Кіріспе
Американдық футболшы (1975 жылы туған)
Реймонд Энтони Льюис (1975 жылғы 15 мамырда туған) – американдық бұрынғы футбол қанатшысы, ол өзінің 17 жылдық карьерасының барлығын Ұлттық Футбол Лигасының (NFL) «Балтимор Рейвенс» командасы үшін өткізді. Ол «Майами Харрикейнс» командасы үшін колледж футболында ойнады, онда All America құрметіне ие болды. Льюис 1996 жылғы NFL драфтының бірінші турында «Рейвенс» командасымен таңдалды және 2012 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шыққаннан кейін команданың алғашқы маусымындағы жалғыз белсенді ойыншы болып қалды. Льюис бірден қорғаныста көшбасшы болды және жаңа ойыншы ретінде команданы tackles бойынша жетектеді, ол «Рейвенс» командасын tackles бойынша 14 рет жетектеді. 2000 жылы Льюис екі адамның қаза болуына байланысты әділетке кедергі келтіргені үшін кінәлі деп танылды; ол сотта маңызды куәгер ретінде куәлік берді, ал қазылар алқасы осы кісі өлтірулердің өзін-өзі қорғау актілері екенін анықтады. Келесі маусымда ол NFL-дің «Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы» атанды және «Рейвенс» командасының рекордтық қорғанысын жетектеді, ол ең аз ұпай (165) және ең аз жүгіру yarda (970) көрсеткіштерімен 16 ойындық маусымдық рекордты орнатты, соның арқасында XXXV Супер Боулда жеңіске жетті. Льюис Супер Боулдың ең құнды ойыншысы сыйлығын жеңген екінші қанатшы және жеңімпаз командада бұл сыйлықты жеңген бірінші ойыншы болды. Льюис 2003 жылы екінші рет «Жылдың үздік қорғаныс ойыншысы» атағын жеңіп алды, бұл сыйлықты бірнеше рет жеңіп алған алтыншы ойыншы болды. 2012 жылғы маусымның көп бөлігінде трицепс жарақаты салдарынан алаңнан шыққан Льюис «Рейвенс» командасының плей-офф кезеңіне оралды және өзінің соңғы NFL ойынында екінші Супер Боул жеңісіне қол жеткізді. 2018 жылдың 3 ақпанында, соңғы ойынының бес жылдығында, Льюис өзінің бірінші жылғы құқығы бойынша Профутбол Даңқы залына енгізілді. «Рейвенс» командасында өткен кезеңінде ол 2,059 карьералық комбинациялық tackles жасады, оның ішінде 1,568 жеке tackles, екеуі де NFL рекордтары. Көптеген жетістіктері мен керемет футбол ойынының арқасында Льюис NFL тарихындағы ең үздік орталық қанатшы деп есептеледі. Ол 13 рет Про Боулға қатысты, 10 рет All Pro атанды және NFL тарихында үш онжылдыққа (1990-шы, 2000-шы және 2010-шы жылдар) Про Боулға қатысқан аз ғана ойыншылардың бірі болды. Ол сонымен қатар барлық уақыттағы ең үздік «Балтимор Рейвенс» ойыншысы және барлық уақыттағы ең үздік қорғаныс ойыншыларының бірі саналады.
Ерте өмір
Реймонд Энтони Дженкинс Флорида штатының Бартоу қаласында, Орталық Флоридада бес бауырластың ең үлкені болып дүниеге келді. Оның анасы оның туған кезде 16 жаста болған, ал әкесі өмірінің көп бөлігінде қасында болмаған. Әкесі туралы көп мәлімет белгілі емес, тек ол есірткіге байланысты қылмыстар үшін түрмеге қамалғанға дейін жоғары мектепте күрес бойынша рекордтарды көрсеткенін білеміз. Льюис төрт кіші інісінің үлкен ағасы болғандықтан, үйдің тіршілігін көтеруге ерте араласты. Ол әпкелеріне шаштарын жасап, кіші інісінің балабақшаға уақытында жетуін қадағалап отырды. Әкесімен байланыс азайып, ол тегін тастап, Лейклендтегі (Флорида штаты) Кэтлин орта мектебіне қабылданғанда анасының жігіті Рей Льюистің тегін алды. Льюис тамаша футболшы ғана емес, сонымен қатар күрес бойынша да табысқа жетіп, Флорида штатының күрес чемпионатында жеңіске жетті. Кейін ол әкесінің анасына қатыгездік көрсеткенін айтты және оны қорғау үшін күшейе алуы үшін 52 картадан тұратын жиынтықпен жаттығуларын бастады. Осы себепті ол кәсіби карьерасында #52 нөмірін таңдады. Ол Мэриленд университетінің бұрынғы қақпашысы Кеон Латтимордың ағасы. Льюис Кэтлиндегі футбол командасының үздік желілік қорғаушысы болды, сол кездегі кіші бойының кемшілігін қарқындылығы мен сезімталдығымен жеңіп шықты.
