Аллан Бордер: Австралия крикетінің легендасы

Кіріспе

Австралиялық крикетші (1955 жылы туған)

Аллан Роберт Бордер (1955 жылдың 27 шілдесінде туған) – австралиялық крикет комментаторы және бұрынғы халықаралық крикетші. Шабуылшы, Бордер көп жыл бойы Австралия құрамасының капитаны болды және командасын 1987 жылғы Крикет әлем чемпионатында жеңіске жеткізді, Австралияның әлем чемпионатындағы тұңғыш титулы осы болды. Оның ойыншылық лақап аты "A.B." болған. Ол мансабында 156 тестілік матч өткізді, бұл рекордты одан кейін австралиялық Стив Воуг еңсергенге дейін сақталды. Бордер бұрын 153 қатарынан тестілік матчқа қатысып, әлемдік рекордты ұстаған, бірақ 2018 жылдың маусым айында Эластер Кук осы көрсеткішті жаңартты. Ол негізінен сол қолмен шабуылдайтын, сонымен қатар кейде сол қолмен айналдыра беретін спинер ретінде де табысқа жеткен. Бордер 11 174 тестілік ұпай жинады (Брайан Лара 2006 жылы осы көрсеткішті еңсергенге дейін әлемдік рекорд). Тестілік карьерасында 27 сенсациялық соққы жасады. Австралияның ең көп матч өткізген және Тест және бір күндік матчтарда ең көп ұпай жинаған ойыншысы ретінде зейнеткерлікке шықты. Оның Тест матчтарындағы ұпай жинау рекорды 2009 жылдың шілдесінде Англияға қарсы үшінші Тест матчында Рикки Понтинг оны еңсергенге дейін 15 жыл бойы сақталды. Бордер ICC Крикет Даңқы залына алғашқы 55 кірген ойыншының қатарында болды. 2009 жылы Q150 мерекелері аясында Аллан Бордер "спорттық аңыз" рөлі үшін Квинслендтің Q150 иконасы ретінде танылды. 2016 жылы Бордер Квинслендтің Ең үлкен сыйлығының иегері атанды. 2017 жылы CA жүргізген жанкүйерлер сауалнамасы бойынша ол соңғы 40 жылдағы Австралияның ең үздік Ашс XI құрамасына енді.

Алғашқы жылдар

Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Сидней қаласының Солтүстік жағалауындағы Креморн қаласында туған ол, Мосманның жанындағы көршілес ауданда үш бауырымен бірге өсті. Оның әкесі Джон, Жаңа Оңтүстік Уэльстің ауылдық аймағындағы Куонамбл қаласынан шыққан, жүнді сарқып жіктейтін маман еді, ал анасы Шила бұрыштағы дүкеннің иесі болды. Отбасының ойын-сауыққа арналған кең ауласы болды, ал Мосман Овал – аудандық крикет, футбол, хоккей және бейсбол клубтарының үйі – көшенің ар жағында орналасқан. Ол Солтүстік Сиднейдің ұлдарға арналған жоғары мектебінде оқыды және 1972 жылы бітіру куәлігін алды. Кішкентай кезінен бастап, ол өзінен екі-үш жас үлкен крикет командаларында ойнады. Сондай-ақ, ол Мосман бейсбол клубында ойнады, онда алаңдағы шеберлігі мен көлденең соққыларын жетілдірді. Он алты жасында ол Сиднейдегі Мосман командасы сапында сол қолмен айналдыра беретін спинер ретінде дебют жасады және тоғызыншы нөмірде ойнады. Ол 1972–73 жылдарғы штат ішіндегі жарыста Біріккен жоғары мектептер командасына ілікті. Осы кезеңде оны бұрынғы Англия құрамасының ойыншысы Барри Найт жаттықтырды.

Крикет мансабы

1975-76 жылдары Бордер Крейс крикетінде 600-ден астам ұпай жинады, ал келесі маусымның басында екі рет қатарынан жүздікке жетіп, NSW құрамасына ілікті. Бірнеше тестілік ойыншының қатыспауына байланысты, Бордер 1977 жылғы қаңтарда СКГ-да Квинслендке қарсы ойында дебют жасады. Ол 36 ұпай жинап, матчтың соңғы үш добын ұстады, нәтижесінде оның командасы жеңіске жетті. Содан кейін ол Англияға оралып, Ланкашир лигасындағы Шығыс Ланкашир крикет клубында өнер көрсетті, онда 56.71 орташасымен 1191 ұпай жинап, 18.60 орташасымен 54 қақпа алды.

