Кіріспе

Гидроцеле – бұл ұрықтың вагинальды қуысында, яғни ұрықтың вагинальды қабатының қабаттары арасындағы ықтимал кеңістікте мөлдір сұйықтық жиналуы. Бұл гидроцеледің ең көп кездесетін түрі және көбінесе жай ғана "гидроцеле" деп аталады. Бастапқы гидроцеле ұрықтың зақымданған жағында ауыртпайтын ұлғаюға себеп болады және бұл ұрықтың вагинальды қабатының (инвестициялық мембрана) екі қабаты арасында бөлінетін сұйықтықтың жеткіліксіз сіңуінен туындайды деп саналады. Екіншілік гидроцеле – ұрықтағы қабыну немесе ісік салдарынан пайда болады. Гидроцеле әдетте бір жақта кездеседі, бірақ екі жаққа да әсер етуі мүмкін. Сұйықтық жиналуы физикалық жарақат, инфекция, ісік немесе варикоцеле операциясының белгісі болуы мүмкін, бірақ көбінесе оның себебі белгісіз болады. Индексингвиналдық жарық гидроцеле пайда болу қаупін арттырады.

Белгілері мен симптомдары

Гидроцеле ұрығы – мүшеқаптың ішіндегі сұйықтыққа толы кішкентай шар сияқты сезіледі. Ол тегіс болып келеді және көбінесе ұрықтың алдында орналасады. Гидроцеле ұрықтарының мөлшері әртүрлі болуы мүмкін, әдетте ауыртпайды және қауіпсіз. Дегенмен, сұйықтық жиналып, мүшеқап үлкейген сайын, дискомфорт күшеюі мүмкін. Үлкен гидроцелелер көлеміне байланысты ыңғайсыздық тудырады. Кейде ұлғайған аймақтың қысымы салдарынан екі ұрықта да ауырсыну сезілуі мүмкін, бұл қалыпты ұрыққа да ыңғайсыздық әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдай еркектің жыныстық құмарлығын төмендетіп, массаның үлкейіп кетуінен қорқып, оны аз қозғалғыш етеді. Гидроцеле ұрығының сұйықтығы мөлдір болғандықтан, гидроцеле аймағы арқылы өткен жарық қарсы жағынан көрінеді. Бұл құбылыс трансиллюминация деп аталады. Гидроцеле ұрығының белгілерін ұрық қатерлі ісігінен оңай ажыратуға болады, себебі гидроцеле жұмсақ және сұйықтыққа толы, ал ұрық қатерлі ісігі қатты және кедір-бұдырлы болып сезіледі.

Ұрықтық

Гидроцелелік мүше тұқым қуалауға тікелей әсер етеді деп есептелмейді. Дегенмен, ол тұқым қуалауға әсер ететін басқа да факторлардың көрсеткіші болуы мүмкін.

Себеп

Эмбриогенез кезінде ұрық ішектік канал арқылы төмен түседі, төмен түсетін кезінде перитонеумның дивертикуласын (қоршауын) шәукірге (мүшеқапқа) тартады. Бұл перитонеум тіні процессі вагиналь деп аталады. Қалыпты жағдайда, процессі вагиналь мен перитонеум арасындағы байланыс жойылады, ал туника вагиналь - ұрықша мен эпидидимисті жабатын тіндер болып табылады. Туа пайда болған гидроцеле, процессі вагиналь қалған кезде пайда болады, бұл перитонеумнан сұйықтықтың шәукірге (мүшеқапқа) жиналуына мүмкіндік береді.

Диагностика

Диагностикалық ультрадыбыс арқылы сұйықтың жиналуы дұрыс анықталады.

Емдеу

Жиналған сұйықтықты аспирация арқылы жоюға болады, бірақ бұл тек уақытша шешім болуы мүмкін. Тұрақтырақ балама – хирургиялық араласу, әдетте, амбулаториялық (күндізгі) процедура, ол гидроцелектомия деп аталады. Гидроцелектомияға екі хирургиялық техника қолданылады. Гидроцеле қапшығын кесу арқылы гидроцелектомия жасау. Гидроцеле қапшығын толық мобилизациядан кейін кесу. Гидроцеле қапшығының жартылай резекциясы, 1–2 см қалыңдық шет қалдырылады. Тестікулярлық қан тамырларына, эпидидимиске немесе семен өткелдеріне зиян келтірмеу үшін сақтану керек. Гидроцеле қапшығының жиегі гемостаз үшін тігіледі (фон Бергманның әдісі) немесе жиектері сперматозоидтық баудың артына тігіледі (Винкельманның немесе Жабулайдың әдісі). Гидроцеле қапшығын кесу арқылы жасалатын гидроцеле хирургиясы үлкен немесе қалың қабырғалы гидроцельдерге және көп қуысты гидроцельдерге тиімді. Гидроцеле сауытын бүктеу арқылы гидроцеле хирургиясы. Гидроцеле теріге кішкентай тілік арқылы ашылады, қосымша дайындық қажет емес. Гидроцеле қапшығы тігіс арқылы кішірейтіледі (бүктеледі). Гидроцеле хирургиясы: Лордтың әдісі. Бүктеу әдісі орташа және жұқа қабырғалы гидроцельдерге қолайлы. Бүктеу әдісінің артықшылығы – диссекцияның азайтылуы және асқынулардың төмендеуі. Егер гидроцеле хирургиялық жолмен алынбаса, оның өсуі жалғасуы мүмкін. Гидроцеле сұйықтығын аспирациялауға болады. Бұл процедура урологтың кабинетінде немесе клиникада жүргізіледі, ол аз инвазивті, бірақ рецидивтердің көрсеткіші жоғары. Склеротерапия, гидроцеле сұйықтығын аспирациялаудан кейін ерітіндіні енгізу, сәттілік деңгейін арттыруы мүмкін. Көптеген науқастарда гидроцеле қайталағанда аспирация және склеротерапия процедурасы қайталанады.