Кіріспе
Канадалық саясаткер және Ньюфаундленд премьері Джозеф Робертс Смолвуд (24 желтоқсан 1900 – 17 желтоқсан 1991) – Ньюфаундленд және канадалық саясаткер. Ол 1949 жылы Ньюфаундленд доминионын Канада Конфедерациясына қосуға ықпал еткен басты тұлға болды, содан кейін Ньюфаундлендтің тұңғыш премьері болып, 1972 жылға дейін қызмет етті. Премьер ретінде ол экономикалық дамуды белсенді түрде ілгерілетті, әлеуметтік мемлекетті қолдады және білім беру және көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға ерекше мән берді. Оның индустрияландыруға бағытталған күш-жігерінің нәтижелері әр түрлі болды, ең табыстылары гидроэлектр станциялары, темір кенін өндіру және қағаз фабрикалары салаларында байқалды. Смолвуд – харизматикалық, бірақ даулы тұлға. Көптеген канадалықтар оны Ньюфаундлендті Канадаға енгізген адам ретінде еске алады, алайда Ньюфаундленд тұрғындары мен олардың диаспорасы оның мұрасы туралы әртүрлі пікірде.
Joseph Roberts Smallwood (December 24, 1900 – December 17, 1991) was a Newfoundlander and Canadian politician. He was the main force who brought the Dominion of Newfoundland into Canadian Confederation in 1949, becoming the first premier of Newfoundland, serving until 1972. As premier, he vigorously promoted economic development, championed the welfare state, and emphasized modernization of education and transportation. The results of his efforts to promote industrialization were mixed, with the most favourable results in hydroelectricity, iron mining and paper mills. Smallwood was charismatic and controversial. While many Canadians today remember Smallwood as the man who brought Newfoundland into Canada, the opinions held by Newfoundlanders and their diaspora remain sharply divided as to his legacy.
Ерте өмір
Смолвуд Ньюфаундленд штатының Гамбо қаласына жақын жердегі Минт Брукте Чарльз бен Минни Мей Смолвудтардың отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, Дэвид Смолвуд, Сент-Джонс қаласында белгілі аяқкиім шебері болған. Сент-Джонста өскен ол, жасөспірім кезінде газетте шәкірт болып жұмыс істеді және 1920 жылы Нью-Йоркке көшті. Нью-Йоркте ол социалистік газет "The Call"-да жұмыс істеді. Смолвуд 1925 жылы Ньюфаундлендке қайтып келді, көп ұзамай Клара Оутспен (23 қазан 1901 – 14 сәуір 1996) танысып, үйленді. 1925 жылы ол Корнер-Брукте газет құрды. 1928 жылы ол Ньюфаундленд премьер-министрі сэр Ричард Сквайрстің сайлау кампаниясын басқарды. 1932 жылы ол Бонависта округінде либералдық кандидат ретінде сайлауға түсті, бірақ жеңіліске ұшырады. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде Смолвуд түрлі газеттерде жұмыс істеді және "Ньюфаундленд кітабы" атты екі томдық жинақтың редакторы болды. 1937 жылдан бастап ол "The Barrelman" атты радио бағдарламасын жүргізді, ол Ньюфаундлендтің тарихы мен мәдениетіне деген құрметті насихаттады. Ол радиодағы ерекше даусымен Ньюфаундлендтің барлық аймақтарында танымал болды және бұл жұмыста үлкен жетістікке жетті. 1943 жылы ол Ньюфаундленд радиокорпорациясынан кетіп, Гандердегі Ньюфаундленд әуежайында шошқа шаруашылығымен айналысты.
