Римді генерал және мемлекет қайраткері Луций Манлий Вулсо Лонгтың өмірі мен әскери жетістіктері

Кіріспе

Рим генералы және мемлекет қайраткері

Люций Манлий Вулсо Лонг – Рим Республикасының б.з.д. 256 және 250 жылдары консулы болған рим генералы және мемлекет қайраткері. Ол әскери табыстарымен, әсіресе Экном мүйісі шайқасымен есте қалды. Оның әскери жетістіктері Бірінші Пуника соғысында римдіктердің жеңісіне маңызды үлес қосты.

Мансап

Люциус өзінің ересек өмірінде бірнеше рет консул лауазымына кандидат болып, екі рет жеңіске жетті. Екі жағдайда да ол әскери экспедицияларға жетекшілік етті. Консулдың мерзімі бір жылды құрады. Бір уақытта екі консул билік жүргізді және әрқайсысы екі мерзімге дейін қызмет ете алды. Консулдардың міндеттеріне провинцияларды басқару, маңызды соғыстарда әскерлерге басшылық ету, Сенат пен ассамблеяларды басқару кірді. Ол б.з.д. 259 жылы сайлауға түсті, бірақ Луций Корнелий Сципионнан жеңілді. Осыдан кейін ол б.з.д. 256 және 250 жылдары сәтті сайланды. 256 жылы ол Марк Атилий Регулмен, ал 250 жылы Гай Атилий Регулмен бірге билік жүргізді. 256 жылы Люций мен Марк Атилий Регул Бірінші Пуникалық соғыс кезінде Карфагенмен күресу үшін Африкаға аттанды. Рим 330 кемеден және 140 000 адамнан (100 000 экипаж және 40 000 әскер) тұратын үлкен флот дайындады, ал Карфагенде 350 кеме мен 150 000 адамнан тұратын сәл үлкен флот болды. Римдіктер үш эскадрильядан тұратын жауынгерлік формацияда жүзіп өтті. Консулдар Марк Атилий Регул мен Луций Манлий Вулсо Лонг бастаған екі эскадрилья алға шықты. Ал екінші эскадрилья артта, олардың арасында орналасқан аттарды тасымалдайтын кемелерді қорғады. Олар үшбұрышты пішінде жүзіп өтті, себебі оның берік негізі шайқас кезінде қолдауға ыңғайлы болды және оны бұзу қиын болды. Карфагендіктер Гамилькардың ортада және екі жағы сәл ілгері жылжыған ұзын горизонталь сызықта орналасты. Карфагендіктердің екі фланкі алға жылжыды, бұл олардың негізгі бөлігін әлсіз қалдырды. Осы әлсіз желі бірден нысанаға алынды. Бірінші екі эскадрилья Карфаген флотының ортасына қарсы күресуге бағытталды. Әскерлер екі консулдың жетекшілігінде шайқасқа қатысқандықтан, олар бар күштерін салуға және ұзақ шайқастан кейін карфагендіктерді жеңуге одан да ынталанды. Содан кейін эскадрильялар флоттың артқы бөлігіне көмектесуге кетті. Вулсоның эскадрильясы көлік кемелеріне шабуыл жасаған Карфагеннің сол фланкіне шабуылдады, ал Регул Ханноға шабуыл жасады. Бұл көлік кемелерін сақтау римдіктердің Аспистегі кейінгі жеңістері үшін маңызды болды, себебі оларда кавалерияға арналған жылқылар мен құрлықтағы шайқасқа қажетті қосымша азық-түлік пен жарақтар болды. Шабуылдан кейін Карфаген флотының жартысы басып алынды немесе батырылды. Содан кейін екі консул Африкаға қысқа қайта топтасу үшін келді, содан кейін Бон мүйісіне жүзіп, Асписке жақын жерге қонды. Олар қаланы қоршап алып, гарнизон құрды. Содан кейін консулдар әскерлерін аумақты тонауға жіберді, ол өте мол болды. Олар мал жинап, байлардың үйлерін өртеп, құлдарды тұтқынға алып, қаланың қорғанысын жойды. Осы уақытта Сенат бір консулды флотпен Римге қайтаруды, ал екіншісін Африкадағы армиямен қалуды бұйырды. Манлий флоттың көп бөлігі мен тұтқындармен қайтып келді. 250 жылы Гай Атилий Регулмен бірге Люцийдің екінші мерзімінде қиындықтар туды. Алдыңғы жылдары Рим көптеген сәтсіз әскери операцияларға тап болды. Теңіздегі дауыл кезінде 150 кемесінен айырылғаннан кейін, олар теңіз соғысынан толығымен бас тартты. Енді жаяу соғысқа шектелген римдіктер Африкадағы әскерлерінің жартысынан астамын жоғалтқаны туралы хабар алды. Бұл пілдерге үлкен қорқыныш туғызды және римдіктер олардан үш шақырымға жақындамады. Осы оқиғалардан кейін армияда жалпы рухтың жетіспеушілігі болды, оны Люцийдің екінші мерзімі көтеруге көмектесті. Гай Атилиймен бірге ол 50 кеме салып, теңізшілерді жинап, флотты ұйымдастыру үшін үлкен науқан жүргізді. Осы уақытта Хасдрубал Карфагендік Лилибаеумнан әскерін алып келіп, 250 жылдың маусымында Панорм маңында лагерь құрды, онда Цецилийдің әскері Карфагендіктердің пілдерін өз әскерлеріне шабуыл жасауға мәжбүр етті, бұл армияның көтеріңкі көңіл-күйі мен сенімділігіне әкелді. Осының арқасында консулдар соғысты аяқтауға батыл талпынды. Олар 120-ға жуық кемеден тұратын флотпен Сицилияға жүзіп өтті. Олар Лилибаумда тоқтап, бекініп, қаланы қоршап алды. Римдіктер осы портты бақылауға алса, соғысты оңай басқара алады деп ойлады. Карфагендіктер де осы порттың маңыздылығын түсініп, қаланы құтқару үшін бар күшін біріктірді. Карфагендіктердің римдіктерден халықты қорғау үшін шамамен 10 000 жалданбалы сарбазы (кельттер мен гректер) болды. Римдіктер Карфагендіктердің күтпеген шабуылдарына ұшырады. Карфагендіктер Ганнибалдың басшылығымен Африкадан 50 кемемен кеме жүзіп, қаланы порттың ортасына қарай жүгіріп, құтқаруға тырысты. Римдіктер кеменің кіруіне кедергі жасамады, себебі олар кенеттен пайда болды және жат жерде қолайсыз жел болды. Осыдан кейін армиялар арасында шайқас басталды, содан кейін Карфагендіктер шегінді және римдіктер блокаданы сақтап қалды. Кейінірек Карфагендіктер римдіктердің басып алған жерлерін өртеп, римдіктерді толығымен жеңді. Лилибаумда римдіктерге келген үлкен шығындарға қарамастан, Римде Люций Манлий тез арада шамамен 10 000 теңізшіні жинап, оларды Сицилияға жіберді, онда олар Дрепанаға шабуылдауды жоспарлады, ол Лилибаумнан шамамен 24 шақырым солтүстікке орналасқан портовый қала еді. Люций Манлий Вулсоның екінші консулдығы кезіндегі римдіктердің талпынысы аяқталмады, бірақ ол теңізшілерді жинау қабілеті арқылы оның басшылық қабілеттерін көрсетті, тіпті үлкен шығындардан кейін де. Осы қабілеттерінің арқасында ол Римнің Бірінші Пуникалық соғысты жеңу жолында қалуына көмектесті.

