Кіріспе

Поп-ап жарнамалар немесе поп-аптар – бұл Әлемдік желідегі онлайн жарнаманың түрлері. Поп-ап – графикалық пайдаланушы интерфейсінің (GUI) дисплей аймағы, әдетте, визуалды интерфейстің алдына кенеттен пайда болатын ("поп-ап") шағын терезе. Жарнаманы қамтитын поп-ап терезесі әдетте, сайттар аралық скрипттеуді (XSS) пайдаланатын JavaScript арқылы жасалады, кейде Adobe Flash-ты қолданатын қосымша жүктемемен бірге. Олар браузер қауіпсіздігіндегі басқа да осалдықтар/қауіпсіздік тесіктері арқылы да пайда болуы мүмкін. Поп-ап терезесінің бір түрі – поп-андер жарнамасы, белсенді терезенің астында жаңа браузер терезесін ашады. Поп-андер пайдаланушыны дереу тоқтатып қоймайды, бірақ пайдаланушы жабатын терезені жапқан кезде пайда болады, осылайша оны қай веб-сайт жасағанын анықтау қиындайды.

Тарих

Поп-ап жарнамалар 1990 жылдардың соңында Tripod.com веб-сайтында пайда болды. JavaScript веб-бетке басқа терезе ашу мүмкіндігін берді. Итан Цукерман жарнама берушілердің жыныстық мазмұндағы беттерде жарнамалары орналасқандығына қатысты шағымдарына жауап ретінде, осы мүмкіндікті жеке терезелерде жарнамалар іске қосу үшін қолданғанын айтады. Кейіннен Цукерман поп-ап жарнамалардың күтпеген көйлекке айналғаны үшін өкініш білдірді.

Поп-аптарды бұғаттау

Веб-дамыту және дизайн технологиялары авторға кез келген элементті кез келген әрекетпен байланыстыруға мүмкіндік береді, оның ішінде жою немесе қарапайым көрінетін батырмамен де. Жаман тәжірибелерден және олардың салдарынан туындаған зиянды қорқудан кейбір пайдаланушылар кез келген ашылатын терезедегі элементтерге басудан немесе олармен әрекеттесуден жалтартынып қалады. Көптеген қазіргі браузерлер ашылатын терезелерді блоктайтын құралдарды ұсынады; үшінші тарап құралдары жарнаманы сүзгілеу сияқты қосымша мүмкіндіктерді де қамтиды.

Жасалма жабылу батырмалары

Веб-сайттар мен веб-қосымшаларды пайдаланушылар веб-браузермен қалыпты өзара әрекеттесу кезінде үнемі жағымсыз ашылатын жарнамалармен кездеседі. Әдетте, пайдаланушылар ашылатын терезенің "жабу" немесе "жою" мүмкіндігі арқылы жабады. Бұл әдеттегі жауап болғандықтан, кейбір ашылатын жарнама авторлары осыған сенеді және "жабу" немесе "жою" опциясына ұқсас экрандағы батырмалар немесе басқару элементтерін жасайды. Пайдаланушы осы "алдау жою" опцияларының бірін таңдағанда, батырма күтпеген немесе рұқсатсыз әрекетті орындайды (мысалы, жаңа ашылатын терезені ашу немесе пайдаланушының жүйесіне қажетсіз файлды жүктеу).

Көшпелі терезелерді бұғаттаушыларды айналып өту

Hover жарнамасы немесе беттегі ашылатын жарнама JavaScript-ті пайдаланып, баннерлік жарнаманы және браузер экранының алдында пайда болатын ашылатын терезені біріктіреді. JavaScript веб-бетке жарнаманы мөлдір қабат ретінде орналастырады. Бұл жарнама түрлі форматта болуы мүмкін. Мысалы, жарнамада жарнама берушінің сайтына сілтемесі бар анимация болуы мүмкін. Сондай-ақ, жарнама қалыпты терезеге ұқсас болуы мүмкін. Ашылатын терезелерді тоқтату құралдары (pop-up blockers) бұл жарнаманы тоқтата алмайды, себебі ол веб-беттің бір бөлігі болып табылады, бірақ оны AdBlock және Adblock Plus сияқты үшінші тарап жарнама тоқтату құралдарымен немесе жеке стиль парақтарын қолдану арқылы тоқтатуға болады.

URL сілтемелерін қайта бағыттау

URL кейде URL қайта бағыттау арқылы жарнамалық беттерге бағытталады. URL кейде жаңа қойындыда ашылады, содан кейін ескі қойындының мазмұны URL қайта бағыттау арқылы жарнамалық бетпен алмастырылады, ал кейде пайдаланушы ашық қойынды жарнамалық қойындыға ауыстырылады. Adblock Plus және NoScript мұндай қайта бағыттауларды тоқтатуға шамасы келмейді.

