Кіріспе

Ағылшын сәнгері Раймонд "Осси" Кларк (9 маусым 1942 – 6 тамыз 1996) – британдық сәнгер, Лондонның "Swinging Sixties" кезеңінің және сол дәуірдегі сән индустриясының маңызды тұлғасы. Кларк қазір заманауи дизайнерлердің винтаждық үлгілері арқылы танымал. Ол 1960-шы жылдардағы сән иконасы Бибамен салыстырылды және Ив Сен-Лоран, Анна Суи және Том Форд сияқты көптеген дизайнерлерге ықпал етті. Маноло Блахник Осси Кларктың жұмысы туралы: "Ол денемен керемет сиқыр жасады және сәннің атқаруы тиіс міндетін орындады – құштарлықты ояндырды" деді. Осси Кларк және Осси Кларк үшін Радли киімдері жоғары бағаланады, оларды Кейт Мосс және Наоми Кэмпбелл сияқты белгілі модельдер киеді.

Балалық шағы мен білімі

Осси Кларк 1942 жылғы 9 маусымда Англияның Ланкашир графтығындағы Уоррингтонда Энн мен Сэмюэл Кларк отбасында дүниеге келді. Соғыс жылдары Кларк отбасы Освальдтвистлге көшіп, кейін 1950 жылы Уоррингтонға оралды, сол кезде ол «Осси» деген лақап атын алды. Оссидің анасы, Энн Грейс Кларк, жеті күн бойы босану ауыртпалығын бастан өткізіп, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі әуе шабуылында Оссиді дүниеге әкелді. Энн қыз бала күткен және жаңа туған ұлына есім қоймаған еді. Ол акушерге Реймонд деп ат қоюға рұқсат берді. Осси алты баланың ең кішісі болды (Глэдис, Марджори (кейін Кей деп аталды), Берил, Сэмми және Джон). Осси мен оның ағасы Джон және Кейдің ұлы Джеймс Винвиктегі Сент-Освальд шіркеуінің хорында ән шырқады, онда Осси вокалдық таланты үшін жүлделер жеңіп алды. Отбасы мен достары оның өте ерте жасынан-ақ «көп нәрсені жақсы орындайтынына» назар салған. Кішкентай Осси жиендеріне киім тігіп беретін. Ол қуыршақтарына киім тігуді үйреніп, 10 жасқа толмаған кезде көрші қыздарға жүзуге арналған киімдер жасады. Оссидің орта мектебінің сурет салу пәнінің мұғалімі Рой Томас – өзі мата өнерімен тығыз байланысты болған – Оссидің шығармашылық қабілетін танып, оған Vogue және Harper's Bazaar журналдарының үлкен коллекциясын сыйлады. Кларк осы журналдарды зейін қойып оқып, сән мен стильдің мәнін бойына сіңірді. 13 жасында Осси мектепте сәулет өнері мамандығын оқыды. Кейін ол бұл тәжірибенің «аса құнды» болғанын айтты. Сабақта оған пропорция, биіктік және көлем туралы негізгі ұғымдар үйретілді. Ол бұл білімдерін өзінің сәндік дизайнында тиімді пайдаланды. Бімонт орта мектебін бітіргеннен кейін көп ұзамай Кларк 16 жасында Манчестердегі Аймақтық өнер колледжіне түсті. Осси үйден колледжге қашықтықтан жүруге күн сайын ерте тұруға мәжбүр болды. Энн Кларк Оссиге ояу болуы үшін дәрі-дәрмек жазып беретін. Осылайша ол өмір бойына дәрі-дәрмекке және заңсыз есірткі заттарға тәуелді болуының бастауы болды. Манчестердегі колледжде оқып жүрген кезінде Кларкты жақын досы және сыныптасы Мо Макдермот Селия Биртвеллмен таныстырды. Олар бастапқыда жақсы достас болды, бірақ бұл достық тез арада махаббатқа ұласты. Осси осы кезеңде суретші Дэвид Хокнимен де жақын дос болды. Кларк пен Хокни колледж оқып жүргенде Нью-Йоркке бірге саяхат жасады, онда олар сән, өнер және ойын-сауық салаларында көптеген пайдалы байланыстар жасады. Достардың арасында олардың құбылмалы қарым-қатынаста болған ғашықтар екені туралы кеңінен тараған әңгімелер бар. 1962 жылы Кларк Аймақтық өнер колледжін бітірді.

