Кіріспе

Каталония демократиялық бірлестігі (; , CDC), көбінесе Бірлестік (; ) деп қысқартылады – Каталониядағы (Испания) каталон ұлтшылдығы, либералды саяси партия. 1978 және 2015 жылдар аралығында партия Каталония саясатына дерлік барлық өмір бойы басымдық берген Бірлестік және Одақ (CiU) альянсының мүшесі болды; бірінші христиан демократиялық Каталония демократиялық одағымен (UDC) сайлау альянсы ретінде, содан кейін 2 желтоқсан 2001 жылы партия федерациясы ретінде. 37 жыл бойы екі партия да CiU туы астында барлық сайлауға қатысып, Каталония Парламентіндегі барлық тарихында бірінші саяси күш болып, үш онжылдыққа жуық уақыт бойы (1980–2003 және 2010–2015) аймақтық үкіметті құрды. 2015 жылдың маусым айында Каталония тәуелсіздігі мәселесіне байланысты CiU федерациясы тарап кетті. 8–10 шілде 2016 жылы партия Каталония Еуропалық Демократиялық партиясына (PDeCAT) қайта құрылды, CDC-нің саяси қызметі жаңа партияға берілді, бірақ CDC PDeCAT және «Каталония үшін бірге» альянсының пайдасына мемлекеттік қаржыландыруын және сайлау құқықтарын сақтау мақсатында белсенділігін сақтап қалды.

Шығу тегі

Партия 1974 жылғы 17 қарашада Санта-Мария-де-Монсеррат аббаттығында Хорди Пухоль тұлғасы төңірегінде құрылған "саяси қозғалыс" ретінде іргеленді. Диктатор Франсиско Франконың қайтысынан кейін және Испанияның демократияға өту кезеңінде CDC 1976 жылғы ақпанда саяси партия ретінде құрылды. Испания Сенаты үшін ол PSC–R, EDC және Каталонияның Демократиялық одағымен (UDC) бірлесіп "Демократия және Каталония" коалициясын құрды. 1978 жылдың көктемінде партияның бір тобы өзін "Каталонияның Ұлттық партиясы" деп атауға тырысты, бұл ат 42 жыл өткен соң партия мүшелерінің бірі басқа саяси күш үшін қолданды. 1978 жылғы 19 қыркүйекте CDC және UDC "Конвергенция және Одақ" (CiU) альянсын құрды, осы одақ аясында екі партия келесі 37 жыл бойы Каталонияда өткізілетін барлық сайлауға бірігіп қатысты. 1979 жылғы испандық жалпы сайлаудан бастап CDC және UDC барлық деңгейдегі – жергілікті, аймақтық және жалпыұлттық – сайлауларда CiU альянсын сақтап келді.

