Кіріспе
Испан теңізшісі және тарихшысы (1765–1844)
Мартин Фернандес де Наваррете и Хименес де Техада (9 қараша 1765 – 8 қазан 1844), испандық дворян, Хименес де Техада графының немересі, Мальта орденінің рыцары, саясаткер және тарихшы. Ол испан сенаторы және испан Корольдік тарих академиясының директоры (1824–1844) болды. Ол Лас Касастың Колумбтың бірінші саяқатының күнделігінен жасаған "Диарио" атты тұжырымдамасын қайта жариялады. Оның ең маңызды еңбегі – "Colección de los viajes y descubrimientos que hicieron por mar los españoles desde fines del siglo XV" (XV ғасырдың соңынан бері испандықтар жасаған саяхаттар мен жаңалықтар жинағы), бес томдық үлкен жұмыс, оны Наваррете испан тәжінің тапсырысымен жазды. Осы жетістігінің арқасында ол "Эль Марино Историадор" ("Теңізші тарихшы") деген лақап атын алды. Наваррете өз заманының барлық маңызды испандық және халықаралық ғылым мен өнер академияларының мүшесі болды.
Ерте өмір және әскери мансап
Ол 1765 жылы Ла-Риохадағы Абалос қаласында, Ла-Риоха аймағындағы Фернандес де Наваррете отбасының негізгі меншігі – Абалос сарайында дүниеге келді. Бұл ғимаратта қазір оның жеке мұрағаты орналасқан, онда Александр фон Гумбольдт, Вашингтон Ирвинг немесе Гаспар Мельхор де Жовелланос сияқты сол кездегі ең маңызды тұлғалармен болған хат алмасу үлгілері сақталған. Оның әкесі Мартин Фернандес де Наваррете и Зарат (1684 жылы Наварретте туған), Калатрава орденінің рыцары, Наварра патшасының ұрпағы Каталина Рамирес де ла Писсинаға үйленген. Оның анасы – Каталина Хименес де Техада и Аргаиз, Хименес де Техада графының қызы және Мальтаның егемендік әскери орденінің 69-шы Ұлы Мастері Франсиско Хименес де Техаданың (1700-1774) немересі.
His grandfather was Martin Fernández de Navarrete y Zárate (born 1684 in Navarrete) knight of the order of Calatrava, who married Catalina Ramírez de la Piscina, descendant of the king of Navarre and the Cid
His father was Francisco Fernández de Navarrete Ramirez de la Piscina. His mother was Catalina Ximénez de Tejada y Argaiz, daughter of the Marquess of Ximénez de Tejada and niece of the 69th Grand Master of the Sovereign Military Order of Malta, Francisco Ximénez de Tejada (1700 1774)
Martin Fernández de Navarrete Ximénez de Tejada received part of his education at the Real Seminario de Nobles de Vergara the Royal Seminary of Nobles located in Vergara. He entered the navy in 1780 and was later engaged in the unsuccessful operations in 1782 during the Great Siege of Gibraltar, and afterwards in the suppression of Algerine pirates. Health compelled him for a time to withdraw from active service, but he devoted this forced leisure to historical research, and in 1789 he was appointed by the crown to examine the national archives relating to the maritime history of Spain.
Мартин Фернандес де Наваррете Хименес де Техада білімінің бір бөлігін Вергарадағы Корольдік Дворяндар семинариясында алды. Ол 1780 жылы теңіз флотына қабылданды, кейін 1782 жылы Гибралтарды қоршау кезіндегі сәтсіз операцияларға қатысты, содан кейін алжирлік қарақшыларды жоюға атсалысты. Денсаулығының нашарлауы салдарынан ол бір кезде әскери қызметтен шеттеуге мәжбүр болды, бірақ осы уақытты тарихи зерттеулерге арнады. 1789 жылы оны Испанияның теңіз тарихына қатысты ұлттық мұрағаттарды тексеруге тағайындады.
His grandfather was Martin Fernández de Navarrete y Zárate (born 1684 in Navarrete) knight of the order of Calatrava, who married Catalina Ramírez de la Piscina, descendant of the king of Navarre and the Cid
His father was Francisco Fernández de Navarrete Ramirez de la Piscina. His mother was Catalina Ximénez de Tejada y Argaiz, daughter of the Marquess of Ximénez de Tejada and niece of the 69th Grand Master of the Sovereign Military Order of Malta, Francisco Ximénez de Tejada (1700 1774)
Martin Fernández de Navarrete Ximénez de Tejada received part of his education at the Real Seminario de Nobles de Vergara the Royal Seminary of Nobles located in Vergara. He entered the navy in 1780 and was later engaged in the unsuccessful operations in 1782 during the Great Siege of Gibraltar, and afterwards in the suppression of Algerine pirates. Health compelled him for a time to withdraw from active service, but he devoted this forced leisure to historical research, and in 1789 he was appointed by the crown to examine the national archives relating to the maritime history of Spain.
