Түтіктер арқылы сұйық ағыны және сіфон құрылғысы

Кіріспе

Құбырлар арқылы сұйықтықтардың ағылуын қамтитын құрылғы.

Сифон (сонымен қатар сифон деп те жазылады) – құбырлар арқылы сұйықтықтардың ағылуын қамтитын әртүрлі құрылғылардың бірі. Тар мағынада, бұл сөз әсіресе, кері «U» пішіндес түтікке қатысты, ол сұйықтықты сорғысыз, бірақ сұйықтықтың құлауымен қуатталып, резервуардың бетінен жоғарыға қарай ағызады. Ағын барысында гравитация күшінің әсерінен түтік бойымен төмен құлайды, содан кейін бастапқы резервуардың бетінен төменгі деңгейде шығады. Сифонның сұйықтықты қалай жоғары қарай, гравитацияға қарсы ағызатынын, сорғысыз және тек гравитациямен қуатталып жұмыс істейтінін түсіндіретін екі негізгі теория бар. Ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі теория бойынша, сифонның шығу жағындағы гравитация күші сұйықтықтың тартылуына және сифонның жоғарғы жағындағы қысымның төмендеуіне әкеледі. Содан кейін атмосфералық қысым сұйықтықты жоғарғы резервуардан сифонның жоғарғы жағындағы төмен қысымға итеріп шығарады, бұл барометрде немесе суару құбырында байқалатын құбылысқа ұқсас. Осыған байланысты, сифонның жұмыс ілуінің біріктіру кернеуі теориясы қолданылады, онда сұйықтық тізбектің фонтанына ұқсас түрде сифон арқылы тартылады. Бір теорияның ғана дұрыс болуы міндетті емес, керісінше, әртүрлі сыртқы қысым жағдайында екі теория да дұрыс болуы мүмкін. Атмосфералық қысым мен гравитация теориясы вакуумдағы сифонды түсіндіре алмайды, онда атмосфералық қысым болмайды. Ал біріктіру кернеуі мен гравитация теориясы газ сифондарын, көпіршіктерге қарамастан жұмыс істейтін сифондарды және ұшқыш тамшы сифондарын түсіндіре алмайды, себебі онда газдар елеулі тартылу күштерін көрсетпейді және жанаспайтын сұйықтықтар біріктіру кернеуін тудыра алмайды. Қазіргі кездегі барлық жарияланған теориялар Бернулли теңдеуін идеалды және үйкеліссіз сифонның жұмысына жуық шама ретінде мойындайды.

Тарих

1500 жылғы египеттік рельефтерде ірі сақтау ыдыстарынан сұйықтықтарды алуға қолданылатын сифондар бейнеленген. Гректердің сифонды қолданғанына дәлел – Пифагордың б.з.б. 6 ғасырда Самостағы әділет тостағаны және б.з.б. 3 ғасырда Пергамон қаласындағы грек инженерлерінің қолдануы. Александриялық Герон «Пневматика» трактатында сифондар туралы кеңінен жазған. 9 ғасырдың Бағдад қаласындағы Бану Муса бауырлары қос концентрлі сифонды ойлап тапты және оны «Тапқыр құрылғылар кітабында» сипаттады. Хилл редакциялаған басылымда осы қос концентрлі сифонға арналған талдау бар. Сифондар 17 ғасырда сорғыш сорғылар (және жақында құрастырылған вакуумдық сорғылар) аясында, әсіресе сорғылардың (және сифондардың) ең жоғары биіктігін және ертедегі барометрлердің үстіңгі бөлігіндегі байқалатын вакуумды түсіну мақсатында одан әрі зерттелді. Бұл бастапқыда Галилео Галилей «Horror vacui (физика)» («табиғат вакуумды жек көреді») теориясы арқылы түсіндірілді, бұл теория Аристотельге дейін жетеді және Галилей оны «resintenza del vacuo» деп қайта формулировкалады, бірақ кейіннен Эвангелиста Торричелли және Блез Паскаль сияқты ғалымдар бұл теорияны жоққа шығарды – барометр тарихына қараңыз.