Колледж мансабы
Льюис Майами университетіне қабылданды, онда ол Майами Харрикейнз футбол командасының мүшесі болды. Бірінші курста ол бірден көзге түсіп, Харрикейнздің соңғы бес ойынында негізгі құрамға ілікті. Ол 81 такл, екі сэк, екі такл үшін шығын және төрт пасты ұстап алу арқылы жаңадан келгендердің All American командасына енді. Екінші курста Льюис бірінші команданың All American және All Big East құрметін иеленді. Льюис 153 таклмен Big East лигасында көш бастады, сондай-ақ команда үшін тоғыз такл үшін шығын, екі сэк және бір перехват жасады. Бұл Харрикейнз командасының елі бойынша ең үздік қорғанысқа ие болуына және жазушылар мен жаттықтырушылардың сауалнамаларында 6-орынға тұруына әсер етті. Льюис үшінші курста да сәтті өнер көрсетіп, тағы да All American және All Big East командаларына шақырылды және колледж футболының үздік лайнебекеріне берілетін Butkus сыйлығы үшін күміс жүлдегер атанды. Льюис үшінші курсын 160 таклмен аяқтады, бұл Майами университетінің команда тарихында Эд Вайсакоскидің 1965 жылы жасаған 164 таклынан кейін екінші көрсеткіш. Льюис соңғы екі маусымда Big East лигасында таклдар бойынша көш бастады және тек үш маусым ойнағанына қарамастан, Майами тарихында бесінші орынды иеленді. 1995 жылғы маусымнан кейін Льюис колледжтегі соңғы жылынан бас тартып, NFL драфтына қатысуға шешім қабылдады. Бальтимор Рейвенс, жаңа құрылған команда, Льюисті 1996 жылғы NFL драфтының бірінші раундында жалпы есеп бойынша 26-шы нөмірмен таңдады. Льюис сол жылы жалпы есеп бойынша 4-орынға ие болған шабуылдағы ойыншы Джонатан Огденнен кейін Рейвенс командасының екінші таңдауы болды. Льюис 2004 жылы Мэриленд университетінің колледжінде өнер және ғылым бакалавры дәрежесін алды.
1996 жылғы маусым: жаңадан басталған маусым
Льюис 1996 жылғы НФЛ драфтына ең жоғары бағаланған ішкі желідегі қорғаушы ретінде келді, онда Кевин Харди драфттың жалғыз ерекше желідегі қорғаушы үміткері деп есептелді. Драфта бесінші желідегі қорғаушы ретінде таңдалған Льюисті скауттар жылдамдыққа, тәсілдеу қабілетіне және қарқындылығына ие деп бағалады, сондай-ақ пасқа қарсы ойынға қабілеті үшін мақтады. Бірақ көптеген сарапшылар оның кіші дене бітімін кемшілік деп санады. Өзінің мансабындағы алғашқы ойынында, Окленд Рейдерс клубына қарсы өткен 19:14 есебімен жеңіске жеткен күні, Льюис жеті тәсілдеу жасағаны үшін аптаның үздік қорғаушысы атанды, сонымен қатар сирек кездесетін перехватқа қол жеткізді. Льюис 1996 жылғы маусымда 15 рет досымды жеңіске жеткізгені үшін және Рейвенс командасында 110 тәсілдеу жасағаны үшін USA Today журналының "Жылдың жаңа ойыншысы" құрамына енді. Жаңа маусымын ол екі жарым қаппен, алты пасқа тоқтатумен және маусым бойында бір перехватпен аяқтады, ал Рейвенс командасы 4-12 есебімен маусымды аяқтады.
1997 жылғы маусым
9-шы аптада Вашингтон Редскинс командасына қарсы ойында Льюис екінші рет АФК аптасының үздік қорғаушысы атағын жеңіп алды. Льюис 1997 жылы НФЛ-дегі ең көп, сонымен қатар мансабындағы рекордтық 184 такл жасады, оның ішінде 156 жеке такл болды – бұл бір маусымдағы ең жоғары көрсеткіш. Сол маусымның соңында ол алғаш рет Pro Bowl-ға қатысу құқығын алды. Бұған қоса, Льюис төрт сак, бір перехват, мәжбүрлі фумбл, фумблді қайтару және 11 пасты жолдан бұруды орындады. «Рейвенс» командасы 6–9–1 есебімен маусымды аяқтады.
1998 жылғы маусым
1998 жылғы маусымның 12-ші аптасында Льюис «Бенгалс» командасына қарсы өткен 20–13 есебімен жеңіске жетіп, екі перехват жасады және бір сакк берді. 120 tackle, үш сакк, екі перехват, мәжбүрлі фамбл және жеті пастың бұрылуын жасағаннан кейін Льюис екінші рет Pro Bowl-ға қатысты. Ол үшінші жыл қатарынан 6–10 есебімен ойнаған «Рейвенс» командасында tackle көрсеткіші бойынша көшбасшы болды. Сондай-ақ, ол The Sporting News All-Pro командасының құрамына енді. Аңызға айналған «Детройт Лайонс» командасының шабуылшысы Барри Сандерстің карьерасының соңғы ойынында Льюис пен «Рейвенс» командасының қорғанысы оны 19 әрекетте 41 метрден асырмады.
1999 жылғы маусым
1999 жылы, регулярлық маусымның алғашқы ойынында Сент-Луис Рамс командасына қарсы, Льюис 14 жеке tackle, төрт tackle үшін жоғалту, бір перехват және бір сэк жасады, ал команда 27–10 есебімен жеңіліске ұшырады. 2-ші аптада Питтсбург Стийлерс командасына қарсы ол 23–20 есебімен жеңіліске ұшырағанда командалық көрсеткіш бойынша 13 комбинирленген tackle жасады. 3-ші аптада Кливленд Браунс командасына қарсы Льюис 17–10 есебімен жеңіске жетіп, 10 комбинирленген tackle және бір сэк жасады. 4-ші аптада Атланта Фэлконс командасына қарсы Льюис 19–13 есебімен қосымша уақытта жеңіске жетіп, 12 комбинирленген tackle жасады. 5-ші аптада Теннесси Титанс командасына қарсы Льюис 13 tackle жасады және мансабындағы жалғыз қауіпсіздік ұпайын (safety) 14–11 есебімен жеңіліске ұшырағанда соқты. 8-ші аптада Буффало Биллс командасына қарсы Льюис 14 tackle және бір сэк жасады, бірақ команда 13–10 есебімен жеңіліске ұшырады. «Рейвенс» командасы 8–8 есебімен регулярлық маусымды аяқтағанына қарамастан, Льюис 165 tackle жасап NFL-де көшбасшы болды. Ол үшінші рет қатарынан «Про Боулға» шақырылды және «Олл Про» бірінші командасына енді. Бұған қоса, ол үш жарым сэк, үш перехват, сегіз пастың бұрылуын (pass deflection), бір қауіпсіздік ұпайын (safety) және бір мәжбүрлі доп алуды (forced fumble) жасады. Льюис 1999 жылғы NFL Alumni Linebacker of the Year сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты бұрынғы NFL ойыншылары өздері ойнаған позицияларына сәйкес дауыс беру арқылы таңдады.
