Ұлы көлдер аймақтарымен сауда байланысына мүмкіндік берді. Бірақ, 20 ғасырдың ортасында көптеген өнеркәсіптік қалалар тоқырады. Нью-Йорктегі алғашқы теміржол – Мохок және Гудзон теміржолы 1831 жылы Мохок өзені бойында Олбани мен Шенеқтади арасында ашылды, бұл жолаушыларға Эри каналының ең баяу бөлігін жалғаспауға мүмкіндік берді. Туризм 1810 жылдан бастап маңызды салаға айналды. Нью-Йорктегі ыңғайлы кеме байланыстары мен романтикалық жерлердегі көптеген тартымды қонақүйлердің арқасында туризм маңызды индустрияға айналды. Алғашқы жол көрсетушілер саяхат маршруттары бойынша ұсыныстар берді. Джеймс Фенимор Купердің романдарын оқыған немесе Гудзон мектебінің суреттерін көрген орта таптың өкілдері бұл аймаққа ерекше қызығушылық танытты.
Геология және физиография
Гудзон өзені аңғары негізінен солтүстіктен оңтүстікке қарай Нью-Йорк штатының шығыс жиегімен өтеді, оңтүстікте триас құмтастары мен қызыл түсті шөгінділерді, ал солтүстікте (және шығыста) әлдеқайда көне кембрийге дейінгі гнейстерді қоса алғанда, түрлі тау жыныстарын кесіп өтеді. Гудзон таулы аймағында өзен бұрынғы мұз дәуірінде пайда болған фьордқа кіреді. Батысында Аппалач таулары жатыр. Таппан-Зи аймағында өзеннің батыс жағында эрозияға төзімді диабаздан қалыптасқан биік жартастар бар; жартастардың биіктігі 160 метрден 600 метрге дейін жетеді. Гудзон аңғары – үлкен Ридж және Аңғар провинциясының физиографиялық бөлігі, ол өз кезегінде үлкен Аппалач физиографиялық аймағының құрамына кіреді. Гудзон аңғарының солтүстік бөліктері Шығыс Үлкен көлдер және Гудзон жазықтығының экожүйесіне жатады. Соңғы мұз дәуірінде аңғар үлкен мұздықпен толтырылған, ол оңтүстікке қарай Лонг-Айлендке дейін жылжыған. Соңғы мұз дәуірінің соңында Үлкен көлдер Гудзон өзені арқылы Ирокез көлі деп аталған үлкен мұздық көлінен оңтүстікке қарай ағып шықты. Онтарио көлі – сол көлдің қалдығы. Ирокез көлі Гудзонға құйылған жерде үлкен құм шөгінділері қалды, қазір олар Рим құмды жазығының бөлігін құрайды. Өзінің ұқсастығына байланысты Гудзон өзенін көбінесе "Американың Рейні" деп атайды. 1939 жылы "Лайф" журналы осы өзенді Орталық және Батыс Еуропадағы Рейн өзенінің 64 шақырымдық бөлігімен салыстырып, осылай сипаттады. Фермалардың негізгі өнімдері – астық (көбінесе бидай), сондай-ақ хмель, клен сиропы, көкөністер, сүт өнімдері, бал, жүн, мал және темекі өндірілді. Аймақ отарлық Американың нан қамтамасыз етушісіне айналды, себебі оны қоршаған Жаңа Англия және Катскилл аймақтары көбінесе таулы және тасты топырақты болды. 1800 жылдардың соңында көптеген фермалар жалға алушылық шаруашылықтан отбасылық меншікке көшті, жерді жақсартуға көбірек мүдделі болды. Астық өндірісі батысқа қарай Женеси аңғарына көшті, сондықтан Гудзон аңғарындағы фермалар мамандандырылды, әсіресе жүзім шаруашылығы, жидектер және бау-бақша өсіруде. Ауыл шаруашылығы 19 ғасырда төмендеді және 20 ғасырда қарқынды түрде төмендеді. 