Кіріспе
Ағылшын дизайнері сэр Джонатан "Джони" Пол Айв; 27 ақпан 1967 жылы туған) - британдық және американдық дизайнер. Айв ең белгілісі Apple Inc. компаниясындағы жұмысымен танымал, онда ол өнеркәсіптік дизайнның аға вице-президенті және бас дизайнері болып қызмет еткен. 2017 жылдан бері ол Лондондағы Корольдік өнер колледжінің канцлері болып табылады. Айв 1992 жылдың қыркүйегінде Apple компаниясына қосылды және компанияның негізін қалаушы Стив Джобс компанияға оралғаннан кейін 1990 жылдардың соңында өнеркәсіптік дизайнның аға вице-президенті, ал 2015 жылы бас дизайн директоры болып тағайындалды. Ол 2019 жылдың шілдесінде компаниядан кеткенге дейін бұл лауазымды атқарды. Apple компаниясында Джобспен тығыз байланыста жұмыс істеген Айв iMac, Power Mac G4 Cube, iPod, iPhone, iPad, MacBook және Apple компаниясының iOS операциялық жүйесінің интерфейсі, сондай-ақ тағы да басқа өнімдердің дизайнында маңызды рөл атқарды. Ол Apple Park және Apple Stores сияқты маңызды архитектуралық жобалардың дизайнына жауапты болды. Лондон қаласында туған Айв 12 жасқа толғанда отбасымен бірге Стаффордқа көшіп келді. Ол Ньюкасл политехникалық институтында дизайнды оқыды, кейіннен Лондондағы Tangerine дизайн фирмасына қосылды, онда LG және Ideal Standard, сондай-ақ Apple компаниясының клиенттеріне арналған жобалармен айналысты. Tangerine-ден толық уақыт Apple-ге өткеннен кейін, ол он жылдық PowerBooks және Mac компьютерлерін жобалай бастады және 2012 жылы АҚШ азаматтығын алып, британдық-американдық қос азаматтыққа ие болды. 2017 жылдың мамырында ол Корольдік өнер колледжіне колледж басшысы ретінде шақырылды және 2022 жылдың мамырына дейін бес жылдық мерзімге қызмет етті. Айв өзінің дизайны мен патенттері үшін көптеген марапаттар мен құрметтерге ие болды. Ұлыбританияда ол Өнеркәсіптің Корольдік дизайнері (RDI), Корольдік инженерлік академиясының құрметті мүшесі (HonFREng) және Британ империясы орденінің кавалер-командоры (KBE) атағын алды. 2018 жылы ол Кембридж одағының Хокинг стипендиясын жеңіп алды. 2004 жылы BBC жүргізген мәдени жазушылардың сауалнамасында Айв британ мәдениетіндегі ең ықпалды тұлға деп танылды. Оның дизайны Apple компаниясының табысына үлкен үлес қосты, нәтижесінде компания кірісі бойынша әлемдегі ең ірі ақпараттық технология компаниясы және нарықтық капитализациясы бойынша әлемдегі ең ірі компанияға айналды. 2019 жылдың 27 маусымында Financial Times газетіне берген сұхбатында Айв 27 жылдық еңбек еткеннен кейін Apple компаниясынан кетіп, өнеркәсіптік дизайнер Марк Ньюсонмен бірге LoveFrom атты жеке дизайн фирмасын құруды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2021 жылы Аньелли отбасы оны Ferrari көліктерінің дизайнымен айналысуға шақырды.