2000: Рекорд орнатушы қорғаныс және Супер Боул XXXV MVP
2000 жылы Льюис NFL тарихындағы ең ұлы қорғаныс деп аталған команданы бір маусымда жетектеді. Регулярлық маусымның 2-ші аптасында «Джексонвилл Джагуарс» командасына қарсы өткен 39–36 есебімен жеңіске жеткен кезде Льюис 11 tackle жасады. 3-ші аптада «Майами Дельфинс» командасына қарсы өткен ойында 19–6 есебімен жеңіліске ұшырап, 11 tackle жасады. 6-шы аптада «Джексонвилл Джагуарс» командасына қарсы өткен 15–10 есебімен жеңісте 13 tackle жасап, бір допты қайтарып алды. 13-ші аптада «Кливленд Браунс» командасына қарсы өткен 44–7 есебімен жеңісте 5 tackle және 2 sack жасады. Льюис регулярлық маусымды франшизаның рекордтық 137 tackle-ымен, сондай-ақ 2 перехват, 6 допты жолдан бұру және 3 допты қайтарып алумен аяқтады. Команда 16 ойында ең аз ұпай (165 ұпай) және ең аз жүгіру yard-ы (970 yard) көрсетіп, жаңа маусымдық рекорд орнатты. Команда төрт мәрте қарсыластарына еш ұпай беруден сақтады, бұл көрсеткіш маусымдық рекордтан бір кем. Бұл команда алты маңызды қорғаныс санатында лигада бірінші орынды иеленді. Плей-офф кезеңін қоса алғанда, «Рейвенс» шабуыл және арнайы командалары жіберген үш сенімсіз допты есепке алмай, Балтимор қорғанысы 20 ойында бар болғаны 184 ұпай жіберді. Регулярлық маусымнан кейін ол бірауыздан All-Pro құрамына енді және тағы да Pro Bowl ойынында бастап ойнауға шақырылды. «Денвер Бронкос» командасына қарсы өткен Wild Card раундында Льюис 7 tackle жасап, 21–3 есебімен жеңіске жетті. «Теннесси Титанс» командасына қарсы өткен дивизиондық раундта 12 tackle жасап, 50 yard қашықтыққа допты қайтарып алып, 24–10 есебімен жеңіске жеткен команда үшін шешуші тачдаун соқты. АФК чемпионатында «Окленд Рейдерс» командасына қарсы өткен 16–3 есебімен жеңісте 7 tackle жасап, бір допты қайтарып алды. Льюис 2000 жылғы маусымда NFL-дің «Жылдың үздік қорғаушысы» атанды. «Рейвенс» командасы Супербоулда қарсыластарына еш ұпай жібермеген екінші команда болды, олар «Нью-Йорк Джайентс» командасын 34–7 есебімен жеңіп, франшизаның алғашқы Супербоул чемпионатын жеңді. Льюис 5 tackle және 4 допты жолдан бұрғандығы үшін Super Bowl XXXV MVP атағын иеленді. Сонымен қатар, ол 31 tackle, 2 перехват, 9 допты жолдан бұру, 1 допты қайтарып алу және 4 ойындық плей-офф кезеңінде 1 тачдаун соқты.
2001 жылғы маусым
2001 жылы Льюис бес мәрте қатарынан «Про Боулға» шақырылды, ол 162 tackle жасап НФЛ-де көш бастады және бірінші құраманың үздік ойыншысы деп танылды. 12-ші аптада ол өміріндегі ең көп – 18 tackle жасады және «Колтс» командасын 39–27 есебімен жеңуге бір сақ болды. 15-ші аптада ол үшінші рет АФК-ның аптаның үздік қорғаушысы атағын «Цинциннати Бенгалс» командасын 15–0 есебімен жеңіп алды. Ол бұл ойында екі допты ұстап алды және 11 tackle жасады. «Рейвенс» командасы 10–6 есебімен плей-оффқа қатысу құқығын алды. «Рейвенс» командасының екі плей-офф ойынында ол барлығы 17 tackle, үш мәрте допты тартып алу және бір допты жолдан бұру жасады, бірақ команданың маусымы дивизиондық кезеңде аяқталды.
2002 жылғы маусым
2002 жылы Льюис иық жарақатынан тек бес ойында ғана қатысты. Дегенмен, ол 58 tackle-мен командада бесінші орынды сақтап қалды. Одан өзге, Льюис екі рет допты ұстап алды, екі рет пасты жолдан бұрды, бір рет қарсыластан допты тартып алды және бір рет құлаған допты қайта жинады. 4-ші аптада «Денвер Бронкос» командасына қарсы өткен ойында 18 tackle (11 жеке), екі пасты жолдан бұру және бір допты ұстап алу арқасында Льюис мансабындағы ең жоғары көрсеткішін көрсетіп, АФК аптасының үздік қорғаушысы атанды. Бес маусым қатарынан (1997–2001) «Про Боулға» шақырылған Льюис, маусымды аяқтаған жарақатынан кейін бұл мүмкіндікті жоғалтты. Оның болмауынан «Балтимор Рейвенс» командасының қорғанысы ұпайлар бойынша 19-шы орынға түсіп, команда жалпы есеп бойынша 7–9 көрсеткішпен аяқтады.
