Керманшах провинциясы – Иранның 31 провинциясының бірі, Иракпен шектесетін аймақ. Астанасы – Керманшах қаласы. Діні – шиа, сонымен қатар сүнни және ярсани діндері де бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран провинциясы
Province of Iran
Керманшах провинциясы (استان كرمانشاه, ) – Иранның 31 провинциясының бірі және Иракпен шекаралас провинциялардың бірі. 1969 жылдан 1986 жылға дейін провинция Керманшахан, ал 1986 жылдан 1995 жылға дейін Бахтаран (استان باختران) деп аталды. Провинцияның орталығы – Керманшах қаласы. Ішкі істер министрлігінің 2014 жылғы бөлуіне сәйкес, ол 4-аймақтың орталығы болып табылады, ал аймақтың орталық хатшылығы Керманшахта орналасқан. Керманшах провинциясының көпшілігі шииттер, сонымен қатар сунниттер мен ярсанилер сияқты азшылық топтары да бар. 2006 жылы өткізілген ұлттық санақ бойынша Керманшах провинциясының халқы 444 185 үй шаруашылығында 1 842 457 адамды құрады. 2011 жылғы келесі санақ бойынша 530 911 үй шаруашылығында 1 945 227 адам болды. 2016 жылғы соңғы санақ мәліметтері бойынша Керманшахтың халқы 576 861 үй шаруашылығында 1 952 434 адамды құрады.
Kermanshah Province (استان كرمانشاه, ) is one of the 31 provinces of Iran and one of the provinces which border Iraq. The province was known from 1969 to 1986 as Kermanshahan, and from 1986 to 1995 as Bakhtaran (استان باختران). The capital of the province is the city of Kermanshah. According to a 2014 segmentation by the Ministry of Interior, it is the center of Region 4, with the region's central secretariat located in Kermanshah. A majority of people in Kermanshah Province are Shia, and there are Sunni and Yarsani minority groups. At the time of the National Census conducted in 2006, the population of Kermanshah province was 1,842,457 in 444,185 households. By the time of the following census in 2011, there were 1,945,227 people in 530,911 households. At the latest census in 2016, Kermanshah had a population of 1,952,434 in 576,861 households.
География
Керманшах провинциясы Иранның батысында орналасқан. Ол Иранның Курдистан, Хамадан, Лорестан және Илам провинцияларымен шекаралас. Сонымен қатар, ол Ирактың Халабжа, Сулеймания және Дияла облыстарымен шекаралас. Елордадан басқа ірі қалалар мен қалалар: Есламабад-е Ғарб, Гилан-е Ғарб, Харсин, Джаванруд, Кангавар, Паве, Қаср-е Ширин, Равансар, Сахне, Сарпол-е Захаб және Сонқор.
Kermanshah province is located in western Iran. It shares borders with the provinces of Kurdistan, Hamadan, Lorestan, and Ilam within Iran. It also shares borders with the Iraqi governorates of Halabja, Sulaymaniyah and Diyala. Major cities and towns besides the capital include Eslamabad e Gharb, Gilan e Gharb, Harsin, Javanrud, Kangavar, Paveh, Qasr e Shirin, Ravansar, Sahneh, Sarpol e Zahab, and Sonqor.
Климат
Керманшах провинциясы екі суық және жылы аймақ арасында орналасқандықтан, қоңыржай және таулы климатқа ие. Жауын-шашын көбінесе қыс айларында жауады, ал жазы қоңыржай жылы болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 500 мм құрайды. Ең ыстық айлардағы орташа температура 22°C-тан жоғары.
As it is situated between two cold and warm regions, Kermanshah province enjoys a moderate and mountainous climate. It rains most in winter and is moderately warm in summer. The annual rainfall is 500 mm. The average temperature in the hottest months is above 22 °C.
