Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының офицері және зерттеуші (1772–1833)

Джеймс Грант (1772 – 11 қараша 1833) – Шотландияда туған британдық Корольдік әскери-теңіз флотының офицері және XIX ғасырдың басындағы навигатор. Ол 1800–1801 жылдары Австралияда қызмет етті және Австралия мен Тасмания арасындағы Басс бұғазының алғашқы картасын жасады.

Ерте өмір

Грант 1772 жылдың 6 қыркүйегінде Шотландияның Морейшир округіндегі Форрес қаласында крещениеден өтті. Ол доктор Уильям Чалмерстің басшылығымен Абердиндегі Корольдік колледжде білім алды. 1793 жылдың тамызында Корольдік теңіз флотына капитанның шәкірттігіне қабылданды және 1794 жылдың мамырында мичман қызметіне тағайындалды. Лейтенант атағына өту үшін емтиханды сәтті тапсырды және 1800 жылы лейтенант болып жоғарылатылды.

Барлау сапарлары

Капитан Джон Шэнкпен достығының арқасында, Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусы офицерлерімен болған келіспеушіліктің аса жағымсыз кезеңінен кейін Грант 1801 жылдың 31 тамызында Еуропаға оралуға рұқсат сұрады, және оған рұқсат берілді. Кинг Гранттың офицерлік және теңізшілік қабілеттерін жоғары бағалады, бірақ оның Басс бұғазына жасаған саяхатындағы зерттеу жұмысына қанағаттанбағаны көрініп тұр, ал Грант өзінің теңіздік зерттеулер саласындағы білімінің жетіспеуін сезінді. Грант қайтып келген соң 1803 жылы "Саяхат туралы баяндама" атты еңбегін жариялады, ол жақын арада голланд және неміс тілдеріне аударылды.

Кейінгі жұмыстар

1805 жылғы қаңтарда командир шеніне жетіп, 1806 жылы Голландия жағалауында жалдамалы қарулы "Хокк" кемесін басқарғанда алған жарақаттары үшін зейнетақы тағайындалды. Жарақаттарына қарамастан, ол кейіннен слоптар мен басқа кемелерге де қолбасшылық етті.

Өлім

1833 жылдың 11 қарашасында Францияның Сен-Серван қаласында қайтыс болды.

Мұра

Ол Филипп аралы мен Черчилль аралына алғаш рет қонған еуропалық болды. Филипп аралының оңтүстік-батыс бөлігі оның құрметіне аталған. Ол Черчилль аралында бақша құрған.

Грант көркем әдебиетте

Гранттың ерте мансабы Патрик О'Брайанның "Жайлау аралы" романындағы Джеймс Грант есімді кейіпкердің негізі болып табылады. Нақты өмірде де, көркем әдебиетте де Грант жас кезінде Нью-Саут Уэльске шлюппен (сол кездегі Корольдік теңіз флотында лейтенант шлюптің капитаны бола алатын) теңіз саяхаты жасап, осы саяхат туралы кітап жазып, көп жетістіктерге қол жеткізді. Нақты өмірде ол командир дәрежесіне көтерілді; ал көркем әдебиетте 1811 жылы ол әлі де лейтенант, бірақ капитан болуға ниетті.