Сәулет және мұра

Туумбаның тарихы оның ғимараттарында сақталған. Қаланың өркендеген бастамаларынан нәр алған сәулет өнерінің мысалы ретінде Квинсленд штатының алғашқы, мақсатты түрде салынған қалалық ғимараты – Туумба қалалық әкімшілігі ғимараты бар.

Туумбада сондай-ақ 1911 жылдың маусым айында үнсіз фильмдер көрсетілетін кинотеатр ретінде ашылған Империя театры орналасқан. 1933 жылдың ақпан айында болған өрт ғимаратты дерлік толығымен қиратты. Бірақ, Империя театры қайтадан салынды және 1933 жылдың қараша айында қайта ашылды. Жаңа Империя театрының сәулет стилі 1930-шы жылдардағы трендке сәйкес арт-деко стилінде шеберленді. Ұзақ жылдар бойына ескерілмей келгеннен кейін, Империя театры 1990-шы жылдардың соңында кең ауқымды жөндеуден өтті, бірақ оның көптеген арт-деко сәулет элементтері мен әшекейлері сақталды.

Қала сонымен қатар Кобб & Co мұражайына да үйі болып табылады, ол 1800 жылдары Брисбенге және одан әрі пошта мен жолаушыларды тасымалдау үшін шағын пошта желісі ретінде бастау алған танымал пошта компаниясының тарихын көрсетеді. Мұражайда Австралиядағы атпен жүретін көлік құралдарының ең ірі жинағы да орналасқан. Мұражай 2010 жылдың қыркүйегінде қайта ашылғанға дейін 8 миллион австралиялық долларына жаңартылды.

Мұра тізімдері

Тууомбада көптеген тарихи ескерткіштер бар, Квинсленд штатының мұра тізілімінде елудан астам нысан тіркелген, оған қоса жергілікті мұра тізілімдерінде де тіркелгендер бар.

Басқару

Тоуомба – Тоуомба аймағы жергілікті басқару органының орталығы. Қала Квинсленд Парламентінде үш округпен өкілдік етіледі: Тоуомба Солтүстік, Тоуомба Оңтүстік және Кондамин. Ұлттық Парламентте Тоуомба Грум сайлау округінің бөлігі болып табылады, және оны Квинсленд Либералдық-Ұлттық партиясынан Гарт Гамильтон ұстап тұр. Тоуомба аймағының қазіргі мэрі – Джефф Макдональд, ол 2023 жылдың шілдесінде зейнеткерлікке шыққан Пол Антониодан кейін қызметке келді.

Қылмыс

Тоуомбада соңғы жылдары қылмыс деңгейі жоғары болды, бірақ орташа көрсеткіш бойынша Квинслендтің басқа аймақтарынан төмен. 2018 жылы Квинсленд Корольдік Автомобиль Клубы Тоуомбаны "Квинслендтегі автокөлік ұрлықтарының ең көп тіркелген аймақтарының бірі" деп атады, сонымен қатар тек Харристаун ауданында үш жыл ішінде 3000-нан астам ұрланған көлік бойынша сақтандыру талаптары тіркелгенін хабарлады.

Экономика

Жергілікті қоғамда Австралия қорғаныс күштері де қатысады, қала Окей армиялық авиациялық орталығында (Окейде, Тувумбаның солтүстік-батысында) және Кабарла қаласының солтүстігіндегі Борнео казармасында орналасқан көптеген әскери қызметкерлерге тұрғын үймен және қажетті жағдайлармен қамтамасыз етеді. Австралияның ең ірі өзара банкі Heritage Bank, FK Gardners және Wagners компанияларының бас кеңселері Товумбада орналасқан. Товумбаның өзі, шығыста Ипсвичтің батыс жиегінен бастап, оңтүстікте Жаңа Оңтүстік Уэльс штатына, ал батыста Квинсленд штатының шекарасына дейін созылатын экономикалық аймақтың қызмет көрсету орталығы болып табылады.

Білім

Тоуумба – Батыс Квинслендтен келген, Тоуумба грамматикасы, Фейрхолм колледжі, Даунлендс колледжі және Гленни мектебі сияқты мектептерде интернатта оқитын оқушылардың көптеп оқуымен маңызды білім беру орталығы.