2003 жылғы маусым
Льюис 2003 жылы AP All Pro командасы бойынша ең көп дауыс жинаған ойыншы болды, 50 дауыстан 49-ын алды. Ол сондай-ақ 50 дауыстан 43-імен AP NFL Жылдың үздік қорғанысшысы аталымын жеңіп алды. Бұған қоса, Льюис Pro Football Weekly, PFWA және Football Digest ұйымдарының қорғаныс бойынша ең құнды ойыншысы (MVP) құрметіне ие болды және Dr. Z's Sports Illustrated All Pro командасы, Pro Football Weekly All NFL командасы, Pro Football Weekly All AFC командасы, Football Digest All Pro бірінші командасы және The Sporting News All Pro командасының құрамына енді. Льюис KC 101 AFC Жылдың қорғанысшысы сыйлығын төрт жылдың ішінде үшінші рет жеңіп алды, 2003 жылғы NFL Alumni Linebacker of the Year атағын иеленді, сонымен қатар 161 теуіс, бір жарым қап, алты ұстау, екі мәжбүрлі допты жоғалту, екі допты қайтару, 14 допты жолдан бұру және бір тачдаун нәтижесін көрсетті. Ол қараша айында NFL айының үздік қорғанысшысы, ал 17-аптада Питтсбург Стиллерс командасына қарсы 15 теуіс және бір ұстау көрсеткені үшін AFC аптасының үздік қорғанысшысы атанды. "Жабайы карта" раундында Теннесси Титанс командасына қарсы өткен ойында Льюис 17 теуіс жасады.
2004 жылғы маусым
2004 жылы Льюис AP нұсқасы бойынша бірінші команданың All Pro ойыншысы, College and Pro Football Weekly және Football Digest нұсқасы бойынша екінші команданың All Pro ойыншысы, ал The Sporting News нұсқасы бойынша All Pro ойыншысы атанды. 2004 жылғы маусымды ол 15 ойын ойнап, барлығы 146 tackle, бір соққы, екі фамблді қайтарып алды, бір фамблға себепкер болды және алты пасты жолдан бұрды. «Рейвенс» командасы 9-7 есебімен аяқтады. Ол жетінші рет «Про Боулға» шақырылды.
2005 жылғы маусым
Льюис 2005 жылғы маусымның 6-шы аптасында жарақат алып, маусымын ерте аяқтады. Ол 8-ші аптада жарақат алғандар тізіміне енгізілді, маусымның алғашқы алты ойынында 46 tackle, бір қап, бір перехват, екі пасты жолдан бұру және бір фамблді қайтарып алды. "Қарғалар" командасы 6–10 есебімен аяқтады.
2006 жылғы маусым
2006 жылы Льюис "Қарауылдар" командасының қорғанысын 14 маңызды қорғаныс көрсеткіші бойынша NFL-де ең жоғары рейтингке жеткізді, оның ішінде жалпы берілген ярдтар, ойын барысында берілген ұпайлар және ұстап алулар. "Қарауылдар" командасы сақтар, доғарғандар және қарсылас команданың жүгіру арқылы берілген ярдтары бойынша екінші орынды иеленді. Льюис жарақат салдарынан екі ойынға қатыса алмады, бірақ 14 ойында 103 tackle, жеке рекордтық бес сақ, екі interception және сегіз пастың бағытын өзгертуге қатысты. Ол сондай-ақ бір доғарды және бір доғарғанды қайтарып алды. Льюис ойнаған 14 ойында "Қарауылдар" командасы қарсыласқа 100 ярдқа бір рет қана жүгіруге мүмкіндік берді. Маусымның ашылу ойынында "Тампа Бэй Буканерс" командасына қарсы өткен ойында 7 tackle, 1 сақ және 3 пастың бағытын өзгертуге қатысқандығы үшін Льюис АФК аптасының үздік қорғаушысы атанды. Ол сондай-ақ Pro Bowl-ға шақырылды, бірақ қол жарақаттарына байланысты қатысудан бас тартты, өз орнын "Қарауылдар" командасының басқа ойыншысы Барт Скоттқа берді. Льюис "Жылдың үздік қорғаушысы" сыйлығы үшін дауыс беруде бесінші орынды иеленді. "Индианаполис Колтс" командасына қарсы өткен дивизиондық кезеңдегі ойында Льюис 15 tackle жасады және бір пастың бағытын өзгертуге қатысты.
2007 жылғы маусым
Ravens-тің 5-11 маусымдағы нәтижелері орташа болғанына қарамастан, Льюис команданың ең көп tackle жасаған ойыншысы болды. Кливленд Браунс командасына қарсы ойында Льюис 16 tackle жасады, бір фамблді қалпына келтірді және бір interception-ды touchdown-ға айналдырды. Ол мансабында тоғызыншы рет "Про Боулға" шақырылды. Маусымды ол барлығы 120 tackle, екі sack, екі мәжбүрлеген фамбл, бір фамблді қалпына келтіру, он пастың бағытын өзгерту, екі interception және бір touchdown жасап аяқтады.