Теория

Практикалық сифон, әдеттегі атмосфералық қысымда және түтік биіктігінде жұмыс істейді, өйткені сұйықтықтың жоғары бағанасына ауырлық күшінің тартылуы сифонның жоғарғы жағындағы қысымды төмендетеді (формальды түрде, сұйықтық қозғалмағанда гидростатикалық қысым). Жоғарыдағы төмен қысымның нәтижесінде, атмосфералық қысымға қарсы сұйықтықтың тұрақты күйде қалуын қамтамасыз ету үшін сұйықтықтың қысқа бағанасына ауырлық күшінің тартылуы жеткіліксіз. Сондықтан сұйықтық жоғарғы резервуардың жоғары қысымды аймағынан сифонның жоғарғы жағындағы төмен қысымды аймаққа, содан кейін төменгі қысымды аймақтан өтіп, ауырлық күшінің және сұйықтықтың жоғары бағанасының көмегімен шығу тесігіндегі жоғары қысымды аймаққа ағып өтеді. Сифонның тізбекті моделіне қатысты бірқатар мәселелер бар, және осы айырмашылықтарды түсіну сифонның нақты жұмысын түсіндіруге көмектеседі. Біріншіден, тізбекті модельдегі сифоннан айырмашылығы, маңыздысы – жоғары жақ пен қысқа жақ арасындағы салмақ емес. Керісінше, резервуардың бетінен сифонның жоғарғы жағына дейінгі биіктік айырмасы қысым теңгерімін анықтайды. Мысалы, егер жоғары резервуардан сифонның жоғарғы жағына дейінгі түтік, төменгі резервуардан сифонның жоғарғы жағына дейінгі түтікшеден әлдеқайда үлкен диаметрі болса, сифонның қысқа жоғарғы бөлігінде сұйықтың салмағы әлдеқайда көп болуы мүмкін, бірақ төменгі түтіктегі сұйықтың көлемі аз болса да, ол сұйықтықты жоғары қарай тарта алады және сифон қалыпты жұмыс істей алады. Кейбір тәжірибелерде судың елеулі созылу беріктігі бар екені анықталды (мысалы, Z-түтігімен), ал вакуумдағы сифондар осындай біріктіруге сүйенеді, бірақ жалпы сифондар жұмыс істеу үшін сұйықтық созылу беріктігіне мүлдем мұқтаж емес екені оңай дәлелденеді. Су мен басқа сұйықтықтардың тартылу беріктігі жоқ сияқты, өйткені біршама қолын көтеріп, сонда тартқанда, сұйықтықтар тарқап, бір-бірінен оңай ажыратылады. Бірақ сұйықтықтың сифондағы тартылу беріктігі сұйықтық түтік қабырғаларына жабысып, содан кейін тарылуға қарсы тұрғанда мүмкін болады. Құбыр қабырғаларындағы кез келген ластану, мысалы май немесе ауа көпіршіктері, немесе турбуленттілік немесе тербеліс сияқты басқа да кішігірім әсерлер сұйықтықтың қабырғалардан бөлініп кетуіне және барлық тартылу беріктігін жоғалтуға әкелуі мүмкін. Толығырақ, гидростатикалық қысымның статикалық сифон арқылы қалай өзгеретінін қарастыруға болады, жоғарыдағы резервуардан тік түтік, төменгі резервуардан тік түтік және оларды жалғастыратын көлденең түтік (U пішінін ала отырып) қарастырылады. Жоғарғы резервуардағы сұйықтық деңгейінде сұйықтық атмосфералық қысыммен болады, ал сифонға көтерілген сайын гидростатикалық қысым төмендейді (тік қысымның өзгеруі кезінде), өйткені суды жоғары қарай итермелейтін атмосфералық қысымның салмағы сифондағы су бағанымен төмен қарай итермеленеді (барметрдің/сифонның ең жоғары биіктігіне жеткенге дейін, бұл кезде сұйықтықты жоғары қарай итермелеу мүмкін емес) – түтіктің жоғарғы жағындағы гидростатикалық қысым атмосфералық қысымнан түтіктің биіктігіне пропорционал мөлшерде төмен болады. Төменгі резервуардан көтерілетін түтікке бірдей талдау жасау сол (тік) түтіктің жоғарғы жағындағы қысымды береді; бұл қысым төмен, өйткені түтік ұзын (төменге қарай көбірек су итеріп отырады), және төменгі резервуардың жоғарғы резервуардан төмен болуын немесе жалпы алғанда, төгілетін жердің жоғарғы резервуардың бетінен төмен болуын талап етеді. Оларды жалғастыратын көлденең түтікті қарастырғанымызда, жоғарыдағы су қоймасынан түтіктің жоғарғы жағындағы қысым жоғары (судың аз алынуы) екенін, ал төменгі резервуардан түтіктің жоғарғы жағындағы қысым төмен (судың көп алынуы) екенін көреміз, және сұйықтық жоғары қысымнан төмен қысымға қарай қозғалады, сондықтан сұйықтық көлденең түтік арқылы жоғарғы резервуардан төменгі резервуарға ағып өтеді. Сұйықтық түтікшеде кернеу емес, оң қысымда (сығу) болады. Бернулли теңдеуі ғылыми әдебиетте сифонның жұмысына әділ шама деп саналады. Идеалдық емес сұйықтықтарда жұмыс сұйықтығының (немесе бірнеше сұйықтықтардың) сығымдалуы, тартылу беріктігі және басқа да сипаттамалары Бернулли теңдеуін қиындатады. Сифонды іске қосқаннан кейін, сұйықтықты резервуардан жоғары және сыртқа ағызып тұру үшін қосымша энергия қажет емес. Сифон сұйықтықты резервуардан деңгейі сіңіруден төмен түсіп, ауа немесе басқа қоршаған газ сифонды сындыра бастағанға дейін немесе сифонның шығысы резервуар деңгейіне тең болғанға дейін, қайсысы бірінші келсе, соған дейін шығарады. Атмосфералық қысымнан, сұйықтықтың тығыздығынан және ауырлық күшінен басқа, сифонның ең биік биіктігі сұйықтықтың бу қысымымен шектеледі. Сұйықтық ішіндегі қысым сұйықтық бу қысымынан төмен түсіп кетсе, жоғарғы нүктеде ұсақ бу көпіршіктері пайда бола бастайды және сифон әсері аяқталады. Бұл әсер сұйықтықтың көпіршіктерді қалай тиімді жасай алатынына байланысты; көпіршіктердің пайда болуына оңай ошақтар ретінде әрекет ететін қосымшалардың немесе жалпақ беттердің болмауы жағдайында сифондар көпіршіктердің пайда болуына кететін ұзақ уақытқа байланысты стандартты ең жоғары биіктігінен асып түсуі мүмкін. Дегазды судың бір сифоны ұзақ уақыт бойы көрсетілді. Стандартты атмосфералық қысымдағы су үшін ең жоғары сифон биіктігі шамамен ; сынап үшін ол , бұл стандартты қысымның анықтамасы. Бұл сору сорғысының ең жоғары биіктігіне тең, ол осы принцип бойынша жұмыс істейді. Биіктіктердің қатынасы (шамамен 13.6) су мен сынаптың тығыздықтарының қатынасына тең (берілген температурада), өйткені су бағаны (сәйкесінше, сынап) атмосфералық қысымды тудыратын ауа бағанымен теңгеріледі, және шындығында ең жоғары биіктік (бу қысымын және сұйықтықтың жылдамдығын ескермей) сұйықтықтың тығыздығына кері пропорционал.

