Кіріспе

Неопагандық друидтық ұйым, 1983 жылы құрылған.

Ár nDraíocht Féin: A Druid Fellowship, Inc. (немесе ADF) – АҚШ-та орналасқан коммерциялық емес діни ұйым, ол қазіргі заманғы друидты зерттеуге және одан әрі дамытуға арналған. Қазіргі ирланд тілінде Ár nDraíocht Féin «біздің өз сиқырымыз» (друидизм) дегенді білдіреді. «Друидтар қауымдастығы» – бұл «ADF» деген сөздің акроним түрі. Ұйым 1983 жылы құрылған және 1990 жылы Исаак Боневицтің бастамасымен АҚШ-тың 501(c)3 коммерциялық емес ұйымы ретінде тіркелген. Ұйымның алғашқы ресми хабарламасы мен мүшелікке тіркелу 1984 жылы Огайо штатының Глостер қаласындағы Бёрр Оук мемлекеттік паркінде өткен алғашқы WinterStar симпозиумында болды. ADF бастапқыда 1987 жылдың 18 сәуірінде барлық сенімгерлер қол қойған қауымдастық жарғысымен ұйымдастырылды. ADF – неопагандық друидизмнің бірегей дәстүрін ұстанатын неодруидтық ұйым, негізінен АҚШ-та орналасқан, көптеген штаттарда және басқа да бірнеше елдерде мүшелері мен топтары бар. 2000 жылдан 2010 жылға дейін және одан кейін ADF мүшелігі 1000-нан астам адамды құрады, бұл оны АҚШ-тағы ең ірі, анық неопагандық друидтық қозғалыс етеді. Геллдік атауына қарамастан, ADF друидизмі шын мәнінде барлық үнді-еуропалық діндерді қамтиды, соның ішінде кельт, герман, эллин, рим, славян, галл және ведалық діни тәжірибелерді. Осы тұрғыдан алғанда, ADF друид терминін «үнді-еуропалық зиялылар қауымының, әсіресе дін қызметкерлерінің мүшесі» немесе тіпті «үнді-еуропалық құдайлар мен құдайларға табынушы» ретінде қолданады. Нақты айтқанда, ADF мүшелері тек «друидтер» ғана емес, сонымен қатар осы лауазымдағы дін қызметкерлері үшін басқа терминдері бар үнді-еуропалық діндердің мүшелері де болуы мүмкін (мысалы, ежелгі скандинавиялық діндердің дін қызметкерлері үшін – готи).

Тарих

Айзек Боневиц ADF-ті "ежелгі кельттер мен басқа да үнді-еуропалық халықтар туралы негізді, қазіргі заманғы ғылыми зерттеулерді зерттеу және дамыту арқылы Еуропаның ежелгі діндерін қалпына келтіру" мақсатымен құрды. Боневиц неопаганизмнің ревизионистік бағыттарына, мысалы, тарихи алдындағы "Ұлы аналық билік"тен тікелей шығуды талап ететіндерге қарсылық ретінде ғылыми зерттеулерге баса назар аударуды қалады (Джеймс Фрейзердің "Алтын тармағы" еңбегін қараңыз). Жорж Дюмезильдің үнді-еуропалық әлеуметтік құрылымдар мен мифологиясы туралы жұмыстары Боневицтің ой-өрісіне ерекше әсер етті. Ғылыми зерттеулерге ден қоюмен байланысты, Исаак ADF зерттеу бағдарламасын сенімді, білімді неопаган дін қызметкерлерін даярлау мақсатымен бастады; басқа неопаган үшін туу, неке және жаназа рәсімдері сияқты дін қызметкерлерінің барлық міндеттерін орындай алатын нағыз друид дін қызметкерлері мен діни қызметкерлер. Сондай-ақ, ADF-тің ресми ұраны "Неге ең жақсы болмасын?" – бұл аз адам ойлап тапқан, бірнеше жылдан кейін жойылып кететін шағын топ емес, шынайы діни дәстүрді құруға деген ниетті білдіреді. ADF-тің бейресми ұраны "Жылдам емендей", мүшелерге ең жақсы болу үшін уақыт керек екенін еске салады. ADF Боневиц таныс болған және (кейбір жағдайларда) өзі де тәжірибелеген көптеген культ тәрізді псевдо-діндерге (неопаган болсын, болмасын) реакция болды. Сондықтан ол алғашқы "догмалардың" бірі ретінде "Архдруидтердің қателесуге құқығы бар" доктринасын жариялады, ол әркімнің, тіпті Архдруидтің де қате жіберуі мүмкін екенін көрсетеді. Алайда, ADF Солтүстік Американың реформаланған друидтеріне де қарсылық танытты, Боневиц оларды тым еркін және жеткілікті неопаган емес деп санайтын бос ойлы діни топ.

