Кіріспе

Американдық саясаткер (1876–1969)

Персиваль Проктор Бакстер (22 қараша 1876 – 12 маусым 1969) – Мэн штатынан шыққан американдық саясаткер және қайырымдылық жасаушы. Консерві өндірісіндегі ірі кәсіпкер және Портленд қаласының мэрі Джеймс Пинни Бакстердің ұлы, ол 1921 жылдан 1925 жылға дейін АҚШ-тың Мэн штатының 53-ші губернаторы болып қызмет етті. Белгілі қайырымдылық жасаушы, ол Бакстер Вудс (Портленд), Макворт аралы мемлекеттік паркі (Фалмут) және Бакстер мемлекеттік паркі (Пискатаквис округі) сияқты бірнеше жерді мемлекеттік меншікке берді.

Ерте өмір

Бакстер Портлендте бай отбасында дүниеге келді, оның әкесі Джеймс Пинни Бакстер алты рет мэр болып қызмет етті және консервілеу өнеркәсібінде байлық жинады. Ол 1894 жылы Портленд орта мектебін бітіріп, 1898 жылы Боудин колледжін құрметті дипломмен аяқтады. Боудинде оқып жүргенде Бакстер мектептің "The Quill" әдеби журналын құрды. Кейіннен ол 1901 жылы Гарвард университетінде заңгерлік мамандықты бітірді, бірақ ешқашан заңгерлік практикасын ашпады. Ол Портлендтегі отбасылық жылжымайтын мүлік бизнесіне кірісті. Оның жеті бауырласы болды. Дегенмен, ол отбасының байлығының көп бөлігін мұраға алмақ еді. Бакстер губернатор болған кезде Мейн штатының халқына үлкен ормандық жерді сыйға тартты, ол Бакстер мемлекеттік паркіне айналды. Ол былай деді: "Адам өлу үшін дүниеге келеді. Оның істері қысқа ғұмырлы. Ғимараттар құлайды, ескерткіштер тозады, байлық жоғалады, бірақ Катахдин өзінің барлық даңқымен мәңгі Мейн халқының тауы болып қала береді". Бакстер сондай-ақ, оның саяси қарсыласы және ізбасары Ральф Оуэн Брюстердің мансабын қолдаған Мейн штатының Ку-Клукс-Клан ұйымына қарсы күресті.

Бакстер мемлекеттік паркі

Бакстердің тарихы оның есімін алған Бакстер мемлекеттік паркімен және Мэн штатының ең биік нүктесі – Катахдин тауымен тығыз байланысты (Катахдин тауындағы ең биік шыңы Бакстер шыңы деп аталады). 1903 жылы Бакстер алғаш рет Катахдин аймағына балық аулауға барды. 1895 жылы Мэн иеленушілер қауымдастығы штаттан осы аймақты туристерді тарту үшін мемлекеттік саябаққа айналдыруды сұрады. 1911 жылы аймақты АҚШ Ұлттық паркіне айналдыру туралы заң жобасы ұсынылды, бірақ ешбір жоспар іске аспады. 1916 жылы Бакстер аймақты мемлекеттік саябаққа айналдыру үшін күш-жігерін бастады. 1920 жылы ол саясаткерлер тобын Памола шыңына жетелеп, қазір Бакстер шыңы деп аталатын шыңға дейін «пышақ қыры» арқылы өтті. 1921 жылы сөйлеген сөзінде Бакстер былай деді: «Мэн штаты бес мың бес жүз шақырымдық теңіз жағасымен, оның көптеген аралдарымен, көптеген көлдері мен тоғандарымен, орман және өзендерімен мәшһүр. Бірақ Катахдин тауының паркі штаттың ең маңызды жетістігі болады, Мэн штатының бірінші және екінші ғасырларының аяқталуын және басталуын еске алуға лайық ескерткіш болады. Бұл парк бізге ілесіп келе жатқандарға пайдалы болады, және біз өз ата-бабаларымыздан гөрі олар үшін даналықпен салғанымызды көреді». Ол кезде Катахдин төңірегіндегі жердің көп бөлігі «Ұлы Солтүстік қағаз компаниясына» тиесілі болды. 1929 жылғы құлдыраудан кейін компания 1930 жылы Бакстерге таудың төңірегіндегі жерді 25 000 долларға сатуға келісті. Бакстер бұл жерді штатқа мынадай шартпен берді: «Бұл жер мәңгілікке қоғамдық саябақ және демалыс мақсатында пайдаланылуы керек, табиғи жабайы күйінде қалдырылуы керек, жабайы аңдар мен құстар үшін мәңгілікке қасиетті орын ретінде сақталуы керек, және оған немесе оның ішіне ешқандай автокөлік жолдары салынбауы керек». Парк 1931 жылы оның құрметіне аталды. Бакстер парктің аумағын кеңейтуге тырысуын жалғастырды – көбінесе жерді сатып алу аяқталғанға дейін ағаш өңдеу жұмыстарын жалғастыруға рұқсат беру үшін сатуға немесе уақытша келісімдерге келуге ниеті жоқ адамдардан қарсылық көріп отырды. Бакстер федералды үкіметке сенбегендіктен, паркті ұлттық парке айналдыруға қарсы тұрды. Ол парктің үстіне түрлі шектеулер қойды, сондықтан бүгінгі күні ол штаттың басқа саябақтарын басқаратын Қорғау департаментінің құрамына кірмейді. Оның орнына, оны Бакстер мемлекеттік паркі басқармасы басқарады. 1962 жылы 87 жасқа толған Бакстер 28-ші құжатын сыйға тартты. Парк қазір Бакстерді қамтиды, ол үйленбеген күйінде қайтыс болды және парктің күтімін қамтамасыз ету үшін 7 миллион доллар қалдырды.