A practical siphon, operating at typical atmospheric pressures and tube heights, works because gravity pulling down on the taller column of liquid leaves reduced pressure at the top of the siphon (formally, hydrostatic pressure when the liquid is not moving). This reduced pressure at the top means gravity pulling down on the shorter column of liquid is not sufficient to keep the liquid stationary against the atmospheric pressure pushing it up into the reduced pressure zone at the top of the siphon. So the liquid flows from the higher pressure area of the upper reservoir up to the lower pressure zone at the top of the siphon, over the top, and then, with the help of gravity and a taller column of liquid, down to the higher pressure zone at the exit.]] There are a number of problems with the chain model of a siphon, and understanding these differences helps to explain the actual workings of siphons. First, unlike in the chain model of the siphon, it is not actually the weight on the taller side compared to the shorter side that matters. Rather it is the difference in height from the reservoir surfaces to the top of the siphon, that determines the balance of pressure. For example, if the tube from the upper reservoir to the top of the siphon has a much larger diameter than the taller section of tube from the lower reservoir to the top of the siphon, the shorter upper section of the siphon may have a much larger weight of liquid in it, and yet the lighter volume of liquid in the down tube can pull liquid up the fatter up tube, and the siphon can function normally. While water has been found to have a significant tensile strength in some experiments (such as with the z tube), and siphons in vacuum rely on such cohesion, common siphons can easily be demonstrated to need no liquid tensile strength at all to function. Water and other liquids may seem to have no tensile strength because when a handful is scooped up and pulled on, the liquids narrow and pull apart effortlessly. But liquid tensile strength in a siphon is possible when the liquid adheres to the tube walls and thereby resists narrowing. Any contamination on the tube walls, such as grease or air bubbles, or other minor influences such as turbulence or vibration, can cause the liquid to detach from the walls and lose all tensile strength. In more detail, one can look at how the hydrostatic pressure varies through a static siphon, considering in turn the vertical tube from the top reservoir, the vertical tube from the bottom reservoir, and the horizontal tube connecting them (assuming a U shape). At liquid level in the top reservoir, the liquid is under atmospheric pressure, and as one goes up the siphon, the hydrostatic pressure decreases (under vertical pressure variation), since the weight of atmospheric pressure pushing the water up is counterbalanced by the column of water in the siphon pushing down (until one reaches the maximal height of a barometer/siphon, at which point the liquid cannot be pushed higher) – the hydrostatic pressure at the top of the tube is then lower than atmospheric pressure by an amount proportional to the height of the tube. Doing the same analysis on the tube rising from the lower reservoir yields the pressure at the top of that (vertical) tube; this pressure is lower because the tube is longer (there is more water pushing down), and requires that the lower reservoir is lower than the upper reservoir, or more generally that the discharge outlet simply be lower than the surface of the upper reservoir. Considering now the horizontal tube connecting them, one sees that the pressure at the top of the tube from the top reservoir is higher (since less water is being lifted), while the pressure at the top of the tube from the bottom reservoir is lower (since more water is being lifted), and since liquids move from high pressure to low pressure, the liquid flows across the horizontal tube from the top basin to the bottom basin. The liquid is under positive pressure (compression) throughout the tube, not tension. Bernoulli's equation is considered in the scientific literature to be a fair approximation to the operation of the siphon. In non ideal fluids, compressibility, tensile strength and other characteristics of the working fluid (or multiple fluids) complicate Bernoulli's equation. Once started, a siphon requires no additional energy to keep the liquid flowing up and out of the reservoir. The siphon will draw liquid out of the reservoir until the level falls below the intake, allowing air or other surrounding gas to break the siphon, or until the outlet of the siphon equals the level of the reservoir, whichever comes first. In addition to atmospheric pressure, the density of the liquid, and gravity, the maximal height of the crest in practical siphons is limited by the vapour pressure of the liquid. When the pressure within the liquid drops to below the liquid's vapor pressure, tiny vapor bubbles can begin to form at the high point, and the siphon effect will end. This effect depends on how efficiently the liquid can nucleate bubbles; in the absence of impurities or rough surfaces to act as easy nucleation sites for bubbles, siphons can temporarily exceed their standard maximal height during the extended time it takes bubbles to nucleate. One siphon of degassed water was demonstrated to for an extended period of time For water at standard atmospheric pressure, the maximal siphon height is approximately ; for mercury it is , which is the definition of standard pressure. This equals the maximal height of a suction pump, which operates by the same principle. The ratio of heights (about 13.6) equals the ratio of densities of water and mercury (at a given temperature), since the column of water (resp. mercury) is balancing with the column of air yielding atmospheric pressure, and indeed maximal height is (neglecting vapor pressure and velocity of liquid) inversely proportional to density of liquid.

Сифонның жұмыс істеуін зерттеу

1948 жылы Малкольм Нокс ауа қысымында да, ішінара вакуумда да жұмыс істейтін сифондарды зерттеді; вакуумдағы сифондар туралы ол мынадай қорытындыға келді: "Төмен түсетін түтікшедегі сұйықтық бағанасына әсер ететін гравитациялық күш, көтерілетін түтікшедегі гравитациялық күштен кем болғанда, сұйықтық қозғалады. Сондықтан сұйықтық кернеуде болады және бойлық деформацияға ұшырайды, бұл бөгде факторлар болмаған жағдайда сұйықтық бағанын бұзуға жеткіліксіз". Бірақ атмосфералық қысыммен жұмыс істейтін, кішкентай көтерілу биіктігі бар сифондар туралы ол былай деп жазды: "Сұйық бағананың кернеуі атмосфераның сұйық бағананың қарама-қарсы шеттеріне жасаған қысым әсерінен теңестіріледі және кері өзгереді". Гравитация, қысым және молекулалық байланыс 2010 жылы Квинсленд технология университетінде Хьюздің жұмысының негізгі назарында болды. Ол ауа қысымындағы сифонды қолданды және оның қорытындысы: "Сифонның түбінен су ағысының ағып кетуі, ағып кіру мен ағып кету арасындағы биіктік айырмашылығына байланысты, сондықтан атмосфералық қысымға тәуелді бола алмайды". 2011 жылы әке мен ұлы Рамет және Рамет ауа қысымымен көмірқышқыл газын сәтті сифон арқылы өткізіп, сифонның жұмыс істеуі үшін молекулалық байланыс қажет емес деген қорытындыға келді, бірақ: "Сифонның әрекетін түсіндірудің негізгі мәні мынада: түтік толтырылғаннан кейін, ағын ұзын жағындағы сұйықтыққа қысқа жағына қарағанда ауырлық күшінің күштірек әсер етуімен басталады. Бұл сифон түтігінің бойында қысымның төмендеуіне әкеледі, дәл сол сияқты, құбыршадан сору қысымды оның ұзындығы бойымен төмендетіп, сору нүктесіне дейін жеткізеді. Айналадағы атмосфералық қысым сору нүктесіндегі қысымның төмендеуіне жауап ретінде сұйықтықты жоғары итеріп, ағынды сақтайды, дәл сияқты сүт коктейлінен үздіксіз сорылатын құбыршада". 2011 жылы Рихерт пен Биндер (Гавай университеті) сифонды зерттеп, сифонның жұмыс істеуі үшін молекулалық байланыс қажет емес, бірақ ол гравитация мен қысым айырмашылығына сүйенеді деген қорытындыға келді. 2011 жылы Physics Today журналында жазған Миллерсвилл университетінің профессоры Дж. Дули сифонның жұмыс істеуі үшін сифон түтігінің ішіндегі қысым айырмашылығы мен сұйықтықтың кернеу беріктігі қажет екенін айтты. Гумбольдт мемлекеттік университетінің зерттеушісі А. МакГайр 2012 жылы сифондағы ағынды зерттеді. Ол LS DYNA жоғары деңгейдегі көп мақсатты мультифизикалық модельдеу бағдарламалық жасақтамасын қолдана отырып, қысымды бастау, ағынды және қысымның сифон ішінде таралуын зерттеді. Ол былай деп қорытындылады: "Сифонның жұмысына қысым, ауырлық күші және молекулалық байланыс әсер ете алады". 2014 жылы Хьюз және Гурунг (Квинсленд технология университетінде) су сифонын теңіз деңгейінен 11,9 км (39000) биіктікке дейінгі ауа қысымында жүргізді. Олар: "Ағын жоғары көтерілу кезінде шамамен тұрақты болды, бұл сифон ағынының айналадағы барометриялық қысымға тәуелді емес екенін көрсетеді", - деп атап өтті. Олар Бернулли теңдеуі мен Пуазеуилль теңдеуін қысым айырмашылығы мен сұйықтық ағынын сифон ішінде зерттеу үшін қолданды. Олардың қорытындысы: "Жоғарыда келтірілген талдаудан, сифонға ағып кіріп, ағып шығатын су молекулаларының арасында тікелей байланыс болуы керек. Бұл барлық атмосфералық қысымда, онда сифонның жоғарғы нүктесіндегі қысым судың бу қысымынан жоғары, иондық сұйықтықтарды қоспағанда, дұрыс".