During Lucius’ mature life, he ran for the consulate several times, succeeding twice. On both occasions he ended up leading military expeditions. The term for being consul was one year. Two consuls ruled at a time and one could serve up to two terms. It was the consuls’ job to govern provinces, lead armies in major wars, and run the Senate and assemblies. He ran in 259 BC, but lost to Lucius Cornelius Scipio. After this, he successfully ran in 256 and 250 BC. In 256, he ruled with Marcus Atilius Regulus and in 250 with Gaius Atilius Regulus. In 256, Lucius and Marcus Atilius Regulus sailed to Africa during the First Punic War to fight Carthage—see Battle of Cape Ecnomus. Rome had prepared a large fleet of 330 ships and 140,000 men (100,000 crew and 40,000 soldiers), Carthage had a slightly larger fleet of 350 ships and 150,000 men. The Romans sailed in battle formation with three squadrons. Two of the squadrons, commanded by the consuls Marcus Atilius Regulus and Lucius Manlius Vulso Longus, led the way. The other squadron was in the back protecting the horse transport ships that were between them. They sailed in a triangular shape because of the strong base that was easy to support during battle and also difficult to break up. The Carthaginians were positioned in a long horizontal line with Hamilcar in the center and two slightly advanced sides. The two Carthaginian flanks advanced, which left the main line alone. This line was immediately targeted because of its vulnerability. The first two squadrons were the main ships to fight the center of the Carthaginian fleet. Since the soldiers were fighting under both consuls, who were taking part in the battle in person, they felt even more encouraged to fight with their entire strength and defeated the Carthaginians after an extensive fight. After, the squadrons went to relieve the back of the fleet. Vulso's squadron went after the Carthaginian left wing that was attacking the transport ships, while Regulus attacked Hanno. Saving these transport ships was essential to the Romans' later victories at Aspis because these ships contained horses for the cavalry and extra food and supplies which were necessary for fighting on land. After the battle, about half of Carthage's fleet had been captured or sunk. Both consuls then landed in Africa to quickly regroup and then sailed to Cape Bon, where they landed near Aspis. Here, they surrounded the city and set up a garrison. Then the consuls sent the troops to plunder the area, which was very plentiful. They herded cattle, burned houses of the rich, captured slaves, and destroyed the city's defenses. In the meantime, the Senate instructed one consul to come back to Rome with the navy and the other to stay with the army in Africa. Manlius ended up returning with most of the fleet and prisoners. During his second term in 250 BC, with Gaius Atilius Regulus, Lucius faced some tough times. In the previous years, Rome had many unsuccessful military ventures. After losing 150 ships during a storm in open sea, they had almost entirely withdrawn from naval warfare. Now, limited to combat by foot, the Romans received news of losing over half of their troops in Africa after an elephant stampede. This created a great fear of elephants and the Romans would not come within 3/4 of a mile of them. After these events, the army had a general lack of spirit, which Lucius’ second term would help to raise. With Gaius Atilius, he built 50 ships, and had a huge campaign to collect sailors and organize a fleet. In the meantime, Hasdrubal, the Carthaginian, brought his troops from Lilybaeum and set up camp near Panormus in June 250 BC, where Caecilius’ army got the Carthaginians’ elephants to stampede their own army, leading to improved morale and confidence among the army. With this, the consuls were encouraged to finish the war. They sailed to Sicily with about 120 ships in the fleet. They stopped and anchored off Lilybaeum, and besieged the city. The Romans thought that if they controlled this port it would be easy to manipulate the war. The Carthaginians also understood the obvious importance of this port and put their whole force together to save the city. The Carthaginians had a force of about 10,000 mercenaries (Celts and Greeks) to protect the people from the Romans. The Romans lost to the Carthaginians' unexpected attacks. The Carthaginians sailed 50 ships from Africa under the command of Hannibal to try to save the city by charging towards the center of the harbor. The Romans did not attempt to stop the entry of the fleet because of their sudden appearance and unfavorable winds in a foreign port. Soon after, battles between the armies broke out and eventually the Carthaginians retreated and the Romans maintained their blockade. Later, the Carthaginians defeated the Romans for good when they set fire to the locations where the Romans had taken over. Even after the great losses that the Romans suffered at Lilybaeum, back in Rome, Lucius Manlius was quickly able to recruit about 10,000 sailors and sent them to Sicily, where they planned to attack Drepana, which was a port town about 24 miles north of Lilybaeum. The Roman attempt during the second consulship of Lucius Manlius Vulso ultimately failed, but it shows his leadership abilities through his capacity to keep recruiting sailors, even after a serious loss. With these abilities, he was able to help Rome stay on the path to winning the First Punic War.