WSC кезінде тестілеудің тұңғышы

1977 жылы World Series Cricket (WSC) кәсіби жарысы көптеген ойыншыларға қол қойды, олар бірінші сыныптық және Тест крикетінен шеттетілді, осылайша Австралия құрамасында көптеген бос орындар пайда болды. Бордер 1978–79 маусымын Пертте Батыс Австралияға қарсы 135 ұпай жинап, ал SCG-де Викторияға қарсы 114 ұпай жинап бастады. Австралия «Ашес» сериясының алғашқы екі Тестісінде жеңілгеннен кейін, Бордер МКГ-дағы Тест дебютіне шақырылды. Ол үш ұпай жинауға жарты сағаттан астам уақыт жұмсады. Сиднейдегі келесі Тестте ол екі иннингте де 60 және 45 ұпай жинап, «өз класындағы жалғыз ойыншы» болды, бірақ Австралия матчты және «Ашес» сериясын ұтырды. Ол спиннерлерге қарсы аяқтарын пайдаланды, ал командаластары бұрылыспен күрескенде қиналды. Дегенмен, Аделаидадағы бесінші Тестте 11 және 1 ұпай жинағаннан кейін ол алтыншы Тесттен шығарылды. Бордер Пертте Австралияның жеңісімен серияны теңестірген кезде 85 және 66 ұпай жинады. Екінші Тест сериясында ол 92.00 орташа есеппен 276 ұпай жинап, ең көп ұпай жинаған және орташа көрсеткіші жоғары ойыншы атанды. 1979 жылғы Крикет әлем чемпионатының Англиядағы бірінші туры Австралияның бірінші раундта елімінен шығуымен аяқталды. Бордер екі иннингте 59 ұпай жинады. Одан кейін Үндістанға алты Тесттен тұратын үш айлық тур жасалды, онда Австралия бірде-бір матчты жеңе алмады. Бордер Тест сериясында 521 ұпай жинады, соның ішінде Мадрастағы бірінші Тестте 162 ұпай, ал Тест карьерасының бірінші жылында бұрынғы ешкімнен көп (1070) ұпай жинады. Маусымнан кейін Бордер Джейн Хискоксқа үйленді және Квинсленд үшін ойнауға Брисбенге көшті. Овалдағы соңғы Тестте Бордер 106 және 84 ұпай жинады. Осы соңғы серияда ол 313 ұпай жинап, ағылшын боулерлеріне 15 сағаттан астам қарсы тұрды. Жалпы, ол 533 (59.22 орташа есеппен) ұпай жинады. Бордердің 1981–82 маусымы әртүрлі нәтижелер берді. Пәкістанға қарсы үш Тестте ол 84 ұпай ғана жинады, бірақ Вест-Индияға қарсы 336 ұпай (67.20 орташа есеппен) жинап, бір ғасыр мен үш жарты ғасыр соғып, Австралияның серияны теңестіруіне көмектесті.

In 1977, the breakaway professional competition World Series Cricket (WSC) signed many players who were then banned from first class and Test cricket, thus leaving many vacancies in the Australian team. Border started the 1978–79 season with his maiden first class century, 135 against Western Australia at Perth, and followed up with 114 against Victoria at the SCG. After Australia lost the first two Tests in the Ashes series, Border was selected for his Test debut at the MCG. Making a nervous start, he took more than half an hour to score three runs. In the following Test at Sydney, he was in a "lonely class of his own" by top scoring in both innings with 60 not out and 45 not out as Australia lost the match and the Ashes. He used his feet to the spinners as his teammates struggled to cope with the turn. However, after scores of 11 and 1 in the Fifth Test at Adelaide he was dropped for the Sixth Test. Border made 85 and 66 not out as Australia squared the series with a victory in Perth. In his second Test series, he had topped the batting aggregates and averages with 276 runs at 92.00. The first tour, to England for the 1979 Cricket World Cup, ended with Australia being eliminated in the first round. Border scored 59 runs in two innings. This was followed by a three month long, six Test tour of India, on which Australia failed to win a single match. Border scored 521 runs at 43.42 in the Test series, including 162 in the First Test at Madras, and made more runs (1,070) in his first year as a Test cricketer than anyone before. In the off season, Border married Jane Hiscox, and moved to Brisbane to begin playing for Queensland. In the final Test at The Oval, Border scored 106 not out and 84. During this latter sequence, he defied the English bowlers for more than 15 hours to score 313 runs before he was dismissed. Overall, he totalled 533 (at 59.22);

Border's 1981–82 season was mixed. Against Pakistan, he made only 84 runs in three Tests, but against the West Indies, he scored a century and three half centuries in 336 runs (at 67.20) to help Australia draw the series.

