Кіріспе

IBM ThinkPad 701 – IBM компаниясының ThinkPad желісіндегі кіші ноутбук. 701 модельі, Джон Каридис жасаған жылжымалы пернетақтасының арқасында халық арасында «Көбелек» деп белгілі болды. Ол 1993 жылдан бастап әзірленді және 1995 жылдың наурызынан соңғы айларына дейін сатылды. Бағасы – . 1995 жылы ең көп сатылған ноутбук болды және 27 дизайн жүлдесін жеңіп алды. Ол Intel i486 DX2 немесе DX4 процессорларының негізінде жасалған, сонымен қатар Chips and Technologies компаниясының CT 65545 графикалық чипімен үйлесімді. 701Cs нұсқасында DSTN дисплейі, ал 701C нұсқасында TFT LCD дисплейі қолданылған. Ол Windows 3.11 және DX4 модельдері үшін OS/2 Warp 3.0 жүйелерімен алдын ала орнатылған күйде келді. 701 шығарылымы тоқтатылды, себебі экрандардың көлемі ұлғайғаннан кейін осы пернетақта дизайнының қажеттілігі болмай қалды. Шығарылымы тоқтатылғаннан кейін, көбелек стиліндегі пернетақтасы бар жаңа ноутбук шығарылуы мүмкін деген болжамдар пайда болды.

Даму

701 – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Рали қаласының жанындағы Research Triangle Park өндіріс орны және Жапонияның Канагава префектурасындағы Яматодағы әзірлеу орталығы арасындағы бірлескен жоба. Пернетақтаның идеясы алғаш рет 1993 жылдың көктемінде пернетақтаның фотокөшірмесі түрінде пайда болды. Жазда плексиглас үлгісі жасалды. 1993 жылдың күзінде ноутбукті қаржыландыру туралы шешім қабылданды, оны бір жылдан кейін таныстыру жоспарланған. Өндіріс кешіккендіктен, ол шығарылғанда Pentium-нан гөрі Intel 486 процессормен жабдықталды. Пернетақтаны Джон Каридис, Сэм Лусенте және Роберт Теннант әзірледі. ThinkPad дизайнының жалпы стилі үшін Ричард Саппер жауапты болды. Лоренс Стоун, Майкл Кинг, Мартин Такер және Джерард МакВикер де үлес қосты. IBM ішінде 701 моделіне «Күлдір» деген кодовое атау берілді, ал инженерлер осы атауды ресми атау ретінде де пайдалануды қалады. Бірақ IBM-нің құқықтық бөлімі өнімдерге тірі аңдардың аттарын қоюға рұқсат бермеді. Бұл ThinkPad 500 сериясының субноутбуктер тобына жатты, бірақ бұрынғы 500 моделінің нашар сатылуына байланысты осы модельге сол атауды бергісі келмеді. 600 сериясы резервте сақталған атау болғандықтан, олар жоғары деңгейдегі модельдерге арналған 700 сериясын қолданды.

Шығару

IBM ірі газеттерде жарнамалық орын сатып алды, беттің төменгі бұрышында немесе жоғарғы оң жағында. Олар тек қана көбелектің суретін пайдаланды, басқа ештеңе жоқ. Бірнеше күннен кейін IBM логотипіне көбелек белгісі қосылды. Тағы бірнеше күннен кейін "Жарияланымды күтіңіз" деген мәтін қосылды. 701 дизайнының үлкен марапаты болғандықтан, 701-дің сувенирлік нұсқасын жасау үшін модельдер жиынтығы жасалды.

Сипаттамалар

Субноутбук сериясы Intel DX2 немесе Intel DX4 процессорымен, қос сканерлі LCD немесе TFT белсенді матрицасы бар әр түрлі нұсқаларда шығарылды. Олар әртүрлі көлемдегі дискілермен сатылды. Барлық модельдерде бірдей графикалық чиптер мен алдын ала орнатылған бағдарламалық жасақтамалар болды, бірақ DX4 нұсқалары IBM OS/2 жүйесімен бірге қос жүктеу мүмкіндігімен келді. Ол AT шинасына негізделген және Dock II типті құрылғымен кеңейтілуі мүмкін. Алдын ала орнатылған бағдарламалық қамтамасыз етуге Lotus cc:Mail, Organizer, ScreenCam, PRODIGY, America Online, Video for Windows 1.1 Runtime және Audiofile TalkWorks кірді. Орнатылған операциялық жүйе IBM DOS 6.3 және Windows 3.11 болды, ал DX4 машиналарында таңдалған BonusPack жинағымен бірге OS/2 Warp 3.0 жүйесі де қос жүктеу режимінде орнатылған. Графикалық процессор (GPU) CT 65545, VL Bus 2.0 шинасында Chips and Technologies компаниясының 1 МБ DRAM-імен жабдықталған. Ол 70 Гц жиілігінде 256 түспен 1024x768 дейінгі сыртқы SVGA дисплейін қолдады. +Техникалық сипаттамалар 701Cs 701C Дисплей VGA түсі 640x480, DSTN, 10.4", 65k түс, 20:1 контраст VGA түсі, 640x480, TFT LCD, 65k түс, 100:1 контраст CPU Intel DX2 50/25 МГц Intel DX4 75/25 МГц Intel DX2 50/25 МГц Intel DX4 75/25 МГц HDD 360 МБ 540 МБ 360 МБ 540 МБ 720 МБ 360 МБ 540 МБ 360 МБ 540 МБ 720 МБ Сауда бағасы