Кларк содан кейін Лондондағы Корольдік өнер колледжіне түсіп, 1965 жылы бірінші сыныпты диплом алды. Лондон колледжінде оқып жүрген кезінде Селия Биртвелл Оссимен бірге Нотинг-Хиллдегі шағын пәтерде тұруға келді. Оссидің RCA-дағы дипломдық көрсетілімі үлкен жетістікке ие болды. Осы кезде оның дизайн стиліне поп-арт және Голливудтың сәні зор әсер етті. Соңғы топта алдыңғы жағында шамдармен безендірілген көйлек көрсетілді, ол ертесі күні барлық ірі газеттер мен сән журналдарында жарияланды. Сән прессасы Оссиге фотосессияларға және арнайы киімдерге көптеген тапсырыстармен жүгірді. Сол жылы тамызда ол алғаш рет британдық Vogue журналында жарияланды. Лондонның Слоан-стрит көшесінде орналасқан «Вулландс 21» атты танымал дүкен Осси Кларк киімдерінің желісін сатуды бастады.

Ерте мансап

Кларк 1966 жылы өзінің дизайндарын Элис Поллоктың эксклюзивті «Кворум» бутигінде көрсетіп, сән индустриясында таныла бастады. Кларкты Поллокқа RCA көрмесінде Хокнидің ұсынысымен «Кворумды» қолдаушысы таныстырды. Жас дизайнер оған соншалықты әсер етті, ол оны бірден «Кворумның» қосымша дизайнері ретінде шақырды. Осси ақ және қаймақ түсті шифоннан жасалған коллекция ұсынды, ол тез сатылды. Поллок Кларк киімдерінің табиғирақ көрінуін қалап, келесі коллекция үшін арнайы маталарды жасауды Селия Биртвеллге тапсырды. Осылайша сән тарихындағы ең танымал серіктестіктердің бірі туды: Кларк киімдерді, ал Биртвелл – ою-өрнектерді жобалады. Бұл серіктестік Кларктың сән саласындағы мансабының басынан аяғына дейін жалғасты. Автор Джудит Уотт: «Селия Оссимен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл ортақ еңбек болды. Көптеген адамдар оны оның музасы дейді, ол шын мәнінде солай болды, бірақ олардың жұмысы тығыз байланысты. Ол өзінің дизайндарында оның ою-өрнектерін пайдаланды. Оған дауыс беруге мүмкіндік бермеу әділетсіз деп ойлаймын». Осси осы кезеңнен бастап аптасына алты жаңа пластинка сатып алумен белгілі болды, барлығы заманауи және танымал әншілердің жазбалары еді. Оссидің музыка мен өнерге деген құштарлығы достары арасында аңызға айналды. Осы уақытта Осси досы және серіктесі Элис Поллокпен бірге есірткі заттарды көңіл көтеру үшін жиі пайдалана бастады. «Осы кезде оның мінезі өзгере бастады», – дейді ұзақ жылдан бері танысы Леди Генриетта Роус. Осси Кларктың алғашқы толық коллекциясын Нью-Йорктегі «Генри Бендель» универмагы сатып алды. Оның қарапайым, әдемі киімдері Седьмая авенюдегі дизайнерлер тарапынан кеңінен көшірілді.

