Кіріспе

1502 жылы португалдар жазбада ашқаннан бері Сент-Еленаның 500 жылдан астам тарихы белгілі. Бермудадан кейін Ұлыбританияның екінші ескі колониясы саналатын бұл орын әлемдегі ең шалғай орналасқан елді мекендердің бірі және бірнеше ғасыр бойы Азия мен Оңтүстік Африкадан Еуропаға бағыт алған кемелер үшін өте маңызды стратегиялық рөл атқарды. 19-шы ғасырдың басынан бері британдықтар аралды кейде жер аудару орны ретінде пайдаланды, ең белгілісі Наполеон Бонапарт, Динузулу каЧетшвайо және 5000-нан астам буер тұтқындары үшін.

Ашылуы және алғашқы жылдары, 15021658

Ұзақ дәстүр бойынша аралды 1502 жылы 21 мамырда Галисиялық теңізші Жоао да Нова басқарған 3-ші португал армадасының төрт кемесі Лиссабонға қайтып оралған кезде көріп, оны Константинопольдің әулие Еленаның есімімен Санта-Елена деп атаған. Бұл дәстүр 2022 жылы жарияланған зерттемеде қайта қаралып, кем дегенде 50 жылдан кейін жарияланған португалдық жылнамалар ашылудың жалғыз бастапқы көзі екені анықталды. Басқа оқиғаларды сипаттауда қарама-қайшылықтар болғанымен, бұл жылнамалар Жоао да Нованың 1502 жылы Сент-Хеленаны тапқанын бір ауыздан айтады, бірақ нақты күнін ешқайсысы көрсетпейді. Дегенмен, да Нованың осы ашылуды жасағанына күмән келтіретін бірнеше себеп бар. Біріншіден, да Нова 1502 жылы 11 қыркүйекте немесе 13 қыркүйекте қайтқандықтан, келесі қарашада аяқталған Кантино планисферасында Ассенсия аралын табуы (алты аралдан тұратын архипелаг ретінде көрсетілген, олардың бірі "ilha achada e chamada Ascenssam" деп белгіленген) болғанымен, бұл картада Сент-Хелена көрсетілмейді. Екіншіден, келесі жылы, 1503 жылы 30 шілдеде Эстевао да Гама басқарған Төртінші армада бөлімшесі Сент-Хеленаға қонғанда, оның хатшысы Томе Лопес оны белгісіз арал деп санап, Ассенсияны жаңа аралдың орналасқан жерін анықтау үшін бес маңызды нүктенің бірі ретінде атады. 1502 жылдың 12 шілдесінде, Сент-Хеленаға жетуге үш аптадай уақыт қалғанда, Лопес Эстевао да Гаманың кемелерінің Жақсы Үміт мүйісінің жанында Афонсо де Альбукерке басқарған Бесінші армада бөлімшесімен қалай кездескенін сипаттады. Альбукерке Лиссабоннан Жоао да Нова қайтып келгеннен кейін шамамен алты ай өткен соң шыққандықтан, Альбукерке мен оның капитандыры Жоао да Нованың Сент-Хеленаны тапқанын білген болуы керек. Да Гаманың кемелерінің біріндегі аты-жөні белгісіз фламанд саяхатшысы, олар мүйіске жеткен кезде нан мен азық-түліктің азайғанын хабарлады, сондықтан да Гаманың пікірінше, оған Сент-Хеленада су мен ет табуға болатындығын айту өте маңызды болды. Да Гаманың хатшысы Лопес бұл аралды белгісіз деп санағандықтан, арал туралы ештеңе айтылмаған сияқты, бұл да Нова Ассенсияны тапқан, бірақ Сент-Хеленаны емес дегенге нұсқайды. 2022 жылғы зерттемеде сондай-ақ, Жоао да Нова немесе Эстевао да Гама Үндістанға жүзіп кеткенге дейін, 1500 жылы испандықтар Сент-Хелена мен Ассенсияны білгенін көрсететін картографиялық деректер де қарастырылады. Жоао да Нова Тристан да Куньяны тауып, оны Сент-Хелена деп атаған деген пікір жоққа шығарылды. Егер Жоао да Нова шын мәнінде Сент-Хеленаны тапса, 2015 жылғы зерттемеде оның 1502 жылы 21 мамырда солай істегендігі туралы тағы бір дәстүр қарастырылған. Бұл күнді алғаш рет 1596 жылы Голландияда жарық көрген кітабында Ян Хуйген ван Линшотен ұсынған көрінеді. Бұл кітапта 1589 жылы 21 мамырда оның кемелері Сент-Хеленадан қалай кеткені сипатталған, бұл Сент-Елена мен Уитсандей мерекесіне сәйкес келеді. Бірінші қарағанда, бұл мәлімдеме қарама-қайшылықты тудырады. Рим-католик шіркеуі бұл күні Уитсандейді тойлайтын болса, әулие Елена мерекесі 18 тамызда тойланады. Линшотеннің мәлімдемесі Шығыс православие шіркеуіне де сәйкес келмейді, себебі бұл шіркеу әулие Еленаны 21 мамырда тойлайды, бірақ 1589 жылы Уитсандейді бір аптадан кейін, 28 мамырда тойлаған. Зерттемеде бұл парадокстың шешімі Линшотеннің 1596 жылы кітабы жарық көрген кезде протестанттық Голландия реформацияланған шіркеуіне ауысқандығы болды деген болжам жасалды. Бұл шіркеу Уитсандейді католиктермен бірдей күні тойлайды, ал әулие Елена мерекесі православие шіркеуімен бірдей күні, 21 мамырда тойланады. Азық-түлік ашушылар католик болғанымен қатар, Линшотен аралдың протестанттық мерекесімен байланысты аталуы мүмкін еместігін түсінбеді, өйткені ол Реформация мен протестантизмнің басталуына дейін он жылдан астам уақыт бұрын табылған. 