Ұлттық конвенция және Конфедерация
1942 жылы жағдай жақсарған кезде үкімет комиссиясын тарату жұмысы басталды. Ньюфаундлендтің 313 мың халқы (сондай-ақ Лабрадорда 5200 адам) тәуелсіздікке ие болу үшін тым шағын көрінді. Осы кезде Смолвуд радиода танымал болған, жазушы және ұйымдастырушы еді; ол бұрыннан бері британдық үкімді сынап келген ұлтшыл адам болды. 1945 жылы Лондон Ньюфаундлендте конституциялық таңдаулар бойынша референдум арқылы кеңес беру үшін Ұлттық конвенция сайланатынын жариялады. АҚШ-пен одақ құру мүмкін болды, бірақ Лондон бұл мүмкіндікті қабылдамады, орнына екі нұсқа ұсынды: доминион мәртебесіне оралу немесе беделсіз комиссияны сақтап қалу. Канада жан-жақты қаржылық шарттармен қосылуға шақырды. 1946 жылы Смолвуд Ньюфаундлендтің болашағы туралы Лондонға ұсынымдар жасау үшін құрылған Ньюфаундленд Ұлттық конвенциясына делегат ретінде сайланды. Смолвуд Канадамен одақ құру өркендеуге әкеледі деп, Канадаға қосылуды қолдады. Оның радио хабарларын оқу дағдысы оған көмектесті. Ол Конвенция отырыстарын, радио арқылы таратылған материалдарды пайдаланып, Канадамен одақ құрудың артықшылықтарын жариялады. 1948 жылғы Ньюфаундленд референдумы кезінде Конвенцияда Конфедерацияны қолдаған Конфедерациялық қауымдастықты құрып, оған жетекшілік етті. Конвенцияда Смолвуд Канадамен конфедерация құруды жақтаған жетекші тұлға ретінде көзге түсті, ол былай деді: «Бүгін біздің ерлігіміз, Құдайдың бізді жаратуымыз, бізді құрлықтағы бауырларымыздан кем емес өмір деңгейіне лайық етеді деп санаймыз». Ол Канада нұсқасын дауысқа салуға қол жеткізді. Оның басты қарсыластары Питер Кэшин мен Чесли Кросби болды. Бұрынғы қаржы министрі Кэшин, арзан канадтық импорт пен жоғары канадтық табыс салығы туралы ескертіп, Жауапты үкімет лигасына жетекшілік етті. Балық шаруашылығының жетекшісі Кросби Экономикалық одақ партиясын басқарды, алдымен жауапты үкіметке ұмтылып, содан кейін АҚШ-пен жақын байланыс орнатуды көздеді, бұл капиталдың маңызды көзі болуы мүмкін. Смолвуд өзінің мақсатына жету үшін 1948 жылдың маусым және шілде айларында өткен қызыл тілдесті және қайта дауыс беруде жеңіске жетті, нәтижесінде Канадаға қосылу шешімі (тәуелсіз доминион мәртебесін қалпына келтірудің орнына) 77 869 дауысқа қарсы 71 464 дауыспен, яғни 52,3% дауыспен қабылданды. Канаданың ауылдық аймақтарының күшті дауысы елорда Сент-Джонс қаласындағы тәуелсіздікке қолдау білдіргендерді басып озды. Қаладағы католиктер (көбінесе ирланд тегінен) өздерінің шіркеулік мектептерін қорғау үшін тәуелсіздікке ұмтылды, бұл ауылдық аймақтарда протестанттардың наразылығына әкелді. Канададан ақшалай отбасылық жәрдемақылар туралы уәде шешуші болды. Смолвуд Канадамен Одақ шарттарын келіссөздер жүргізген 1947 жылғы Оттава делегациясының мүшесі болды. Ол Конфедерацияны насихаттау үшін «Конфедерация» атты тағы бір газет шығарды. 1948 жылғы референдумдар Конфедерацияның мақұлдануына әкелді, ал 1949 жылы Либералдық партияның басшысы ретінде Смолвуд жаңа провинцияның премьер-министрі болып сайланды.
