Тарих

Кастлкрагты күйеу-әйел, Уолтер Берли Гриффин мен Марион Махони Гриффин жоспарлаған. Олар осы маңдағы Орталық шағаласына қарап тұрған, жергілікті тұрғындар Эдинбург қамалы деп атаған биік жартас атынан бұл ауданды атады. Гриффиндер 1925 жылы Австралияның астанасы Канберра үшін жасаған жобаларын іске асыруға байланысты саяси тартыстардан шаршағаннан кейін Кастлкрагқа келді. Кастлкрагтағы көптеген алғашқы үйлер табиғи тастан салынды, осылайша қоршаған ортамен үйлесімді болуға тырысты. Бұл – өнер және қолөнер қозғалысының архитектурасында кең таралған практика, ол жаппай өндірістен өзгешеленетін «адамның қол қоюын» жасауға бағытталған. Осы кезеңдегі басқа үйлер Уолтер Берли Гриффиннің патенттелген Knitlock жүйесімен кірпіштен салынды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Кастлкраг 20-ғасырдың басында қоғамдық және қауымдық жоспарлау мен өмір сүрудегі тәжірибе ретінде танымал болды. Касл Крэг пошта бөлімі 1937 жылдың 1 қыркүйегінде ашылды және 1941 жылы Кастлкраг деп қайта аталды. Ауданның оңтүстік, ескі бөлігіндегі көшелер қамалдың бөліктерінің аттарымен аталады: Барбетта, Барбикан, Баррикада, Бартизан, Бастион, Батлемент, Балварт, Цитадель, Жоғары Тор, Аутпост, Палисада, Парапет, Постерн, Рампарт, Редукт, Скарп, Тор және Сорти Порт. Сонымен қатар Тауэр, Касмент және Туррет қорықтары бар, ал орталықтан өтетін басты көше – Эдинбург жолы. Соңғы кезде аудан тұрғындары Уорринга тас жолына (Уорринга экспресс-жолы) қарсылық білдіргенімен белгілі, ол бастапқыда Сидней портының көпірі мен Солтүстік жағалауларын байланыстыру жоспарланған, бірақ бүгінде Нарембурнда Кастлкрагтың оңтүстігінде аяқталады.

Гриффиндердің көзқарасы

1921 жылы Уолтер Берли Гриффин (архитектор және ландшафт архитекторі) және Марион Маони Гриффин (архитектор және суретші) Австралияның табиғи ортасына үйлесімді, үлгілі тұрғын үй маңындағы Кастлекраг қалашығын жобалауды бастады. 1913 жылы Австралияға келгеннен кейін Уолтер Берли Гриффин Сидней портының табиғи сұлулығына тәнті болды және алғашқы Австралия қала құрылысы конференциясында ең жақсы жоспарлау практикасы учаскенің ландшафтының ерекшелігіне құрмет көрсетуі керек екенін атап өтті. Гриффин бірнеше инвесторлармен бірге «Үлкен Сидней даму қауымдастығын» (GSDA) құрды (Гриффин дауыс беру құқығының 50% астам бөлігіне ие болды). Бұл компания Гриффин бас директоры/жетекші жоспарлаушысы ретінде Кастлекрагты сатып алып, дамытуға кірісті. Гриффиннің Кастлекраг жобасы мұқият жоспарлауға негізделген, нақты учаскеге құрметпен қараған және ол Сиднейдің маңындағы қалашықтардың орналасуынан көңілі қалды, оларды қиялы жоқ (торлы жоспар) және қоршаған ортаға бейжай деп есептеді. Гриффин де, Марион Маони Гриффин де даму табиғи ерекшеліктерді жоюға әкелмеуі керек деп сенді. Бұл идея сол кезде жаңашыл болып саналды және «Бақ қалалар» қозғалысының ықпалында болды деп есептеледі. Сонымен қатар, Гриффиндердің Кастлекрагқа деген көзқарасының негізінде қоғамдық сезімді қалыптастыру және оның қажеттіліктеріне назар аудару тұрды. Бұл жұп адамдардың әлеуметтік байланысын ынталандыру, оларға өз қауымдастығына үлес қосуға мүмкіндік беру және көптеген саябақтар мен демалыс аймақтарын жоспарлау арқылы осы мақсатқа жетуге болатынына сенді. Марион Маони Гриффин өнерге қызығушылығы зор болды және театрлар мен фестивальдер өткізілетін «Хэйвен» көркем амфитеатрын құруға бастама көтерді. Қоғамдық рух музыкалық үйірмелер мен «Көршілес үйірме» сияқты ұйымдар құру арқылы, сондай-ақ тұрғындардың үй салуда бір-біріне көмектесуге дайындығы арқылы нығайтылды. «Хэйвен» амфитеатрын Уиллоуби қалалық кеңесі қайта жаңғыртуда. Бұл жоба көптеген кешігулер мен дау-дамайларға ұшырады. Жаңа «Хэйвен» амфитеатры сахнасы осы орынды қайтадан өнер тамашалау алаңы ретінде пайдалану мүмкіндігін едәуір арттырады деп күтілуде. Атақты «Хэйвен» Рождестволық әндері соңғы жылдары өткізілмеді. Рұқсат беру және қайта құру процесіне «Хэйвен» амфитеатры комитеті, Уиллоуби қалалық кеңесі, Кастлекраг прогресі қауымдастығы, Уолтер Берли Гриффин қоғамы және «Хэйвен» достары сияқты көптеген тараптар қатысуда.

