Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акосомбо бөгеті, сондай-ақ Вольта бөгеті деп аталады, Гананың оңтүстік-шығысындағы Вольта өзеніндегі Акосомбо шатқалында орналасқан гидроэлектрлік бөгет және Вольта өзені басқармасының бір бөлігі. Бөгеттің құрылысы Вольта өзенінің бассейнінің бір бөлігін су басып, одан кейін Вольта көлінің пайда болуына әкелді. Вольта көлі – беттік ауданы бойынша әлемдегі ең үлкен адам жасаған көл. Ол Гананың жер аумағының 3,6% құрайды. 148 куб километр көлеммен Вольта көлі көлем бойынша әлемдегі үшінші ірі адам жасаған көл; ең үлкені – 185 куб километр суды қамтитын Кариба көлі. Акосомбо бөгетінің негізгі мақсаты алюминий өнеркәсібін электр энергиясымен қамтамасыз ету болды. Акосомбо бөгеті «Гананың экономикалық даму жоспарындағы ең ірі жеке инвестиция» деп аталды. Бөгеттің бастапқы электр қуаты болды, ол 2006 жылы аяқталған жаңарту жобасында жаңартылды. Вольта көлінің су қоймасын құрған су тасқыны көптеген адамдарды қоныс аударды және жергілікті ортаға елеулі әсер етті, соның ішінде жағалау эрозиясына әкелген сейсмикалық белсенділік; өзгерген гидрология жаңбырдың азаюымен және температураның жоғарылауымен микроклиматтық өзгерістерге әкелді. Көлді қоршаған топырақ, оның астындағы топыраққа қарағанда азырақ құнарлы, ал тыңайтқыштарды қолдану қажет болды, бұл өз кезегінде эвтрофикацияға әкелді, ол судағы жүзуді және тасымалды қиындататын инвазивті шөптердің тез өсуіне, сондай-ақ бильгарзия, өзен соқырлығы және безгек сияқты су арқылы берілетін аурулардың тасымалдаушылары үшін қолайлы орта тудырды. Қоныс аударған тұрғындарды қайта орналастыру күрделі және кейбір жағдайларда сәтсіз болды; дәстүрлі шаруашылық тәсілдері жойылды және кедейлік артты.
The Akosombo Dam, also known as the Volta Dam, is a hydroelectric dam on the Volta River in southeastern Ghana in the Akosombo gorge and part of the Volta River Authority. The construction of the dam flooded part of the Volta River Basin and led to the subsequent creation of Lake Volta. Lake Volta is the largest man made lake in the world by surface area. It covers , which is 3.6% of Ghana's land area. With a volume of 148 cubic kilometers, Lake Volta is the world's third largest man made lake by volume; the largest being Lake Kariba which contains 185 cubic kilometers of water. The primary purpose of the Akosombo Dam was to provide electricity for the aluminium industry. The Akosombo Dam was called "the largest single investment in the economic development plans of Ghana." The dam's original electrical output was , which was upgraded to in a retrofit project that was completed in 2006. The flooding that created the Lake Volta reservoir displaced many people and had a significant impact on the local environment, including seismic activity that led to coastal erosion; a changed hydrology caused microclimatic changes with less rain and higher temperatures. The soil surrounding the lake is less fertile than the soil under it, and heavy agricultural use has required the use of fertilizers, which in turn has led to eutrophication, which caused, among others, the explosive growth of an invasive weed that renders water navigation and transportation difficult, and form a habitat for the vectors of water borne illnesses such as bilharzia, river blindness and malaria. Resettlement of the displaced inhabitants proved complex and in some cases unsuccessful; traditional farming practices disappeared and poverty increased.