Ең жоғары көрсеткіш: 1965-1974

1965-1974 жылдар аралығы Кларктың өркендеген кезеңі саналды, сол кезде оның көптеген белгілі клиенттері болды. 1960 жылдардың соңында Кларк өзінің әсем киімдерімен танымал атанды. Мода баспасөздері Оссиді «Кингс Роудтың патшасы» деп атады. Кларк өзін «шебер кесуші» деп жариялады: «Барлық ойым мен саусақтарымда, мені теңдейтін адам жоқ. Мен бәрін өзім істей аламын». Кларктың ең жақын тұлғасы – әйгілі биші Нижинский болды, ал биге деген құштарлығы киімдерін еркін қозғалуға мүмкіндік беруге және әйел денесін шектемеуге ынталандырды. Бұл стильдегі киім 1970-ші жылдарда Кларк киімдерінің танымалдылығының арқасында кең таралды. Осси Кларк өзінің тынық түстер мен маталарын қолдануымен әйгілі болды. Ол сондай-ақ, аяқ киім, қағаздан жасалған көйлектер мен жылан терісінен жасалған күрмелерді де жасады. Осси мен Элис байлар мен атақтыларды өздеріне тартуда шебер болғанмен, бизнес жүргізуде онша сәттілікке жете алмады. Көптеген киімдер әйгілі адамдарға сыйға берілді немесе дүкеннен жоғалып кетті. 1967 жылы Элис Поллок пен Осси арасындағы серіктестік – «Кворум» үлкен қарызға батты, ал Элисстің қаржылық демеушісі, биржа брокері Майк Армитаж, «Кворумның» пайда табуы екіталай екенін түсінді және ол Элиспен келісіп, «Кворумды» Ұлыбританияның ірі сән үйі – «Радлиге» (Альфред Радли басқарады) сатуға бел буды. «Радли» «Кворумның» қарызын өтеді және басқаруды дұрыс жолға қойды. Альфред Радли Оссиді ерекшелендіретін нәрсені сақтап қалуға тырысты, сондықтан ол «Осси Кларк» брендін дамытуға, ірі жылдық сән көрсетулерге қаржы жұмсауға, «Кворумның» бөлшек сауда бизнесін кеңейтуге және «Осси Кларк үшін Радли» коллекцияларын енгізу арқылы Оссидің көйлектерін әлемнің жетекші сауда орталықтарына тарату арқылы Оссидің ұмтылыстарын қолдады. 1967 жылы Кларк «Радлидің» демеушілігімен Челси қалалық залында «Pathé News» үшін өзінің алғашқы сән көрсетуін ұсынды. Бұл сән көрсетулері тарихындағы маңызды беткесу болды, ол енді бұрынғыдай болмайды. Ол өзінің толық коллекциясын Лондондағы Беркли скверінде де көрсетті. Бұл сондай-ақ, қара нәсілді модельдерді таныстырған алғашқы британдық сән көрсетуі болды. 1968 жылы Кларк «Радли үшін Осси Кларк» деп аталған көптеген жеңілдетілген желілерін жасады, бұл оның киімдерін жалпы жұртқа қолжетімді етті. Кларк Лондонда ғана емес, Нью-Йорк пен Парижде де танымал болды. Ол 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы британдық қоғамдағы байлар мен атақтыларды киіндірді. Кларк сол кездегі көптеген танымал өнерпаздар мен актерлердің қатарына енді және көптеген дизайнерлерге бұрын мүмкін болмаған олардың шеңберінде қабылданды. Бұл оған байлар мен атақтыларды киюге көптеген артықшылықтар берді. Кларк Мик Джаггер, «The Beatles», Марианна Фейтфулл және Лиза Миннелли сияқтылар үшін көптеген сахналық костюмдер жасады. Питер Габриэль Genesis альбомының мұқабасында бейнеленген түлкінің басын кию үшін әйелі Джиллден қызыл Кларк көйлегін алды. 1969 жылы ол Селия Биртвеллге үйленді, олардың Альберт және Джордж есімді екі ұлы болды. Кларк ұзақ уақыттан бері үлкен отбасы құруды армандаған, ал балалары оның өміріндегі үлкен қуаныш болды. Кларк 1960-1970 жылдардың гедонистік өмір салтын толығымен қабылдады: оның есірткіге құмарлығы оның эмоционалдық жағдайына және қаржысына үлкен әсер етті. Кларк пен Биртвелл 1974 жылы ажырасты. Бұл Осси үшін баяу төмендеудің бастамасы болды, ол Биртвелл мен екі баласынан айырылғаннан кейін эмоционалдық тұрғыдан ешқашан қалпына келмеді. Отбасылық құрылымы мен жұмысының тұрақтылығы жойылғаннан кейін оның шығармашылық өнімділігі күрт төмендеді. Алайда 1977 жылы Осси Тони Кальдер мен Питер Лимен бірге бизнес ашты және екі жыл бойы өте сәтті сән көрсетулерге, мақтауға толы сын-пікірлерге және коммерциялық тұрақтылыққа қол жеткізді. Мода жазушысы Энн Чабб: «Бірнеше жыл бойы күйзелісте болғаннан кейін оны қайтадан жақсы формада көруге қуаныштымын» деп жазды.