1591 жылы Одоардо Дуарте Лопес және 1638 жылы сэр Томас Герберт келтіргендей, 3 мамырдағы католик мерекесі күні Иерусалимде әулие Еленаның Шынайы айқыш ағаш табатын күні, протестанттық 21 мамыр күніне қарағанда тарихи тұрғыдан сенімдірек деп ұсынылады. Зерттемеде егер да Нова бұл аралды 1502 жылы 3 мамырда тапқан болса, онда оған Ilha de Vera Cruz (Ақиқат Крест аралы) деп атаудан бас тартқан болуы мүмкін, өйткені Педро Альварес Кабрал 1500 жылы 3 мамырда Бразилия жағалауына дәл сол атауды берген болатын, ол үлкен арал деп ойлаған. 1501 жылы да-Нованың флоты Үндістанға сапарына шыққанға дейін Кабралдың ашылуы туралы Лиссабонға тікелей Оңтүстік Америкадан хабар жеткен. Егер да Нова Ақиқат Крест атауының бұрыннан тағайындалғанын білген болса, онда оған аралды атау үшін ең логикалық және ықтимал нұсқа "Санта-Елена" болған. Ұзақ жылдар бойы Жоао да Нованың өзінің сүйісіп батып кеткен кемесінен шағын ғибадатхана салғаны туралы дәстүр жазбаларды дұрыс түсінбеуге негізделгені анықталды. Португалдықтар аралды адамдарсыз, көптеген ағаштармен және тұщы сумен толы деп тапты. Олар мал (көбінесе ешкілер), жеміс ағаштары мен көкөністер әкелді, шағын ғибадатхана мен бір-екі үй салды және қайта келген жағдайда, ауруларынан (құрғақ ауру және басқа да аурулар) сақталған науқастарын алып кету үшін кеме күтті, бірақ олар тұрақты қоныс құрмады. Осылайша арал Азиядан қайтып келе жатқан кемелер үшін тамақ жинау және кездесу орны ретінде маңызды болды. Арал Жақсы Үміт мүйісінен Оңтүстік Атлант мұхитына шығатын кемелерді алып жүретін сауда желдерінің бойында орналасқан. Сент-Хеленаға Азияға бағытталған кемелер сирек келді, себебі солтүстік желдер кемелерді Оңтүстік Америка құрлығына қарай бағыттайтын. 1502-1613 жылдар аралығында Сент-Хеленаға келген португалдық кемелер туралы зерттеме жарияланды. Португалдықтар бұл шалқары аралдың орналасқан жерін 16 ғасырдың соңына дейін құпия сақтаған деген кең таралған сенім бар. Алайда, аралдың орналасқан жері мен атауы 1508 жылы голланд кітабында келтірілген, онда Франсиску де Алмейда басқарған 1505 жылғы португалдық экспедиция туралы айтылған: "[21 шілде күні біз құрлықты көрдік, ол Мүйістен 650 шақырым қашықтықта жатқан және Сент-Хелена деп аталған арал еді, бірақ біз онда қона алмадық. ] Ал Сент-Хелена аралынан өткеннен кейін, біз одан 200 шақырым қашықтықта орналасқан тағы бір аралды көрдік, ол Ассенсия деп аталды". Сент-Хеленаның кездесу орны ретіндегі басқа да сілтемелер 16 ғасырдың басында, мысалы, Дюрердің мүйізбұғысының Португалияға 1515 жылы сапары туралы есепте жарияланды. Сонымен қатар, Лопу Хомен Рейнейс 1519 жылы шамамен "Atlas Universal" атты атласты жариялады, онда Сент-Хелена мен Ассенсияның орналасқан жері анық көрсетілген. Бірінші тұрғындардың барлығы португалдық кемелермен келді. Оның бірінші белгілі тұрақты тұрғыны португал Фернау Лопес (сондай-ақ Фернанду Лопес) болды, ол Үндістанда опасыздық жасап, Гоа губернаторы Альфонсу д'Албукерке бұйрығымен мүгедек болған. Фернау Лопес мүгедек күйде Португалияға оралудың орнына Сент-Хеленада тұруды жөн көрді және шамамен 1516 жылдан бастап онда өмір сүрді. Корольдік бұйрық бойынша Лопес 1526 жылы Португалияға оралды, содан кейін Римге сапар шекті, онда Папа Климент VII оны қабылдады. Лопес Сент-Хеленаға қайтып келді, онда 1545 жылы қайтыс болды. Арал ашылған кезде, ол бірегей жергілікті өсімдіктермен жабылған еді. Аралдың ашылу кезінде "толығымен орманмен жабылған, ағаштар теңіз үстіндегі зор тік жарларға төгілген" деген мәлімдемелер күмәнді. Аралдың жартасты және шөлді жағалық бөліктеріне бейімделген эндемикалық кескіш және бірнеше эндемикалық жәндіктердің болуы осы жағдайлар арал ашылғанға дейін болғанын көрсетеді. Сонымен қатар, аралды 1503 жылдың 3 шілдесінде көрген Томе Лопес аралдың алғашқы сипаттамасында жағалық ағаштардың жоқтығын нақты айтқан: ". . және біз ешқандай ағаштарды көрмедік, бірақ ол толығымен жасыл болды . .". Ағаштардың орнына, бұл куәгерлік есеп жағалық шөл жағдайларына бейімделген аласа өсімдіктердің болуын көрсетеді. Егер...