1970 жылдары АҚШ-та аспаздық революция басталды, ал Гудзон аңғары фермадан үстелге қозғалысын, жергілікті тағам қозғалысын және тұрақты ауыл шаруашылығы тәжірибелерін бастап берді. Сонымен қатар Уолкилл және Шохари аңғарларындағы құнарлы Қара топырақ аймағында да егіншілік дамыды. Сүт фермалары басым, бірақ жеміс-жидек, көкөніс, құс еті, ет және клен сиропы өндірісі де кең таралған. 21 ғасырда аймақта шарап жасау қайта жанданды. Гудзон аңғарында көптеген шарап заводтары орналасқан, олар шарапты татып көруге және басқа да экскурсиялар ұсынады. Гудзон аңғарында маусымға қарай тақырыбы әртүрлі болатын көптеген шарап фестивальдері өткізіледі. Рейнбек қаласында Датчесс округі жәрмеңкесі алаңында өтетін Гудзон аңғарының шарап және тағам фестивалі өтеді. Аймақта жүзім өсіруге қолайлы күн сәулесі, ылғал, сазды топырақ және дренаж бар, әсіресе Шампан шарабына қолданылатын жүзім. 1998 жылы үлкен Олбани аймағын Кремний аңғары және Бостон сияқты аймақтармен жоғары технологиялық бәсекелестік ретінде ілгерілету мақсатымен құрылған, содан бері ол оңтүстіктегі IBM-нің Вестчестер округіндегі зауыттары мен солтүстіктегі АҚШ-Канада шекарасы арасындағы Нью-Йорк округтерін білдіреді. Аймақтың жоғары технологиялық экожүйесін Ренсселер Политехникалық институты және Нью-Йорк штатының Политехникалық институты сияқты технологиялық бағытталған академиялық мекемелер қолдайды. Бұл жобаға IBM компаниясы (Армонк қаласындағы және Томас Дж. Уотсон ғылыми-зерттеу орталығындағы), GlobalFoundries (Мальтада) және басқа да компаниялар қатысты. Вестчестер округі 21 ғасырда дамыған биотехнология секторына ие, 2016 жылға қарай жоспарланған жеке инвестициялар 1 миллиард АҚШ долларынан асты, бұл округке Biochester деген лақап атты әкелді.
Туризм
Гудзон өзені аңғарының ұлттық мұра аймағы 11 қауштағы тарихи, табиғи және мәдени орындарды дамытуға көмектеседі.
Инфрақұрылым
Гудзон аңғарындағы негізгі мемлекетаралық автомобиль жолдары: 87 мемлекетаралық автомобиль жолы (Нью-Йорк штатының Thruway бөлігі), 95 мемлекетаралық автомобиль жолының оңтүстік-шығыс Вестчестер округінің шағын бөлігі, Вестчестер және Рокленд округтеріне қызмет көрсететін 287 мемлекетаралық автомобиль жолы, Путнам, Датчесс және Оранж округтеріне қызмет көрсететін 84 мемлекетаралық автомобиль жолы және Вестчестер мен Путнам округтеріне қызмет көрсететін 684 мемлекетаралық автомобиль жолы. Аймақтағы саябақ жолдарына Бронкс өзені саябағы, Крос округінің саябағы, Хатчинсон өзені саябағы, Спрейн Брук саябағы және Сау Милл өзені саябағы (тек Вестчестер округін қызмет етеді), Вестчестер, Путнам, Датчесс және Колумбия округтерін қызмет ететін Таконик штатының саябағы және Рокленд пен Оңтүстік-Батыс Оранж округінің өте шағын бөлігін қызмет ететін Палисадес мемлекетаралық саябағы кіреді. Нью-Йорк штатының 17-ші бағдарламалық жолы Оранж округінің көп бөлігінде автожол ретінде жұмыс істейді және болашақта 86-шы мемлекетаралық автожол деп аталады. Гудзон аңғарындағы Гудзон өзенін кесіп өтетін жерлер (оңтүстіктен солтүстікке қарай): Рокленд округіне қарасты Оңтүстік Ньяк пен Вестчестер округіне қарасты Тарритаун арасындағы Таппан-Зи көпірі, Вестчестер округіне қарасты Пикскил мен Оранж округінің