Sir Jonathan "Jony" Paul Ive ; born 27 February 1967) is a British and American designer. Ive is best known for his work at Apple Inc., where he served as senior vice president of industrial design and chief design officer. He has been serving as chancellor of the Royal College of Art in London since 2017. Ive joined Apple in September 1992, and was promoted to senior vice president of industrial design in the late 1990s after the return of co founder Steve Jobs to the company, and Chief Design Officer in 2015. He held that role until his departure from the company in July 2019. Working closely with Jobs during their tenure together at Apple, Ive played a vital role in the designs of the iMac, Power Mac G4 Cube, iPod, iPhone, iPad, MacBook, and the user interface of Apple's mobile operating system iOS, among other products. He was responsible for the design of major architectural projects including Apple Park and Apple Stores. Born in London, Ive lived there until his family moved to Stafford when he was 12. He studied design at Newcastle Polytechnic, and later joined the London based design firm Tangerine, where he worked on client projects for LG and Ideal Standard as well as Apple. After leaving Tangerine to join Apple full time, he began designing the decade's PowerBooks and Macs, finally taking up US citizenship in 2012 to become a dual British American national. He was invited to join the Royal College of Art in May 2017 as its head of college, serving a fixed five year term until May 2022. Ive has received accolades and honours for his designs and patents. In the United Kingdom, he has been appointed a Royal Designer for Industry (RDI), an Honorary Fellow of the Royal Academy of Engineering (HonFREng), and a Knight Commander of the Order of the British Empire (KBE). In 2018, he was awarded the Hawking Fellowship of the Cambridge Union Society. In a 2004 BBC poll of cultural writers, Ive was ranked the most influential person in British culture. His designs have been described as integral to the successes of Apple, which has gone on to become the world's largest information technology company by revenue and the largest company in the world by market capitalization. On 27 June 2019, in an interview with the Financial Times, Ive announced he would leave Apple after 27 years to start his own design firm, LoveFrom, together with industrial designer Marc Newson. In 2021, he was recruited by the Agnelli family to work on Ferrari vehicles.
Ерте өмір және білім
Джонатан Пол Айв 1967 жылғы 27 ақпанда Ұлыбританияның Лондон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Майкл Айв – күміс шебер, Миддлсекс политехникалық институтында дәріс берген, ал әкесінің әкесі инженер болған. 2014 жылғы наурызда Time журналына берген сұхбатында Айвтің дизайнер болу шешіміне оның жас кезіндегі көліктерге деген құштарлығы себеп болғаны айтылды. Мектепті бітірген соң ол Лондонға барып, бірнеше көлік дизайны курстарын қарастырды, соның ішінде Корольдік колледждегі курсты да. Бірақ ол ойын тез өзгертті. "Сабақтарда студенттер "врум-врум!" деп дауыстап, сурет салып отырды, бұл мені қатты қорқытты", – деп еске алады ол. Оның орнына Ньюкасл политехникалық институтында өнеркәсіптік дизайнды оқуға шешім қабылдады. Ол Баухаус мектебінде пайда болған германдық дизайнның бір түрімен танысты. Баухаус дизайнда қажетті жағдайларды ғана қамту идеясын қадағалайды. Осы философияны Apple компаниясындағы жұмысында да көруге болады. Ньюкаслде оқып жүргенде оның телефон мен есту аппараты сияқты бірнеше жобалары Лондонның Дизайн мұражайында көрмеге қойылды. Ол Сан-Францискоға (Калифорния) сапар шегіп, Роберт Брюннер сияқты әртүрлі дизайнерлермен танысты – ол кейіннен Apple Computer компаниясына қосылған шағын кеңес беру фирмасын басқарған дизайнер еді. Ол LG және Ideal Standard сияқты клиенттер үшін микротолқынды пештер, унитаздар, дрельдер және тіс щеткалары сияқты алуан түрлі өнімдерді жасады. Алайда, ол Ideal Standard компаниясы үшін унитаз, биде және раковина жобалағаннан кейін көңілі тоңды, себебі компания өнімдердің тым қымбат екенін және тым заманауи көрінетінін айтып, жұмысты қабылдаудан бас тартты. Ол клиенттерінің әртүрлі пікірлерінен наразы болды.