Жаңа дәуір

Австралия 1983–84 жылдары бес тестілік серияда Пәкістанды қабылдады. Бордер екінші және үшінші тестілерде тиісінше 118 және 117 ұпай жинады, ал орташасы 86-ға жуық болды, нәтижесінде Австралия серияны оңай жеңіп алды. Бірінші тесті тең түскеннен кейін, Бордер Тринидадтағы Куинс Парк Овалдағы екінші тестіде екі классикалық ойын көрсетті. Жарық нашар болғандықтан және серпімді төбеде Австралия үшке 16 ұпайға дейін төмендеді, Бордер ойынға кірген кезде. Ол 255 ұпайдың ішінде жеңілмей 98 ұпай жинады. Вест-Индия 213 ұпаймен көшбасшылыққа шықты, содан кейін төртінші күнінің соңында Австралияны үшке 55 ұпайға дейін кемітті. Бордер тағы да қарсылық көрсетті, бірақ Австралия 238 ұпайға тоғызқа дейін құлдырады, тек 25 ұпайға алда болды, сонда Терри Алдерман Бордерге қосылды. Олар бірге 105 минут бойы ойнап, Австралияны жеңілістен сақтап қалды және журналист Малкольм Нокстің сөзімен айтқанда, "тамаша теңдікке қол жеткізді". "Ол оларға қарсы тұра алатын жалғыз адам екенін дәлелдеді", - деп жазды Нокс. Австралия соңғы үш тестіде жеңіліске ұшырады, бірақ Бордер серияны 74.73 орташа есебімен 521 ұпаймен аяқтады. Бұл екінші орын алған австралиялықтан екі есе көп ұпай.

Қатысушы капитан

Қысқа сәтті Үндістанға жасаған турдан кейін, Австралия 1984–85 маусымында Вест-Индиямен қайта кездесті. Ол басқарушылық қызметінен бас тартқанда баспасөз мәслихатын өткізді. Бордердің капитандық тәжірибесі шектеулі болғанымен және осы лауазымға құлшыныс танытпағанына қарамастан, ол үшінші тест матчында Аделаидада Хьюзді алмастырды, бірақ австралиялықтар да жеңілді – бұл Вест-Индияға қатарынан алтыншы жеңіліс болды. Дегенмен, ол бір күндік матчтарда өзін таныстырды, Майкл Холдинг, Джоэл Гарнер, Малкольм Маршалл, Уинстон Дэвис және Вив Ричардс құрамындағы шабуылға қарсы 140 допқа 127 ұпай жинады. Сол күні болған Нокс оны «Вив Ричардспен қатар, өз заманының ең жақсы бір күндік крикетшісі» деп сипаттады, «оның беделі қаталдық пен қарсылыққа негізделгеніне» қарамастан. Ойыншылардың сенімсіздігі Бордерге терең әсер етті: журналист Майк Ковард оның «депрессияға» түскенін айтты және ол соңында қатысқан ойыншыларды кешіргенімен, ешқашан ұмытпағанын атап өтті. Австралия Англиядан үш матч бойынша жеңілді, команданың жалғыз жетістігі Лордста өткен екінші тест матчында болды, онда Бордер 196 ұпай жинады. Австралия 1985–86 маусымында да қиындықтарды бастан кешірді, ал Жаңа Зеландия оларды тест сериясында алғаш рет жеңді. Бордер екінші таймда 152 ұпай жинағанына қарамастан, Австралия Брисбендегі бірінші тест матчында ауыр жеңіліске ұшырады. Олар екінші тест матчында жеңіске жеткенімен, Жаңа Зеландия үшінші матчты жеңіп алып, екі ойындық серияда жеңіске жетті. Үндістанға қарсы өткен үш тесттік серияда туристер үстемдік танытты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады, нәтиже тең аяқталды. Екінші тест матчында Бордер (163 ұпай) және Дэвид Гилберт арасындағы соңғы 77 ұпайлық серіктестік Үндістанның жеңісіне тосқауыл қойды. Бордер Австралияның қысымға төтеп бере алмауына наразылық білдірді. Жаңа Зеландияға жасаған келесі турда Бордердің формасы жақсы болды: ол екінші тест матчында 140 және 114 ұпай жинады, бірақ Австралия үшінші матчта Оклендте жеңіліске ұшырап, тағы бір сериядан айырылды. Ұзақ жаз бойы Бордер төрт тестте жүздік жинады, бірақ команданың жалпы нашар формасы оны шегіне жеткізді. Қалған екі тест матчы тең аяқталды, Бордер 81.66 орташа есебімен 245 ұпай жинап турды аяқтады.

