Кіріспе

Канадалық саясаткер

Джордж Мердок (29 сәуір, 1850 – 2 ақпан, 1910) – канадалық саясаткер, Альбертаның пионері, ер қамытын жасаушы және Альберта штатының Калгари қаласының тұңғыш мэрі.

Ерте өмір

Джордж Мердок 1850 жылдың 29 сәуірінде Шотландияның Пейсли қаласында дүниеге келді. Төрт жасында Мердок 1854 жылы Канадаға көшіп, Нью-Брансуик провинциясының Сент-Джон қаласында қоныстанды, және өмірінің көп бөлігін сол жерде өткізді. 18 жасында Мердок Чикагоға көшіп, ер-төбелес жасау және жекелеу құралдар жасау кәсібін үйренді. 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен оның дүкені қирағаннан кейін Мердок Нью-Брансуикке қайтып келді. Нью-Брансуикте ол Маргаретқа үйленді, және олар провинцияда екі бала сүйді. Жалпы, олардың кем дегенде үш ұлы мен екі қызы болды.

Калгариге көшіп бару

1883 жылы 13 мамырда Джордж Мердок 33 жасында Калгариге келді, бұл 1883 жылы тамызда Канадалық Тынық мұхит темір жолының қалаға жетуінен бірнеше ай бұрын болды. Калгариде ол табысты жабдық шеберханасын ашты. Калгари қаласының дамудың алғашқы кезеңінде оның негізгі клиенттері Форт-Калгариде орналасқан Солтүстік-Батыс шаруашылық полициясы және жақын жердегі резервацияда тұратын қара аяқ тайпасының өкілдері болды. Ол қара аяқ тайпасымен жақсы қарым-қатынаста болды және олардың тілін үйренді. Калгари қаласында Мердок Масондық ложа мен Канададағы Оранж орденіне, әдеби және тарихи қоғамдарға, ерікті өрт сөндіру бригадасына қатысты, сондай-ақ Калгаридегі пресвитериан шіркеуінің негізін қалаушылардың бірі және Калгаридің алғашқы Сент-Эндрю қоғамының президенті болды. Калгаридегі алғашқы тұрақты кәсіпкерлердің бірі ретінде, ол 1884 жылғы қарашада Солтүстік-Батыс территориялары үкіметінен Калгари қаласының құрылуына қол жеткізуде белсенді рөл атқарды.

Муниципальдік саясат

Джордж Мердок Калгари қаласының құрылуында маңызды рөл атқарды, ол көрнекті азаматтық лидерлермен бірге алғашқы қалалық кеңестің алдындағы жеті адамнан тұратын азаматтық комитетке сайланған мүше ретінде қосылды. Сайланған топқа Мердок, майор Джеймс Уокер (1846-1936), доктор Эндрю Хендерсон, Джордж Клифт Кинг, Томас Свон, Дж. Д. Моултон және капитан Джон Стюарт (1893 жылы қайтыс болған) кірді. 1884 жылдың 4 желтоқсанында Мердок Калгари қаласының тұңғыш мэрі болып сайланды және 1886 жылдың 4 қаңтарында қайта сайланды, ол 1886 жылдың 21 қазанына дейін осы лауазымды атқарды. Мердок, кеңесшілер Исак Санфорд Фриз және доктор Невилл Джеймс Линдсеймен бірге, 1886 жылдың 21 қазанында стипендиялы судья Еремия Трэвис шығарған арнайы Аймақтық Ережемен қызметтен алынды.