Фестивальдар

Тууомба қаласы жыл сайын қыркүйек айында өткізілетін Гүлдер карнавалымен бүкіл елге танымал. Қаланың көптеген ірі саябақтары мен бақтары карнавалға арнайы дайындалады, оның ішінде маңызды үй бақшалары сайысы және гүлдер шеруі бар. Автобустар елдің түкпір-түкпірінен адамдарды жеткізіп әкеледі, ал Брисбеннен карнавалға барудың танымал тәсілі – жалданып алынған антикалық бу және дизельді пойыздар. Бұл 19 ғасырғы ағаш вагондармен Тууомбаға саяхаттаудың бұрынғы күндерін еске түсіреді. 1953 жылы Гүлдер карнавалы Квинслендтің жер және суару министрлігінің тапсырысымен түсірілген фильмнің тақырыбы болды. Фильмде гүлдер шеруі, үй бақшалары сайысы және Гүлдер патшайымының тағына отыруы бейнеленген, бұл 1950-жылдардағы Квинслендтегі өмірдің керемет суреті. 2009 жылы Q150 мерекелері аясында Гүлдер карнавалы «Іс-шаралар мен фестивальдар» санатында Квинслендтің Q150 иконасы ретінде жарияланды. Тууомба Гүлдер карнавалы 2015, 2016 және 2017 жылдары Квинсленд туризмінің ірі фестивальдар мен іс-шаралар үшін алтын жүлдесін, ал 2016 және 2017 жылдары Австралия туризмінің жүлдесін алды. 2017 жылы шараға 255 639 адам қатысқан. Тууомба қаласында «Бірінші қабат өнер және музыка фестивалі» де өтеді. First Coat – жыл сайын мамыр айында өткізілетін көше өнері фестивалі. Фестивальдің нәтижесінде Тууомба қаласының орталық аймағында 50-ден астам ірі масштабты қоғамдық өнер туындылары пайда болды, бұл бұрын аз пайдаланылған жолақтар мен аллеяларды өзгертіп, граффитимен күресуге кеткен шығындарды азайтты. Бұрын Тууомба қаласында Пасха фестивалі (жыл сайын Пасха мерекесінде өткізілетін) өтті. Алайда, 2015 жылдан кейін бұл шара тоқтатылды. «Тамақ және шарап фестивалі», әдетте 3 күнге созылады, жыл сайын Гүлдер карнавалы кезінде өтеді. Ол ойын-сауық, тамақ және сусын ұсынады және карнавалдың көрнекті бөлігі болып табылады.

Тағам

Тууомбада Вайс Бар (өндірісі 2020 жылы тоқтатылып, Минто, Жаңа Оңтүстік Уэльс қаласына көшірілген), Home Ice Cream, Homestyle Bake және, мүмкін, ламингтон өндіріледі. Тоуомбада дамыған кафе және мейрамханалар желісі бар, олар пісілігі мен тереңдігімен көбінесе Мельбурнмен салыстырылады.

Регби лигасы

Регби лигасы Тоуумбада кең таралған спорт түрі. Бұрын Тоуумба атынан Булимба кубогы турниріне қатысқан команда болған. Қазіргі уақытта Тоуумба ешқандай ірі ұлттық жарыста команда қабылдамайды, бірақ Квинсленд кубогы штатылық лигасының Тоуумба Клайдесдейлз командасына үйі болды. Клайдесдейлз 1999-2006 жылдары Ұлттық регби лигасының (NRL) Брисбен Бронкос клубының резервтік командасы болды. 2006 жылғы маусымнан кейін қаржылық қиындықтарға байланысты Клайдесдейлз Квинсленд кубогынан шығып, енді Брисбен Бронкос клубының резервтік командасы емес. Toowoomba Sports Ground (Clive Berghofer Stadium) 2003 жылдан бері Ұлттық регби лигасының (NRL) бақылау матчтарын қабылдап келеді, ал 2018 жылдан бері чемпионат матчтары өтіп, орташа көрермен саны 7 559 адамды құрайды, ал 2004 жылы 10 000 көрермендік рекорд тіркелді.

