Кіріспе

Канадалық заңгер және саясаткер (1931–2019)

Джон МакЛеннан Бьюкенен (22 сәуір 1931 – 3 қазан 2019) – канадалық заңгер және бұрынғы саясаткер, 1978 жылдан 1990 жылға дейін Нова-Скотияның 20-шы премьер-министрі қызметін атқарған және 1990 жылдан 2006 жылға дейін Канада Сенатының мүшесі болды.

Ерте өмір

Бьюкенен Новая Шотландиядағы Сидней қаласында Флора Изабель Кэмпбелл мен Мердок Уильям Бьюкененнің ұлы болып дүниеге келді. 1954 жылы Маунт-Аллисон университетін бакалавр ғылымы және инженерлік сертификатпен бітірді. Одан кейін Далхаузи заң мектебінде оқыды және 1958 жылы бітірген соң заңгерлік практикаға кірісті, онда 1972 жылы Королеваның кеңесшісі қызметіне тағайындалды және Новая Шотландия техникалық колледжінен, Маунт-Аллисон университетінен, Сент-Мэри университетінен, Сент-Франциск Ксавье университетінен және Сент-Анн университетінен докторлық атағын алды.

Саяси мансап

Бьюкенен 1967 жылы Новая Шотландияның заң шығарушы жиналысының мүшесі болып сайланды, 1970, 1974, 1978, 1981, 1984 және 1988 жылдары қайта сайланды. 1969 жылы ол Новая Шотландияның Атқару кеңесіне Қоғамдық жұмыстар және балық шаруашылығы министрі болып тағайындалды. 1971 жылы Новая Шотландияның Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы болып сайланды. Бьюкенен 1978 жылы Новая Шотландияның премьер-министрі болып сайланды. Ол 1981, 1984 және 1988 жылдары қайта сайланды, бұл Новая Шотландияда қатарынан төрт мәрте сайланған үшінші премьер-министр болды (Джордж Генри Мюррей мен Роберт Стэнфилдтен кейін) және провинция тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен төртінші премьер-министр атанды. 1982 жылдың 17 сәуірінде Бьюкенен оның Ұлыбританияның Мемлекеттік кеңесінің мүшесі болды. Оның ең үлкен көпшілігі 1984 жылғы сайлауда болды, ол партиясын жеңіске жеткізіп, заң шығарушы органның 52 орынының 42-сін бағындырды. 1990 жылдың 12 қыркүйегінде Брайан Малруни оны Канада Сенатына тағайындағанда Бьюкенен премьер-министр лауазымынан кетті. Бьюкенен 2004 жылға дейін Прогрессивті консервативтік сенатор болып қызмет етті, ол кезде партия Канадалық Альянспен бірікті. Ол 2004 жылдан бастап 2006 жылдың 22 сәуірінде 75 жасқа толғанда зейнеткерлікке шыққанға дейін Канаданың Консервативтік партиясының мүшесі болды. Бьюкенен премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін, ол жалақысынан өзге 431 290 доллар қаржы алғаны белгілі болды. RCMP жүргізген келесі тергеу қылмыстық айыптауға негіз болатын дәлел табылмағанын көрсетті.

Саяси көзқарастар

1990 жылы Бьюкенен Квебек Канададан бөлініп, ағылшын тілді Канаданы екіге бөліп алған жағдайда, Атлантика провинцияларының өз мемлекетін құруға тырысуы "абсурд" болады және Құрама Штаттарға қосылуға ұмтылудан басқа "басқа амал" болмайды деп мәлімдеді. Ол сынға ұшырағаннан кейін мәлімдемесінен бас тарды. Бірақ, американдық автор Дональд Нуэчтерлейн 2001 жылы Маритм провинцияларының Оттавадан үлкен көлемде трансферттік төлемдер алуға мұқтаж екенін, сондықтан олардың тәуелсіз мемлекет ретінде өмір сүруі мүмкін емес екенін айтты. Ол олардың Ньюфаундлендпен бірге немесе одан бөлек бірігіп, АҚШ-қа бір штат ретінде қабылдану үшін өзін одан да тартымды ете алатынын болжады.

Жеке өмір

1954 жылдың қыркүйегінде ол Мейвис Форсайтқа үйленді және олардың бес баласы болды. Бьюкенен 2019 жылдың 3 қазанында 88 жасында дүние салды.