Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чарльз Роберт Малден (9 тамыз 1797 – 23 мамыр 1855) – XIX ғасыр британдық теңіз офицері, картограф және педагог. Ол Тынық мұхитының орталық бөлігіндегі Малден аралын ашқан, ол оның құрметіне аталған. Сондай-ақ ол Англияның Брайтон қаласында Виндлшем Хаус мектебін негіздеді.
Charles Robert Malden (9 August 1797 – 23 May 1855), was a nineteenth century British naval officer, surveyor and educator. He is the discoverer of Malden Island in the central Pacific, which is named in his honour. He also founded Windlesham House School at Brighton, England.
Өмірбаян
Малден Суррейдегі Путни қаласында хирург Джонас Малденнің ұлы болып дүниеге келді. Ол 11 жасында 22 маусым 1809 жылы британдық теңіз күштеріне қабылданып, қызметке кірді. Тоғыз жыл бойы 1-сыныпты волонтер, мичман және кемедегі матрос болып қызмет етті, оның ішінде бір жыл Англия арналында және Бискай шығанағында (1809), төрт жыл Жақсы Үміт мүйісінде және Шығыс Үндістанда (1809–14), екі жарым жыл Солтүстік Америка және Батыс Үндістан аймақтарында (1814–16), және бір жарым жыл Жерорта теңізінде (1817–18) болды. Ол Маврикий мен Яваның басып алынуында, Балтимор және Жаңа Орлеан шайқастарында қатысты. 1816 жылдың 2-4 қыркүйегінде Корольдік теңіз академиясында математиканың негіздері және навигация теориясы бойынша емтихан тапсырып, 1818 жылдың 1 қыркүйегінде 1-лейтенант болып тағайындалды. Офицерлік қызметіндегі сегіз жыл ішінде екі жарым жыл Жерорта теңізінде (1818–21), бір жарым жыл Англия арналында және Ирландия жағалауында (1823–24) және бір жарым жыл фрегаттың картографы ретінде Гавайи аралдарына (1824–26) сапар кезінде қызмет етті (сол кезде "Сэндвич аралдары" деп аталған). Гавайиде ол капитан Кук пен Ванкувердің "бар емес" деген порттарын зерттеді. Қайту жолында 1825 жылдың 30 шілдесінде Тынық мұхитының орталық бөлігінде орналасқан, адам тұрмайтын Малден аралын ашты және зерттеді. Қайтып келгеннен кейін ол активтік қызметтен кетіп, жартылай жалақымен қалды. Бірнеше жыл бойы король Уильям IV-нің гидрографы болып қызмет етті. 1828 жылдың 8 сәуірінде Гилдфорд, Суррейге жақын, Батыс Клэндонның пасторы және Уонерштің викариы, Уильям Ходжсон Коулдың қызы Франсис Коулға үйленді. Малден жеті ұл мен бір қыздың әкесі болды. 1830-1836 жылдары Уайт аралындағы Райд қаласында Корольдік теңіз күштеріне оқушыларды дайындады. 1836 жылдың желтоқсанында Уайт аралындағы Ньюпорттағы Генри Уорсли мектебін сатып алып, 1837 жылдың 20 ақпанында оны дайындық мектебі ретінде қайта ашты және 1837 жылдың желтоқсанында Брайтонның Монпелье көшесіне көшірді. 1844 жылы Брайтон қаласында Виндлшем Хаус мектебін салып, 1855 жылы қайтыс болғанға дейін мектепті басқарды. Оның орнын ұлы Генри Чарльз Малден бас директор болып иеленді.
Malden was born in Putney, Surrey, son of Jonas Malden, a surgeon. He entered British naval service at the age of 11 on 22 June 1809. He served nine years as a volunteer 1st class, midshipman, and shipmate, including one year in the English Channel and Bay of Biscay (1809), four years at the Cape of Good Hope and in the East Indies (1809–14), two and a half years on the North American and West Indian stations (1814–16), and a year and a half in the Mediterranean (1817–18). He was present at the capture of Mauritius and Java, and at the battles of Baltimore and New Orleans. He passed the examination in the elements of mathematics and the theory of navigation at the Royal Naval Academy on 2–4 September 1816, and became a 1st Lieutenant on 1 September 1818. In eight years of active service as an officer, he served two and a half years in a surveying ship in the Mediterranean (1818–21), one and a half years in a surveying sloop in the English Channel and off the coast of Ireland (1823–24), and one and a half years as Surveyor of the frigate during a voyage (1824–26) to and from the Hawaiian Islands (then known as the "Sandwich islands"). In Hawaii he surveyed harbours which, he noted, were "said not to exist by Captains Cook and Vancouver." On the return voyage he discovered and explored uninhabited Malden Island in the central Pacific on 30 July 1825. After his return he left active service but remained at half pay. He served for several years as hydrographer to King William IV. He married Frances Cole, daughter of Rev. William Hodgson Cole, rector of West Clandon and Vicar of Wonersh, near Guildford, Surrey, on 8 April 1828. Malden became the father of seven sons and a daughter. From 1830 to 1836 he took pupils for the Royal Navy at Ryde, Isle of Wight. He purchased the school of Henry Worsley at Newport, Isle of Wight, in December 1836, reopened it as a preparatory school on 20 February 1837, and moved it to Montpelier Road in Brighton in December 1837. He built the Windlesham House School at Brighton in 1844, and conducted the school until his death there in 1855. He was succeeded as headmaster by his son Henry Charles Malden.