2008 жылғы маусым
2008 жылы Льюис "Қарғаларды" АФК чемпионатына жетелеуге көмектесті, соның нәтижесінде 117 tackle, үш жарым қап, үш interception, екі мәжбүрлі фамбл, екі фамблді қайтару және тоғыз пастың бағытын өзгерту тіркелді. Ол Pro Bowl-ға негізгі құрамға ілікті, бұл оның оныншы мұндай шақыруы болды, және Associated Press тізімі бойынша бірінші команданың All-Pro ойыншысы бес рет атанды. Бұған қоса, ол 10-шы аптада "Хьюстон Техас" командасына қарсы өткен ойында 8 tackle, 2 interception және 2 пастың бағытын өзгерту жасағаннан кейін АФК-ның аптаның үздік қорғаушысы атанды. "Майами Дельфинс", "Теннесси Титанс" және "Питтсбург Стиллерс" командаларына қарсы үш плей-офф ойынында Льюис 29 tackle, екі мәжбүрлі фамбл және бір пастың бағытын өзгерту көрсетті. Маусым аяқталғаннан кейін ол еркін агент мәртебесіне ие болды, бірақ мансабын аяқтау үшін "Балтимор Рейвенс" клубына оралуға келісті. 2015 жылға дейін (қосымша екі опциялық жылмен) есептелген келісімшарттың бірінші жылына 10 миллион доллар көзделген, бірақ оның шарты үлкен бонусқа ие болды.
2009 жылғы маусым
2009 жылы Льюис Associated Press басылымының бірінші командасының All-Pro ойыншысы деп танылды (жетінші рет, жалпы он тоғызыншы таңдау) және 11-ші рет Pro Bowl-ға шақырылды. Маусым ішінде ол AFC-де ең көп – 134 tackle жасады. Сонымен қатар, ол үш сэк жасады, екі рет допты қарсыластан өндіріп алды, бір допты қайтарып алды және жеті пасты жолдан бұрды. Льюис плей-оффтың екі ойынында 21 tackle жасады, бір сэк жасады және бір пасты жолдан бұрды. 2009 жылдың қыркүйек айындағы Sporting News журналында Льюис 2000-жылдардың үздік командасына енді. Сан-Диего Чарджерс командасына қарсы өткен 2-ші аптада Льюис төртінші қадамда Даррен Спролзді тоқтатып, ойынды сақтап қалды. Ойыннан кейін Льюис бұл оның мансабындағы ең жақсы tackle-дердің бірі болғанын айтты. Льюис Профутбол Даңқы залының 2000-жылдардың бірінші командасына енді.
2010 жылғы маусым
2010 жылы Льюис Associated Press ұйымының екінші All-Pro командасына үшінші рет (жалпы алғанда 10-шы All-Pro таңдауы) енді және 12-ші Pro Bowl-ға қатысты. Ол 139 tackle, екі sack, екі interception, екі мәжбүрлі фамбл, үш фамблді қайтару, төрт пасс дефлекциясы және бір қорғаныс тачдауны жасады. Бұл тачдаун 11-ші аптада «Panthers» командасына қарсы өткен ойында 24 ярдтық interception нәтижесінде соғылды. Льюис плей-офф ойындарында 13 tackle, бір sack және бір мәжбүрлі фамбл жасады. 2010 жылдың 21 қарашасында Льюис NFL тарихында мансабында кем дегенде 30 interception және 30 sack жасаған екінші ойыншы атанды. Ол бұл көрсеткіштерге 204 ойында жеткен ең жылдам ойыншы болды. 2011 жылғы NFL Top 100 ойыншысы тізімінде ол төртінші орынды иеленді. NFL ойыншыларының алғашқы рейтингінде ол қорғаныс шебіндегі ойыншылардың арасында ең жоғары баға алды.
2011 жылғы маусым
3-ші аптада Льюис Сент-Луис Рамс командасына қарсы көрсеткен өнері үшін АФК аптасының үздік қорғаныс ойыншысы деп танылды. 37–7 есебімен жеңіс однып, Льюис бір сақ (sack), бір мәжбүрлі фамбл және он жеке тәсіл (solo tackle) жасады. 2011 жылғы маусымда Льюис 13-ші, және соңғы Про Боулға шақырылды, сондай-ақ жарақат салдарынан төрт ойынға қатыспағанына қарамастан, 95 тәсілмен (tackle) «Рейвенс» командасын жетектеді. Льюис екі сақ (sack), бір ұстап алу (interception), екі мәжбүрлі фамбл және жеті пасқа бөгет қойды. Льюис екі плей-офф ойынында 20 тәсіл (tackle) жасады және бір пасқа бөгет қойды. 2011 жылдың 16 қазанында «Хьюстон Техас» командасына қарсы өткен ойында Льюис NFL тарихында мансабында кем дегенде 40 сақ (sack) және 30 ұстап алу (interception) жасаған алғашқы ойыншы атанды. Ол 2012 жылғы NFL Top 100 ойыншысы тізімінде 20-шы орынды иеленді.
2012: Соңғы жыл және екінші Суперкубок
2012 жылғы 14 қазанда Льюис «Даллас Каубойс» командасына қарсы өткен ойын кезінде трицепсін жыртып алды және үш күннен кейін хирургиялық жолмен жазылды. Көптеген дереккөздер оның 16 желтоқсанда «Денвер Бронкос» командасына қарсы ойында қайта ойнауға дайын болатынын хабарлады, бұл қаңтарда күтілген уақыттан ертерек болды, бірақ ол сол ойынға қатыспады. 2013 жылғы 2 қаңтарда Льюис командасы 2012–13 жылғы NFL плей-офын аяқтағаннан кейін зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді. Ол «Балтимордың» «Колтс» командасына қарсы Wild Card раундындағы ойынына оралды және қорғанысты 24:9 есебімен жеңіске жеткізді. Ойынның соңғы сәттерінде Льюис шабуылда фулбек позициясында тұрды. «Рейвенс» командасы үйде тағы бір плей-офф ойынын өткізбеуі керек еді (өйткені олар төртінші орында болды, ал бір күн бұрын «Хьюстон Техас» командасы алтыншы орындағы «Цинциннати Бенгалс» командасын жеңді), сондықтан олар Льюис соңғы ойынға қатыссын деді. Содан кейін «Рейвенс» командасы дивизиондық раундта «Денвер Бронкос» командасын 38:35 есебімен қосымша уақытта жеңіп, AFC чемпионатында «Нью-Ингланд Патриотс» командасын 28:13 есебімен жеңді. Льюис карьерасының соңғы NFL ойыны – XLVII Супер Боул, онда «Рейвенс» командасы «Сан-Франциско 49ers» командасын 34:31 есебімен жеңді. Льюис алты ойында 57 tackle, бір сақ, бір мәжбүрлі доп жоғалту, бір допты қайтару және бір бұру жасап, тұрақты маусымды аяқтады. Плей-офф кезеңінде Льюис 51 tackle жасап, NFL-де көшбасшы болды. Ол «Рейвенс» командасының XLVII Супер Боулға қатысу жолында екі tackle және бір допты бұру жасады.