After a short successful tour of India, Australia faced the West Indies again in the 1984–85 season. as he resigned as captain during a press conference. Despite Border's limited captaincy experience and stated indifference to taking the position, he replaced Hughes for the Third Test at Adelaide, which the Australians also lost: it was their sixth consecutive defeat to the West Indies. He distinguished himself in the one dayers, though, by savaging an attack comprising Michael Holding, Joel Garner, Malcolm Marshall, Winston Davis and Viv Richards for 127 not out off 140 balls at the SCG. Knox, who was present that day, described him as "the finest all round one day cricketer of his time, alongside Viv Richards", in spite of the fact that "his reputation is built on stodge and defiance". The disloyalty of the players affected Border deeply: journalist Mike Coward described his going into a "depression" and noted that, while he eventually forgave the players involved, he never forgot. Australia was defeated three one by England, with the team's only success coming in the Second Test at Lord's, where Border hit 196. Australia continued to struggle during the 1985–86 season, when New Zealand defeated them in a Test series for the first time. Despite Border's unbeaten 152 in the second innings, Australia fell to a heavy defeat in the First Test at Brisbane. Although they bounced back to win the Second Test, New Zealand took the Third to take a two one series victory. During the subsequent three Test series against India, the tourists dominated but failed to force a result, and the series was drawn. In the Second Test it took a last wicket partnership of 77 between Border (who scored 163) and David Gilbert to deny India victory. Border expressed his dismay at Australia's inability to perform under pressure. On the subsequent tour of New Zealand, Border's form remained good: he scored 140 and 114 not out in the Second Test, before Australia lost the Third in Auckland, thus losing another series. Over the course of the extended summer, Border scored four Test centuries, but the continued poor form of the team pushed him to breaking point. The other two Tests were drawn, and Border finished the tour with 245 runs at 81.66.

1987 жылғы әлем чемпионаты

1987 жылғы крикет әлем чемпионатында Австралияның күтпеген жеңісі шешуші кезең болды және гүлденген кезеңнің басталуын қабарлады. 1987–88 жылдары Австралия Жаңа Зеландияны жеңіп, төрт жылдан кейін алғашқы тестілік сериясында жеңіске жетті. Бордер Аделаидадағы екінші тестілік матчта тең түскен ойында 205 ұпай жинады, бұл оның тестілік матчтағы ең жоғары көрсеткіші. Сиднейде Англияға қарсы екі жүз жылдық тестілік матчта тең түсті, содан кейін Австралия Шри-Ланкаға қарсы өз алаңындағы алғашқы тестілік матчта жеңіске жетті. Бордер бес тестілік матчта 71.00 орташа есеппен 426 ұпай жинады. Оның боулинг көрсеткіштері – Австралия капитаны үшін матчтағы ең жақсы (және иннингтегі екінші ең жақсы) көрсеткіш. Бұрын ол 99 тестілік матчта 16 викет алған. "Ойынның үздік ойыншысы" сыйлығын алған Бордер: "Нәтижелерді көргенде әлемнің түкпір-түкпіріндегі соққы берушілер сенімсіздіктен бас шайқап, таңғалысқа түседі" деді.