Шығыс Үндістан компаниясы, 16581815

Ағылшынның аралға талап ету идеясы алғаш рет 1644 жылы Ричард Бутбидің памфлетінде айтылды. 1649 жылы Шығыс Үндістан компаниясы (EIC) үйге қайтатын барлық кемелерге Сент-Хеленада бір-бірін күтуге бұйрық берді. 1656 жылдан бастап Компания үкіметтен соғыс кемесін жіберіп, флотты сол жерден үйге сүйемелдеуін өтінді. 1657 жылы Оливер Кромвель аралды басқаруға жарғы бергеннен кейін, келесі жылы Компания Сент-Хеленаны плантаторлармен нығайтып, отарлауға шешім қабылдады. Капитан Джон Даттон (1659–1661 жж. бірінші губернатор) басқарған флот «Мармадук» кемесімен 1659 жылы Сент-Хеленаға келді. Осы күннен бастап Сент-Хелена Ұлыбританияның екінші ескі отары (Бермудадан кейін) деп есептеледі. Бастапқыда Сент-Джон қамалы деп аталған бекініс бір ай ішінде аяқталды, ал аңғардың жоғары жағында қосымша үйлер салынды. Көп ұзамай аралдың өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтыны анық болды және 1658 жылдың басында Шығыс Үндістан компаниясы барлық үйге қайтатын кемелерге аралға келген кезде бір тонна күріш беруге бұйрық берді. 1660 жылы монархия қалпына келтірілгеннен кейін форт Джеймс форты, Джеймстаун қаласы және Джеймс аңғары деп аталды, бәрі де болашақ Джеймс II атынан берілді. Шығыс Үндістан компаниясы дереу Корольдік жарғы іздеді, мүмкін, олардың Сент-Хеленаны басып алуына заңдылық беру үшін. Бұл 1661 жылы шығарылды және Компанияға «осы губернатор мен Компанияның дұрыс деп тапқандай заңды және ақылға қонымды түрде» аралды нығайту мен отарлаудың толық құқығын берді. Әр плантаторға 130 учаскенің бірі бөлінді, бірақ Компания жаңа иммигранттарды тартуда қиындықтарға тап болды, 1670 жылы халық саны 66-ға дейін, оның ішінде 18 құлға дейін азайды. 1666 жылғы Лондонның Ұлы өртінен үйінен айырылған көптеген ерте қоныс аударушылар болды деген ұзаққа созылған әңгіме аңыз болып шықты. Джон Даттонның губернатор лауазымындағы ізбасарлары Роберт Стрингер (1661–1670 жж.) және Ричард Кони (1671–1672 жж.) Компанияны тұрғындар арасындағы тәртіпсіздіктер туралы бірнеше рет ескертті, Кони тұрғындардың маскүнем екенін және жарамсыз екенін айтты. 1672 жылы Кони арал кеңесінің наразы мүшелері тарапынан ұсталды және Англияға қайтарылды. Сол кезде Компания Энтони Билді (1672–1673 жж.) алмастыратын губернатор жіберді. Кейптің бастапқыда ойлағандай, идеалды порты емес екенін түсінген Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы 1672 жылғы Рождествода Кейп колониясынан Сент-Хеленаға қарулы шабуыл жасады. Губернатор Бил аралды тастап, Бразилияға кемемен кетіп, онда жылдам кеме жалдады. Ол осы кемені Сент-Хеленаны жаңа әскерлермен нығайтуға жіберілген Шығыс Үндістан компаниясының флотилиясын табу үшін пайдаланды. Компания 1673 жылдың мамырында аралды қан төкпестен қайта басып алды және 250 сарбазбен нығайтты. Сол жылы Компания Англия королі Карл II-ден жаңа жарғы сұрады, ол аралға «Кент графтығындағы Шығыс Гринвич сияқты» Англияның бір бөлігі ретінде толық құқық берді. Сент-Хелена сауда жасамайтын жер екенін мойындаған Компания Англиядан кез келген азық-түлікті кедендік алымсыз жіберуге және қажет болғанша көптеген қоныс аударушыларды жеткізуге рұқсат алды. 1674 жылы наразы қоныс аударушылар мен әскерлер келесі губернатордың міндетін атқарушы Ричард Кейгвинды (1673–1674) ұстады, бірақ капитан Уильям Басс басқаратын Шығыс Үндістан компаниясының флотының сәтті келуі ғана Кейгвинды босатуға мүмкіндік берді. 1675 жылы қоныс аударушыларды милицияға жартылай жұмысқа алу тұрақты гарнизонды 50 сарбазға дейін азайтуға мүмкіндік берді. 1676 жылы Оксфорд университетін бітірген Эдмонд Галли Сент-Хеленаға сапар шегіп, 7 метрлік әуе телескобымен обсерватория құрды және Оңтүстік жарты шардағы 341 жұлдыздың орналасуын бақылады. Оның бақылау орны Лонгвуд ауданындағы Хаттс-гейттегі Сент-Мэтью шіркеуінің жанында орналасқан. 680 метрлік төбе оның құрметіне Галлей тауы деп аталды. Импортқа салынатын ең маңызды салықтардың бірі Мадагаскармен сауда жасайтын барлық кемелерге бір құлды жеткізу талабы болды. Азиядан да құлдар теңіз арқылы әкелінді. Сондықтан құлдардың көп бөлігі Африканың материгінен емес, Мадагаскар мен Азиядан келді. 1679 жылы құлдардың саны 80-ге жетті. 1684 жылы Джон Блэкмордың (1678–1689) губернаторы кезінде сарбаздар мен плантаторлардың көтерілісі Форт Джеймске шабуыл кезінде үш көтерілісшінің өліміне және кейінірек тағы төртеуінің өліміне әкелді. 1689 жылы Ұлы одақтың құрылуы мен Францияға қарсы соғыстың басталуы бірнеше жыл бойы Азиядан келген кемелер француз жауынгерлерінің шабуылынан қорқып, аралдан қашып жүрді. Қызмет мерзімі біткен сарбаздардың Британияға қайту мүмкіндігі шектелді. Губернатор Джошуа Джонсон (1690–1693) сарбаздардың кемелерге тығылып кетуіне жол бермеу үшін барлық кемелерге тек күндіз шығуға бұйрық берді. Бұл 1693 жылы көтеріліске әкелді, онда көтерілісші сарбаздар кемені басып алып, қашып кетті, осы кезеңде губернатор Джонсон қаза тапты. Осы кезеңде құлдарға қатыгез жазалар берілді, кейбіреулері тірідей өртеліп, ал басқалары аштықтан өлді. 1694 жылы құлдардың көтерілісі туралы қауесеттер үш құлдың қорқынышты түрде атқылануына және көптеген басқаларының қатыгез жазалануына әкелді. Арақтың құюы, былғары өңдеу және ауыл шаруашылығы дамуы үшін туған ормандарды кесу 1680 жылдарға қарай ағаш тапшылығына әкеле бастады. 1690 жылдарға қарай егеуқұйрықтар мен ешкілердің саны жұмалық деңгейге жетті, бұл азық дақылдары мен жас ағаштардың жойылуына әкелді. Жергілікті өндірілген арақтың бағасын арттыру да, барлық отынға салық салу да орманды кесуді азайта алмады, ал губернатор Джон Робертстің (1708–1711) аралды қайта орманды ету әрекеттері оның ізбасарлары тарапынан жалғастырылмады. Өзінде Өлі ағаш жазығынан Гүлденген шығанақ жазығына дейін созылған Ұлы орман 1710 жылы бірде-бір ағашы қалмағаны туралы хабарланды. Топырақ эрозиясының мәселесі туралы алғашқы айғақ 1718 жылы Санди-Бейдегі су ағыны болған кезде айтылды. Бұл эрозияның фонында, бірнеше жылдық құрғақшылық пен Сент-Хеленаның жалпы тәуелділігіне байланысты 1715 жылы губернатор Исаак Пайк (1714–1719) Компанияға халықты Маврикийге көшірудің үлкен үнемдеме әкелетінін ұсынды, ол француздар тарапынан 1710 жылы эвакуацияланды. Алайда, басқа еуропалық елдермен соғыс басталғаннан кейін Компания аралды оның стратегиялық орнына байланысты субсидиялауды жалғастырды. 1731 жылы орманды сақтау үшін ешкілердің саны азайту туралы жарлық қабылданды. Орманды кесу мен су тасқынының көбеюі арасындағы байланыс анық болғанына қарамастан (1732, 1734, 1736, 1747, 1756 және 1787 жылдары), Шығыс Үндістан компаниясының директорлар кеңесі губернаторлардың ешкі мәселесін шешуге жасаған әрекеттеріне аз қолдау көрсетті. 1731 жылы егеуқұйрықтар ағаштарда екі футтан астам биіктікте ұя салып жатқаны байқалды, ал 1717 жылы келген саяхатшы олардың көп санының жас бөденелерге қарағанда жабайы мысықтарға тамақтануды ұнатқанын айтты. 1743 жылы оба індеті Индиядан келген кемелерден жұққан егеуқұйрықтарды босатуға байланысты деп есептелді. 1757 жылы сарбаздар жабайы мысықтарды өлтіруге жұмысқа алынды. Уильям Дампиер 1691 жылы әлемді үш рет айналып келгеннен кейін Сент-Хеленаға кірді және Джеймстаун 20–30 кішкентай үйлерден тұратынын, олар қалың тастардан салынғанын және қарапайым жиһазбен жабдықталғанын айтты. Бұл үйлер кемелер аралға келгенде ғана пайдаланылды, өйткені олардың иелері аралдың ішіндегі плантацияларында жұмыс істеді. Ол аралда туған әйелдердің «осы түрмеден босануға қатты ниеттенгендерін, оны тек мұнда тоқтаған теңізшілерге немесе жолаушыларға үйлену арқылы ғана іске асыруға болатынын» сипаттады. Дампиер өзінің «Жаңа әлемді айналып келген саяхат» кітабында «Санта Хелена» деп атаған аралды сипаттады.