Қауымдастық футболы

Тоуомбада жартылай кәсіби футбол клубы, Оңтүстік-Батыс Квинсленд Тандр бар, және оның қалың жұртшылықта көп жанкүйерлері бар. Тоуомба – Тоуомба және айналасындағы қалалар мен аймақтардағы футболды басқаратын Football Darling Downs штаб-пәтері. Тоуомбада Оңтүстік-Батыс Квинсленд Тандр, Фейрхолм колледжі, Гарден-Сити Рейдерс, Хайфилдс, Роквилл Роверс, Сент-Олбанс, Оңтүстік Тоуомба Хоукс, Сент-Урсула колледжі, Оңтүстік Квинсленд университеті, Вест-Вандерерс және Уиллоуберн сияқты 12 клуб орналасқан. 2006 жылдан бері Тоуомба спорт алаңында А лигасының ерлер арасындағы маусымға дайындық ойындары өткізіліп келеді, рекордтық көрермен саны – 4 571 адамды құрады.

Басқа спорт түрлері

Тоуумбада крикет (Toowoomba Cricket Inc), садақ ату, жүзу, теннис, софтбол, бейсбол, нетбол (Toowoomba Netball Association), хоккей (Toowoomba Hockey Association), гридерон (Chargers) және баскетбол (Toowoomba Basketball Association) сияқты басқа спорт түрлері үшін де клубтар бар. Қала сонымен қатар Квинсленд баскетбол лигасына (QBL) қатысатын Тоуумба Маунтайнерс баскетбол командасының үйі. Тоуумба екі гольф алаңын да бөліседі: Тоуумба гольф клубының Middle Ridge және Тоуумба қалалық гольф клубы. Бұл екі клуб, сондай-ақ аудандағы бірнеше клубтар жыл сайынғы Pennant маусымын өткізеді. Әр клуб матчтар арқылы бір-бірімен жарысады және Жылдың Pennant жеңімпазы атануы үшін бірнеше дивизионда өтеді. City Golf Club 2009 жылдан 2013 жылға дейін Квинсленд PGA чемпионатының өтуіне де төрағалық етті. Тоуумбада Клиффорд Парк жарыс жолы орналасқан. Клиффорд Парк жарыс жолы 1861 жылы жер учаскесі ретінде сатып алынған. Тоуумба Turf Club 1882 жылы құрылды және алғашқы тіркелген Тоуумба кубогы 1919 жылы өткізілді. 1992 жылы клуб электр шамдарымен жарылатын алғашқы жарысты өткізу арқылы Австралия жарыс тарихында жаңа бет ашты: Фостерс Тоуумба кубогы, оны Waigani Drive жеңді. 1996 жылы клуб Австралиядағы алғашқы түнгі жарыс кездесуін өткізді. Тоуумбада University of Southern Queensland Rugby Union Club, Toowoomba Rangers Rugby Union Club, Toowoomba City Rugby Club сияқты регби одағы командалары бар, олар Дарлинг Даунс регби одағы жарысында Roma Echidnas, Condamine Cods, Dalby Wheatmen, Goondiwindi Emus, Warwick Water Rats және Квинсленд университетінің регби одағы клубы (Гаттон кампусы) сияқты командалармен жарысады. Велосипед спорты Тоуумбада танымал. 2010 жылы өткен Тоуумба туры Subaru National Road Series турнирінің кезегіне айналып, 15 команданы тартты. National Road Series іс-шарасын Тоуумбада өткізу туралы ұсынысты алғаш рет 2009 жылдың соңында өмір бойы велосипедпен айналысқан Джон Осборн OAM Тоуумба Велосипедтік клубына ұсынды. FKG Tour of Toowoomba турнирінің бірінші жеңімпазы Virgin Blue RBS Morgan командасының намысын қорғаған Патрик Шоу болды. Кейіннен Патрик Велосипедтік Австралияның 2010 жылғы Жылдың жол велосипедшісі атанды. 1950 жылы құрылған Toowoomba Auto Club 1950 және 1960 жылдары жақын маңдағы Лейбурн және Лоувуд әуежайларында жарыстар өткізді, сондай-ақ 1958, 1960 және 1961 жылдары Гүлдер фестивалінің аясында Мидл Ридж көшелерінде жарыстар ұйымдастырды, олардың жеңімпаздары Глинн Скотт, Алек Милдрен және Арнольд Гласс болды. Клуб бастапқыда 1966 жылдың 18 қыркүйегінде ресми түрде ашылған дөңгелекке көтерілу орны ретінде Echo Valley кешенін салды. Австралияның дөңгелекке көтерілу чемпионаты 1955 және 1961 жылдары Принс Генри драйвте өтті. 1923 жылдан 1928 жылға дейін мотоциклдер мен автомобильдерге арналған жарыстар Тоуумба қалалық әуежайынан оңтүстікке қарай орналасқан Веррингтон Парк Спидвейде өткізілді. Speedway 1955 жылдан 1981 жылға дейін Кемпбелл көшесіндегі ескі Toowoomba Showgrounds айналасында өтті. Мотоциклдерге арналған жылдамдық жолы 1955 жылы Квинслендтің жеке чемпионатының өтуіне төрағалық етті. Тоуумбада төрт parkrun іс-шарасы өтеді: Тоуумба (2013 жылы Куинз Паркте құрылған), Хайфилдс (2015 жылы құрылған), Оңтүстік Тоуумба (2018 жылы құрылған) және Пикник Пойнт (2023 жылы құрылған). Тоуумбадағы parkrun іс-шаралары Австралиядағы ең көп қатысушыларды қамтиды, онда 500-ге жуық қатысушы болады.