1980-ші жылдар және одан кейінгі жылдар

1980 жылдарға қадам басқанда, әсіресе британдық мода жаңа панк-рок қызығушылығына бет бұрды. Вивьен Вествудтың Король жолындағы дүкенінен киімдер ең танымал стильге айналды, ал Малкольм Маклареннің "Scum" футболкасының мәтіні Осси Кларкты "Жек көремін" тақырыбында тізімге енгізді. Кларктың романтикалық, кең көйлектері енді сәнге сай болмады. Оның жағдайы төмендеп, банкротқа ұшырады және ол коммерциялық жұмысты тоқтатты. Іскерлік қабілетінің болмауымен әйгілі ол, өзінің құлдырауына банктерді және салық органының барлық активтерін ақшаға айналдыру туралы талабын кінәлады. Оның осыған деген ашуы, банкроттық мерзімін күтуге бағытталған көзқарасы және терең депрессиясы салдарынан ол тек жеке тапсырыстарды орындады, оларға бартер түрінде төлем жасалды. Оның танымал клиенттері мен достары көйлекке тапсырыс беріп, оның орнына Кариб теңізіндегі демалыс үйін ұсынды немесе тігін машинасының жөнделуіне ақша төледі. 1984 жылы ол досының ықпалымен Радлимен қайта жұмыс істеуге көнді. Кларк теңіз қабықтарының мотивтерімен безенділген иықтары бар киімдер жасады, бірақ оның күнделіктерінде айтылғандай, сол жылы Радли оны жұмыстан шығарды. Кларктың DHSS-ке жазған хатында (147 бет) былай делінген: "Мен Firwool компаниясындағы киім дизайнері лауазымынан өз еркіммен кеткен жоқпын, ар жағында көрсетілгендей. Менің дизайндарым сатылмай жатқандықтан, олар маған инвестиция салуды жалғастыра алмайтындарын айтты және 1984 жылдың 19 қазанында маған екі апталық мерзім берді. Мен жұмысты жалғастыру немесе тоқтату туралы таңдау жасауға мүмкіндік алған жоқпын – мен жұмыстан босатылдым." Осы оқиғаның нұсқасын суретші Гай Берч, Кларктың Радлиге күрделі қабық үлгілерін коммерциялық өндіріске енгізу мүмкін емес деп айтқанын еске түсірді. 1980 жылдар оның өмірінде хаостық және көшпелі болғанымен, оның жарияланған күнделіктерінде оның өміріндегі жақсы жақтары да көрсетілген. 1978 жылдың қаңтарында ол екінші ұзақ мерзімді серігі Николас Балабанмен танысты, ол Кенсингтондағы Sombrero клубында бармен болып жұмыс істеді. Кларктың қолдауымен Балабан Бям Шоу өнер мектебіне түсіп, өзінің табысты сән бизнесін ашты, ол көшедегі дүкендер мен жеке сауда орталықтары үшін басылған футболкаларды шығарды. Көптеген жарияланған материалдар Кларктың гомосексуалдық қарым-қатынастарына көп көңіл бөлмесе де, оның сексуалдық бағдары негізінен гомосексуалдық болды. Кларктың тұрақсыз мінез-құлқы 1983-1984 жылдары олардың қарым-қатынасының аяқталуына әкелді. Балабанға деген құштарлығы одан да күшейді, ол онымен қайта табысуға тырысты. Тек 1994 жылы Балабанның ЖИТС-тен қайтыс болуымен және буддизмді қабылдауымен Кларк мансабын қайта құруға және өткенді ұмытуға мүмкіндік алды. 1990 жылдардың басында ол дизайнер Белла Фрейдті өрнектер жасауға үйретті, ал Кларктың шифон мен нәзік маталарды өрнекке салу шеберлігі Ghost бренді үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. Кларк олардың компьютерлік өрнек кескішін керемет деп тапты, ол бастапқы идеяларды бірден формаға айналдыра алды.