Британдық Шығыс Үндістан компаниясы, 18211834

Наполеон қайтыс болғаннан кейін, әскери қызметкерлер сияқты көптеген уақытша тұрғындар тез арада елдеріне қайтарылды. Шығыс Үндістан компаниясы Сент-Еленаны толық бақылауға қайта алды және өмір 1815 жылға дейінгі деңгейге оралды, халықтың азаюы экономикада күрт өзгерістерге әкелді. Томас Брук (1821–1823 жж. уақытша губернатор) және Александр Уокер (1823–1828 жж.) сияқты келесі губернаторлар Джеймстаунда жаңа шаруалар базарының ашылуы, Ауыл шаруашылығы және бағбандар қоғамының құрылуы және білім беру саласындағы жақсартулар арқылы аралды осы Наполеоннан кейінгі кезеңнен сәтті өткізді. 1792 жылы құлдарды әкелуге тыйым салынған болатын, бірақ 800-ден астам құлдың толық босатылуы 1827 жылға дейін, британ Парламенті колониялардағы құлдықты тыйым салатын заңды қабылдағаннан алты жыл бұрын ғана жүзеге асты. 1830 (сондай-ақ 1875) жылдары кит аулау өнеркәсібін құруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. Наполеон аралдағы жер аударылуы кезінде Сент-Елена кофесін жоғары бағалағаннан кейін, өнім оның қайтысынан кейінгі жылдары Парижде қысқа ғана уақытқа танымал болды.