Қатты жиегі

Мен жеке шешім қабылдадым, капитан ретінде қатал болуға, оларға (англикандарға) қатысты алыс тұруға. Бұл жасауға қиын болды және олардың бәрі ашуланып кетті, бірақ бұл мен жеткізгім келгеннің бір бөлігі еді. 1989 жылғы «Пепел» турнирі – Бордердің Тест капитаны ретінде алғашқы маңызды сериядағы жеңісі. Ол қасақана капитандыққа көбірек агрессивті көзқарас қалыптастырды. Австралия 4–0 есебімен жеңіске жетті, бұл 1977 жылдан бергі шетелдегі Тест сериясындағы алғашқы жеңісі (Шри-Ланкадағы бір реттік Тесттен басқа) және Австралияның 1948 жылғы «Invincibles» турынан бергі Англиядағы ең жақсы нәтижесі. Бордер бірінші Тестте 66 және 60 ұпайдан шабуылдық ойын көрсетті. Барлығында, ол алты жарты ғасырлық жинап, 73.66 орташа есеппен 442 ұпай жинады, Австралияның «Пепелді» қайтаруына көмектескені үшін. 1989–90 маусымында Австралия Жаңа Зеландия (1), Шри-Ланка (2) және Пәкістан (3) командаларына қарсы Тест матчтарын өткізді. Австралия екі рет жеңіске жетті, Шри-Ланка мен Пәкістанға қарсы. Бұл Австралияның алты жылдан бергі үйде жеңіліссіз өткізген алғашқы маусымы болды. Маусым Жаңа Зеландияда өткен бір реттік Тестпен аяқталды, оны Австралия тоғыз қақпамен жеңіліске ұшырап, Транс-Тасман кубогын жоғалтты. Бордер маусымды 41 орташа есеппен 328 ұпаймен аяқтады, бес жарты ғасырлық жинады. Австралия 1990–91 жылғы «Пепел» сериясында 3–0 есебімен Англияға қарсы үстемдігін нығайтты: үш жеңіс тиісінше сегіз, тоғыз және он қақпамен болды, ал Бордер 46.83 орташа есеппен 281 ұпай жинады.

Жоғалған мүмкіндіктер

1991 жылы Кариб теңізіне жасаған туры алдында Австралия командасы жақсарған құрамының Вест-Индияға он жылдан бері алғашқы жеңілістің дәмін татыруға жеткілікті екеніне үміттене білді. Алайда, жақсы старт бергеніне қарамастан, Австралияның ойыны нашарлап, Вест-Индия екі матчты жеңіп алды. Бордер 34.37 орташасымен 275 ұпай жинады, алты тестіде ғана жеңіліс танытып, Англияға қарсы 18 тестілік жеңіліссіз сериясын аяқтады. Серия Хединглидегі төртінші тестіде Бордердің 200 ұпай соққан сәтінде шешілді. Оның сериядағы 533 ұпайы 54.12 орташа көрсеткішті құрады. Австралиялықтар 1993 жылдың соңында Жаңа Зеландияны өз алаңында 2:0 есебімен жеңіп, Транс-Тасман кубогын жеңіп алды. Бордер Брисбендегі үшінші тестіде 105 ұпай жинады. Бұл оның тесті матчтарындағы 27-ші және соңғы ғасырлық соққысы болды. Бордердің соңғы тестілік ойыны Дарбандағы үшінші тестіде тең нәтижеге қол жеткізуге көмектескен 42 ұпайдан тұратын жарыс болды. Бордердің соққысы шамалы болды, ол 33.11 орташасымен 298 ұпай жинады. Ол алаңдағы шеберлігімен де көзге түсті, әсіресе карьерасының басындағы ұстаушы ретінде, Нокс бағалағандай, "ең қиын позиция – кең үшінші-бесінші тайғақтар". Қазіргі таңда Австралияның жылдық үздік крикетшісі Аллан Бордер медалімен марапатталады, ал тұңғыш жүлде 2000 жылы Гленн Макгратқа бұйырды. Брисбендегі Нейман алаңы Аллан Бордер алаңы деп аталды және кейде Квинсленд штаты Габба стадионына балама ретінде пайдаланады. 1989 жылы Австралия орденінің офицері (AO) атағын алды, 1994 жылы Жылдың Квинсленд азаматы деп танылды және 2000 жылы Австралия спорт медалін иеленді. 2021 жылы ол Австралия почтасының Крикет аңызы атанды. 2009 жылы Бордер Квинсленд спорттық даңқ залына енгізілді. 2021 жылдың 7 желтоқсанында Линда Кларфельд жасаған Бордердің қола мүсіні Габба стадионында ашылды. 2018 жылғы мәліметтерге сәйкес, Бордер Fox Sports Australia телеарнасында комментатор болып жұмыс істейді. 2023 жылдың маусым айында Бордер 2016 жылы Паркинсон ауруының диагнозы қойылғанын мәлімдеді.