In 1948, Malcolm Nokes investigated siphons working in both air pressure and in a partial vacuum; for siphons in vacuum he concluded: "The gravitational force on the column of liquid in the downtake tube less the gravitational force in the uptake tube causes the liquid to move. The liquid is therefore in tension and sustains a longitudinal strain which, in the absence of disturbing factors, is insufficient to break the column of liquid". But for siphons of small uptake height working at atmospheric pressure, he wrote: " the tension of the liquid column is neutralized and reversed by the compressive effect of the atmosphere on the opposite ends of the liquid column." Gravity, pressure and molecular cohesion were the focus of work in 2010 by Hughes at the Queensland University of Technology. He used siphons at air pressure and his conclusion was: "The flow of water out of the bottom of a siphon depends on the difference in height between the inflow and outflow, and therefore cannot be dependent on atmospheric pressure "

The father and son researchers Ramette and Ramette successfully siphoned carbon dioxide under air pressure in 2011 and concluded that molecular cohesion is not required for the operation of a siphon, but: "The basic explanation of siphon action is that, once the tube is filled, the flow is initiated by the greater pull of gravity on the fluid on the longer side compared with that on the short side. This creates a pressure drop throughout the siphon tube, in the same sense that 'sucking' on a straw reduces the pressure along its length all the way to the intake point. The ambient atmospheric pressure at the intake point responds to the reduced pressure by forcing the fluid upwards, sustaining the flow, just as in a steadily sucked straw in a milkshake." Again in 2011, Richert and Binder (at the University of Hawaii) examined the siphon and concluded that molecular cohesion is not required for the operation of a siphon but relies upon gravity and a pressure differential, writing: "As the fluid initially primed on the long leg of the siphon rushes down due to gravity, it leaves behind a partial vacuum that allows pressure on the entrance point of the higher container to push fluid up the leg on that side". Writing in Physics Today in 2011, J. Dooley from Millersville University stated that both a pressure differential within the siphon tube and the tensile strength of the liquid are required for a siphon to operate. A researcher at Humboldt State University, A. McGuire, examined flow in siphons in 2012. Using the advanced general purpose multiphysics simulation software package LS DYNA he examined pressure initialisation, flow, and pressure propagation within a siphon. He concluded: "Pressure, gravity and molecular cohesion can all be driving forces in the operation of siphons". In 2014, Hughes and Gurung (at the Queensland University of Technology) ran a water siphon under varying air pressures ranging from sea level to 11.9 km (39000) altitude. They noted: "Flow remained more or less constant during ascension indicating that siphon flow is independent of ambient barometric pressure". They used Bernoulli's equation and the Poiseuille equation to examine pressure differentials and fluid flow within a siphon. Their conclusion was: "It follows from the above analysis that there must be a direct cohesive connection between water molecules flowing in and out of a siphon. This is true at all atmospheric pressures in which the pressure in the apex of the siphon is above the vapour pressure of water, an exception being ionic liquids".

Практикалық талаптар

Қарапайым түтік сифон ретінде қолданылуы мүмкін. Сұйықтықты ағыза бастау және сифонды іске қосу үшін сыртқы сорғы қолданылуы керек (үйде көбінесе адам түтік ішіне жеткілікті мөлшерде сұйықтық толтырылғанша тыныс алып, осылай істейді; бірақ қолданылатын сұйыққа байланысты бұл пайдаланушы үшін қауіпті болуы мүмкін). Кейде жанармайды автокөліктің жанармай бакінен сыртқы бакқа ауыстыру үшін герметикалық шланг қолданылады. (Ауыз арқылы жанармайды сору, көбінесе жанармайдың кездейсоқ жұтылуына немесе өкпеге түсуіне алып келеді, бұл өлімге немесе өкпе зақымдануына себеп болуы мүмкін.) Егер түтіктің бір бөлігі орташа биік нүктеден жоғары көтерілгенге дейін сұйықтықпен толып, көтерілген кезде түтік ішінде сұйықтық деңгейі сақталса, сорғы қажет емес. Сифон ретінде сатылатын құрылғылар көбінесе сифон процесін бастау үшін сифон сорғысымен бірге келеді. Кейбір жағдайларда қажеттіден артық үлкен емес сифондық түтіктерді пайдалану тиімді болуы мүмкін. Тым үлкен диаметрлі түтіктерді пайдаланып, содан кейін клапандар немесе тарылтқыш түтіктер арқылы ағынды шектеу, бұрын айтылғандай, жоғары жағында газ немесе бу жиналуынан туындайтын қауіптерді күшейтеді, бұл вакуумды бұзуға әкелуі мүмкін. Вакуум тым төмендесе, сифон әсері жоғалуы мүмкін. Түтіктің мөлшерін қажеттілікке сәйкес азайту бұл әсерді азайтады және тұрақты түрде қайта іске қосуды қажет етпейтін, жақсы жұмыс істейтін сифонды құрайды. Осыған байланысты, егер талап контейнерге ағып түсуді контейнерден ағып шығумен үйлестіруді талап етсе (мысалы, өзенмен толықтырылатын көлдегі су деңгейін сақтау үшін), бір үлкен түтікті пайдаланып, оны тұншықтыруға тырысудың орнына, қажет болған жағдайда іске қосылатын екі немесе үш кіші, параллель түтікті пайдалану артық болар еді.