Негізгі маусым
Жыл Команда Ойындар Тақырыптамалар Перехваттар Допты жоғалту GP GS Cmb Solo Ast Sck SckY Sfty Int Yds TD PD FF FR 1996 BAL 14 13 110 95 15 2.5 9 0 1 0 0 5 0 0 1997 BAL 16 16 184 156 28 4.0 27 0 1 18 0 10 1 1 1998 BAL 14 14 120 101 19 3.0 14 0 2 25 0 7 1 0 1999 BAL 16 16 165 130 35 3.5 21 1 3 97 0 8 0 0 2000 BAL 16 16 137 108 29 3.0 33 0 2 1 0 6 0 3 2001 BAL 16 16 162 114 48 3.5 26 0 3 115 0 10 1 1 2002 BAL 5 5 58 43 15 0.0 0 0 2 4 0 3 1 1 2003 BAL 16 16 163 121 42 1.5 11 0 6 99 1 14 2 2 2004 BAL 15 15 147 101 46 1.0 9 0 0 0 0 6 1 2 2005 BAL 6 6 46 38 8 1.0 1 0 1 0 0 2 0 1 2006 BAL 14 14 103 80 23 5.0 37 0 2 27 0 8 1 1 2007 BAL 14 14 121 83 38 2.0 7 0 2 35 1 10 2 1 2008 BAL 16 16 118 85 33 3.5 33 0 3 43 0 9 2 2 2009 BAL 16 16 134 95 39 3.0 16 0 0 9 0 7 2 1 2010 BAL 16 16 139 102 37 2.0 8 0 2 26 1 4 2 3 2011 BAL 12 12 95 72 23 2.0 16 0 1 4 0 7 2 0 2012 BAL 6 6 57 44 13 1.0 0 0 0 0 0 1 1 1 Мансап 228 227 2,059 1,568 491 41.5 266 1 31 503 3 117 19 20
Плей-офф
Жыл Командалық ойындар Тэкльдер Тосқауылдар Фумблдер GP GS Cmb Solo Ast Sck SckY Sfty Int Yds TD PD FF FR
2000 BAL 4 4 31 21 10 0.0 0 0 2 54 1 9 0 1
2001 BAL 2 2 17 10 7 0.0 0 0 0 0 0 1 3 0
2003 BAL 1 1 17 11 6 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0
2006 BAL 1 1 15 10 5 0.0 0 0 0 0 0 1 0 0
2008 BAL 3 3 29 23 6 0.0 0 0 0 0 0 1 2 0
2009 BAL 2 2 25 12 13 1.0 7 0 0 0 0 0 0 0
2010 BAL 2 2 13 9 4 1.0 10 0 0 0 0 0 1 0
2011 BAL 2 2 20 12 8 0.0 0 0 0 0 0 1 0 0
2012 BAL 4 4 51 29 22 0.0 0 0 0 0 0 1 0 0
Карьера 21 21 218 137 81 2.0 17 0 2 54 1 14 6 1
Қылмыс ісі
2000 жылдың 31 қаңтарында Атлантада өткен Super Bowl XXXIV кешінен кейін Льюистің серіктері мен басқа топ арасында төбелес шығып, нәтижесінде Джасинт Бейкер мен Ричард Лоллар қаза тапты. Льюис пен оның екі серігі – Реджинальд Оукли мен Джозеф Свитинг Атланта полициясымен тексерілді, ал 11 күннен кейін үш адам кісі өлтіру және қасақана зорлық-зомбылық жасау айыптарымен айыпталды. Төбелес Льюис тойлаған Атланта қаласының солтүстігіндегі екі шақырымдай жерде орналасқан Бакхед Виллидж ауданындағы 265 East Paces Ferry Road мекенжайындағы Cobalt Lounge маңында болды. Льюис өлтірілген түні киген ақ костюм табылмады. Фултон округінің прокуроры Пол Хауард, қанға боялған костюмді жылдам тамақ орнының сыртындағы қоқыс жәшігіне тастап кеткенін мәлімдеді. Оқиға орнынан табылған пышақта саусақ іздері мен ДНК анықталған жоқ. Кейін Льюис Оукли мен Свитингтің Супер Боулға дейін, Льюис автограф беріп тұрған кезде Sports Authority дүкенінен пышақ сатып алғанын айтты. Бейкердің қаны Льюиске тиесілі лимузинде табылды. Сотқа екі апта өткен соң, Льюиске қызмет ететін адвокаттар Дон Сэмюэл мен Эд Гарланд округтік прокурормен келісімге келді, онда Льюиске қатысты кісі өлтіру айыптары Оукли мен Свитингке қарсы куәлік беруі және әділетке кедергі келтіру қылмысын мойындауы шартымен алынып тасталды. Жоғары сот судьясы Элис Д. Боннер Льюисті 12 айға сынаққа жіберді. Бірінші рет қылмыс жасаған адам үшін максималды жаза – бір жыл түрме, ал судья бірден сынаққа жіберу туралы шешім қабылдады. Оған сондай-ақ NFL 250 000 доллар айыппұл салды, бұл есірткіге қатысты емес бұзушылық үшін NFL ойыншысына салынған ең жоғары айыппұл деп есептеледі. Үкімнің талаптарына сәйкес, Льюис сынақ мерзімі ішінде есірткі немесе алкогольді қолдануға құқығы болмады.