Британдық билік, Корольдік колония, 18341981

Ұлыбритания Парламенті 1833 жылы Сент-Елена заңын қабылдады, оның бір тармағы 1834 жылдың 2 сәуірінен бастап Сент-Еленаны Шығыс Үндістан компаниясынан Корольдік билікке беруді көздейді. Бірақ, бұл өзгеріс 1836 жылдың 24 ақпанында ғана күшіне енді, британ үкіметі тағайындаған алғашқы губернатор, генерал-майор Джордж Миддлмор (1836–1842) 91-ші полк әскерлерімен аралға келгенге дейін. Ол бірден Сент-Елена полкін таратып, Лондоннан алынған бұйрыққа сәйкес, әкімшілік шығындарын қысқартуға кірісті, бұрын Компанияда қызмет еткен көптеген шенеуніктерді жұмыстан босатты. Бұл аралдан жақсы өмір іздеп басқа жаққа кеткендердің санының артуына себеп болды. 1817 жылы 6150 адамды құраған халық саны 1890 жылға қарай 4000-қа дейін азайды. Чарльз Дарвин 1836 жылы "Бигль" кемесімен оралған сапарында аралда алты күн бақылау жүргізді. Сол жылы даулы тұлға, доктор Джеймс Барри бас дәрігер болып келді (1836–1837). Аурухананы қайта ұйымдастырғаннан кейін, Барри азаматтық тұрғындар арасындағы жыныстық аурулардың көп таралуын атап өтті, соның салдарынан Сент-Елена полкі таратылғандықтан, әйелдердің жезөкшелікке түсуіне соқтырды деп үкіметті айыптады. 1839 жылдың қаңтарында Аден бағындырылып, онда көмір станциясы құрылғаннан кейін, алыс Шығысқа (Жер орталық теңізі, Александриядан Қайырға құрлық арқылы өту және Қызыл теңіз арқылы) саяхат уақыты дәстүрлі Оңтүстік Атлантика маршрутына қарағанда шамамен екі есеге қысқарды. Бұл Суэц каналының (1869) болашақ әсеріне ұқсас жағдайды тудырды, сонымен қатар, сауда желдеріне тәуелді емес, бу кемелерінің пайда болуы Сент-Еленаға тоқтаған кемелердің санының азаюына және оның Ұлыбритания үшін стратегиялық маңыздылығының төмендеуіне әкелді. (2020 жылғы есепте аралдың гүлденуі 1860 жылдан кейін "Суэц каналы сауда жолдарын солтүстікке қарай жылжытқанда" аяқталғаны айтылады.) 1870 жылдарға дейін аралға келген азат етілген құлдардың нақты саны әлі анықталған жоқ, бірақ ол 20 000-нан асып түсетіні белгілі. Аман қалған азат етілген құлдар Лимон аңғарында, бастапқыда карантин аймағында, кейін әйелдер мен балаларға арналған жерде, Руперт және Хай-Ноллде тұрды, және олардың саны тым көп болған жағдайда ғана Кейптаунға және Британдық Батыс Үнді аралдарына жұмысшы ретінде жіберілді. Олардың шамамен 500-і Сент-Еленада қалды және жұмыс істеді. Кейінірек кейбіреулері Сьерра-Леонеге жіберілді. 1840 жылы британ үкіметі Наполеонның денесін Францияға қайтару туралы француз тарапының өтінішін қабылдады, бұл "күлдердің қайтарылуы" деп белгілі болды. Денесі жақсы сақталған күйде 1840 жылдың 15 қазанында эксгумацияланды және француз кемесі "La Belle Poule" арқылы Жоинвилль ханзадасына тапсырылды. 1842 жылы аралды күзету мақсатында бес ротадан тұратын Сент-Елена полкі құрылды. Сол жылы аралда Торп бизнесінің негізін қалаушы Уильям Торп дүниеге келді. 1843 жылы қызылша індеті қайта орын алды және 1807 жылғы індеттен аман қалғандардың ешқайсысы екінші рет ауырмағаны анықталды. Баптист шіркеуінің алғашқы пасторы 1845 жылы Кейптаундан келді. Сол жылы Лондон қаласында Сент-Елена кофеі фунтына 1 пенс бағамен сатылып, әлемдегі ең қымбат және эксклюзивті кофе болды. 1846 жылы Сент-Джеймс шіркеуі күрделі жөндеуден өтті, ескі мұнараның орнына шпиль орнатылды. Сол жылы үлкен толқындар аралға шапты, Джеймстаун шығанағында бекітілген 13 кемені қиратты. "Кафедраль" деп те аталатын Сент-Полс ауылдық шіркеуінің іргетасы 1850 жылы салынды. Лондоннан экономияға жету туралы нұсқаулар алған губернатор Томас Гор Браун (1851–1856) азаматтық қызметкерлердің санын одан әрі қысқартты. Ол сонымен қатар Джеймстаунның тығыздығын азайту үшін Руперт шығанағында жаңа ауыл құрды. 1851 жылғы санақ бойынша аралда барлығы 6914 адам тұрды. 