Автоматты үзілісті сифон

Сифондар кейде автоматты машиналар ретінде қолданылады, мұнда үздіксіз тамшылап ағатын немесе біркелкі емес шағын толқынды ағысты үлкен толқын көлеміне айналдыру қажет. Мұның кең таралған мысалы – қоғамдық дәретханадағы немесе жуынатын бөлмелердегі унитаздар, олар кішкентай су резервуарының үстінде орналасқан автоматты сифон арқылы үнемі шайылады. Контейнер толғанда, сақталған сұйықтық толығымен босатылады, содан кейін жаңадан толтырылып, үлкен толқын көлемі пайда болады. Мұндай үзілісті әрекетті іске асыру үшін жүзбелер, тізбектер, рычагтар және клапандар сияқты күрделі механизмдер қажет, бірақ олар уақыт өте коррозияға ұшырап, тозуы немесе істен шығуы мүмкін. Балама әдіс – тек судың өзін сифонның жұмыс механизмі ретінде пайдаланатын қатаң құбырлар мен камералар. Автоматты, қараусыз жұмыс істейтін құрылғыда қолданылатын сифонның қатесіз және сенімді жұмыс істеуі керек. Бұл, әдеттегі өздігінен іске қосылатын сифондардан өзгеше, себебі сифонның жұмыс істемеуіне әкелетін жағдайлар болуы мүмкін, бұл қалыпты толқынды ағынға оралу үшін қолмен араласуды талап етеді. Өзін-өзі іске қосқан сифонның бейне демонстрациясын The Curiosity Show арнасының сыпайылығымен мына жерден таба аласыз. Ең көп кездесетін ақау – сұйықтықтың контейнердің толтыру жылдамдығымен сәйкес келіп, баяу тамшылап ағуы, нәтижесінде сифон қаламайтын тұрақты күйге енеді. Тамшылап ағудың алдын алу үшін әдетте пневматикалық принциптер қолданылады, олар су тұзақтарымен бекітілген әртүрлі құбырларда бір немесе бірнеше үлкен ауа көпіршіктерін ұстап тұрады. Бұл әдіс, егер механизмнің кейбір бөліктерінде су болмаған жағдайда, үзілісті жұмыс істеуді бастамаса, сәтсіз аяқталуы мүмкін, ал егер механизм құрғақ күйден басталатын болса, онда ол толтырылмайды. Екінші мәселе – сифон жұмыс істемесе, ауа ағыны болмағандықтан, тұтқынға алынған ауа қалталары уақыт өте кішірейеді. Ауа қалталарындағы ауа сұйықтықпен сіңіріледі, ол ауа қалтасы жоғалғанша сұйықтықты құбырларға тартады, содан кейін сақтау резервуары толмаған кезде қалыпты жұмыс ауқымынан тыс су ағынының белсендірілуіне әкелуі мүмкін, бұл механизмнің төменгі бөліктеріндегі сұйықтық тығыздағышының жоғалуына соқтырады. Үшінші мәселе – сұйық тығыздағышының төменгі жағы ағып шығатын құбырдың U-тұзақ бұрылысынан ғана тұрады. Күшті босату кезінде сұйықтықтың шығыс ағынынан шыққан кинетикалық қозғалысы сұйықтықтың тым көп бөлігін шығарып жіберуі мүмкін, бұл ағып кету тұзағындағы тығыздау көлемінің жоғалуына және үзілісті жұмыс істеуді сақтау үшін тұтқындалған ауа көпіршігінің жоғалуына әкеледі. Төртінші мәселе – механизмдегі сіңіру тесіктері, олар сифон құрғаған кезде осы әртүрлі тығыздағыш камераларды баяу толтыруға арналған. Сіңіру тесіктері қалдықтар мен коррозиямен бітілуі мүмкін, сондықтан оларды қолмен тазалау және араласу қажет. Бұған жол бермеу үшін сифонды қатты заттар мен тұнбасыз таза сұйық көздермен шектеуге болады. Көптеген автоматты сифондар 1850 жылдарға дейін жасалған, олар осы проблемаларды жеңуге тырысатын әртүрлі пневматикалық және гидродинамикалық принциптерді қолданады.

Siphons are sometimes employed as automatic machines, in situations where it is desirable to turn a continuous trickling flow or an irregular small surge flow into a large surge volume. A common example of this is a public restroom with urinals regularly flushed by an automatic siphon in a small water tank overhead. When the container is filled, all the stored liquid is released, emerging as a large surge volume that then resets and fills again. One way to do this intermittent action involves complex machinery such as floats, chains, levers, and valves, but these can corrode, wear out, or jam over time. An alternate method is with rigid pipes and chambers, using only the water itself in a siphon as the operating mechanism. A siphon used in an automatic unattended device needs to be able to function reliably without failure. This is different from the common demonstration self starting siphons in that there are ways the siphon can fail to function which require manual intervention to return to normal surge flow operation. A video demonstration of a self starting siphon can be found here, courtesy of The Curiosity Show. The most common failure is for the liquid to dribble out slowly, matching the rate that the container is filling, and the siphon enters an undesired steady state condition. Preventing dribbling typically involves pneumatic principles to trap one or more large air bubbles in various pipes, which are sealed by water traps. This method can fail if it cannot start working intermittently without water already present in parts of the mechanism, and which will not be filled if the mechanism starts from a dry state. A second problem is that the trapped air pockets will shrink over time if the siphon is not operating due to no inflow. The air in pockets is absorbed by the liquid, which pulls liquid up into the piping until the air pocket disappears, and can cause activation of water flow outside the normal range of operating when the storage tank is not full, leading to loss of the liquid seal in lower parts of the mechanism. A third problem is where the lower end of the liquid seal is simply a U trap bend in an outflow pipe. During vigorous emptying, the kinetic motion of the liquid out the outflow can propel too much liquid out, causing a loss of the sealing volume in the outflow trap and loss of the trapped air bubble to maintain intermittent operation. A fourth problem involves seep holes in the mechanism, intended to slowly refill these various sealing chambers when the siphon is dry. The seep holes can be plugged by debris and corrosion, requiring manual cleaning and intervention. To prevent this, the siphon may be restricted to pure liquid sources, free of solids or precipitate. Many automatic siphons have been invented going back to at least the 1850s, for automatic siphon mechanisms that attempt to overcome these problems using various pneumatic and hydrodynamic principles.