Тарих
Облыс бай палеолиттік мұраға ие. Онда палеолит дәуірінің қалдықтары бар көптеген үңгірлер зерттелген немесе қазылған. Осы үңгірлердің кейбіреулері Биситун мен Керманшахтың солтүстігінде орналасқан. Ирандағы неандерталь адамының алғашқы белгілі дене қалдықтары Биситун үңгірінен табылды. До Ашкафт үңгірі, Кобех, Варваси және Мар Тарик – бұл аймақтағы орта палеолиттік орындары. Керманшахта көптеген неолиттік орындары бар, олардың ең танымалдары – Гандж-Даре, Сараб және Асиаб. Гандж-Дареде ешкіні үйретудің ең ерте дәлелдері анықталған. 2009 жылдың мамыр айында Хамедан университеті мен UCL жүргізген зерттеулер негізінде, Иранның Мәдени мұра және туризм ұйымының археологиялық зерттеулер орталығының басшысы Таяу Шығыстағы ең көне тарихи ауылдың б.з.д. 9800 жылға дейін соққандығын жариялады. Бұл ауыл Керманшахтың жанындағы Сахнеде табылды. Керманшахта табылған ескерткіштер Ахеменидтер мен Сасанидтер дәуірінің екі гүлденген кезеңін көрсетеді. Миф бойынша, Пишдадианның билеушісі қаланың негізін қалаған, ал Тахмор Дивбанд оны салған. Басқа бір дерек бойынша, бұл құрылысты Сасанид әулетінің Бахрам IV біздің заманымыздың 4-ші ғасырында салған. Керманшах Хормизд IV және Хосрау I Сасанидтердің билігінде өркендеп, кейін екінші дәрежелі патшалық резиденцияға дейін төмендетілді. Арабтардың шапқындары кезінде қала көп зардап шекті, бірақ Сафавидтер кезеңінде жаңарып, үлкен жетістіктерге жетті. Ауған шабуылы мен Исфаханның құлауымен бірге Керманшах Османлы шапқынынан дерлік толығымен қирады. Иран-Ирак соғысы кезінде провинция ауыр шайқастарға ұшырады. Көптеген қалалар қирады, ал Сар-е-Поле-Захаб және Қаср-е-Ширин сияқтылары дерлік толығымен жойылды. 2017 жылдың қараша айындағы Иран-Ирак жер сілкінісінен 600-дан астам адам қаза тапты. 2017 жылдың 28 желтоқсанында Керманшах Ирандағы наразылықтар орын алған бірнеше провинцияның бірі болды. Иранның Жоғарғы көшбасшысы батыстың араласуын кінәлады. Иранның Ұлттық қарсылық кеңесі (NCRI) сияқты кейбір әйелдер ұйымдары осы наразылықтарды ұйымдастыруға белсенді қатысқандарын мәлімдеді.
The province has a rich Paleolithic heritage. Many caves with Paleolithic remains have been surveyed or excavated there. some of these cave sites are located in Bisetun and north of Kermanshah. The first known physical remains of Neanderthal man in Iran was discovered in Bisitun Cave. Do Ashkaft Cave, Kobeh, Warwasi, and Mar Tarik are some of the Middle Paleolithic sites in the region. Kermanshah also has many Neolithic sites, of which the most well known are Ganj Dareh, Sarab, and Asiab. At Ganj Dareh, the earliest evidence for goat domestication have been documented. In May 2009, based on a research conducted by the University of Hamedan and UCL, the head of Archeology Research Center of Iran's Cultural Heritage and Tourism Organization announced that the oldest prehistoric village in the Middle East dating back to 9800 B. C., was discovered in Sahneh, located in west of Kermanshah. The monuments found in Kermanshah show two glorious periods, the Achaemenid and Sassanid eras. The mythical ruler of the Pishdadian is described as founding the city while Tahmores Divband built it. An alternative narrative is that the construction was by Bahram IV of the Sassanid dynasty during the 4th century CE. Kermanshah reached a peak during the reign of Hormizd IV and Khosrau I of Sassanids, before being demoted to a secondary royal residence. The city suffered major damage during the Arab invasions but recovered in the Safavid period to make great progress. Concurrent with the Afghan attack and the fall of Isfahan, Kermanshah was almost completely destroyed by the Ottoman invasion. During the Iran–Iraq War the province suffered heavy fighting. Most towns and cities were badly damaged and some like Sar e Pol e Zahab and Qhasr e Shirin were almost completely destroyed. The November 2017 Iran–Iraq earthquake killed more than 600 people. On 28 December 2017, Kermanshah became one of several Iranian provinces to break out into protests. The Supreme Leader of Iran has blamed western interference. Some female organizations such as The National Council of Resistance of Iran (NCRI) have taken partial credit for the organization of these protests.
Антропология
Керманшах провинциясы – Иранның түрлі этникалық және діни топтардың өмір сүретін провинцияларының бірі. Күрдтер, парсы тілділер, лурлар, арабтар осы провинциядағы ең ірі этникалық топтардың қатарында. Осы провинцияның тағы бір антропологиялық ерекшелігі – шииттер, сунниттер және ярсанилер сияқты түрлі діндердің өкілдерінің болуы.
Kermanshah province is one of those provinces of Iran where different ethnic and religious groups live. Kurds, Persian speakers, Lurs, Arabs are among the most important ethnic groups that live in this province. Another anthropological feature of this province is the presence of followers of different religions such as Shiites, Sunnis and Yarsans in this province.