1859 жылы Сент-Елена епархиясы құрылды, оған Сент-Елена, Ассенсион аралы және Тристан-да-Кунья кірді (бастапқыда Фолкленд аралдары, Рио-де-Жанейро және Оңтүстік Американың шығыс жағалауындағы басқа қалалар да кірді), сол жылы аралға келген алғашқы епископ Сент-Елена. Кейін арал тұрғындары келесі губернаторлардың көбінесе зейнеткерлік жасына келген әскери шенеуніктер екенін және олардың жұмыстың өзіне жаңалықтар мен күш салуға құштар еместігіне шағымданды. St John's шіркеуі 1857 жылы жоғарғы Джеймстаун қаласында салынды, оның бір себебі қаланың сол жағындағы жамандық пен жезөкшелік деңгейіне қарсы тұру болды. Келесі жылы Наполеонның жерленген жері мен Лонгвуд үйіндегі үйі Наполеон III және оның мұрагерлеріне берілді, содан бері аралда француз өкілі немесе консулы тұрады, француз туы осы аумақтарда желбірейді. Наполеонның алғашқы жер аудару кезеңінде тұрған Briars Pavilion иелігіндегі құжаттар 1959 жылы француз үкіметіне берілді. Қызықтысы, Наполеоннан бұрын герцог Веллингтон да осы мүліктіде болған, ол Үндістаннан отанына қайтып бара жатқанда тоқтаған. Bamboo Hedge Estate-те өсірілген Сент-Елена кофеі 1851 жылы Кристалл сарайда өткен Ұлы көрмеде бірінші сыйлықты жеңіп алды. Саул Соломон 1853 жылы Сент-Еленада жерленді. Арал үшін алғашқы почта маркасы 1856 жылы шығарылды, ол көгілдір алты пенс маркасы болды, бұл аралға филателиялық қызығушылықтың артуына себеп болды. 1860 жылдарға қарай 1840 жылдардан қалған бірнеше құл кемелерінен (мүмкін бразилиялық кеме) алынған ағаштарда термиттердің ("ақ құмырсқалар") қоныстанғаны анықталды. Ғимараттардың ағаш конструкцияларын (сондай-ақ құжаттарды) жеп, термиттер бірнеше ғимараттың құлауына және ондаған жылдар бойы үлкен экономикалық зиянға әкелді. Кеңейтілген қайта құрылымда темір рельстер мен термитке төзімді ағаштар пайдаланылды. Термит мәселесі бүгінгі күнге дейін сақталған. St Matthew's шіркеуінің іргетасы 1861 жылы Хаттс Гейтте салынды. 1864 жылы британдық теңіз базасының таратылуы және он жылдан кейін Азат етілген африкалық станцияның жабылуы (бірнеше жүз африкалықтар Лагос және Батыс Африка жағалауындағы басқа жерлерге депортацияланды) экономиканың одан әрі нашарлауына әкелді. Сол жылы шағын жер сілкінісі тіркелді. Руперт шығанағындағы түрме қиратылды, ал сарай мен Жоғарғы сот 1867 жылы қайта жаңартылды. Чарльз Эллиот (1863–1870) 1868 жылы хинин экспорты үшін Cinchona өсімдіктерін енгізді, бірақ тәжірибе оның ізбасары, губернатор C. G. E. Patey (1870–1873) тарапынан тоқтатылды, ол сонымен қатар азаматтық қызметкерлердің санын қысқарту бағдарламасын бастады. Бұл әрекет аралдан эмиграцияның жаңа толқынына әкелді. 1874 жылы Phomium Tenax (жаңазеландиялық лен) ылғалдылығын өндіруге жасалған тәжірибе сәтсіз аяқталды (лен өндірісі 1907 жылы қайта басталды және ақырында аралдың ең ірі экспорты болды). 1871 жылы Корольдік инженерлер Джеймстауннан Knoll Mount Fort-қа дейін тік жарға қарай Jacob's Ladder-ді салды, ол 700 қадамнан тұрады, кейінірек жөндеу жұмыстары кезінде бір қадам жабылды. 1881 жылғы санақ бойынша аралда 5059 адам тұрды. 1882 жылы аралға келгені айтылатын Джонатан, әлемдегі ең ескі тасбақа болып саналады. 1886 жылы қызылша індеті қайта орын алып, 113 жағдай тіркелді және 8 адам қайтыс болды. Джеймстаун 1888 жылы алғаш рет жарықтандырылды, бастапқы шығындар тұрғындардың мойнына жүктелді. Зулу королі Cetshwayo-ның ұлы Динузулу каЦетшвайо 1890 жылдан 1897 жылға дейін Сент-Еленада жер аударылды. 1887 жылы дифтерия індеті және 1893 жылы қайта орын алды, сонымен қатар, ұрық қызыл жоталдың қосылуы 10 жасқа дейінгі 31 баланың өліміне әкелді. 1890 жылы Джеймстаунда тас құлау салдарынан тоғыз адам қаза тапты, олардың естелігі үшін қаланың басты көшесінде фонтан орнатылды. 1891 жылғы санақ бойынша аралда 4116 адам тұрды. Кейптаундан Ұлыбританияға бағытталған теңіз асты кабельі 1899 жылдың қараша айында аралға жеткізілді және…