Нәтиже
Оукли мен Свитинг өзін-өзі қорғау үшін әрекет еткендерін мәлімдеді, ал бес сағаттық кеңес соңын аяқтағаннан кейін, 2000 жылдың маусым айында қазылар алқасы оларды барлық айыптаулардан ақтап берді. Келесі жылы Льюис Супер Боул XXXV турнирінің ең бағалы ойыншысы атанды. Дегенмен, "Мен Дисней әлеміне бара жатырмын!" деген мәшһүр сөздер тіркесін, оның орнына Трент Дилферге берді. Одан соң оған сол отбасыларға не айтқысы келетінін сұрады. Льюис: "Құдай ешқашан қате жасамайды. Сіздер Құдайдың қалай жұмыс істейтінін шын мәнінде білсеңіздер, Ол мұндай істер жасаған адамдарды Өзінің даңқы үшін пайдаланбайды", - деп жауап берді. 2013 жылы Аарон Эрнандестің қамауға алынып, "Жаңа Англия Патриоттарынан" дереу босатылуынан кейін, Льюистің кісі өлтіру ісіне байланысты "Қарақыштардың" дағдарыс басқаруын бұрынғы бас жаттықтырушы Брайан Биллик қайта қарастырды, ол сол кезде медиа-сарапшы болып жұмыс істеді.
Мұра
Өзінің мансабында Льюис ортаңғы қанатқарушы ретінде көшбасшы және қауіпті күш ретінде танылды. Ол 14 маусымның 12-сінде командасын тақылдату (tackles) бойынша жетекшілік етті. "Қарғалар" (Ravens) 1998-2001 жылдар аралығында 51 ойын бойында бірде-бір 100 ярдтық жүгірушіге (rusher) мүмкіндік бермеді. Льюис тек жүгіруді қорғау ғана емес, сонымен қатар толыққанды қорғаушы ретінде де беделге ие болды. Оның 31 перехваты (interceptions) NFL қанатқарушылары арасында бесінші орында, ал көшбасшыдан тек алты кем. Қылмысқа қатысты айыптаулардан кейін Льюис имиджі жақсарды және бүгінде ол NFL тарихындағы ең күшті қанатқарушылардың бірі саналады. Льюис "The Sports List" шоуында барлық уақыттағы үшінші үздік қанатқарушы деп таңдалды. NFL жаттықтырушыларының сауалнамасы оны 2003 жылғы маусымға дейін 10 бюллетеньде көрсетіп, NFL-дегі ең күшті ойыншы деп таңдады, ал ешбір ойыншы екі реттен артық аталмады. Команда иесі Стив Бискотти M&T Bank стадионының сыртында Льюиске ескерткіш орнатуды жоспарлап отыр. 2014 жылдың 4 қыркүйегінде, "Қарғалардың" маусым ашылуына бірнеше күн қалғанда, Льюиске арналған ескерткіш M&T Bank стадионының алдында ашылды. Льюис "The Wire" сияқты телешоуларда, "The Rundown" (осы фильмнің жұлдызы және Льюиске дос, Майамидегі бұрынғы командаласы Дуэйн Джонсон) сияқты фильмдерде, сондай-ақ Марионың "Just a Friend 2002" және Неллидің "Heart of a Champion" сияқты музыкалық бейнеклиптерде көрсетілді. Льюис NFL Network, Reebok, Under Armour, Old Spice және Eastern Motors телеарналарындағы жарнамаларда пайда болды. Ол 2005 жылғы Madden NFL ойынының мұқабасында болды. Сол маусымда ол жарақат алғандықтан бірнеше ойынды өткізіп алды, бұл "Madden Curse" деп аталатын сөздерге себеп болды. Ол NFL Network-тің "A Football Life" деректік сериалында бейнеленді. Ол NFL 100 All Time командасына енді.
Басқа жұмыстар
Льюис 2005 жылдың ақпанынан бастап 2008 жылға дейін Балтимор қаласының Кантон ауданында жұмыс істеген Ray Lewis Full Moon Bar B Que ашты. Ол сонымен қатар бірнеше ұлттық корпоративтік демеушілікке ие болды, олардың кейбіреулері оның қатал бейнесін пайдаланды. 2004 жылы Льюис EA Sports баспасынан шыққан аса танымал Madden NFL 2005 бейне ойынының мұқабасына түсті және осы серияның жанкүйері болды. 2006 жылы Льюис, Даңқ залының жүгіршісі Гейл Сейерс және кәсіпкер Марк Блумквист Солтүстік Каролинадағы штаб-пәтерінен автокөліктер мен жүк көліктерімен жарысу мақсатында S&L Racing құратын болды. Льюис NASCAR жарыстарына қатысуға тырысқаны сәтсіз аяқталды. 2013 жылдың 13 наурызында Льюис ESPN телеарнасына NFL жаңалықтарын беруге үлескер ретінде қосылатыны жарияланды. 2016 жылы Льюис ESPN-нан босатылды. 2017 жылдың 20 маусымында Льюис кабельдік спорт арнасы Fox Sports 1-ге жұмысқа алынғаны хабарланды. Льюис 2017 жылдың 2 ақпанында көрсетілген Spike (қазір Paramount Network) арнасының Lip Sync Battle бағдарламасындағы эпизодта Тони Гонсалеспен бақ сынасты. Ол Аль Гриннің "Let's Stay Together" және Неллидің "Hot in Herre" әндерін орындап жеңіске жетті, ал Нелли оның өнерлеуіне қосылды. 2019 жылдың тамызында Льюис "Жұлдыздармен билеу" шоуының 28-ші маусымында қатысатын жұлдыздардың бірі ретінде таныстырылды. Аяғындағы сіңірдің жарақаты салдарынан, оған операция жасау қажет болғандықтан ол бәйгеден бас тартты.