Пернетақта

701-де қолданылатын пернетақта ресми түрде TrackWrite деп аталады, бірақ көбінесе «көбелек пернетақта» деп белгілі болған және осылай кодталған. Дизайн 701 сериясын 24,6 см (9,7 дюйм) енімен және 26,4 см (10,4 дюйм) VGA LCD экранымен жабық күйде ықшам, ал ашық күйде пайдалануға ыңғайлы болуға мүмкіндік берді. Пернетақта шамамен тікбұрышты екі бөлікке бөлінген, олар ноутбук қақпағы ашылғанда немесе жабылғанда жылжиды. Қақпақ ашылғанда екі бөлік те жаққа қарай жылжиды, содан кейін біреуі төменге қарай сығады. Екі жартысы 29,2 см (11,5 дюйм) ені бар пернетақта құрады, ол ноутбук корпусының шеттерінен сәл шығып тұрады. Керісінше, қақпақ жабылатын кезде біреуі артқа жылжиды, содан кейін екеуі де пернетақта қақпақпен жабылатындай ішке қарай жылжиды. Пернетақтаның қозғалысын қақпақтың ілмегіндегі тетік басқарады, сондықтан пернетақта бөліктерінің қозғалысы қақпақтың қозғалысымен үнемі синхронды болады. ThinkPad 701 27 дизайндық наградаға ие болды, оның ішінде CES Innovation сыйлығының «Жақсы дизайн» аталымы және InfoWorld журналының «1995 жылдың өнімі» (subnotebook санаты). Domus журналы 2019 жылғы мақаласында: «Күні бүгінге дейін, осы портативті компьютерді ашып-жабатын әркім таңғалады, ал жиырма жылдан астам уақыт өтті» деп жазды. 701C 1995 жылы ең көп сатылған ноутбук болды. Уолт Моссберг оны өмірінде көрген ең ерекше және тапқыр ноутбук деп атады. Ноутбук шығарылғаннан кейін 26 жыл өтсе де коллекционерлер арасында танымал. Джон Каридистің сөзіне сүйенсек, IBM ThinkPad 700 үлкен экран өлшемі мен толық өлшемді пернетақтасының арқасында сәтті болды, ал басқа компаниялар пернетақталарын кішірейте беріп, сәтсіздікке ұшырады. Каридис ноутбук өлшемінің шектеуші факторы пернетақтаның ені екенін және экран мен пернетақтаның беттері әртүрлі пропорцияларда тең екенін атап өтті. ThinkPad 701 1995 жылғы Джеймс Бондтың «Алтын көз» фильмінде қысқаша көрсетілді.

Препаратты қолдануды тоқтату және кейінгі тарихы

701 1995 жылдың 21 желтоқсанында өндірістен алынды, бұл туралы IBM бір ай бұрын хабарлаған еді. Бұған себебі, жаңа ноутбук модельдерінде үлкен экрандар болғандықтан, ноутбукқа бүгілетін механизмсіз толық өлшемді пернетақта орнату мүмкін болды. Басқа компаниялар да Pentium процессорларына көшуде болды. 701 сериясы нарықта жақсы қабылданатын, инновациялық мүмкіндіктері бар өнім ретінде сипатталды, бірақ жалпы алғанда бәсекелестікке жете алмады. Дэвид Хилл көбелек тәрізді дизайнды қайтаруға тырысқанын, бірақ оның орындалуына мүмкіндік болмағанын айтты. 2021 жылы Lenovo 701-дегідей пернетақтаға патент алды. 2014 жылы Hackaday бастапқы Intel DX4 процессорын десолдалап, оны жылдам Am5x86 процессорымен алмастыруға болатынын хабарлады. 2023 жылы хакер Карл Бучка Framework ноутбугінің аналық платасын 701 корпусына орнатып қайта жаңартып шығарды. Пернетақтаны басқару үшін Teensy платформасындағы QMK микробағдарламасы қолданылады.