Кланға қарсы республикашыл

Бакстердің губернаторлық мерзімі Мэн штатында және жалпыұлттық саясатта Ку-Клукс-Кланның күшеуімен бірге өтті. Бакстер Кланға қарсы жақтас болғанымен, ол штат сенаторлары Ральф О. Брюстер, Марк Альтон Барвайз, Ходгдон Баззел және тағы басқалардың ықпалы арқылы Мэн Республикалық партиясында бекінді. Олар 1920-жылдардың басында діни мектептерге қаржылай көмекті қысқарту туралы заң жобаларын ұсынды, бұл Мэн штатындағы протестанттар мен католиктер арасында "бөліс мәселесін" тудырды. Брюстер 1925 жылы Бакстерден кейін губернатор болды. 1928 жылы Брюстер АҚШ Сенатына кандидат болғанда, Бакстер оны Клан мүшесі деп жариялап, қолданыстағы АҚШ сенаторы Фредерик Хейлдің жеңіске жеткеніне көмектесті.

Басқа қызмет түрлері

1896 жылы Бакстер Боудойндегі бірнеше сыныптасымен бірге Мэн штатының Бат қаласына сапар шекті, онда президенттікке үміткер демократ Уильям Дженнингс Брайан сөз сөйлейтін болды. Бакстер мен оның серіктерінің салған шуы салдарынан олар тұтқындалды. Бакстердің жақтастары кінәларын мойындағанмен, болашақ губернатор әкесі, Портленд қаласының мэрі Джеймс Пинни Бакстердің көмегімен айыптаулардан қорғанып, өзінің ісін тазартты. 1953 жылы Бакстер Макворт аралын штатқа сыйға берді. Сондай-ақ, ол Фальмут қаласындағы жазғы үйін мүгедектерге арналған Губернатор Бакстер мектебін құру үшін (1957 жылы Мэн мүгедектер мектебі негізінде құрылған) табыстады, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Бакстер жануарларға деген шексіз сүйіспеншілігімен және оларға қатысты гуманистік көзқарасымен танымал болды. Оның иті Гарри губернатор болып тұрғанда қайтыс болғанда, ол штаттық үйдің үстіндегі туды жартылай төмендетуге бұйрық берді, бұл кейбір ардагерлердің наразылығын тудырды. Бакстер елдің әртүрлі аймақтарындағы бірнеше гуманистік қоғамдардың мүшесі болды, соның ішінде Жаңа Англия антививисекциялық қоғамы оны «Американың ең гуманистік губернаторы» деп атады. 1966 жылдың 19 мамырында Род-Айленд штатының Теодор Ф. Гриннің қайтысынан кейін Бакстер АҚШ-тың ең егде жастағы бұрынғы губернаторы атанды. Бакстер Портлендте қайтыс болды, оның күлі паркте шашылды.