Саяси үстемдік

2015 жылдың маусым айында тарағанша, CiU альянсы 1980 жылдардан 2000 жылдардың басына дейін Каталонияның аймақтық саясатына басымдық берді, Жорди Пухольдің аймақтық үкіметте 23 жыл қатарынан жұмыс істеуін қамтамасыз етті. Кейін, Каталонияның Социалистік партиясы (PSC), Каталонияның Республикалық солшылдары (ERC) және Каталонияның Жасылдар бастамасы (ICV) құрамына кіретін солшыл альянс CiU-ді үкіметтен ығыстырып, оппозицияға жіберді. Артур Мастың басшылығымен CiU 2010 жылғы Каталония аймақтық сайлауларынан кейін жеті жылдан соң ғана үкіметке оралды. Каталония саясатындағы басымдығынан өзге, CDC Испания парламентіне ықпал етуге тырысты, Испания Социалистік Жұмысшылар партиясының (PSOE) (оның ішінде 1993–1996 жылдары PSOE азшылық үкімет құруға мәжбүр болған) және Халық партиясының (PP) (1996–2004) үкіметтерімен ынтымақтастық жасады, екі партияның да үкімет құру әрекеттерін қолдады, содан кейін олармен сенім мен қолдау келісімдерін сақтады. CiU-ның Фелипе Гонсалес үкіметін қолдауы «автономиялар мемлекетінің» дамуына жағдай жасады, бұл автономды аймақтарды қаржыландыру негізін қалады. Жозе Мария Азнардың ПП үкіметтері кезінде CDC Испанияның еуроны ел валютасы ретінде қабылдауына мүмкіндік берген либерализация және бюджеттік бақылау шараларын қолдады. 1996 жылғы испандық жалпы сайлаудағы ПП жеңісінен кейін CiU мен PP арасында қол қойылған «Мажестик пакттар» аясында екі тарап та Гонсалес кезінде басталған аймақтық қаржыландыруды одан әрі дамытуға, міндетті әскери қызметті жоюға және автономды аймақтарға өкілеттік беруге келісті. Пухольдің 2003 жылғы Каталония аймақтық сайлаулары алдында зейнеткерлікке шығуы Артур Масты – оның үкіметінің соңғы кезеңдерінде бас министр және Пухольдің жақтаушысы болған – CDC басшысы және CiU жетекші кандидат ретінде тағайындады. 2010 жылғы аймақтық сайлауда CiU жеңіске жеткеннен кейін Мас Каталония үкіметінің жаңа президенті болды, бұл аймақтың саясатына бұрын-соңды көрінбеген өзгермелі геометрияны енгізді: алдымен оппозицияның негізгі партиясы PSC-мен одақ құрып, содан кейін аймақтық бюджетті мақұлдау үшін жергілікті PP бөлімшесімен ынтымақтастық іздеді. 2012 жылғы 11 қыркүйектегі демонстрациядан кейін Мас 25 қарашада мерзімінен бұрын сайлау өткізу арқылы тәуелсіздік қозғалысының әлеуметтік күшінен пайдалануға тырысты, парламенттік көпшілігін кеңейтіп, абсолютті көпшілікке қол жеткізуді үміттенеді. Бірақ, оның партиясы 62 орыннан 50 орынға дейін төмендеп, күрт сәтсіздікке ұшырады, билікте қалу үшін тәуелсіздікке жақтас Каталонияның Республикалық солшылдарынан (ERC) қолдауға мұқтаж болды. CDC-нің одақтас серіктесі UDC-мен тәуелсіздік мәселесіндегі келіспеушіліктер 2015 жылдың маусым айында CiU-дың саяси жоба ретінде тарауына әкелді. Сонымен қатар, партия 2014 жылдың 25 шілдесінде CDC негізін қалаушы Жорди Пухольдің 34 жыл бойы мемлекеттік қазынадан «шетелде сақталған ақшаны» жасырғанын мойындауынан дүрбелеңге түсті, бұл оның әкесі Флоренси Пухольдің мұрасынан болған деп хабарланды. Пухоль бұл ақшаны реттеуге «дұрыс уақытты» таба алмағанына өкініш білдірді және жұрттан кешірім сұрады. Әртүрлі БАҚ бұл ақшаның шетелдегі құпия банк шоттарында сақталғанын және Мариано Рахой үкіметінің 2012 жылы ұсынған салық амнистиясынан пайдаланған болуы мүмкін екенін көрсетті. «3% ісі» деп белгіленген, мемлекеттік тапсырыстардың бюджетінің 3 пайызын құрайтын заңсыз комиссия төлемдеріне қатысты CDC-нің жемқорлыққа қатысты тергеуімен бірге Пухольдің мойындауы Каталония қоғамында үлкен резонанс тудырды, бұл бұрынғы президенттің зор ықпалы бар құрметті тұлға ретінде беделіне нұқсан келтірді. CiU тарағаннан кейін CDC 2015 жылғы Каталония аймақтық сайлауында Junts pel Sí коалициясының құрамында, ал 2015 жылғы испандық жалпы сайлауда Демократия және еркіндік альянсының құрамында бақ сынады. 2016 жылғы испандық жалпы сайлау CDC-нің ұзақ сайлау тарихында партияның жеке басты өзі қатысқан жалғыз сайлауы болды.