Қоғамдық топтар

Квинсленд ауылдық әйелдер қауымдастығының Тоуомба филиалы Маргарет көшесі 263-те, ал Тоуомба қалалық іскер әйелдер филиалы Маргарет көшесі 161-де жиналады. Тоуомбада 6 Ротари клубы қызмет етеді. Олардың барлығы да қоғамдық өмірде белсенді және жыл сайын 200 000 доллардан астам қаржы жинайды. Тоуомба Ротари клубы Бёрк және Уиллс қонақ үйінде, Рутвен көшесі 554-те жиналады.

Денсаулық

Тоуомбада төрт аурухана қызмет көрсетеді: Тоуомба базалық ауруханасы, ол мемлекеттік аурухана және аймақтық Австралиядағы ең ірі ауруханалардың бірі, жақын арада Бейли Хендерсон ауруханасының жаңадан құрылыс алаңында қайта жаңарту арқылы жаңа ауруханамен алмастырылады; Бейли Хендерсон ауруханасы, бұл мамандандырылған психиатриялық аурухана; және екі жекеменшік аурухана: Сент-Эндрю Тоуомба ауруханасы және Сент-Винсент ауруханасы. Сонымен қатар, Тоуомба хосписі – бұл қоғамдық денсаулық сақтау жеке мекемесі, ол өмірлік сақтандырылмаған науқастарға паллиативтік күтім көрсетеді.