Қолданылу және терминология

Кейбір сұйықтықтарды тазарту қажет болғанда, сифондау әдісі бір ыдыстан жаңа ыдысқа түбіндегі (шөгінді) немесе бетіндегі (көбік және қалқымалар) заттардың өтуіне кедерес жасайды. Осы себепті, сифондау шарап пен сыраны ашыту кезінде пайдалы, себебі ол жаңа ыдысқа қажетсіз қоспалардың түсуін болдырмайды. Су тасқынынан кейін жер төледен суды шығару үшін құбырлар немесе түтіктерден жасалған қолмен жасалған сифондарды қолдануға болады. Су басқан жер асты мен сыртындағы терең жердің арасында түтік немесе бірнеше құбыр арқылы байланыс орнатылады. Олар сумен толтырылады, әдетте ең жоғары нүктеде орналасқан клапан арқылы. Содан кейін клапандар ашылып, су құбыр арқылы кәрізге немесе өзенге ағызылады. Сифондау суармалы егістіктерде судың белгілі бір мөлшерін арықтан арық қабырғасы арқылы егіс жолдарына беру үшін кеңінен қолданылады. Ірі сифондар қалалық су жүйелерінде және өнеркәсіпте де қолданылуы мүмкін. Олардың мөлшеріне байланысты, сифонның кіріс, шығыс және ең жоғарғы нүктесіндегі клапандар арқылы басқару қажет. Сифонды іске қосу үшін кіріс және шығыс тесіктерін жауып, сифонды ең жоғарғы нүктесінен сумен толтыру керек. Егер кіріс және шығыс тесіктері су астында болса, сифонды толтыру үшін үстіне вакуумдық сорғы қолданылуы мүмкін. Балама ретінде, сифонды кіріс немесе шығыс тесігінде орналасқан сорғы арқылы да іске қосуға болады. Ірі сифондарда сұйықтықтағы газ маңызды мәселе болып табылады. Газ әдетте ең жоғарғы нүктеде жиналады және егер ол сұйықтың ағынын тоқтатуға жеткілікті болса, сифон тоқтатылады. Сифонның өзі бұл мәселені ушықтырады, өйткені сұйықтық сифон арқылы көтерілгенде қысым төмендеп, сұйықтықта еріген газдар ерітіндіден шыға бастайды. Жоғары температура сұйықтықтан газдың шығуын жеделдетеді, сондықтан тұрақты, төмен температураны сақтауға тырысу керек. Сұйықтық сифонда неғұрлым ұзақ болса, газ соғұрлым көп шығады, сондықтан сифонды қысқарақ етуге ұмтылу керек. Жергілікті биік нүктелер газды тұтқындап алады, сондықтан кіріс және шығыс түтікшелері аралық биік нүктелерсіз үздіксіз еңіспен орналасуы керек. Сұйықтың ағысы көпіршіктерді жылжытады, сондықтан кіріс түтікшесінің еңісі аз болуы мүмкін, себебі ағыс газ көпіршіктерін ең жоғарғы нүктеге итеріп жібереді. Керісінше, шығыс түтікшесінің еңісі тік болуы керек, бұл көпіршіктердің сұйық ағынына қарсы қозғалуына мүмкіндік береді; алайда, кейбір конструкцияларда шығыс түтікшесінің еңісі де аз болуы мүмкін, бұл көпіршіктердің сифоннан шығуына мүмкіндік береді. Ең жоғарғы нүктеде газ камерада тұтқындалуы мүмкін. Газды жою үшін камераны сұйықтықпен үнемі толтырып отыру қажет.

When certain liquids needs to be purified, siphoning can help prevent either the bottom (dregs) or the top (foam and floaties) from being transferred out of one container into a new container. Siphoning is thus useful in the fermentation of wine and beer for this reason, since it can keep unwanted impurities out of the new container. Self constructed siphons, made of pipes or tubes, can be used to evacuate water from cellars after floodings. Between the flooded cellar and a deeper place outside a connection is built, using a tube or some pipes. They are filled with water through an intake valve (at the highest end of the construction). When the ends are opened, the water flows through the pipe into the sewer or the river. Siphoning is common in irrigated fields to transfer a controlled amount of water from a ditch, over the ditch wall, into furrows. Large siphons may be used in municipal waterworks and industry. Their size requires control via valves at the intake, outlet and crest of the siphon. The siphon may be primed by closing the intake and outlets and filling the siphon at the crest. If intakes and outlets are submerged, a vacuum pump may be applied at the crest to prime the siphon. Alternatively the siphon may be primed by a pump at either the intake or outlet. Gas in the liquid is a concern in large siphons. The gas tends to accumulate at the crest and if enough accumulates to break the flow of liquid, the siphon stops working. The siphon itself will exacerbate the problem because as the liquid is raised through the siphon, the pressure drops, causing dissolved gases within the liquid to come out of solution. Higher temperature accelerates the release of gas from liquids so maintaining a constant, low temperature helps. The longer the liquid is in the siphon, the more gas is released, so a shorter siphon overall helps. Local high points will trap gas so the intake and outlet legs should have continuous slopes without intermediate high points. The flow of the liquid moves bubbles thus the intake leg can have a shallow slope as the flow will push the gas bubbles to the crest. Conversely, the outlet leg needs to have a steep slope to allow the bubbles to move against the liquid flow; though other designs call for a shallow slope in the outlet leg as well to allow the bubbles to be carried out of the siphon. At the crest the gas can be trapped in a chamber above the crest. The chamber needs to be occasionally primed again with liquid to remove the gas.

Сифонды жаңбыр өлшегіш

Сифондық жаңбыр өлшегіш – жаңбырды ұзақ мерзім бойы тіркеуге арналған жаңбыр өлшегіш. Оның ішіндегі суды автоматты түрде босату үшін сифон пайдаланылады. Көбінесе бұл құралды жай ғана "сифондық өлшегіш" деп атайды, оны сифондық қысым өлшегішпен шатастырмау керек.

Сифондық дренаж

2022 жылға қарай бірнеше тас жолдарда сифондық дренаж әдісі қолданылып келеді. Жақында жүргізілген зерттеулер оның тас жолдың тіреу қабырғалары артындағы жер асты суы деңгейін төмендетіп, бітелу белгілері байқалмағанын көрсетті. Бұл жаңа дренаж жүйесі тіреу қабырғаларындағы ағып кету қаупін ұзақ мерзімді түрде шектеу мақсатындағы жаңа тәсіл ретінде енгізілуде. Сифондық дренаж тұрақсыз беткейлерді кептіруге де қолданылады, ал сифондық шатыр суағызғыш жүйелер 1960 жылдан бері пайдаланылып келеді.