1886 жылғы қаңтарда Калгариде қалалық сайлау

Трэвис, ішімдік ішпейтін және тәртіп сақтау қозғалысын қолдайтын адам, Солтүстік-Батыс территорияларында заңмен тыйым салынғанға қарамастан, Калгариде спирттік ішімдіктердің, құмар ойындарының және жезөкшеліктің ашық саудасынан қатты наразы болды. Мердок пен қалалық адвокат Генри Бликер виски тобының мүшелері деп айыпталды, ал Мердок пен қалалық полиция бастығы Джеймс Инграм жезөкшелер үйлері мен салон иелерінен пара алып жүргені туралы қауесет тарады. Трэвистің әрекеттері көп ұзамай Оттаваға жетті, және федералды үкімет жағдайды зерттеу үшін Уинипегтен судья Томас Уордлоу Тейлорды жіберді. Тейлордың "Джеремая Трэвис (Калгаридегі стипендиялы судья) ісінің мәліметтері, Тейлор мырзаның баяндамасы, хат алмасуы және дәлелдері бойынша" атты есебі, онда Трэвис өкілеттігін асырғандығы анықталды, 1887 жылдың маусымында жарияланды. 1886 жылғы сайлауға дейін Г. Э. Марш Мердок пен кеңеске сайлаушылар тізіміндегі бұзушылықтарға байланысты сыбайлас жемқорлық айыптарын тақты. Трэвис Мердок пен кеңесшілерді кінәлі деп тапты, оларды 1886 жылғы сайлауға қатысудан шеттетіп, екі жылға муниципалдық қызметтен уақытша шеттетуге және Мердокқа 100 доллар, ал кеңесшілерге 20 доллар айыппұл салды. Тейлор кеңес ешқандай жарияланбастан 78 адамды сайлаушылар тізіміне қосыпты, бірақ қосылған есімдер сайлаушылар тізіміне енуге қажетті талаптарға сай болған. Тейлор кеңестің әрекеттерін жеке сыбайлас жемқорлық ретінде қарастыру заң бойынша қате және формасы бойынша бұрыс деп тапты. Сонымен қатар, Тейлор лауазымнан шеттету, екі жылға қайта сайлануға тыйым салу және айыппұлдарды "өтте қатал" деп атады. Тейлор сайлаушылар тізімі түзету кезінде және "сыбайлас жемқорлық" орын алғанда Мердоктың Калгариде емес, Шығыс Канададағы бұрынғы үйіне сапар шеккенін де атап өтті. Сайлау 1886 жылдың 6 қаңтарында жоспарланғандай өтті, Мердок пен кеңесшілер бюллетеньде болды және "бұрыс сайлаушылар тізімі" қолданылды. Трэвис сайлау комиссиясына Мердокқа берілген әрбір дауысты қабылдамауға тыйым салатын сот шешімін ұсынды, бұл Мердоктың қарсыластары көпшілік дауыс алғанын көрсететін еді. Сайлау комиссиясы Трэвистің шешімін орындамады, себебі оны шығаруға заңдық негіз болмады. Сайлаудың соңғы нәтижесінде Мердок 180 дауыспен көпшілік дауыс алды, ал оның қарсыласы Джеймс Райли 18 дауыс алды. Сайлаушылар тізіміне бұрыс қосылған 78 адамның ішінде тек 41 адам дауыс берді. Трэвис Мердокты сотқа бағынбағандық үшін кінәлі деп тапты және сайлау нәтижесін жойды, оның орнына Джеймс Райлиді қала әкімі, ал басқаларын кеңес мүшелері етіп тағайындады. Рейли қала әкімі болған кезде қалалық үкімет кітаптары мен мөрі жоғалып кеткендіктен тиімді болмады. Федералды үкімет Тейлордың баяндамасын ресми түрде қабылдамай тұрып, Солтүстік-Батыс территорияларының соттарын қайта ұйымдастырды, ал Аумақтық кеңес 1886 жылдың 3 қарашасында Калгариде жаңа муниципалдық сайлауды тағайындады. Джордж Клифт Кинг Калгари қаласының әкімі болып сайланды.

Кейінгі муниципальді саясат

Мердок 1889 және 1895 жылдары бір реттен қалалық кеңесші болып сайланды. 1886 жылғы Калгари өрті кезінде өрттің алдын алу үшін кедергі жасау қажет болды, және бұрынғы қала әкімі Джордж Мердок келісімін беріп, өзінің шекпен жасайтын дүкенін бұзуға қатысты. Мердоктың дүкенін жарылыспен жоюға әрекет жасалып, үшін барут қолданылды. Алайда, «Калгари Уикли Геральд» газеті «жарылыс зарядының күші жеткілікті шоғырланбағандықтан сәтсіз аяқталды» деп хабарлады. Кедергі жасалғаннан кейін өрт тоқтатылып, сөндірілді.

Кейінгі өмірі

Кейінгі өмірінде Мердок денесінің қозғалысы шектеліп, 1910 жылдың 2 ақпанында Калгариде қайтыс болды.