Брисбеннің Кеден Үйі: Тарих және Мұражайлық Маңызы

Кіріспе

Брисбендегі мұраға алынған үй, Квинсленд штаты

Кеден үйі – 427 Queen Street, Brisbane CBD, Брисбен, Квинсленд, Австралияда орналасқан мұраға алынған кеден үйі. Оны Чарльз Х. Маклей жобалаған және Джон Петри & Son компаниясы 1886 жылдан 1889 жылға дейін 38 346 фунт стерлинг сомасында салған. Бұл үй бастапқыда кедендік баж салығын жинау үшін пайдаланылған және 1889 жылы ашылған.

Импортталған тауарларға кедендік баж салығын жинау Квинсленд үшін өте маңызды болды, себебі өңдеу өнеркәсібінің дамуы баяу болды. Брисбен 1846 жылы порты бар қала деп жарияланды. 1908 жылы, федерация құрылғаннан кейін жеті жыл өткен соң, ғимарат федералды үкіметке тиесілі болды. Мұнара Кеден үйіне тым жақын орналасқандықтан көлеңке түсіріп, инжір ағашының жойылуы мүмкін деген алаңдаушылықтарға байланысты наразылықтар туды. Квинсленд университеті Брисбен қалалық кеңесінің жобаны мақұлдауына қарсы сотқа шағымдануға дайын екенін мәлімдеді, мұнара Кеден үйінің шекарасынан ғана салынатынын, ал қалалық жоспардың 2014 жылғы ережелеріне сәйкес, белгілі бір арақашықтық болуы тиіс екенін айтты. Алайда, университет 2016 жылдың шілдесінде сот ісін ұтырып қалды. 2016 жылдың қарашасында университет мұнараның дизайнерлерімен келісімге келіп, көріністерді сақтау, сыртқы тұрақ орындарын азайту және инжір ағашын күтіп ұстау шектеулерін жеңілдету үшін мұнараның пішінін өзгертуге келісті.