Қайта құру және мұра

2016 жылғы 21 мамырда партияның болашағын анықтау үшін өткізілген партиялық дауыс беруде CDC мүшелерінен партияның қазіргі күйінде "жаңаруын" қолдай ма, әлде толыққанды "қайта құруды" – жаңа, өзгеше партия құруды – қолдай ма деп сұралып, нәтижесінде қайта құруға 67–32% дауыс берілді. Осының нәтижесінде 2016 жылғы 8-10 шілдеде өткен съезде жаңа Каталониялық Еуропалық Демократиялық партиясы (PDeCAT) құрылды. Бұл, Каталония аймақтық саясатында ұзақ жылдар бойы үстемдік құрған CDC-нің жемқорлыққа қатысты дауларынан өзгешеленген жаңа имиджді ұсыну ниетінен туындады. Бастапқыда партия жетекшілігінен күтілмеген, бірақ партияның қатардағы мүшелерінің ықпалымен жүзеге асырылған қайта құру, тарихи CDC таңбасының жоғалуына, PDeCAT-тің Junts pel Sí парламенттік тобындағы түрлі партиялар мен тәуелсіздер арасында ыдырауына, Каталония президенті Карлес Пучдемонттың 2017 жылғы қазан айының соңындағы қуғыннан кейін де аймақтық саясаттағы ықпалының артуына және бұрынғы тәуелсіздік жақтастарының Пучдемонттың жеке партиясы – Республика үшін Ұлттық Шақырудың билік астындағы «Каталония үшін бірге» коалициясы аясында бірігуіне алып келді. Пучдемонттың күшейіп келе жатқан ықпалынан шаршаған және CiU тарағаннан кейін туған саяси бос орынды толтыруға, сондай-ақ Convergence сайлаушыларына үндеу жасауға тырысқан CDC/PDeCAT-тің бөлінген топтарынан бірнеше партия құрылды. Оларға бұрынғы аймақтық министр Антони Фернандес Тейсидо құрған «Бостандық» (Lliures) партиясы, бұрынғы аймақтық әділет министрі Герма Гордоның «Конвергенттер» (CNV) партиясы, саясаттанушы Астрид Баррионың Демократиялық Лигасы (LD) және 2016-2018 жылдар аралығында PDeCAT бас үйлестірушісі болған Марта Паскал басқарған Каталония Ұлттық Партиясы (PNC) кірді.

Сыбайлас жемқорлық туралы үкімдер

2018 жылдың 15 қаңтарында Барселонадағы сот CDC-нің 1999-2009 жылдар аралығында Ferrovial құрылыс компаниясынан €6,6 миллион заңсыз сыйақы алғанын растады, бұл мемлекеттік тапсырыстарға байланысты болған. Алаяқтық схема Каталон музыка сарайының концерт залын жалған шот-фактуралар арқылы жабу үшін пайдаланылды. Он екі адам түрмеге қамалып, миллиондаған еуро айыппұл салынды. CDC-нің бұрынғы қазынашысы Даниэль Осакар ықпал ету және ақша жылу үшін төрт жыл бес айға бас бостандығынан айырылып, 3,7 миллион еуро айыппұл төледі. Палаудың бұрынғы директоры Феликс Милле шамамен 10 жылға бас бостандығынан айырылып, 4,1 миллион еуро айыппұл төледі, ал оның орынбасары Жорди Монтулл 7 жыл 6 айға сотталып, 2,9 миллион еуро айыппұл төледі. Милле мен Монтулл алаяқтықтан ең көп пайда көріп, Палаудың қаражатын бақылаған адамдар еді.

Бүкіл ел бойынша

Cortes Generales Сайлау Конгресс Сенат Заң шығарушы органдағы жетекші кандидаттың мәртебесі Дауыстар % # Орын +/– Орын +/– 1977 PDC/DiC ішінде — — Жорди Пухоль Оппозиция 1979 CiU ішінде 2 1 Жорди Пухоль Оппозиция 1982 CiU/CatSen ішінде 2 3 Микель Рока Оппозиция 1986 CiU ішінде 4 3 Микель Рока Оппозиция 1989 CiU ішінде 0 1 Микель Рока Оппозиция 1993 CiU ішінде 1 1 Микель Рока Сенім және қолдау 1996 CiU ішінде 1 1 Жоаким Молинс Сенім және қолдау 2000 CiU ішінде 0 0 Ксавьер Триас Оппозиция 2004 CiU ішінде 5 2 Жозеп Антони Дюран и Льеда Оппозиция 2008 CiU ішінде 0 0 Жозеп Антони Дюран и Льеда Оппозиция 2011 CiU ішінде 4 3 Жозеп Антони Дюран и Льеда Оппозиция 2015 DiL ішінде 3 2 Франсеск Ом жаңа сайлау 2016 483,488 2.01% 6-шы 1 3 Франсеск Ом Оппозиция

Өңірлік бөліну

Сайлау Каталония Конгрессі Сенат Дауыстар % # Орындықтар +/– Орындықтар +/– 1977 PDC/DiC ішінде — — 1979 CiU ішінде 2 1 1982 CiU/CatSen ішінде 2 3 1986 CiU ішінде 4 3 1989 CiU ішінде 0 1 1993 CiU ішінде 1 1 1996 CiU ішінде 1 1 2000 CiU ішінде 0 0 2004 CiU ішінде 5 2 2008 CiU ішінде 0 0 2011 CiU ішінде 4 3 2015 DiL ішінде 3 2 2016 483,488 13,90% 6-шы 1 3