1981 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1981 жылғы Британдық азаматтық туралы заң Сент-Еленаны және басқа да тәждік колонияларын Британдық тәуелді аумақтар ретінде қайта жіктеді. Арал тұрғындары «Ұлыбритания және отарлардың азаматтары» мәртебесін жоғалтты (1948 жылғы Британдық азаматтық туралы заңда белгіленгендей) және Ұлыбританияда тұру құқығынан айырылды. Келесі 20 жыл ішінде көптеген адамдар арал үкіметінде аз төлетілген жұмыс таба алды, ал арал тұрғындары үшін шетелдегі жұмыс мүмкіндігі тек Фолкленд аралдарымен және Ассенсион аралымен шектелді. Осы кезеңде арал көбінесе «Оңтүстік Атлантиканың Алькатразы» деп аталды. 1982 жылы RMS St Helena Қорғаныс министрлігі тарапынан Фолклендтер қақтығысына көмектесу үшін алынды және экипаждың барлық мүшелері ерікті түрде оңтүстікке қарай сапарлады. Кеме миналарды жою операцияларын қолдауға қатысты, бірақ еріктілерге Оңтүстік Атлантика медалі берілген жоқ. Принц Эндрю 1984 жылы әскери қызметте аралға сапар жасағанда Сент-Еленамен байланысын бастады. 1987 жылғы халық санауы бойынша аралда 5644 адам тұрды. 1988 жылы құрылған Даму және экономикалық жоспарлау департаменті білім беру, қатысу және жоспарлау арқылы Сент-Елена халқының тұрмыс деңгейін көтеруге, статистикалық ақпарат беру арқылы шешім қабылдауды жақсартуға және кемежай мен порт операцияларының қауіпсіздігі мен жұмысын жақсартуға үлес қосады. Он жылдық жоспарлаудан кейін үш деңгейлі мектеп жүйесін іске асыру 1988 жылы Білім беру басшысы Базиль Джорджтың басшылығымен басталды, осыған орай Принц Эндрю мектебі 12 жастан асқан барлық оқушыларға есігін ашты. Орта мектептер 8-12 жастағы балаларды, ал бастауыш мектептер 5 жастағы балаларды қабылдады. 1989 жылы Принц Эндрю Абердинде жаңа RMS St Helena кемесін іске қосты. Кеме Кардифф – Кейптаун бағыты үшін арнайы салынған және жүк пен жолаушыларды тасымалдауға бейімделген. Сонымен қатар, Сент-Хелена мен Ассенсион арасында, сол жерде және Фолкленд аралдарында жұмыс істейтін көптеген Сент-Хелендіктер үшін шаттл қызметі жоспарланды. 1995 жылы кеменің Кейптаунда орналасуы және Ұлыбританияға жылына тек төрт рет сапар шегу туралы шешім қабылданды. 1988 жылғы Сент-Елена Конституциясы 1989 жылы күшіне енді және аралды губернатор мен бас қолбасшы, сондай-ақ атқарушы және заңнамалық кеңес басқаратынын қарастырды. Атқарушы кеңес мүшелері Заңнамалық кеңестің сайланған мүшелері ұсынғаннан кейін сайланады, содан кейін губернатор тағайындайды және тек Заңнамалық кеңестің бес мүшесінің көпшілігінің дауысымен ғана қызметтен алынуы мүмкін. Заңнамалық кеңес мүшелері сайлаушылармен әр төрт жылда бір рет қайта сайланады. Ерекше жағдайларды қоспағанда, губернатор Атқарушы кеңестің берген кеңесіне бағынуға міндетті. Заңнамалық кеңес пен мемлекеттік қызметкерлердің құрамында бес комитет құрылды, сондықтан кез келген уақытта сайланған мүшелердің көпшілігі болады. Бұл комитеттердің бес төрағасы Атқарушы кеңестің сайланған мүшелерін құрайды. Арал тұрғындарының толық азаматтығын қалпына келтіру және Ұлыбританияда тұру құқығын қалпына келтіру мақсатымен 1992 жылы Епископтың азаматтық жөніндегі комиссиясы шіркеу Синодының он бесінші сессиясында құрылды. 1993 жылы, аралда теледидар енгізілгенге дейін екі жыл бұрын және одан кейін бес жыл өткен соң, мектеп оқушылары мен мектептердегі ойын алаңдарындағы балалардың мінез-құлқына теледидардың әсерін зерттеу үшін зерттеулер басталды (профессор Т. Чарлтон). Зерттеу нәтижесінде арал балалары еңбекқор және жақсы мінез-құлықты екені, ал отбасы мен қоғамдық әлеуметтік бақылау балалардың мінез-құлқына қатысты теледидардан гөрі маңыздырақ екені анықталды. Сент-Хелена аралы кофе компаниясы 1994 жылы Дэвид Генри тарапынан құрылды. 1733 жылы импортталған Green Tipped Bourbon Coffee өсімдіктерін пайдаланып, бірнеше жерлерде егістіктер өсірілді, соның ішінде 1851 жылғы Ұлы көрменің кіруіне арналған Бамбук Hedge Estate Sandy Bay мүлкі. 1997 жылы Сент-Хеленадағы жұмыссыздық мәселесі британдық жұртшылықтың назарына «Файненшл Таймс» газетіндегі мақаладан кейін «төңкеріс» туралы хабарлармен келді. Мақалада губернатор Дэвид Смоллманды (1995-1999) және Сыртқы істер министрлігі аралда әуежай салу жоспарларын қабылдамады деп сенген шағын топтың оны қалай итермелегені сипатталды. 1997 жылы Гонконг Қытайға қайтарылды, сол жылы британ үкіметі тәуелді аумақтарды қарастырды. Бұл 1981 жылға дейінгі азаматтық мәртебені қалпына келтіруге міндеттеме берді. Бұл 2002 жылғы Британдық теңізасты аумақтары заңы арқылы іске асырылды, ол арал тұрғындарына толық паспорттарды қайтарды және тәуелді аумақтарды Британдық теңізасты аумақтары деп атады. Сент-Хелена Ұлттық сенімі де сол жылы аралдың бірегей қоршаған ортасы мен мәдени мұрасын ілгерілету мақсатымен құрылды. 1998 жылғы ақпан айындағы толық халық санауында (RMS есепке алынған) аралда 5157 адам тұрғаны анықталды. 2002 жылғы қаңтарда өткен дауыс беруде арал тұрғындарының көпшілігі (ішкі және шетелде) әуежай салуға қолдау көрсетті. Аралдың Яков саябасының төменгі жағында орналасқан екі қабатты мұражай сол жылы ашылды және Сент-Хелена мұра қоғамы тарапынан басқарылады. 2004 жылы пошта кеңсесінің жанында орналасқан Сент-Хелена банкі жұмысын бастады, бұрынғы Сент-Хелена үкіметтік үнемдеу банкісінің және Ассенсион аралы үнемдеу банкісінің активтері мен шоттарын мұра етті, екеуі де жұмысын тоқтатты. 2005 жылғы сәуірде британ үкіметі Сент-Хеленада әуежай салу жоспарларын жариялады, бұл арал экономикасын дамытуға және аралға жабдықтау үшін кемелерге тәуелділікті азайтуға бағытталған. Миландық Impregilo S. p. A. әуежайды жобалауға, салуға және басқаруға басымдық берілген тендерлік ұсыныстың жеңімпазы болып таңдалды, оның 2012/13 жылдары ашылуы күтілді, бірақ соңғы британдық министрлік келісімі әлі берілмеген. Келесі желтоқсан айында DfID олардың және «Қаржы министрлігі Сент-Хеленаға қол жеткізу мәселелері бойынша келіссөздерді жалғастыруда. Осының салдарынан Сент-Хелена әуежай шарты бойынша келіссөздер тоқтатылады» деп мәлімдеді. Бұл жобаның, кем дегенде бірнеше жылға, Ұлыбритания экономикасы қалпына келгенше тоқтап тұрғанын білдіреді деп кеңінен түсіндірілді. 2009 жылғы наурызда DfID аралға қол жеткізудің баламалы нұсқалары бойынша жаңа консультацияны бастады деп хабарлады. DfID-ді кешіктіру тактикасымен айыптаған парламенттік дебатта министрлік 2005 жылғы қол жеткізу құжатындағы қорытындыны қабылдады, бірақ жақсы қаржылық басқару оны қайта қарауды талап етеді деп мәлімдеді. 2008 жылғы желтоқсанда британ үкіметі ұзақ уақыттан бері уәделенген әуежайды сол уақытта салуға бармау туралы шешім қабылдады. Әуежай ашылғанда, Корольдік почта кемесі рейстер басталғаннан кейін қызметін тоқтатуға тиіс. Сент-Хелена әуежайы, ақыры, 2016 жылы Prosperous Bay Plain-де аяқталды, бірақ оның ашылуы желдің күштілігіне байланысты кешіктірілді. Бірінші жоспарланған коммерциялық авиарейс 2017 жылдың 14 қазанында қонды. 2008 жылғы ақпан айында өткізілген халық санауында (RMS есепке алынған) халық саны 4255 адамға дейін азайғаны анықталды. 2008 жылдың бірінші жартысында кемежайдың үстіндегі жартастың бөліктері шамамен 3 миллион фунт стерлингке желімен нығайтылды. 14 тамызда, Жеймстаунның батыс жағынан шамамен 200 тонна тас құлап, баптист шіркеуіне және айналасындағы ғимараттарға зиян келтірді. Жеймстаунның екі жағындағы таулардың ең қауіпті бөліктерін 2015 жылға дейін желімен жабу жоспарлануда, бұл шамамен 15 миллион фунт стерлингке бағаланады. Сент-Хелена тарихының әртүрлі көздерін салыстыра зерттеу Сент-Хелена институтының веб-сайтында жарияланды. 2017 жылға дейін аралға саяхаттау үшін ұзақ кеме сапары қажет болды. Әуежай салынды және алғашқы рейс 2017 жылдың қазан айында келді. «Қауіпті жел жағдайларына» байланысты…