Өлім

Люций Манлий Вулсо Лонг 216 ж.б.д. қайтыс болды. Оның қалай қайтыс болғаны туралы ештеңе белгілі емес. 216 ж.б.д. қайтыс болғандықтан, ол шамамен 83 жыл өмір сүрген, себебі консулға үміткер болу үшін шамамен 40 жаста болу қажет еді, ал ол алғаш рет 259 ж.б.д. үміткерлікке түскен. Ол шамамен 83 жасқа толғандықтан, табиғи себептерден қайтыс болған болуы мүмкін, өйткені ол ежелгі Римде өмір сүрген адам үшін өте қарт еді. Егер бұл дұрыс болса, онда ол шамамен 300 ж.б.д. туған болуы керек.

Салымдарды талдау

Жылдар бойы Люций Манлий әскери жеңістерге үлес қосып, тағы бір консул ретінде қабылданып келді. Экном мүйісі шайқасында оның басшылық қабілеттері көлік кемелерін сақтап қалуға көмектесті, бұл римдіктерге Аспис шабуылын жалғастыруға мүмкіндік берді. Екінші мерзімінде, Лилибеумдегі жоғалғандардан кейін де, жаңа флот құрып, көптеген теңізшілерді жинаған арқасында әскердің моралдық жағдайы жақсарды.