Жоспарлау мәселесі

Кастелкрагтың жолдары аймақтың топографиясына сәйкес жоспарланды, жердің табиғи контурларын қадағалап салды. Бұл сол кездегі Сиднейдің көптеген аудандарына тән болған торлы жоспармен қарама-қарсы болды, Гриффиндердің құрылған орта табиғи ортаны құрметтеуі керек деген нанымын көрсетеді. Көшелердің орналасуы тұрғындарға ландшафтқа көрініс ашты. Жолдар, жолдар мен резерваттар тұрғындардың ыңғайлылығы мен ләззаты үшін және көріністерді сақтау мақсатында мұқият жоспарланды. Гриффиндер табиғи ортаны қорғауды насихаттап, қоғамдық резерваттар мен бақшаларда жергілікті ағаштарды отырғызып, қорғады және жерді пайдалану шарттарын енгізді. Бұл шарттар жерді пайдалану мен құрылысқа шектеулер қойып, аймақтың ерекшелігін сақтауға мүмкіндік берді. Шарттар орынсыз, көріністерді бұзатын немесе тым үлкен ғимараттар салуға тыйым салды. Сондай-ақ, тұрғындар табиғи ортаны қорғауға бағытталған резерваттарды күтіп-ұстау, ағаштар отырғызу және басқа да шараларды қаржыландыру үшін жарна төлеуге міндетті болды. Бүгінде ұлттық, мемлекеттік және жергілікті билік органдары, сондай-ақ мұражай ұйымдары Кастелкрагтағы құрылған және табиғи ортаны қорғаудың маңыздылығын мойындайды және оны басқару мен дамытуға бақылау орнатты. Үйлер құрылысқа қол жетімді жерде табылған бетон блоктары мен тастардан салынған, бұл материалдар табиғи ортамен үйлесімді болды (үш үй тек Knitlock технологиясымен салынған). Осы материалдарды пайдалану үйлерді жылдам және үнемді түрде салуға мүмкіндік берді. Гриффиндердің жобаларында ас үйлердегі пантрилерге және екі раковинаға кіретін өткелдер, еденге жақын орналасқан қабаттар және панорамалық терезелер сияқты инновациялар болды. Гриффиндердің Кастелкрагтағы үйлерінің кейбір ерекшеліктері, мысалы, тасқа жасалған өрнектер, терезелердің бөлшектері және жалпақ шатырлар ерекше және дәстүрден тыс болды. Жалпақ шатырлар көріністерді бұрмаламайтындықтан, ландшафтқа көрініс ашатын мүмкіндіктер ұсынып, шатырда бақша жасауға жағдай жасады. Гриффин/Махони Гриффин үйлерінің тағы бір ерекшелігі – ас үйлер мен жуынатын бөлмелердің орналасуы еді. Бұл бөлмелер үйдің алдыңғы бөлігінде орналасқан, әдетте оларды үйдің артқы жағында орналастыру қабылданған. Осылайша, Гриффиндердің жобалары сол кездегі біртекті жобалардан ерекшеленді, Гриффин жек көретін қызыл шатырлы үйлерден мүлдем өзгеше болды. Содан бері Кастелкрагта Гриффин идеалдарын ескермейтін құрылыстар пайда болды.

Сауда аймағы

Эдинбург жолындағы Quadrangle Shopping Village 2012 жылдан бері IGA супермаркетімен қатар, тағы да арнайы дүкендерге ие. Оның қарсы бетінде шағын дүкендер тобы орналасқан.

Халық саны

2021 жылғы санақ бойынша Кастелкрагта 2965 тұрғын болған. Халықтың 66,1%-ы Австралияда туған. Екінші ең көп кездесетін туған жер Англия, ол 5,9% құрайды. Халықтың 78,9%-ы үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдердің ішінде мандарин тілі 4,3% көрсеткішті құрайды. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: дінсіздер 43,0%, католиктер 22,5%, англикандықтар 14,9% және иудаизмдіктер 2,4%. Орташа апталық отбасылық табыс 4675 долларды құрады, ал Австралия бойынша бұл көрсеткіш 1746 доллар болды. Кастелкрагтағы барлық салынған үйлердің 88,3%-ы жеке тұрғын үйлер. Кастелкраг – Сиднейдің портының жанындағы өте әулетті аймағы. Оның үй шаруашылықтарының жартысынан астамы Сиднейдің табысы бойынша ең жоғары квартиліне жатады, бірақ үйдің орташа бағасында көрінетін ерекшеліктер де бар.