Форт-Монтгомери арасындағы Медвейн-Маунтин көпірі, Оранж округінің Ньюбург пен Датчесс округінің Бикон арасындағы Ньюбург-Бикон көпірі, Датчесс округінің Поукипси мен Ульстер округінің Хайленд арасындағы Мид-Гудсон көпірі, Датчесс округінің Рийнклиф пен Ульстер округінің Кингстон арасындағы Кингстон-Рийнклиф көпірі және Колумбия округінің Гудзон мен Грин округінің Катскил арасындағы Рип Ван Винкл көпірі. Гудзон үстіндегі жаяу жүргіншілер көпірі – бұл Мид-Гудсон көпіріне параллель және бұрын теміржол көпірі болған. NY Waterway Рокленд округіне қарасты Хаверстрау мен Вестчестер округіне қарасты Оссининг арасындағы Хаверстрау-Оссининг паромдарын, сондай-ақ Оранж округінің Ньюбург пен Датчесс округінің Бикон арасындағы паром қызметін жүргізеді. Қалааралық және қала маңындағы автобус тасымалын Rockland округіндегі Rockland Coaches, Оранж және Rockland округтеріндегі Short Line, Оранж және Датчесс округтеріндегі Leprechaun Lines компаниялары қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, бірнеше жергілікті автобус операторлары бар, оның ішінде Вестчестер округінің Bee Line автобус жүйесі және Rockland округінің Transport of Rockland. Гудзон аңғарына коммерциялық рейстерді жүзеге асыратын екі әуежай қызмет көрсетеді: Уайт-Плейнс маңындағы Вестчестер округінің әуежайы (HPN) және Ньюбург маңындағы Стюарт халықаралық әуежайы (SWF).
Темір жол қызметі
Аймақтағы жолаушылар пойызы қызметін Metro North Railroad (Метрополитен көлік басқармасы басқарады) көрсетеді. Metro North Хадсон өзенінің шығысында Манхэттендегі Grand Central Terminal-ке дейін үш теміржол желісін пайдаланады: шығыстан батысқа қарай – Нью-Хейвен желісі (оңтүстік-шығыс Вестчестер округіне қызмет етеді), Харлем желісі (Орталық және Шығыс Вестчестер, Путнам және Датчесс округтарына қызмет етеді) және Хадсон желісі (батыс Вестчестер, Путнам және Датчесс округтарына қызмет етеді). Хадсонның батысында Нью-Джерси Транзит Metro North Railroad-пен шарт бойынша Хобокен терминалына екі теміржол желісін жұмысқа қосады: Паскак аңғары желісі (орталық Рокленд округіне қызмет көрсетеді) және Порт Джервис желісі (батыс Рокленд округіне және Ориндж округіне қызмет көрсетеді). Амтрак Хадсон өзенінің шығыс жағалауындағы Йонкерс, Кротон Хармон, Поукипси, Райнклифф-Кингстон және Хадсон қалаларына, сондай-ақ оңтүстік-шығыс Вестчестер округінің Нью-Рошель қаласына қызмет көрсетеді.
Спорт
Хадсон Вэлли Ренегадс – Нью-Йорк Янкиз клубының кіші лигалық бейсбол командасы. Команда Mid Atlantic League мүшесі және Fishkill қаласындағы Dutchess стадионында ойнайды. Тәуелсіз Can Am лигасының «Нью-Йорк Боулдерс» командасы Нью-Йорк штатының Помона қаласындағы Кловер стадионында ойнайды. «Кингстон Стокэйд ФК» – Хадсон аңғарынан шыққан және Ұлттық Премьер Футбол Лигасында (NPSL) өнер табатын футбол командасы. NPSL – американдық футбол пирамидасының төртінші деңгейіндегі ұлттық жартылай кәсіби лига. Олар NPSL Солтүстік-Шығыс аймағының Солтүстік Атлантика конференциясында бақ сынасады және алғашқы маусымдарын 2016 жылдың мамырында бастады.