Сифонды ағызу

Дамбадағы сифонды төгілме, техникалық тұрғыдан әдетте сифон болып табылмайды, себебі ол көбінесе жоғары су деңгейін төгу үшін қолданылады. Дегенмен, сифонды төгілме, егер ол суару жүйесінде қолданылғандағыдай, ағынды бастапқы су қоймасының бетінен жоғары көтерсе, шынайы сифон ретінде жұмыс істейді. Кәдімгі төгілме ағыны су қоймасының биіктігімен қысымға ұшырайды, ал сифон ағынының жылдамдығы кіріс және шығыс арасындағы биіктік айырмасымен реттеледі. Кейбір конструкциялар спиральды құйындағы су ағынын пайдаланып, сифонды іске қосу үшін жоғарыдағы ауаны автоматты түрде шығарып тастайтын жүйеге ие. Мұндай конструкциялардың бірі – волютті сифон.

Құюмен туалет

Жуынатын бөлмелерде су ағызылғанда көбінесе сифон әсері пайда болады. Кейбір унитаздар цистернадан суды алу үшін сифон принципін қолданады. Су ағызуы тұтқа немесе мойынтірек арқылы іске қосылады, ол поршеньді сорғы сияқты қарапайым диафрагманы қозғайды, бұл сифонның ең жоғары нүктесіне жеткілікті су көтереді, содан кейін су ағысы басталады және цистернаның ішіндегілер унитаздың ыдысына толығымен құйылады. Бұл жүйенің артықшылығы – унитаз шайылмаса, цистернадан су шықпайды. Бұл 2011 жылға дейін Ұлыбританияда міндетті болды. Алғашқы несеп жинағыштар цистернаға сифонды орнатты, ол аздаған ашық клапан арқылы цистернаға таза судың үнемі берілуіне байланысты белгілі бір циклмен автоматты түрде шайылатын болды.

Сифонды сорғы

Қарапайым сифон суды бастапқы резервуар деңгейінен жоғары шығара алмайды, бірақ герметикалық өлшеу камерасы және автоматты клапандар жүйесін пайдаланатын күрделі құрылғы, сыртқы сорғы энергиясын қолданбай, бастапқы резервуар деңгейінен жоғары суды үздіксіз шығара алады. Бұл, бастапқыда энергия сақталу заңына қайшы келетіндей көрінсе де, мүмкін болады, себебі ол белгілі бір биіктіктен құлайтын үлкен көлемдегі сұйықтықтың энергиясын пайдаланып, бастапқы резервуар деңгейінен жоғары шағын көлемдегі сұйықтықты көтеріп, шығара алады. Осылайша, шағын көлемде сұйық беру үшін үлкен көлемде сұйық "қажет" деуге болады. Мұндай жүйе әдетте циклдік немесе іске қосылып-өшірілетін, бірақ үздіксіз және өздігінен жұмыс істейді. Рамды сорғылар осылай жұмыс істемейді. Бұл өлшеуіш сорғылар – сифонды қуат көзі ретінде пайдаланатын нағыз сифондық сорғы құрылғылары болып табылады.

Кері бұрылған сифон

Кері сифон – бұл сифон емес, U пішіндес ағын жолын құру үшін кедергінің астына түсуі қажет құбырларға қолданылатын термин. Ірі кері сифондар суару немесе алтын өндіру үшін каналдар мен арықтар арқылы суды аңғарларға жеткізу үшін қолданылады. Римдіктер су тасқынына қарсы құбыр салу қиын болған аңғарларды кесіп өту үшін қорғасын құбырларынан жасалған кері сифондарды пайдаланған. Кері сифондар көбінесе канализация газдарының канализациядан кері қайтуын болдырмау функциясы үшін "тұзақтар" деп аталады, сондай-ақ сақиналар мен электрондық компоненттер сияқты тығыз заттарды дренажға түскеннен кейін қайтаруға мүмкіндік береді. Сұйықтық бір жағынан ағып келсе, екінші жағынан жоғары итеріліп шығады, бірақ құм сияқты қатты заттар жиналып қалады. Бұл әсіресе өзендер мен басқа да терең кедергілердің астынан өтуі керек кәріз жүйелерінде немесе құбырларда маңызды, мұндай жағдайда "төмендетілген кәріз" термині қолданылады.

Басқа сифонға қарсы құрылғылар

Антисифондық клапандармен қатар, антисифондық құрылғылар да болады. Олардың қолданылу салалары өзара байланыссыз. Сифон арқылы жанармайды бактан шығаруға болады. Жанармай бағасының өсуіне байланысты, бірнеше елде жанармай ұрлығының көбеюі байқалды. Үлкен жанармай бактері бар жүк көліктері ең осал. Антисифондық құрылғы ұрылардың жанармай багіне түтік енгізуіне кедергі келтіреді.

Сифон барометрі

Сифондық барометр – кейде ең қарапайым сынап барометрлеріне қолданылатын термин. Бір шеті мөрленген, бірдей диаметрлі, U пішіндес түтік сынаппен толықтырылады. Тік "U" пішінінде орналасқанда, сынап мөрленген жағынан төгіліп, жартылай вакуум құрайды, осы кезде екінші жағындағы атмосфералық қысымпен теңеседі. "Сифон" термині сифонның жұмысына ауа қысымының қатысы бар деген сенімнен туындаған. Түтіктің екі тармағы арасындағы сұйықтың биіктігінің айырмасы сифонның максималды орташа биіктігімен бірдей. Егер атмосфералық қысымнан өзге қысымды өлшеу үшін қолданылса, сифон барометрін кейде сифондық манометр деп атайды; олар сифон емес, бірақ стандартты U пішіндес құрылымын сақтайды, содан осы термин пайда болған. Сифондық барометрлер әлі де дәлдік аспаптары ретінде өндіріледі. Сифондық барометрлерді сифондық жаңбыр өлшегішпен шатастыруға болмайды.

Сифондық бөтелке

Сифондық бөтелке (содалы сифон немесе көнеше сифоид деп те аталады) – ауа тежегіші және клапаны бар қысымды бөтелке. Бұл нағыз сифон емес, себебі бөтелке ішіндегі қысым сұйықтықты түтік арқылы жоғары көтеріп, сыртқа шығарады. Газоген – осы бөтелкенің ерекше түрі.

Сифондық тостаған

Сифондық тостақан – бұл бояуды сақтайтын және шашырату пистолетіне қосылған резервуар, ол сифон емес, себебі бояуны вакуумдық сорғы шығарады. Бұл атау оны гравитациялық резервуарлардан ажырату үшін қолданылады. Бұл терминнің ескіше мағынасы – майды мақталы фитиль немесе түтік арқылы майлауға арналған бетке тасымалдайтын май тостағаны, бұл сифон емес, капиллярлық әрекеттің мысалы.