Су

Тоуомбаның үшінші су қоймасы Крессбрук сусайманы 1983 жылы салынды және 1988 жылы Тоуомбаны сумен қамтамасыз етті. Оның толық сыйымдылығы шамамен құрайды, бұл үш сусайманың – Куби, Персеверанс және Крессбрук – жалпы сыйымдылығын арттырады. Қалада сондай-ақ, бас қазба вулканикасы деп аталатын тау жынысы бірлігінің сынық базальтындағы жер асты сулары бар. Тоуомба Ұлы Артезиан алабының шығыс жиегінде орналасқан, ал батысқа қарай тұтас емес аллювийдің астында жер асты сулары кездеседі. 1998-2005 жылдар аралығында жауын-шашын мөлшері ұзақ мерзімді орташа көрсеткіштен 30%-ға төмен болды, бұл ұзаққа созылған құрғақшылықпен сәйкес келеді және 2007 жылғы көктемге дейін жалғасты. 2005 жылдың ортасында қаланың су жағдайы қиынға айналды, су қоймаларының деңгейі 30%-дан төмен түсті. 2006 жылдың наурызында сусаймалардағы жер бетіндегі судың көлемі толық сыйымдылықтың 25%-дан асты, 2008 жылдың 10 наурызында 12,8%-ға дейін төмендеді және 2009 жылдың желтоқсанында тарихи төмендікке – 7,7%-ға жетті. Бұрынғы Тоуомба қаласының әкімі Ди Торли Тоуомбаның Су Болашағы жоспары аясында ауыз суды қайта пайдалану жобасын ұсынды, ол бойынша Веттала ағынды суларды тазарту станциясынан алынған су Куби сусаймасына қайтарылып, Тоуомбаның ауыз сумен қамтамасыз етілуінің 25%-ын құрауы тиіс болды. Басқа да сумен жабдықтау мүмкіндіктеріне Оки Крик Жер Асты Суларын Басқару Аймағынан су импорттау (орташа TDS 1660 мг/л), Кондамин Жер Асты Суларын Басқару Аймағынан су импорттау (орташа TDS 740 мг/л) және көмір қабаттарынан газ өндіруден алынған су (TDS 1200–4300 мг/л) кіреді. 2006 жылдың 29 шілдесінде Тоуомба қалалық кеңесі Тоуомба тұрғындары арасында ауыз суды ауыз суға тазарту үшін көп кедергілі сүзгі жүйесін пайдалану туралы сауалнама өткізді. Сауалнамадағы сұрақ: "Су Болашағы – Тоуомба ұсынғандай, Куби сусайманы арқылы Тоуомбаның сумен жабдықталуына тазартылған қайта өңделген суды қосуды қолдайсыз ба?". Дауыс берушілердің 38%-ы ұсынысты қолдады, ал 62%-ы қарсы болды. Бұл қала сусаймалардың деңгейі өте төмен болғанына қарамастан, референдумда қайта өңделген суды пайдаланудан бас тартқанын білдірді. 2006 жылы ауыз сумен қамтамасыз етуде қайта өңделген ағынды суды қосудан бас тартқаннан бері суды үнемдеу шараларына қоғамдық саябақтарда пайдалану үшін жауын-шашын суларын жинау және қалалық сумен жабдықтау жүйесіне сүзгіленген жер асты суларын қосу кірді. 2006 жылдың 26 қыркүйегінде қалада 5-ші деңгейдегі су шектеулері енгізілді. Бұл тұрғындарға газонға, бақшаға немесе көлікке қалалық суды пайдалануға тыйым салды және тұрғындарды су тұтынуды азайтуға шақырды. 2007 жылы Тоуомба қалалық кеңесі сусаймалардың азайып бара жатқан қорын толықтыру үшін бұрғылау бағдарламасын бастады және қала бойынша бірнеше субартезиандық бұрғылаулар мен қаланың солтүстігіндегі Веттала ауданында бір артезиандық бұрғылау салды. Субартезиандық бұрғылаулардың көпшілігі сенімді өнімділікпен ауыз суды қамтамасыз етті және пайдалануға енгізілді, бірақ артезиандық бұрғылаудың су сапасы өте нашар болды, ол ауыз су көзі ретінде пайдалануға мүмкіндік бермеді. Бұл қала үшін қымбат қателік болды, себебі бұрғылауға 2 миллионнан астам австралиялық доллары жұмсалды. 2008 жылдың қаңтарында тиісті сорғы жабдықтарының болмауына байланысты өнімділікті сынау тоқтатылды. Тоуомба аймақтық кеңесі 2009 жылдың қыркүйегінде қаланың сумен жабдықтауын Ұлы Артезиан алабынан алынған жер асты суларымен толықтыруды бастады. Жер асты сулары қаланың сумен жабдықталу қажеттіліктерін қанағаттандыруға маңызды үлес қосады және қазір желілік жүйеге берілетін өңделген судың жалпы көлемінің үштен бір бөлігін құрайды (аптасына). Мемлекеттік үкімет Вивенхоу сусайманынан Тоуомбаға дейін 187 миллион долларлық құбыржол салды. Крессбрук сусайманына суды сорғылау 2010 жылдың қаңтарында басталды.

Бауырлас қалалар

Тоуомба үш халықаралық қаламен бауырлас қала байланыстарында: Жаңа Зеландияның Уангануи қаласы, Жапонияның Такацуки қаласы және Оңтүстік Кореяның Паджу қаласы.

Дін

Тууомбадағы діни сенім бойынша келесі статистика тіркелді: Діні жоқ 32,5%; Католик 20,2%; Англикан 14,2%; Басқа христиан 5,1%. Бұл Австралияның Веслиан методистік шіркеуінің құрамына кіреді. Тууомба қытай Веслиан методистік шіркеуі 21 Кукабура көшесі, Гленвейлде орналасқан. Бұл Австралияның Веслиан методистік шіркеуінің бөлігі. Мұны 1980 жылдары Говард Картер басшылығымен қызмет еткен «Логос» қоры көрсетті.