Теңіз тарихын зерттеуші
1793 жылы ол қайтадан флотқа қосылды және Тулонды қоршауға қатысты. Кейін ол фрегаттың командирі болды. 1797 жылдан 1808 жылға дейін ол теңіз министрлігінде бірнеше маңызды лауазымдарды кезекпен атқарды. 1808 жылы француз басқыншылығы оған қиын жағдай туғызды, себебі Наполеон Бонапарт Испанияға басып кірген кезде (1808-1814) өзінің інісі Жозеф Бонапартты Испания королі етіп тағайындады. Француз басқыншылары Мартин Фернандес Наварретті Әскери-теңіз министрі қылып тағайындауды қалады, бірақ Наварретте бұл ұсыныстан бас тартты. Осы тұрақсыздық салдарынан Мартин Фернандес де Наварретте Мадридтен кетуге мәжбүр болды және Испанияның көп бөлігі Наполеон әскерлерінің оккупациясы астында болған кезде Андалусиядағы Кадис Кортесіне қатысты, онда жаңа испан конституциясы қабылданып жатты. Өмірінің қалған бөлігін әдебиет пен саясатқа арнады. 1819 жылы Академия басылымындағы «Дон Кихот» романына қосымша ретінде оның «Мигель де Сервантес Сааведраның өмірі» жарияланды, ал 1825 жылы «XV ғасырдың соңынан бері испандықтар теңіз арқылы жасаған саяхаттар мен жаңалықтар жинағының» (3-том, 1829; 4-том, 1837) алғашқы екі томы жарық көрді. Бұл зор еңбек – Испанияның Америка мен Азиядағы теңіздік ашылуларының жинағы, ол Испания империясының құрылуына ықпал етті. 1837 жылы сенатор атанды. 1824 жылы Испания Корольдік Тарих академиясының директоры болып тағайындалды. 1844 жылы Мадридте қайтыс болған кезде ол «Испания тарихына арналған жарияланбаған құжаттар жинағын» дайындауға көмектесіп жатқан еді. Оның «Теңіз тарихы туралы диссертациясы» (1846) және «Испан теңіз кітапханасы» (1851) өлімнен кейін жарық көрді. Ұлы суретші Висенте Лопес Портаняның ұлы салған Мартин Фернандес де Наваррете Хименес де Техаданың портреті қазір Мадридтегі Әскери-теңіз музейінің Қамқоршылар кеңесінің залында тұр. Мартин Фернандес де Наваррете Хименес де Техаданың тағы бір портреті Мадридтегі Корольдік Тарих академиясының баспалдағын әсемдейді.
The rest of his life was entirely devoted to literature and politics. In 1819 appeared, as an appendix to the Academy's edition of Don Quixote, his Vida de Miguel de Cervantes Saavedra, and in 1825 the first two volumes of the Colección de los viajes y descubrimientos que hicieron por mar los españoles desde el fin del siglo XV (3rd vol., 1829; 4th vol., 1837) Collection of the voyages and discoveries made by the spaniards since the late 15th century. This vast work was a compendium of the Spanish naval discoveries in America and Asia, that led to the construction of the Spanish Empire. In 1837 he was made a senator. In 1824 he was appointed director of the Spanish Royal Academy of History. At the time of his death in Madrid in 1844 he was assisting in the preparation of the Colección de Documentos Inéditos para la Historia de España. His Disertación sobre la Historia de la Nautica (1846) and Biblioteca Maritima Española (1851). were published posthumously. Martín Fernández de Navarrete Ximénez de Tejada portrait painted by the son of great painter Vicente López Portaña is presently presiding the Board of Trustees' hall of the Naval Museum of Madrid. Another portrait of Martin Fernández de Navarrete Ximénez de Tejada presides the main staircase of the Royal Academy of History in Madrid.
Негізгі жұмыстар
Фернандес де Наваррете, Мартин (1825–37) XV ғасырдың соңынан бастап испандықтардың теңіз арқылы жасаған саяхаттары мен жаңа ашылымдары жинағы: Кастилия теңіз тарихы және испандықтардың Үндістандағы құрылымдары туралы бірнеше жарияланбаған құжаттармен, 5 томдық, Мадрид: Imprensa Real. v.1 (1825), v.2 (1825), v.3 (1829), v.4 (1837), v. 5 (1837) Мигель де Сервантес Сааведраның өмірі, оның заманының тарихы мен әдебиетіне қатысты жаңалықтар мен жарияланбаған құжаттармен жазылған және суреттелген. Мадрид, 1819 жыл. [1] Теңізшілік тарихы туралы диссертация. Мадрид, 1846 жыл. Испан теңіз кітапханасы. Мартин Фернандес де Наваррете мырзаның өлімінен кейін жарық көрген еңбегі. Мадрид: Viuda de Calero, 1851, 2 томдық. Америка Веспуччидің саяхаттары. Бас редактор: Espasa Calpe. Мадрид, 2003 жыл. Испания тарихына арналған жарияланбаған құжаттар жинағы. Аяқталмаған. Мадрид, 1844 жыл. Испандықтардың теңіз арқылы соғыстардағы, немесе крестонос жорықтарындағы рөлі туралы тарихи диссертация [ ]. V том. Корольдік Тарих Академиясы. Мадрид 1816 жыл.
Vida de Miguel de Cervantes Saavedra, escrita e ilustrada con varias noticias y documentos inéditos pertenecientes a la historia y literatura de su tiempo. Madrid, 1819. [1]
Disertación sobre la historia de la náutica. Madrid, 1846. Biblioteca marítima española. Obra póstuma del señor Martín Fernández de Navarrete. Madrid: Viuda de Calero, 1851, 2 volúmenes. Viajes de Américo Vespucio. Ed. Espasa Calpe. Madrid, 2003. Colección de Documentos Inéditos para la Historia de España. Inacabado. Madrid, 1844. Disertación Histórica sobre la parte que tuvieron los españoles en las guerras de Ultramar o de las Cruzadas [ ]. Tomo V. Real Academia de la Historia. Madrid 1816