Премьер-министр қызметі
Смолвуд 23 жыл бойы Ньюфаундлендті іс жүзінде қарсылықсыз басқарды. Ол өзінің негізінен барлық өкіметтік мерзімі бойы үлкен көпшілік дауыспен билік жүргізді. Алғашқы алты мерзімінде ол сегізден астам оппозициялық депутатқа (МХА) тап болған жоқ. 1951 жылғы Экономикалық даму жоспары арқылы экономикалық дамуды белсенді түрде ілгерілетті, әл-ауқат мемлекетін (Оттава төлеген) қолдады және бүкіл Канадада жақсы пікірге ие болды. Ол білім беру және көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға баса мән берді, мысалы, неміс өнеркәсіпшілері сияқты сырттан келгендерді тартуға тырысты, себебі жергілікті экономикалық элита өнеркәсіптік дамуға инвестиция жасауға құлшынбады. Жастығында социалистік көзқараста болғанымен, ол көбінесе банкирлердің жағына шығып, көптеген ереуілдер ұйымдастырған радикалды кәсіподақтарға қарсы болды. Конфедерациядан кейінгі кезеңде Ньюфаундлендті индустрияландыруға қайта-қайта жасаған тырабында неміс өнеркәсібінің тәжірибесіне көп сүйенді. Оның индустрияландыруға бағытталған күш-жігерінің нәтижелері әртүрлі болды, ең жақсы нәтижелер гидроэлектр станцияларында, темір кенішінде және қағаз фабрикаларында байқалды. Смолвудтың индустрияландыру мұрасының бір бөлігі – 1969 жылғы келісім, ол Ньюфаундлендті Лабрадордағы Черчилль шарлауығындағы электр станциясынан 2041 жылға дейін Квебекке электр қуатын нарықтық бағаның оннан бір бөлігіне сатуға міндеттейді. Смолвуд провинцияны индустрияландыру мақсатымен корпорациялардың жағына шығуға дайын болды. Ол дамуды ынталандыру үшін шетелдік компанияларға жеңілдіктер берді және тіпті 1959 жылы еңбек дауына араласты. Американың Халықаралық ағаш өңдеушілері жалақыны көтеру және ағаш кесу лагерьлерінде жақсы жұмыс жағдайларын алу үшін ереуілге шықты. Смолвуд одақтың мәртебесін жойып, оны үкіметтің қолдауымен құрылған жаңа одақпен алмастырды, бұл одақтың қызметін тоқтатты және оны заңсыз деп жариялады. Премьер-министр ретінде ұзақ жылдар қызмет еткен кезінде Смолвуд жиі авторитарлық және өзімшілдікке ұшырады. Ол «Telegram» газетіне қарсы қылмыстық іс қозғады және мақалаларға байланысты мемлекеттік жарнаманы тоқтатумен қорқытты. Ол өз министрлерін өз билігінің жалғасы ретінде қарастырып, олармен әріптес ретінде қарым-қатынас жасаған жоқ және оларға қатаң бақылау жасады. Сонымен қатар, Ассамблея палатасында көптеген провинциялық заң шығарушы органдардағыдай сұрақтарды қою кезеңі болған жоқ. Смолвуд 1969 жылы зейнетке шығуын жариялады, бірақ кейін ойын өзгертті және Джон Кросбиге қарсы көшбасшылыққа үміткер болды. Байқау кезінде Смолвуд кабинет министрлерін делегаттарды таңдау үшін сайлау жиналыстарына блокноттарымен жіберді, олар делегаттардың кімге дауыс бергенін тіркеді. Олар Кросбидің делегаттарын оның резиденциясына алып келді және оларды Смолвудтың басшылығын қолдайтын ант беруге мәжбүр етті. Бұл анттар кейін жергілікті газеттерде жарияланды. 1971 жылы Ньюфаундлендтің жетінші жалпы сайлауына қарай Смолвудтың үкіметі шаршап, көңілі тоңды. Сайлау нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік дауысқа ие болмады, Смолвудтың либералдары 20 орынды, ал прогрессивті консерваторлар 21 орынды жеңіп алды. Лабрадор партиясының жалғыз депутаты Том Берджесс Смолвудты қолдады, нәтижесінде үш айлық тұйықталу туды. Алайда, өзінің партиялық тобындағы қарсылыққа байланысты Смолвуд 1972 жылдың қаңтарында КП-ның Фрэнк Мурс пайдасына отставкаға кетті. Смолвуд көп ұзамай Либерал партиясының жетекшісі болып сайланды. 1975 жылы ол көптеген жақтастарын Ньюфаундленд реформалық либерал партиясына өткізді, ол сол жылғы сайлауда төрт үміткерді сайлады. Ол мерзімі аяқталғаннан кейін толығымен зейнетке шықты.