Сипаттама

Құрылысы үш жылда 38 346 фунт стерлингке аяқталды. Брисбеннің орталық бизнес ауданының төменгі жағы Петри Бэйт аймағындағы кемежайларды дамытуға серпін беру үшін таңдалды. Ғимаратты Квинсленд колониалды сәулет бюросының Чарльз Маклей жобалаған. Ол кезде елде мемлекеттік герб болмағанмен, ғимараттың қасбетінде эму мен кенгуру арасындағы қалқан бейнеленген. Англиядан темір балюстрада жеткізілді, оған «Виктория Регина» үшін корольдық шифры VR қашалып жазылған. Ішкі кеңістікте қара және ақ мәрмәрмен әрленген, қарағайдан жасалған жиһаз орнатылған. Брисбен кеден үйі Квин-стриттің солтүстік жағында, Таун-Ричтің солтүстік шетіндегі Брисбен өзенінің жанында орналасқан, классикалық стильдегі екі қабатты кірпіштен салынған ғимарат. Оның орналасқан жері өзенге жақындығы, Квин-стриттің қисықтығы және ғимараттан және оған ашылатын көріністермен ерекшеленеді. Көрнекті ерекшелігі – жартылай дөңгелек солтүстік бөлігіндегі үлкен мыс күмбез, ол Квин-стрит бойымен де, өзеннен де, Моретон шығанағынан келетін кемелерге де екі жақтан көрінетін орталық нүкте. Ғимараттың сәулеттік формасы қала орталығының солтүстік шекарын көрсетеді және жартастар мен өзеннің қисықтары сияқты ландшафт ерекшеліктерімен үйлеседі. Сәулеттік шешім ғимараттың қала мен өзен арасындағы орналасуын ескере отырып, қала мен өзенге екі кіреберіс жасау арқылы оның мақсатын нақты көрсетеді. Өзен жағасындағы орналасуы ғимаратқа өзен бойынан ұзақ көрініс ашуға мүмкіндік береді. Брисбен кеден үйінің бұрынғы қызметін көрсететін басқа да ерекшеліктері Австралиядағы 19 ғасырдың соңындағы кеден үйлеріне тән, әсіресе ғимараттың жалпы дизайны мен жоспарлауы, әсерлі қасбеті, кең қоғамдық кеңістік (қазіргі кезде іс-шараларға пайдаланылатын бұрынғы Ұзын бөлме), қауіпсіз қойма (қазіргі өнер галереясына айналған бұрынғы Квинс қоймасы), кеңселер және қоршау. Брисбен кеден үйі – қайта өрлеу стиліндегі Викториялық ғимараттың жақсы пропорцияланған және шеберлікпен салынған үлгісі, оның орналасқан жерінің артықшылықтарын толық пайдалануға және қала мен өзенге қосымша кіреберістерді қамтамасыз ету мәселесін шешуге бағытталған. Оның көлемі, формасы және материалдарды қолдануында айқын үйлесімділік бар. Ғимараттың негізгі құрылымы тас іргетасқа салынған кірпіштен жасалған. Бағаналар, пилястралар, балюстрадалар, парапет және бүйірлік кіреберістер Мёрфи Крик құмтасынан жасалған. Ішкі верандалар мен сыртқы баспалдақтарда құйма темірден жасалған балюстрадалар орнатылған. Шатыр толқынды темірмен жабылған. Терезе және есік жақтаулары сыртқы қабырғаларда жақсы сақталған. Ғимараттың сыртқы бөлігі 1940 жылдары орнатылған қазіргі болаттан жасалған шатырмен ауыстырылған бастапқы шатырдың жоғалуынан, түтіндіктердің алынып тасталуынан және 1940 жылдары балкондардың солтүстік-батыс жағының кеңейтілуінен басқа, жақсы сақталған. Ішкі бөлігі кеден үйі ретінде пайдаланылған кезде жасалған өзгерістер мен толықтыруларға және соңғы жөндеуге байланысты нашар сақталған, ол 1940 жылдардағы матаның көп бөлігін алып тастады, бірақ 19 ғасырлық форманың кейбір элементтерін қалпына келтірді, оның ішінде бастапқы ағаш баспалдақты қайта құру да бар. Ғимараттың ішіндегі ең әсерлі кеңістік – күмбез астындағы Ұзын бөлме. Күмбездің шоқтық төбесінің астында боялған гипстен жасалған коринфтік пилястралар орналасқан, оның орталық бөлігі шыныдан жасалған. Жертөледе қақпалы ойықтары бар бастапқы қабырғалардың бір бөлігі сақталған. 1890-91 жылдарда салынған Моггилл құмтасынан жасалған қабырғалар жер учаскесінің периметрін айнала сақталған және қазылған темірден жасалған балюстрада, тіреулер, баспалдақтар және өзен жағасындағы бұрынғы жер астындағы дәретханалар кіреді. Ғимараттың өзен жағасындағы көрінісіне үлкен инжір ағашы мен суға батып қалған бақшасы бар шағын аумақ қосымша әсемдік сыйлайды. Өзен жағасындағы жаяу жол өзен мен кемежайдың қауіпсіз аймағының көрінісін бұзды.