Қайырымдылық іс-әрекеттері
Льюис кәсіби мансабының барысында қайырымдылық қызметіне белсенді түрде қатысып келді. Ол Ray Lewis 52 Foundation-ды құрды, ол коммерциялық емес ұйым болып табылады және оның миссиясы – мүңкісіз жастарға жеке және экономикалық көмек көрсету. Бұл қор Балтимор қаласындағы 10 отбасын мерекеде асырап алу, жыл сайынғы атақты адамдардың аукционы мен боулинг турнирі, Ұлы Мэриленд үйрек дербиі, Балтимордағы Солтүстік авенюдегі Алғыс айту күні тағамдары жинау акциясы және Рейдің жазғы күндері сияқты шараларды қаржыландырды. Жиналған барлық қаражат Рей Льюис қорына жұмсалды. Содан бері Льюис саяси, бизнес және қайырымдылық салаларының жетекшілерінен мүгедектер спортына отандық және дамып келе жатқан елдерде де қолдау көрсетуді талап етуге қатысты. Льюис 2006 жылғы маусым аясында CBS телеарнасының хабаршысы Джеймс Браунның құрметіне аталған JB сыйлығымен және қоғамдық жұмысы үшін «Мейірімділік ісі» сыйлығымен марапатталды.
Сыйлықтар мен марапаттар
1996 жылы жаңадан бастаған жылынан бері Льюис көптеген НФЛ сыйлықтарын жеңіп алды, оның ішінде екі рет «Жылдың үздік қорғаушысы» (2000 және 2003 жылдары), сондай-ақ 2000 жылғы маусымнан кейін Super Bowl XXXV турнирін жеңгеннен кейін Super Bowl MVP атағын иеленді. Ол 13 рет Pro Bowl-ға қатысты, жеті рет AP Бірінші командасының үздік ойыншысы, үш рет AP Екінші командасының үздік ойыншысы атанды, ал колледж кезінде екі рет All-American (1994 және 1995 жылдары) болды. 2010 жылдың 11 мамырында Балтимор қаласының Солтүстік даңғылының бір бөлігі лайнердің және оның қайырымдалық жұмысының құрметіне «Рей Льюис жолы» деп аталды. Льюис карьерасы бойында 2059 жалпы тәпсіріс (1568 жеке), 19 мәжбүрлі допты жоғалту, 117 допты қорғау, 102.5 допты жоғалтуға әкеп соққан ойын, 41.5 сақ, 20 допты қайтару, 31 перехват (503 ярдқа), бір қауіпсіздік және 228 ойында үш тачдаун соқты. Ол 17 маусымда NFL Pro Bowl ойындарына 13 рет шақырылды, бұл ішкі/орталық қорғаушы үшін рекорд. Сондай-ақ ол NFL-де бес рет (1997, 1999, 2001, 2003 және 2004 жылдары) тәпсіріс бойынша көшбасшы болды. 2003 жылы Льюис барлық қорғаушылардың арасында алты перехват жасады, бұл бірігуден кейінгі бір маусымда орталық қорғаушы үшін жасалған рекордқа тең. Льюис 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2008 және 2009 жылдары AP Бірінші командасының үздік ойыншысы, ал 1997, 1998 және 2010 жылдары AP Екінші командасының үздік ойыншысы атанды. Оның жалпы 10 All-Pro таңдауы ішкі/орталық қорғаушы үшін рекордты білдіреді және лайнер үшін рекордты теңестіреді (Лоуренс Тейлордың да 10 таңдауы бар). 21 плей-офф ойынында Льюис 214 тәпсіріс (135 жеке), екі сақ, алты мәжбүрлі допты жоғалту, бір допты қайтару, 54 ярдқа екі перехват, 15 допты қорғау, 10.5 допты жоғалтуға әкеп соққан ойын және бір тачдаун соқты. Льюис 2018 жылы, бірінші рет үміткерлікке ие болған жылы, Про-футбол Даңқы залына енгізілді. Льюис командаласы Джонатан Огденмен бірге Кантон қаласына қосылды; екеуі де команда Балтиморға көшкеннен кейін «Карауандардың» алғашқы екі ойыншысы болды.
Жеке өмір
Ол - христиан. Оның дініне деген берілгендігі 2006 жылы Sports Illustrated журналының мұқабасында жарияланды. Оның барлығы алты баласы бар, төрт ұл және екі қыз. Оның ұлы Ray III Майами университетінде, содан кейін Coastal Carolina университетінде колледж футболында ойнады. Кейіннен Рей III 2021 жылы Вайоминг Мустангс командасында жабық футболдан ойнады. Рей III 2023 жылдың 15 маусымында 28 жасында қаза болды, себебі кездейсоқ түрде дәрінің дозасын асырып алған. Оның ұлы Рэйшад Юта штатында және Мэриленд университетінде ойнады. Майкл Фелпс, Балтимор қаласында туған және Ravens командасының жанкүйері, Льюиске кеңес сұрағаннан кейін 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында өмірлік мақсатын және бәсекеге түсуге деген құштарлығын тапқанын айтты. 2015 жылы Льюис "Мен жалғастыра беремін: өмір, ойын және даңқ" атты автобиографиясын жариялады.