Геронның сифоны

Герон сифоны – бұл сифон емес, себебі ол гравитациямен жұмыс істейтін қысым сорғысы ретінде жұмыс істейді. Бір қарағанда мәңгілік қозғалыс машинасы сияқты көрінеді, бірақ бастапқы сорғыдағы ауа таусылғанда тоқтайды. Аздап өзгеше конфигурацияда, ол Герон бұлағы деп те аталады.

Вентури сифоны

Вентури сифоны, сондай-ақ эжектор деп те аталады, бұл сифон емес, жылдам ағып жатқан сұйықтықтардың (мысалы, ауа) Вентури эффексін пайдаланатын вакуумдық сорғының бір түрі, басқа сұйықтықтарды сору үшін төмен қысым тудыруға қолданылады; кең таралған мысалы – карбюратор. Қысым биіктігін қараңыз. Вентуридің тарылған бөлігіндегі төмен қысым, екінші сұйықтық енгізілген кезде сифон, ал сұйықтық ауа болғанда аспиратор деп аталады, бұл ауа қысымы сифондардың жұмыс істеу күші деген жаңылыс пікірдің мысалы.

Сифоникалық шатырдың суын ағызу

Атауына қарамастан, сифондық шатыр дренажы сифон принципінде жұмыс істемейді; технология гравитациялық вакуумды сору арқылы суды бірнеше шатыр дренаждарынан бір түтікке көлденең тасымалдайды және ағын жылдамдығын арттырады. Шатыр дренажының кіреберісіндегі металл бөгеттер ауаның енуін азайтады, бұл жүйенің тиімділігін арттырады. Бұл дренаж техникасының бір артықшылығы – құрылыс кезіндегі бастапқы шығындар дәстүрлі шатыр дренажына қарағанда төмендеуі. Сондай-ақ, бұл сұйықтықтар атмосфералық қысымға тәуелді емес. Өздігінен сифондалатын полимерлік сұйықтықтар сифон тізбегі моделі сияқты жұмыс істейді, онда тізбектің төменгі бөлігі тізбектің қалған бөлігін жоғары көтеріп, шыңынан асырады. Бұл құбылыс түтіксіз сифон деп те аталады. "Өздігінен сифон" терминін сифон өндірушілер көбінесе сорғысы бар портативті сифондарды сипаттау үшін сату материалдарында қолданады. Сорғының болуы сыртқы соруды (мысалы, адамның аузынан/өкпесінен) қажет етпейді, сондықтан өнім "өздігінен сифон" деп сипатталады. Егер жоғарғы резервуардағы сұйықтық сифон шыңының биіктігінен жоғары көтеріле алса, резервуардағы көтерілетін сұйықтық сифонды "өздігінен іске қосады" және тұтас құрылғы "өздігінен сифон" деп сипатталады. Бір рет іске қосылғаннан кейін, мұндай сифон жоғарғы резервуардың деңгейі сифонның кіріс тесігінен төмен түскенше жұмыс істей береді. Мұндай өздігінен іске қосылатын сифондар кейбір жауын өлшегіштерде және тоғандарда пайдалы.

Анатомия

"Сифон" термині адам және жануарлар анатомиясындағы бірқатар құрылымдар үшін қолданылады, себебі ағып жатқан сұйықтықтармен байланысты немесе құрылым сифонға ұқсас, бірақ нақты сифон эффектісі болмайды: қараңыз Сифон (айқындау). Сифондық механизмнің қан айналымында қандай рөл атқаратыны туралы пікірталас жүріп жатыр. Дегенмен, айналымның "жабық контурында" бұл жоққа шығарылды; "Қарамағысы, айналым сияқты 'жабық' жүйелерде гравитация жоғары қарай ағылуға кедергі келтірмейді және төмен қарай ағылуға да себеп болмайды, өйткені гравитация контурдың көтерілген және түсетін бөліктеріне теңдей әсер етеді", бірақ "тарихи себептермен" термин қолданылады. 1989 жылғы бір гипотеза жирафтың айналымында сифон болжады. Бірақ 2004 жылғы қосымша зерттеулер көрсетті: "Гидростатикалық градиент жоқ және сұйықтықтың 'түсуі' көтерілген бөлікке көмектеспейді, сондықтан сифон жоқ. Жирафтың жоғары артериялық қысымы, ол қанды жүректен басқа 2 метрге көтеруге және миға жеткілікті қысымды қалдыруға жетеді, бұл тұжырымды қолдайды". Дегенмен, 2005 жылғы мақала осы гипотеза бойынша қосымша зерттеулерді қажет етті:

Сифон принципі түрге тән емес және жабық қан айналымы жүйелерінің негізгі принципі болуы керек. Сондықтан сифон принципінің рөліне қатысты дауды салыстырмалы тәсілмен шешу оңтайлы болар. Филогенетикалық байланысты ескере отырып, әртүрлі ұзын мойынды және ұзын денелі жануарлардағы қан қысымын талдау маңызды болады. Сонымен қатар, артериялық және веналық қан қысымын өлшеуді миға қан ағынымен біріктіретін эксперименттік зерттеулер, әртүрлі гравитациялық жағдайларда (бас позицияларының өзгеруі) бұл дауды ақыр соңында шешеді.

Түрлер

Кейбір түрлер сифонға ұқсағандықтан немесе оның толық немесе бір бөлігі сифонды еске түсіргендіктен, сифон атымен аталады. Геосифондар – саңырауқұлақтар. Хлорофита бөліміне жататын Сифоноклада тұқымдасына жататын, түтік тәрізді құрылымдары бар кейбір балдыр түрлері бар. Ruellia villosa – Acanthaceae тұқымдасына жататын тропикалық өсімдік, ол "Siphonacanthus villosus Nees" ботаникалық синонимімен де белгілі.

Геология

Спелеологияда сифон немесе су астындағы өтпе – үңгірдің сумен толы бөлігі, одан әрі үңгір жүйесіне өту үшін үңгіршілердің суға сүңгіп өтуі қажетті жер, бірақ ол нағыз сифон емес.

Өзендер

Өзен сифоны – су ағысының бір бөлігі тас немесе ағаш діңгегі сияқты судың астында қалған кедергінің астынан өтетін кезде пайда болады. Бұл кедергінің астынан ағып өтетін су өте күшті болуы мүмкін, сондықтан каякпен жүзу, каньонмен жүру және өзендегі басқа да су спорты түрлері үшін қауіпті.