Өлім

1996 жылғы 6 тамызда Осси Кларкты бұрынғы махаббаты, 28 жастағы итальяндық Диего Коголато Лондонның Кенсингтон мен Челси ауданындағы мемлекеттік пәтерінде пышақтап өлтірді. 1997 жылғы наурыз айында Коголато ақыл-есінің толыққандылығы жоқ екендігіне байланысты кінәлі деп танылып, алты жылға бас бостандығынан айырылды.

Мұра

Осси Кларк Дэвид Хокнидің 1970 жылғы «Мистер және миссис Кларк және Перси» картинасында бейнеленген. Қазір ол Миллбанктегі Tate Britain галереясында ілінеді және Ұлыбританиядағы ең көп талданған картиналардың бірі болып табылады. Ол сондай-ақ 1974 жылғы Хокнидің өмірбаянына арналған «А Bigger Splash» фильмінде де маңызды рөлде көрінеді. 1971 жылы бастаған күнделіктері жақын досы Леди Генриетта Роус есімді кісі тарапынан 1998 жылы «Осси Кларк күнделіктері» деген атпен жарияланды. 1999–2000 жылдары Уоррингтон мұражайы мен өнер галереясы оның туындыларының алғашқы ретроспективасын ұйымдастырды. 2003 жылы Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында тағы бір ретроспектива өтті. Бұл көрменің каталогы «Осси Кларк: 1965–74» деген атпен Adrams Books және V&A мұражайы тарапынан басылды. 2007 жылдың қараша айында WGSN негізін қалаушы Марк Уорт Quorum тауарын сатып алып, «Осси Кларк» брендін қайта іске қосатынын мәлімдеді. Қайта іске қосылған брендтің алғашқы коллекциясы, күз/қыс 2008/09 коллекциясы 2008 жылдың ақпан айында Лондон әйелдер апталығы аясында Кенсингтондағы Серпентин галереясында көрсетілді. Орталық Сент-Мартинс өнер және дизайн колледжінің түлегі Авш Алом Гур дизайн жетекшісі болып тағайындалды. 2009 жылдың шілдесінде «нарық жағдайына байланысты» бренд тағы да қызметін тоқтататыны туралы хабарланды. Осси Кларктан шабыт алған дизайнерлер қатарында Анна Суи, Джон Галлиано, Кристиан Лакруа, Дрис Ван Нотен, Малкольм Холл, Клементс Рибейро, Марк Джейкобс, Gucci және Prada бар. Жеңіл, ағын судай көйлектерімен танымал Ghost бренді де Осси Кларктан әсер алған. Осси Кларк туындылары 1990 жылдардың басынан бері коллекциялық заттар саналады, әсіресе Кларк/Бертвелл жасаған туындылары.