Эдерзее бөгеті – Германияның Гессен жеріндегі су электр стансасы. Тарихы, құрылысы, 2-дүниежүзілік соғыстағы қирауы және қазіргі маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Эдерзее бөгеті – Германияның Гессен аймағының солтүстігіндегі Эдер өзенінде орналасқан су электр станциясы. 1908-1914 жылдары салынған бұл бөгет Келлервальдтың солтүстік жиегіндегі Вальдек қаласының жанында орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас әскерлерінің бомбаларынан қиратылған, соғыс жылдары қайта жаңартылып, қазір су электр қуатын өндіреді және Везер өзенінде кеме жүру үшін су деңгейін реттейді. Құрғақ жылдардың кешігіп қалған жаздарында су деңгейі төмендеген кезде 1914 жылы көл толтырылғанда су астында қалған үш ауылдың (Асель, Брингаузен және Берих) қалдықтары мен ескі өзен арнасынан өткен көпірді көруге болады. Сол жерге жерленгендердің ұрпақтары ата-бабаларының қабірлерін зияраттап тұрады.
The Edersee Dam is a hydroelectric dam spanning the Eder river in northern Hesse, Germany. Constructed between 1908 and 1914, it lies near the small town of Waldeck at the northern edge of the Kellerwald. Breached by Allied bombs during World War II, it was rebuilt during the war, and today generates hydroelectric power and regulates water levels for shipping on the Weser river. At low water in late summers of dry years the remnants of three villages (Asel, Bringhausen, and Berich) and a bridge across the original river bed submerged when the lake was filled in 1914 can be seen. Descendants of those buried there go to visit the graves of their ancestors.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Бөгет екінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияның 617-ші эскадрильясының "Chastise" операциясы аясында, домалап түсетін бомбалармен бұзылды. 1943 жылғы 17 мамырдағы таңертеңгі шабуыл құрылымда үлкен, кең және терең жарылыс жасады. Су, төменгі тар аңғарға қарай құйылып, зор су тасқыны тудырды, ол төменге қарай шақырымдарға дейін көтерілді. Төменгі Эдердің кеңейіп жатқан су тасқыны алаптарында, Фулда және Везерге ағып түскен кезде, гектарына шамамен 160 текше метр су ағып, кең ауқымда қиратушылыққа ұшыратып, 70-ке жуық адамның өмірін алды. (Неміс емес кейбір дереккөздер қате түрде Мёне бөгетінің төменгі жағындағы және Эдер бөгетінің жанындағы тұтқындық лагерьлерінде қаза тапқан барлық шетелдіктердің жалпы саны 749 деп көрсетіп, оны осы жердегі тұтқын немесе еңбек лагеріндегі құрбандар деп жатады.) Бөгет бірнеше ай ішінде Тодт ұйымының басшылығымен Атлантикалық қабырға құрылысынан алынған мәжбүрлі еңбекпен қайта жаратылды. Көл бүгінде Германиядағы үшінші ірі су қоймасы болып табылады. Оның сыйымдылығы оны жазғы демалыс орнына айналдырады. 1955 жылғы "Бөгетті бұзғандар" фильмі бөгетке жасалған британдық шабуылды көрсетеді. 2003 жылғы Call of Duty видео ойынында бөгеттің ойналатын деңгейі бар.
The dam was breached in World War II by bouncing bombs dropped by British Lancaster bombers of No. 617 Squadron RAF as part of Operation Chastise. The early morning raid of 17 May 1943 created a massive wide and deep breach in the structure. Water emptied at the rate of into the narrow valley below, producing a flood wave which roared as far as downstream. By the time it diminished in the widening floodplains of the lower Eder, into the Fulda and into the Weser, a total of about 160 cubic meters per hectare had flowed, wreaking widespread destruction and claiming the lives of some 70 people. (Some non German sources erroneously cite an early total of 749 for all foreigners killed in all POW and labour camps downriver of the Möhne dam as casualties at a supposed POW or labour camp just below the Eder Dam.) The dam was rebuilt within months by forced labour drawn from construction of the Atlantic Wall under command of Organisation Todt. The lake today is the third largest reservoir in Germany. Its capacity of makes it a major summertime recreational facility. The 1955 film, The Dam Busters chronicled the British attack on the dam. The 2003 video game, Call of Duty, has a playable level of the dam.