Дизайн
Плотина 1915 жылы геолог Альберт Китсон тарапынан жобаланды, бірақ 1940-шы жылдарға дейін ешқандай жоспарлар жасалмады. Вольта өзенінің бассейнін дамыту 1949 жылы ұсынылды, бірақ қаражат жеткіліксіз болғандықтан, американдық Volta Aluminum Company (Valco) компаниясы Ганаға бөгет салу үшін қаржы берді. Президент Кваме Нкрума Вольта өзенінің су электр стансасын салу жобасын қабылдады. Плотинаның ұзындығы және биіктігі бар, оның ішінде биік тас толтырғыш бөгеті орналасқан. Оның негізінің ені және құрылымдық көлемі бар. Плотинадан пайда болған Вольта көлінің сыйымдылығы және бетінің ауданы бар. Көлдің ұзындығы бар. Көлдің ең жоғары деңгейі және ең төменгі деңгейі бар. Плотинаның шығыс жағында екі іргелес су төгу құрылысы орналасқан, олар шамамен суды төге алады. Әрбір су төгу құрылысында алты кең және биік болатты шлюздер бар. Плотинаның электр стансасында алты Франсис турбинасы орналасқан. Әрбір турбинаға су ұзындығы және диаметрі бар құбыр арқылы беріледі, гидравликалық қысымның ең жоғары деңгейі бар. Impreglio өзеннің төсегін қазу және арнаны құрғату жұмыстарын жүзеге асырды, және 1963 жылы Вольта өзенінің тасқынына қарамастан, жоспарланған мерзімнен бір ай бұрын бөгетті аяқтады, бұл жұмысты үш айдан астам уақытқа кешіктірді. 1961-1966 жылдар аралығында Impregilo компаниясының 28 жұмысшысы бөгет құрылысы кезінде қаза тапты. Олардың құрметіне Акосомбо қалашығында және Санкт-Барбара католик шіркеуінде ескерткіштер орнатылды. Акосомбо бөгетінің құрылысы Вольта өзенінің бассейнінің және оның жоғары ағысындағы алқаптардың бір бөлігінің суға батуына және Гананың жалпы жер аумағының 3,6%-ын құрайтын Вольта көлінің пайда болуына әкелді. 700 ауылдың халқы бөгет аяқталуына екі жыл бұрын 52 қайта қоныстандыру ауылына көшірілді; қайта қоныстандыру бағдарламасын VRA басқарды. Қайта қоныстандырылған халықтың екі пайызы жағалауда балық аулаумен айналысатын адамдар еді, ал көпшілігі қарапайым шаруалар болды.
The dam was conceived in 1915 by geologist Albert Kitson, but no plans were drawn until the 1940s. The development of the Volta River Basin was proposed in 1949, but because funds were insufficient, the American company Volta Aluminum Company (Valco) lent money to Ghana so that the dam could be constructed. President Kwame Nkrumah adopted the Volta River hydropower project. The dam is long and high, comprising a high rock fill embankment dam. It has a base width of and a structural volume of The reservoir created by the dam, Lake Volta, has a capacity of and a surface area of The lake is long. Maximum lake level is and minimum is On the east side of the dam are two adjacent spillways that can discharge about of water. Each spillway contains six wide and tall steel floodgates. The dam's power plant contains six Francis turbines. Each turbine is supplied with water via a long and diameter penstock with a maximum of of hydraulic head afforded. Impreglio carried out the dredging of the river bed and dewatering of the channel, and completed the dam a month earlier than scheduled despite flooding of the Volta River in 1963 which delayed work over three months. Between 1961 and 1966, 28 workers of Impregilo died during the construction of the dam. Memorials in Akosombo township and St. Barbara Catholic Church have been put up in their honor. The construction of the Akosombo Dam resulted in the flooding of part of the Volta River Basin and its upstream fields, and in the creation of Lake Volta which covers 3.6% of Ghana's total land area. People of 700 villages were relocated into 52 resettlement villages two years prior to the dam's completion; the resettlement program was under the direction of the VRA. Two percent of the resettlement population were riparian fishers, and most were subsistence farmers.