Construction was finished in three years at a cost of £38,346. The downstream end of the Brisbane central business district was selected to spur the development of wharves in the precinct known as Petrie Bight. The building was designed by Charles McLay of the Queensland Colonial Architect's Office. Despite no government in the country having a coat of arms at the time, the building features a depiction on its facade of a shield between an emu and kangaroo. An iron balustrade was shipped from England with the royal cypher VR for "Victoria Regina" wrought on it in honour of Queen Victoria. Inside the structure features black and white marble with cedar fittings. The Brisbane Customs House, located at the northern end of Queen Street and beside the Brisbane River at the northern end of the Town Reach, is an imposing two storeyed rendered brick building in the classical style. The site is prominent due to the proximity to the river, the bend in Queen Street and the general topography which opens up many views to and from the building. A prominent feature is the large copper dome at the semi circular northern end which is a focal point viewed from both directions along Queen Street and from the river for ships arriving from Moreton Bay. The architectural form of the building announces the northern edge of the city centre and is sympathetic to the landscape features of cliffs and river bends. The architectural form clearly demonstrates the intended purpose of the building with the double entrance from both the city and the river, which is a response to the siting of the building between the river and the town. The riverside setting allows long views across and along the river to the building. Other features of the Brisbane Customs House which demonstrate its former use are more characteristic of late 19th century customs houses in Australia, especially the general design and planning arrangement of the building to include an imposing masonry facade, an impressive public space (the former Long Room now used for functions), a secure bonded warehouse (the former Queens Warehouse, now converted to an art gallery), offices and a secure boundary fence. The Brisbane Customs House is a well proportioned and skilfully designed example of a Victorian building in the Renaissance mode executed to take best advantage of its dominant site and solve the practical problems of dual access from the town and from the river. It has considerable unity in its scale, form and use of materials. The main structure of the building is of brick on a stone foundation. The columns, pilasters, balusters to the colonnade, the parapet and side entrances are of Murphy's Creek sandstone. There are cast iron balustrades on the recessed verandahs and external stairs. The main roof is clad with corrugated iron. Timber window and door joinery survives reasonably intact on the exterior walls. The exterior of the building is very intact except for the loss of the original roof, which was replaced by the present steel trussed roof in the 1940s, the removal of chimneys and the widening of the northwestern end of the balconies in the 1940s. The interior fabric is less intact due to the alterations and additions carried out during its use as a customs house and to the most recent refurbishment, which removed much of the 1940s fabric but recovered aspects of the 19th century form, including reconstruction of the original timber staircase. Inside the building the most imposing space is that of the Long Room beneath the dome. Fluted Corinthian pilasters of painted plaster are below the coffered ceiling of the dome, which has a central glazed section. In the basement some of the original walls with arched openings remain. The 1890 91 Moggill sandstone retaining wall carries around the perimeter of the site reasonably intact and incorporates a wrought iron balustrade, masonry piers, stairs and rooms for the former underground privies at the river's edge. There is a small ground with a mature fig tree and sunken garden, which contribute to the building's riverside setting. The view from the river and the secure wharf area has been compromised by the riverside walkway.