Саясаттың кейінгі өмірі
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Смолвуд жазуды қайтадан бастады; ол бірнеше кітап жариялады, соның ішінде "Мен Канаданы таңдадым" атты автобиографиясы бар. Өмірінің кейінгі жылдарында ол Ньюфаундленд пен Лабрадор энциклопедиясын толықтыру бойынша масштабты жобаны бастады. Бес томдық жинақ Смолвудтың қазасынан кейін қайырымдылық қоры тарапынан аяқталды. Смолвудтың баспа компаниясы, Newfoundland Book Publishers (1967) Ltd., 1- және 2-томдарды шығарды; ал Смолвуд мұра қоры 3-, 4- және 5-томдарды аяқтап, жариялады. 1986 жылы ол Канада орденінің серігі атағымен марапатталды, бірақ Ньюфаундленд пен Лабрадорды Канада құрамына енгізгені үшін одан да жоғары құрмет көрсетілуі керек деп ойлағандықтан, алдымен тартынды. Ол атына "Құрметті" деген атақ қосылып, рыцарь атағын да алуды қалаған. 1989 жылы жаңа Marine Atlantic паромдары пайдалануға берілді; ол 2011 жылы қызметтен босатылды.
Өлім
1991 жылы 17 желтоқсанда, 91 жасқа толуына бір апта қалғанда Смолвуд қайтыс болды. Ол Ньюфаундленд провинциясының Сент-Джонс қаласындағы Маунт-Плезант зиратында жерленді. 1996 жылы қайтыс болған әйелі Клара оның қасына жерленген.
Ерекше цитаталар
Сен маған мұқтаж емессің. Мен сайландық. Бірақ мен сенің көмегіңе мұқтажмын. Мен мемлекеттік қаржының үстінде отырмын, егер Грег Пауэр [Оттаваға] сайланбаса, Феррилендке бір тиын да түспейді. Егер менің адамым үшін дауыс бермесеңіз, келесі бес жыл бойы мұңға батасыз. Грег Пауэрға қарсы дауыс берген елді мекендер ештеңе алмайды – мүлдем ештеңе.
Танымал мәдениетте
Смолвуд Канаданың Ұлттық кино басқармасының екі деректі фильмінде көрсетілді: 1970 жылы ол Джулиан Биггстің «Гамбодан кішкентай адам» атты деректі фильмінің басты кейіпкері болды, және бұл үшін ол 22-ші Канада кинофестивалінде «Толық емес фильмдегі үздік актер» номинациясы бойынша Канада киносыйлығын алды, бұл өте сирек кездесетін жағдай. 1974 жылы ол Ньюфаундленд медиа магнаты Джефф Стирлинг пен режиссер Майкл Руббомен бірге Руббоның «Фидельді күтуде» фильмінде түсті. 1998 жылы Уэйн Джонстонның «Қарсылықсыз армандар колониясы» романы Смолвудтың көркемделіп бейнеленген образын ұсынды. Джефф Стирлингтің телеарнасы CJON DT Смолвудпен, әсіресе ол саясаттан кеткеннен кейін көптеген сұхбаттар жүргізді; олардың көпшілігі Стирлингпен түрлі эзотерикалық тақырыптардағы ұзақ әңгімелер болды. Смолвудтың көптеген сұхбаттары, сондай-ақ көптеген жеке фильмдері мен сөздері CJON телеарнасының сенбі күні ерте таңда көрсетілетін Captain Atlantis ашық форматтағы телехабарлар блогында қайта көрсетіледі.