Алма
Ол 1992 жылдың қыркүйегінде Apple компаниясына толық жұмыс күнімен қызметкер ретінде қабылданды. Айв 2014 жылы Джобспен арадағы қарым-қатынасын былай сипаттады: "Біз заттарға қарағанда, көзімізбен көргеніміз бен түйсінгеніміз бірдей болатын. Біз де сондай сұрақтар қойып, бір нәрсеге бірдей қызығушылық танытар едік". Сондай-ақ, ол MacBook-тан Magsafe қуат адаптерін, HDMI портын және SD карта оқу құрылғысын алып тастады. Айвке 2000-шы жылдардың басында Apple-де жеке дизайн кеңсесі берілді, онда ол тағайындалған дизайн тобының жұмысын бақылады және жеке кабинеті бар жалғыз Apple дизайнері болды. Оның негізгі командасы – Ұлыбритания, АҚШ, Жапония, Австралия және Жаңа Зеландиядан келген, шамамен екі онжылдық бойы бірге жұмыс істеген 15 адамнан тұратын топ пен Apple компаниясының жоғары лауазымды басшылары ғана кеңсеге кіруге рұқсат етілді, себебі онда дизайн тобы жұмыс істеп жатқан барлық идеялар, прототиптер сақталған. Apple компаниясының Купертинодағы штаб-пәтеріндегі Джобс пен Айвтың кеңселерi жабық дәлізбен байланысқан. Айв Стивтің естелік сөздерін Apple қызметкерлерінің және отбасылық еске алу шараларында айтты. 2011 жылы Айвке 30 миллион доллар негізгі жалақы және 25 миллион доллар акциялар бонусы төленгені хабарланды. Осыдан кейін компания оның еңбекақысын жария етуді тоқтатты, осылайша ол Apple басшыларының арасында мұндай жеңілдік алған жалғыз адамға айналды. 2013 жылғы Дүниежүзілік әзірлеушілер конференциясында (WWDC) iOS 7 және Айвтің басты рөлі жарияланғаннан кейін Apple баспасөз хабарламалары оның жаңа лауазымын көрсету үшін жаңартылды: дизайнның аға вице-президенті. 2017 жылдың 8 желтоқсанында Apple компаниясы Айвтің компанияның өнім дизайнына тікелей жауапкершілікті қайтадан жүктелетінін мәлімдеді.
Сүйіспеншілік
Apple компаниясы 2019 жылдың 27 маусымында Айв компаниядан кететінін хабарлады, ол дизайнер Марк Ньюсонмен бірге LoveFrom деп аталатын тәуелсіз фирма құратынын, ал LoveFrom-ның негізгі тапсырыс берушісі Apple компаниясы болатынын мәлімдеді. LoveFrom жайлы көп мәлімделмейді. LoveFrom серіктестерінің арасында Марк Ньюсон және Питер Савилл бар. LoveFrom 2021 жылдың қазан айында минималистік стильдегі веб-сайтын таныстырды. 2022 жылдың шілдесінде Apple компаниясымен жасалған консультациялық келісім тоқтатылды, осылайша Айвтың компаниямен байланысы аяқталды. LoveFrom Ferrari және Airbnb сияқты бірқатар брендтермен жұмыс істейді. Айв Airbnb компаниясының бас директоры Брайан Ческимен жақын достық қарым-қатынаста.
Корольдік өнер колледжі
2009 жылы Корольдік өнер колледжінен (RCA) құрметті диплом алды. 2017 жылдың 25 мамырында Айв Лондондағы RCA канцлері болып тағайындалды, қызметі 2017 жылдың 1 шілдесінен басталады. Ол Сэр Джеймс Дайсоннан кейін осы лауазымды иеленді. Осы қызметте ол колледждің басшысы ретінде бекітілген бес жылдық мерзімге жұмыс істейді, колледжді академиялық басқарушы ретінде басқарады. Айв бұл тағайындау туралы: "Мен RCA-мен қарым-қатынасымды ресми түрде бекітуге қуаныштымын, өйткені бұл колледж мен құрметтейтін көптеген суретшілер мен дизайнерлерге зор әсер етті" деді. Айв 2023 жылдың қаңтарында әлі де канцлер болып қызмет етіп тұрды.