Нанымдар

ADF нео-друидизмді дәстүрлейді, онда табынушылар үш түрлі тұлғаны құрметтеу рәсімдерін орындайды: құдайлар мен құдайшалар, ата-бабалар (қадірленген өлгендер) және табиғат рухтары. Құрметтелген құдайлар мен құдайшалардың мысалдары: Люг, Чернуннос, Морриган, Тор, Фрея, Аполлон, Афина, Веста, Церера және көптеген басқа да ежелгі, христиан дініне дейінгі, үнді-еуропалық құдайлар. Әр түрлі пантеондар немесе "ошақтық мәдениеттер" рұқсат етілсе де, бір рәсімде байланысы жоқ құдайларды "араластыру және үйлестіру" ұсынылмайды. Ата-бабалар әдетте табынушының тікелей қандық ата-бабаларын білдіреді, бірақ басқа да құрметке лайық өлгендерді (достар, мифологиялық батырлар және т.б.) да қамтуы мүмкін. Табиғат рухтарына жалпы жануарлар (тотем) рухтары, сондай-ақ ғибадат орнында болатын рухтар жатады, мысалы, жергілікті өзен рухы. ADF рәсімдерінің көпшілігі ашық ауада өтеді. ADF терминдерінде құдайлар, ата-бабалар және табиғат рухтары үштігі "Үш Туыстық" деп аталады. ADF-да басқа да үштіктер бар, мысалы, "үш әлем" (ата-бабалармен байланысты), Аспан (құдайлармен байланысты) және осы әлем (табиғат рухтарымен байланысты); бұл кельттердің үш әлеміне және норвегиялық Нифльхейм, Асгард және Мидгард әлеміне ұқсас. Сонымен қатар, бұл әлемнің үш бөлігі бар: Құрлық, Теңіз (тұзды және тұщы суды қоса алғанда) және Аспан. Бұл үштіктердің барлығы ежелгі үнді-еуропалық (әсіресе кельт) мәдениеттеріне тән "үштік" тақырыбына негізделген. Сол сияқты, ADF қасиетті ағаш (мысалы, норвегиялық Иггдрасиль), "қақпа күзетшісі" немесе жол ашушы (мысалы, норвегиялық құдай Хеймдалль, кельт құдайы Мананнан мак Лир немесе грек құдайы Гермес) және жауынгерлік тұлғалармен келісім (мысалы, норвегиялық Ётун немесе кельт Фомориан) сияқты жалпы үнді-еуропалық тақырыптарды пайдаланады. Осылайша, ADF практикасы ежелгі үнді-еуропалық мәдениеттердің жазбаларын пайдалану арқылы бұрынғы үнді-еуропалық сенімдер мен тәжірибелерді қайта құруға тырысады, олардың арасындағы ортақтықты іздеп, содан кейін қазіргі рухани тәжірибеге қолданады. ADF практикасы таза реконструкционизм (көне тәжірибені мүмкіндігінше дәл қайта жасай беруге тырысу) мен неопаганизмнің (XX ғасырдың басында пайда болған, ең танымал Викка) аз шектеулі түрі арасындағы қиын орталықты қамтиды. Осылайша, ол қазіргі заманғы өмірдің жағдайларын ескере отырып, мүмкіндігінше шынайы болуға тырысады. Мысалы, ADF өзінің ресми рәсімдерінде қан құрбандығының кез келген түрін тыйым салады, өйткені егер ол бір адамның ата-бабаларына қатысты орынды болса да (әлдеқимде өздерінің тамағын үнемі өлтіретін аграрлық қоғамда өмір сүргендер), ол қазіргі қоғамда орынды деп саналмайды.