Мұра тізімі

Бұрынғы Брисбен кеден үйі 2005 жылғы 7 ақпанда Квинсленд мұрасының тізіліміне енгізілді, себебі ол төмендегі критерийлерге сай келді. Бұл орын Квинсленд тарихының даму үлгісін көрсетуде маңызды. 1886 және 1889 жылдар аралығында Квинсленд колониялық архитектор кеңсесінің Чарльз Маклей жасаған жоба бойынша салынған бұрынғы Брисбен кеден үйі шамамен бір ғасыр бойы кеден қызметінде пайдаланылды. Ол Квинсленд пен Австралия үшін кеден қызметінің маңыздылығын көрсететіндіктен, сондай-ақ Брисбеннің теңіз порты ретінде құрылуымен және Брисбен өзенінің қалалық бөлігі мен Петри шығанағындағы ірі кемежайдың дамуымен байланысты болғандықтан тарихи тұрғыдан маңызды. Брисбен кеден үйі Квинслендте экономикалық өркендеу мен құрылыс шарықтаған кезде салынды және 1880 жылдары Брисбенде салынған көптеген көрнекті қоғамдық және коммерциялық ғимараттардың ішіндегі ең әсерлілерінің бірі болды. Бұл Квинсленд тарихының бір бөлігін көрсетуде маңызды. Бұл орын мәдени орындардың ерекше белгілерін көрсетуде маңызды. Бұрынғы Брисбен кеден үйі өзінің класындағы мәдени орындардың ерекше белгілерін көрсетеді: 19 ғасырдың соңындағы тас қаланған кеден үйлері. Бұл белгілерге мыналар жатады: әсерлі формасы; Ұзақ бөлме, қойма және кеңселерді қамтитын кеңістіктердің жалпы орналасуы; және сенімді қоршау. Бұл сәулетші Чарльз Маклейдің жұмысының көрнекті үлгісі, сондай-ақ Квинсленд колониялық архитектор кеңсесінде жобаланған және мердігер Джон Петри салған кеден үйлерінің бірі. Бұл орын эстетикалық маңызға ие болғандықтан маңызды. Брисбен кеден үйі – қайта өрлеу стилінде салынған, пропорциясы дұрыс және шеберлікпен жасалған Виктория дәуірінің ғимараты, ол орналасқан жерінің артықшылықтарын толық пайдаланып, қаладан және өзеннен екі жақтан қол жеткізудің практикалық мәселелерін шешеді. Оның көлемі, формасы және материалдарды қолдануында айқын үйлесімділік бар. Мыс күмбезі мен екі қабатты галереясы көше және қала көрінісіне маңызды үлес қосады. Өзен жағасында орналасқандығы оның эстетикалық құндылығын арттырады, өзен бойынан және өзеннен алыстан көріністерге мүмкіндік береді. Бұл орын әлеуметтік, мәдени немесе рухани себептермен белгілі бір қауыммен немесе мәдени топпен тығыз байланысты. Бұл орын Брисбен қауымдастығы үшін маңызды, өйткені ол қаланың танымал нысаны және өзен сағасына көшірілмес бұрынғы Брисбен портының сирек сақталған белгісі. Бұл орын Квинсленд тарихында маңызды болған белгілі бір тұлғаның, топтың немесе ұйымның өмірімен немесе жұмысымен ерекше байланысты. Ол Австралия кеден қызметімен ерекше байланысты, ол 100 жылға жуық уақыт бойында ғимаратты пайдаланды.

The former Brisbane Customs House was listed on the Queensland Heritage Register on 7 February 2005 having satisfied the following criteria. The place is important in demonstrating the evolution or pattern of Queensland's history. The former Brisbane Customs House, constructed between 1886 and 1889 to a design prepared by Charles McLay of the Queensland Colonial Architect's Office, was in use by the customs service for nearly a century. It is important historically as an expression of the importance of the customs service to Queensland and to Australia and for its site, which relates to the establishment of Brisbane as a port of entry and the development of major wharfage along the Town Reach of the Brisbane River and Petrie's Bight. The Brisbane Customs House was built during a period of economic prosperity and a construction "boom" in Queensland and was amongst the more impressive of a number of notable public and commercial buildings erected in Brisbane during the 1880s. It is important in demonstrating part of the pattern of Queensland's history. The place is important in demonstrating the principal characteristics of a particular class of cultural places. The former Brisbane Customs House is important in demonstrating the principal characteristics of its class of cultural places: late 19th century masonry customs houses. These characteristics include: the imposing form; general arrangement of spaces to include Long Room, Bond Store and offices; and secure fencing. It is a fine example of the work of architect Charles McLay and a good example of one of a series of customs houses designed in the Queensland Colonial Architect's office and of the work of contractor John Petrie. The place is important because of its aesthetic significance. The Brisbane Customs House has aesthetic value as a well proportioned and skilfully designed Victorian building in the Renaissance mode, executed to take best advantage of its dominant site and solve the practical problems of dual access from the town and from the river. It has considerable unity in its scale, form and use of materials. With its copper dome and two storey colonnade it makes an imposing and important contribution the streetscape and to the townscape. Its location on the riverbank adds to its aesthetic values, allowing distant views from along and across the river. The place has a strong or special association with a particular community or cultural group for social, cultural or spiritual reasons. The place has strong associations for the Brisbane community as a landmark and as a rare surviving marker of the Port of Brisbane before it moved to the mouth of the river. The place has a special association with the life or work of a particular person, group or organisation of importance in Queensland's history. It has a special association with the Australian Customs Service, which occupied the building for nearly 100 years.