"Күсіп шығатын терезелер"

Жүктеліп алынған контенттің кейбір түрлері, мысалы суреттер, тегін музыка және басқалары, іріккен терезелердің (pop-up) пайда болуына себеп болуы мүмкін, сондықтан оларға сенбеу керек, әсіресе порнографиялық сайттардың іріккен терезелеріне (Джон С. Дворактың айтуынша, оларды "порнадо" немесе "порно дауілі" деп атайды). Сонымен қатар, іріккен терезелер кейде қарапайым веб-беттерге ұқсайды, ал сайттың атауы іздеу жолағында пайда болады. Көптеген веб-сайттар ашық бетке кедеріс келтірмей, ақпаратты көрсету үшін іріккен терезелерді пайдаланады. Мысалы, олар веб-беттегі нысанды толтыру кезінде қажетті қосымша нұсқаулар бере алады, бұл нысанға енгізілген ақпараттың жоғалмауына мүмкіндік береді. Көптеген іріккен терезелерді тоқтату құралдары (pop-up blockers) осы сияқты іріккен терезелерге рұқсат береді. Бірақ кейбіреулері бетті қайта жүктеу арқылы пайдаланушы енгізген ақпаратты жоғалтады. Кейбір онлайн дүкендер пайдаланушыларды ұстап тұру үшін, мысалы жеңілдіктер ұсынып, шығу ниетімен (exit intent) іріккен терезелерді пайдаланады. Кейбір веб-негізгі орнатушылар, мысалы McAfee қолданған, бағдарламалық қамтамасты орнату үшін іріккен терезелерді пайдаланады. Көптеген интернет-браузерлерде сілтемені басу кезінде Ctrl пернесін басып тұру іріккен терезелерді сүзуді айналып өтуге мүмкіндік береді. Кездейсоқ болса да, бір іріккен терезеге басу басқа іріккен жарнамаларды ашуы мүмкін.

Ашылмалы жарнамалар

Pop under жарнамалары pop-up жарнамаларына ұқсас, бірақ жарнама терезесі негізгі браузер терезесінің алдынан емес, артынан жасырылып шығады. Pop-up жарнамалары кеңінен таралып, мазасыздық тудырғанда, көбінесе компьютер экранының барлығын алып тастағандықтан, көптеген пайдаланушылар сайтта пайда болатын жарнамаларды көзбей-ақ бірден жауып тастайтын. Pop under жарнамалары дереу мазмұн көруге кедергі келтірмейді, бірақ пайдаланушы негізгі браузер терезесін жапқанға дейін немесе кішірейткенге дейін көзге түспейді.

Жарнаманы жылжыту

Hover жарнамалары, көбінесе беттегі түрткіл жарнамалары деп аталады, динамикалық HTML, JavaScript және ұқсас веб-браузер технологияларын қолдана отырып жасалған, ерекше жарнама түрі. Олар веб-бетпен бірге жылмайды, сондықтан беттің үстінде "тұрып қалады", әдетте мазмұнды жауып тастайды. Түрткіл жарнамаларын жарнаманы тоқтату бағдарламаларымен тоқтату өте қиын, себебі түрткіл жарнама терезесі веб-беттің HTML мазмұнының бір бөлігі болып табылады. Осылайша, мазмұнды сүзгілейтін бағдарламалар мазмұнның сипаттамалық немесе процедуралық бөліктерін, олар түрткіл жарнама терезесін жасайтын, толтыратын және басқаратын бөліктерін тану және жою үшін алгоритмдік мүмкіндікке ие емес.

Поп-ап тиімділігі

Көптеген іздіріс жарнама құралдары өлшеу мүмкіндіктерін қамтиды. Бұл көбінесе сіздің ағымдағы және бұрынғы іздіріс жарнамаларыңыздың толыққанды талдауын ұсынатын панельдер болып табылады. Әдетте, өлшенетін элементтерге мыналар кіреді:

Конверсия деңгейі немесе іздіріс жарнамаларының мақсатты веб-сайттың белсенділігіне қалай әсер ететіні. Веб-сайтқа келушілер саны. Тиісті емес іздіріс жарнамалары сіздің веб-сайтыңызға келушілерге зиян келтіруі мүмкін. Келушілерді санау сізге тұтынушылардың ең көп ұнататын акцияларды, беттерді және мазмұнды, сондай-ақ олар сіздің веб-сайтыңызға қол жеткізу үшін қолданатын құрылғыларды қадағалауға мүмкіндік береді. Қысылу деңгейі. Бұл өлшем веб-сайтқа келушілерге сіздің мазмұныңызды оқып үлкермей кетуіне себеп болатын нақты іздіріс жарнамаларын анықтауға көмектеседі. Уақыт. Іздіріс жарнамаларын дұрыс уақытта көрсету келушілер мен көрсетулер санына әсер етеді және көрсету ережелерін тиісінше реттеуге мүмкіндік береді.

Патент даулары

ExitExchange.com 2000 жылы "шығу терезесі" деп аталатын поп-андер жарнамасының бір түріне патентке өтініш берді. Көп жылдық дау-жанжалдар мен поп-андер патенті туралы көптеген мақалалардан кейін, патент 2008 жылдың сәуір және маусым айларында АҚШ-тың Патент және Сауда Белгілері Жөніндегі кеңсесі (USPTO) тарапынан мақұлданды. Тиісті патент нөмірлері ("555") және ("229") болып табылады. "555" нөмірі компьютерлік құрылғыдағы құралдар жолағы немесе бағдарламалық қолданбадан шығу терезесін ашу әдісімен байланысты, ал "229" нөмірі медиа файлдың ішінде орналасқан кіріктірілген сценарийден (мысалы, веб-беттегі JavaScript коды) шығу терезесін ашуға қолданылатын әдісті қамтиды.

Авторлық құқық мәселелері

Поп-ап жарнамасының авторлық құқықтарына қатысты мәселелер «Википедия»дағы туынды еңбектер және трансформациялық өзгерістер туралы мақалаларда талқыланады. Екі мақалада да мысалдар мен поп-ап жарнамасына сілтемелер келтірілген.