Сент-Еленадағы БАҚ тарихы

Сент-Хелена баспасы 1806 жылы Саул Соломан құрды және бірнеше басылымдар шығарды, соның ішінде Үкімет газеті (1807 жылдан бастап) және Сент-Хелена айлық тіркелімі (1809 жылдан бастап), екеуі де үкімет қаржыландыратын басылымдар. Баспасөз губернатор Александр Битсон (1808–13) кеткеннен кейін қолға алынды және негізінен үкіметтік хабарламалар мен ережелерге арналды. Баспамен бірге 1842 жылы жарық көрген «Сент-Хелена альманахы» және «Жыл сайынғы тіркелімдер» сериясының алғашқысы (соңғы және ең толық басылымы 1913 жылы жарық көрді). 1851 жылы жарық көрген «Сент-Хелена адвокаты» және «Апталық жаңалықтар журналы» аралдың алғашқы газеті болды, бірақ екі жылдан кейін, негізінен үкімет қаржыландыратын «Сент-Хелена хроникасының» (1852) бәсекелесіне байланысты жабылды. Бұл қысқа мерзім арал газеттерінің көпшілігіне ортақ тағдыр болды. «Сент-Хелена геральды» 1853 жылдан бастап жарық көрді, бірақ редактор жаңа газет – «Сент-Хелена рекордын» шығарғаннан кейін 1860 жылы жабылды. Бұл 1861 жылы жабылды және дереу ең ұзақ жұмыс істеген газет, «Сент-Хелена Гардиан» (апталық, 1861–1925) алмастырды. Соңғысының иесі Бенджамин Грант сонымен қатар «Сент-Хелена жарнамашысын» (1865–1866) жариялады. Осы уақыт шамасында жарық көрген тағы екі газет – «Сент-Хелена жарнамашысы», «Сент-Хелена жұлдызы» (1866–1867) және «Сент-Хелена көрермені» (1866–1868) баспа құрылғыларының жетіспеуіне байланысты жабылды. «Бұқа» (1888) және «Кілегей» (1888) атты екі күлкілі газет те осындай қысқа өмір сүрді. Бірнеше қысқа мерзімді газеттер бірнеше жылдан кейін пайда болды – «Сент-Хелена Таймс» (1889), «Ай сайынғы сыншы және Флэшмен» (1895) және «Сент-Хелена обсерваторы». 1901 жылдан бастап Буер тұтқындары үшін цензураланған голланд газеті «De Krisgsgevangenewas» басылды. «The St Helena Church News» 1888 жылдан бастап, «Parish Magazine» 1889 жылдан бастап, «Diocesan Magazine» 1901 жылдан бастап және «Jamestown Monthly» 1912 жылдан бастап жарық көрді. Соңғысы «St Helena Church Magazine» деп аталып, 1945 жылға дейін Canon Wallcot жариялады, ол шіркеу мәселелерін қамтуды кеңейтіп, «St Helena Guardian» газетінің жабылуынан кейін арал жаңалықтарын да қамтыды. Үкімет қаржыландыратын «Сент-Хелена Вайрбирд» 1960-шы жылдардың басында жарық көрді, ол 1965 жылы жабылды. Үкімет «Сент-Хелена» жаңалықтарын шолуды қаржыландырды, содан кейін «Сент-Хелена» жаңалықтары ілесіп келді. 1990–1991 жылдар аралығында «New Wirebird» жеке басылым болып шықты. «Сент-Хелена радиосы» 1967 жылы Рождество күні іске қосылды, радио хабарларын аралға ғана таратып, кейде қысқа толқынмен хабар таратты. Станция жаңалықтар, ерекшеліктер мен музыканы 2000 жылдан бері ішінара мемлекеттік қаржыландырылатын «Сент-Хелена жаңалықтар медиа қызметтері» (SHNMS) жариялаған өзінің бауырлас газеті «Сент-Хелена геральдымен» бірлесіп ұсынды. Мемлекеттік емес қаржыландырылатын «Saint FM Radio» ресми түрде 2005 жылдың қаңтарында іске қосылды. Қазіргі уақытта станция өзінің бауырлас газеті «St Helena Independent» (2005 жылдың қарашасынан бастап жарияланады) бірлесе отырып, интернет арқылы бүкіл аралда, Ассенсион, Фолклендтерде және бүкіл әлемде жаңалықтар, ерекшеліктер мен музыканы таратады. «Herald» және «Independent» газеттерін бүкіл әлемде интернет арқылы оқуға болады. Кабельдік және сымсыз теледидар бүкіл аралда үш DStv ойын-сауық арнасы арқылы қайта таратады. 2008 жылдың қазанында Сент-Елена үкіметі аралдың БАҚ-тары мемлекеттік субсидиядан немесе жарнамадан табыс алуды таңдауы керектігін мәлімдеді. Екеуіне де қол жеткізе алмады. Осы негізде «St Helena Herald» газетін шығаратын және «St Helena Radio» радиосында хабар тарататын, жартылай мемлекеттік субсидиямен қамтамасыз етілетін «Media Services» компаниясына жарнамаларды жариялауға рұқсат берілмейтін болды. Сонымен қатар, «St Helena Independent» және «Saint FM» жарнамалық бағаны көтеру керектігін мәлімдеді, бұл жарнамаларды шығару шығындарын өтеуге жеткілікті емес. «St. Helena Herald» 2012 жылы жабылды, оның соңғы басылымы 9 наурызда болды. «SaintFM» 2012 жылдың 21 желтоқсанында жабылып қалды. Жабылу себептері туралы оның бетінен оқуға болады: «Saint FM». «Сент-Хелена радиосы» 2012 жылдың 25 желтоқсанында Рождество күні түн ортасында жабылып қалды. Бұл аралдың радиосы жоқ болды. «SaintFM Community Radio» 2013 жылдың 10 наурызында сағат 8.00-де іске қосылды, ол бұрынғы «Saint FM» студиясы мен жиіліктерін иеленді. «Сент-Фм қоғамдық радиосын» қараңыз. Станция «TuneIn» қосымшасы арқылы да қол жетімді. 2020 жылдың қазан айына қарай, «Сент-Хелена аралы Info» веб-сайтында үш белсенді станция көрсетілген, екеуі «Оңтүстік Атлантика Медиа Сервистерімен» жұмыс істейді: «S. A. M. S. Radio 1» (жаңалықтар, ерекшеліктер және ойын-сауық), «S. A. M. S. Radio 2» (BBC World Service-тің қайталамасы) және «SaintFM Community Radio».

Байланыс және теледидар

Sure South Atlantic компаниясы арал үшін "жоғары жылдамдықты интернет, ұялы телефон, ұлттық және халықаралық телефон байланысы, жалпыға қолжетімді интернет және теледидар хабарларын қайта тарату қызметтерін" ұсынады. 2019 жылдың желтоқсан айында үкімет Google компаниясымен Сент-Хелена аралын Equiano су асты талшықты-оптикалық кабельге қосу туралы келісімге келді. Жоба Еуропалық даму қоры есебінен қаржыландырылды. Equiano су асты кабельдің бірінші тармағы 2021 жылдың тамызында Рупертс-Бич жағажайына жеткізілді. 2023 жылдың қыркүйегінен бастап арал осы кабельге қосылды.

Экологиялық маңызы

Сент-Елена адамзаттың Жерді зерттеуінің және ғылымдардың, әсіресе экологиялық ғылымдардың дамуының маңызды бір бөлігі болды. Арал алғаш рет ашылған кезде, ол адамдар кездескен ең оқшау және таза жерлердің бірі еді. Бұл, оның салыстырмалы түрде кішкентай өлшемі экологтарға шектеулі факторлармен адам мен уақыттың әсерін зерттеуге мүмкіндік берді. Ричард Гроув, "Жасыл империализм" және басқа да еңбектерінің авторы, Сент-Еленаның империалистік орманды жою арқылы адамның қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін алғаш рет көрсеткенін түсіндіреді. Сент-Елена аралы 1775 жылы HMS Resolution кемесімен жасалған танымал Кук саяхатында Георг Форстер мен Иоганн Рейнхольд Форстердің жұмыстарымен әйгілі болды. Осы саяхат экологиялық сақтаушылдықтың бастауы болды. Сақтаушылдық идеяларынан бұрын, Сент-Еленаның құрылуына экономикалық факторлар себеп болды, сонымен қатар соңғы 400 жыл ішінде тропикалық ландшафттардың жаппай жойылуының артында отаршылдық идеология тұрды. 15 және 16 ғасырларда Еуропалық Шығыс Үндістан компанияларының Сент-Еленаның орманды жерін кесуі, алғашқы экологиялық заңнамалардың бірі – Сент-Еленаның Орман заңының қабылдануына әкелді.