Электр энергиясын өндіру
Плотина Гана мен оның көршілес Батыс Африка елдеріне, соның ішінде Того мен Бенинге электр энергиясын жеткізеді. Бастапқыда бөгеттің қуат өндіру мүмкіндігі нақты талаптан асып түсті, бірақ бөгет іске қосылғаннан бері талаптың өсуі гидроэнергия өндірісін екі есеге арттырды. Гананың өнеркәсіптік және экономикалық дамуы Акосомбо электр станциясының қуатынан асып түсетін электр энергиясына деген сұранысты күшейтті. 1981 жылы Акосомбодан төмен орналасқан Кпонгта кішірек бөгет салынды, сондай-ақ гидроэнергия өндірісін сақтау үшін Акосомбода қосымша жаңартулар қажет болды. 2007 жылдың соңында Вольта өзенінің су жиналатын алабындағы ауыр жаңбырлар осы алаңдаушылықтың көп бөлігін басып тастады. 2010 жылы бөгеттегі су деңгейі ең жоғары көрсеткішке жетті, бұл суқоймадағы шлюздерді ашуға әкеп соқты, және бірнеше апта бойы көлден су ағызылып, төменгі ағыста су тасқынына себеп болды.
The dam provides electricity to Ghana and its neighboring West African countries, including Togo and Benin. Initially, the dam's power production capabilities greatly overreached the actual demand; while the demand since the dam's inception has resulted in the doubling of hydropower production. Ghana's industrial and economic expansion triggered a higher demand for power, beyond the Akosombo's power plant capabilities. By 1981, a smaller dam was built at Kpong, downstream from Akosombo, and further upgrades to Akosombo have become necessary for maintaining hydropower output. During the latter half of 2007, much of this concern was abated when heavy rain fell in the catchment area of Volta River. In 2010, the highest ever water level was recorded at the dam. This necessitated the opening of the flood gates at a reservoir elevation of , and for several weeks, water was spilled from the lake, causing some flooding downstream.
Тиісті әсерлері
Акосомбо бөгеті көл көлігінің пайда болуы, балық шаруашылығының өсуі, жағалау бойындағы жаңа егіншілік және туризм арқасында бірқатар өнеркәсіптік және экономикалық салаға пайда келтірді. Алайда, бөгет салынғаннан бері осы аурулардың саны едәуір артты. Әсіресе, Вольта көлі құрылғаннан бастап, жаңадан қоныстанған елді мекендерде аурудың таралуы күрт өсті, ал елді мекеннің инфекцияға шалдығу ықтималдығы көлге жақындығымен тікелей байланысты.
The Akosombo Dam benefited some industrial and economic activities from the addition of lake transportation, increased fishing, new farming activities along the shoreline, and tourism. Since the installation of the dam, these diseases have increased remarkably. In particular, resettlement villages have shown an increase in disease prevalence since the establishment of Lake Volta, and a village's likelihood of infection corresponds to its proximity to the lake.
Құйылуы
2023 жылға дейін Акосомбо бөгетінің тұрғындары соңғы рет 2010 жылы бөгеттен бақылаумен жіберілген судың салдарынан су тасқынына ұшыраған. 2023 жылдың 15 қыркүйегінде Вольта өзені басқармасы (VRA) Шығыс аймағындағы Акосомбо және Кпонг бөгеттерінен суды бақылаулы түрде жіберуді бастады. Бұл бақылаулы жіберу төменгі Вольта бассейні бойындағы елді мекендерде су тасқынына әкеліп, қуат беруде үзілістерге себеп болды. Көптеген зардап шеккендер су тасқынынан салдарынан мүлкін және күнкөрісін жоғалтты. Зардап шеккендердің арасында су тасқынынан қираған егістік жерлер, үйлер мен мүліктер бар. "Менің барлық егістігім су астында, үйім де. Мен тек киімдерімді ғана алып шыға алдым. Бұл үйді салуға 14 жыл кетті, енді баратын жерім жоқ, басқа жерім де жоқ", - деді бір зардап шеккен адам.
Until 2023, the last time Akosombo dam community experienced flooding as a result of controlled spillage of the dam was in 2010. On September 15th, 2023, the Volta River Authority (VRA) initiated a controlled spillage of water from the Akosombo and Kpong dams situated in the Eastern Region. This controlled spillage led to flooding in communities located along the lower Volta Basin leading to power interruptions. Many victims lost their belongings and livelihood due to the floods. The losses include farmlands, houses and properties which were destroyed by the floods. "My entire farm is under the water and so is my house. I was only able to take my clothes. It took me about 14 years to build this house there is nowhere to go, there is no other land to build on," according to one victim.