Әсерлер
1961 жылдан 1995 жылға дейін Braun компаниясының бас дизайнері болған Дитер Рамстың еңбектері мен қағидалары Айвтың жұмысына әсер етті. Гарри Хаствиттің «Objectified» (2009) деректі фильмінде Рамс Apple компаниясының қазіргі кездегі жақсы дизайнның он қағидасын сақтай отырып өнімдерді жобалайтын санаулы компаниялардың бірі екенін айтады. Ол сондай-ақ 1920 жылдары Германияда пайда болған және 1950 жылдары Ульм дизайн мектебінде қабылданып, басты дизайн тәсіліне айналған Баухаус дәстүрінен (тұлға функцияны күзеді және аз – артық) де ықпал алғанын айтады. Баухаус / Ульм дизайн стилі 1980 жылдары Audi сәнді автомобиль брендімен де қабылданып, Джонатан Айвтың дизайнына (әсіресе Apple компаниясымен жұмысында) әсер етті, сондай-ақ түс схемасы, құрылым және жарық дизайнында салыстырулар жасалды.
Жеке өмір
1987 жылы Стаффордтағы Уолтон орта мектебінде оқып жүргенде ол болашақ әйелі, британдық жазушы Хизер Пеггпен танысты. 2019 жылы Sunday Times байлар тізімінде Айвтің шамамен 192 миллион фунт стерлингке бағаланғаны көрсетілген. Айв жеке және тыныш өмір салтымен белгілі; ол жариялылықтан қашып жүреді. Ол жиі автошоулар мен көрмелерге қатысады, мысалы, Гудвуд жылдамдық фестиваліне, онда ол жарыстардың қазылар алқасының мүшесі болып қызмет етеді. Айвтің ең көп ұнататын автокөлік өндірушілері бұрын британдықтар болған: Aston Martin, Bentley және Land Rover. Ол Land Rover LR3 және HIV/AIDS қайырымдылық қоры үшін жасалған, жалғыз үш данадан ғана бар Jaeger LeCoultre спорт сағатына ие. 2023 жылы Айв Comic Relief ұйымының Red Nose күнінің символы Red Nose дизайнын жаңартты, ол қайырымдылыққа қаражат жинау үшін сатылды. Сондай-ақ ол III Чарльздың тәж кию рәсіміне арналған эмблеманы жасады, онда Ұлыбританияның төрт бөлігін бейнелейтін дәстүрлі символдар – раушан, қызылқұм, нарцисс және үш жапырақты қонжыр – Сент-Эдвард тәжінің пішінде бейнеленген. Айв осы гүлдерді таңдауын «король Чарльздың планетаға, табиғатқа деген сүйіспеншілігінен және табиғи әлемге деген терең қамқорлығынан» шабыттанғанын, сондай-ақ «көктемнің оптимизмін» білдіру мақсатында жасалғанын айтты. 2023 жылы LoveFrom өз стипендиялық бағдарламасын жариялады, оның мақсаты – барлық дизайнерлерді қолдау арқылы дизайн индустриясындағы өкілдікті арттыру. Бағдарлама әр жыл сайын Калифорния өнер колледжінің, Род-Айленд дизайн мектебінің және Корольдік өнер колледжінің екі студентінің оқу ақысын толығымен жабады.
Құрмет пен марапаттар
Apple компаниясындағы мансабының барысында Айв өзінің еңбегі үшін номинациялар алды және марапаттарға ие болды. Ұлыбританияда ол Өнеркәсіптің Корольдік дизайнері (RDI) атанды, Корольдік Инженерлік академияның құрметті мүшесі (HonFREng) болып тағайындалды, 2006 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) және 2012 жылы сол орденнің кавалер командирі (KBE) болды. Ол Род-Айленд дизайн мектебінен және Калифорния өнер колледжінен құрметті дипломдар алды, сондай-ақ Корольдік өнер колледжінің құрметті докторы атанды. 2016 жылдың маусым айындағы екі сәрсенбі күні Айвке Кембридж және Оксфорд университеттерінің құрметті докторлық дәрежелері табысталды. 2004 жылы BBC мәдени жазушыларының сауалнамасы бойынша ол "Британ мәдениетіне ең көп әсер еткен тұлға" деп танылды.