Ұйым

Жергілікті ADF қауымдары "тоғайлар" (ағаштардың тоғайлары сияқты) деп аталады, ал топтық ғұрыптар жеке орындалатын ғұрыптардан гөрі күштірек деп есептеледі. 2017 жылы әлемде шамамен 70 тоғай болды. ADF-тің көптеген жалғыз мүшелері де бар; кейбіреулері өздерінің таңдауы бойынша, ал кейбіреулері оңай саяхаттауға болатын тоғайдың жанында болмағандықтан. Сондай-ақ, үлкен тоғай құруды қалайтын бір немесе екі адамнан тұратын ADF "прототоғайлары" да бар. Прототоғай құру арқылы олар ұйымның онлайн және баспа әдебиеттеріндегі ADF тоғайларының тізіміне еніп, осылайша потенциалды жаңа мүшелерді тарта алады. ADF-тың негізгі принциптерінің бірі – бұл неопаганизмнің ашық формасы екендігі. Бұл, ішінара, Исаак таныс болған құпия діни топтарға, мысалы, 13 мүшеге дейін шектелген жабық топтарға немесе масондық үлгідегі қоғамдарға реакция болды. Культ тәріздес мінез-құлқына ынталандырудан басқа, мұндай құпиялылық жалпы мағынада неопаганизмнің "жер асты" (окульттік, жасырын) сипатын қажетсіз түрде тарату деп қарастырылды. ADF-ты ашық дәстүрге айналдыру арқылы оның негізін қалаушы ADF-тың сектаға айналуының алдын алуға және неопаганизмнің діндердің сенімді және салауатты отбасы ретінде кең қоғамда қабылдануын ілгерілетуді үміттенеді. Осы принциптер мен ниеттердің нәтижесінде ADF тоғайлары жалпы неопаган күнтізбесіндегі сегіз "Үлкен мереке" күндері немесе оған жақын күндері, мысалы, Bealtaine, Lughnasadh және Samhain (Жылдың шеңберінің мерекелері) сияқты ашық рәсімдер өткізуге міндетті. Мұндай рәсімдер белгіленген "ғұрыптың негізгі ретін" сақтайды және сол күні нақты пантеонға немесе "ошақ мәдениетіне" назар аударуы күтіледі. ADF тоғайлары сондай-ақ тоқсан сайын қандай да бір қоғамдық қызмет көрсетуге міндетті (саябақтарды тазалау және басқа да экологиялық іс-шаралар танымал). ADF-тың жылдық жиналысы мүшелер таңдаған шарада өткізіледі. Қазірге дейін ол Starwood фестивалінде немесе Wellspring Gathering-те, қазіргі уақытта Мемориал күні демалысында Мэдисон қаласындағы Tredara-да және бұрын Brushwood Folklore орталығында өткізілді. Бұл жиналыс 1987 жылы Огайо штатының Шығыс Спарта қаласындағы Bear Creek KOA-да өткен Starwood фестивалінің бөлігі ретінде пайда болды және 1992 жылға дейін Starwood-та өткізілді. 1991 жылы Stone Creed Grove басқарған Wellspring жеке шараға айналды, ал Ұлттық мүшелер жиналысы 1993 жылы Wellspring-ке көшті. ADF әлі де Starwood фестивалінде кездесулер өткізіп, сабақтар мен ғұрыптар ұсынады және кейде онда Wellspring Gathering-ге қарағанда көбірек мүшелері болады. ADF-қа кез келген адам қосыла алады, өйткені мүшелік ашық.