Кіріспе

Сауд Арабиясының әкімшілік аймағы – Наджран (نجران) Сауд Арабиясының оңтүстігінде орналасқан провинция. Оның ауданы 149 511 км². Оның астанасы – Наджран қаласы. Наджранды Ям тайпасы қоныстандырады. Провинция тұрғындарының көп бөлігі шиит исмаилиттері. Аймақтың қазіргі әкімі – принц Жилуви бин Абдулазиз Аль Сауд.

Этимология

Арабиядағы басқа да ежелгі жер-атауларға ұқсас, Наджран бастапқыда барлық қалалар мен ауылдарды қамтитын, бүкіл оазистің атауы болған болуы мүмкін. Қазір "аль-Ухдуд" деп белгілі қираған орынның ежелгі атауы, орталық қала болған шамасы, Раматқа сәйкес келеді.

География

Наджран үш географиялық аймақты қамтиды. Біріншіден, Наджранның ортасында жатқан жазық жер. Онда бірнеше аңғар бар, олардың ең танымал – Наджран аңғары. Екіншіден, батыста және солтүстікте орналасқан таулы аймақ. Жазда ауа райы қоңышпенді. Онда Набк ағаштарының көлеңкесінде бірнеше саябақтар бар. Оның маңызды әкімшілік орталықтары бар: Хабуна әкімшілігі, Бадр-эль-Жунуб әкімшілігі және Ядма әкімшілігі; соңғы әкімшілік король Фахдтың назарын аударды, себебі ол минералдық байлыққа ие. Ең маңыздысы – Сафа орталығынан кейін орналасқан Эль-Джонс аймағындағы алтын кеніші, онда көп мөлшерде алтын өндірілді. Көптеген таулар гранитті тау жыныстарымен ерекшеленеді, онда мәрмәр және гранит өндіріледі, бұл Корольдіктің қажеттіліктерінің үлкен бөлігін қамтамасыз етеді. Үшіншісі, шығыста орналасқан құмды аймақ – Бос Шөлдің бір бөлігі. Ол мұнай мен суға өте бай.

Наджран аңғарының бөгеті

Наджран аңғарының бөгеті, орналасқан жері мен көрнектілігіне байланысты, Наджран облысының ең маңызды азаматтық орындарының бірі саналады. Ол Наджран қаласынан 35 шақырым қашықтықта жатыр. Бөгет үстінен 4,5 метр ені бар жол өтеді. Ол бетон блоктардан тұрғызылған және суды салқын сақтайтын су құбырлары жүйесімен жабдықталған.

Ас-Сауд су тасқыны

Ас Сауд сарқырамасы Нажранда орналасқан, және оны алыстан көруге болады.

Наджрандағы діни топтар

Наджран – қазіргі Оңтүстік-Батыс Сауд Арабиясындағы құнарлы аңғар. Ол, құмды шөлдің – Бос Төртбұрыштың шекарасындағы таулардың етегінде орналасқан. Наджран дәстүрлі түрде христиан және еврей қауымдарына, сондай-ақ Сулеймани исмаилилері мен заидиттерге мекен болған. Христиандар Наджраннан бірнеше ғасыр бұрын кетіп қалған, ал қалған еврей қауымы – Наджранға көшіп келген Йемен яһудилері. Олар 1949 жылы Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін Наджранды тастап кеткен. 2008 жылы Наджрандағы заидиттердің саны шамамен 2000 адамды құрады. 2004 жылғы Сауд Арабиясының халық санауы бойынша Наджрандағы тұрғындардың саны шамамен 408 000 адамды құрады. Наджран халқының көп бөлігін құрайтынына сенетін Сулеймани исмаилилері тарихи, мәдени және діни тамырларға негізделген ортақ мәдениетке ие. Наджран қаласындағы Хушаива кешені, Мансура мешіт кешенімен бірге, қазіргі исмаилизмнің екі негізгі бағытының бірі – исмаили мазхабының Сулеймани тармағының рухани орталығы болып табылады. Наджрандағы исмаилилердің көпшілігі Ям және Хамдан руларының біріне жатады. Ям тайпасының арасында сондай-ақ сунниттер де бар, олардың кейбіреулері жақында ғана сунниттік исламға өткен, ал енді біреулері ғасырлар бойы осы дінді ұстанады.

Халықтық өнер

Наджранда халық өнерінің түрлері бар, оның ішінде дәстүрлі саз балшық өңдеу де бар. Үйлер ашық қоңыр түсті балшықтан тіктөртбұрыш пішінде салынған. Екінші жағынан, Наджранда әртүрлі дәстүрлі билер бар. Мысалы, "Әл-Замиль" – құлшынысқа толы поэзия түрі, ол ерекше жағдайларда көптеген ер адамдардың қарттар тобымен бірге ортада жиналуын көрсетеді. "Әл-Замиль" өлеңдері оқиғаның тақырыбын нақты білдіру үшін мұқият таңдалады. Бұдан әрі, "Әл-Замиль" эмоцияларды жеткізуге және кейде кешірім сұрауға арналған деп есептеледі. "Әл-Разфах" тойларда немесе қуанышты оқиғаларда орындалатын биді сипаттайды. Хорлар қатарласып, өлеңдер оқиды. "Әл-Разфахтың" өзіндік уақыты мен дауысы бар. Екі қатардың арасында екі адам кездесіп, қолдарында қысқа қанжар немесе таяқ ұстап, белгілі бір қозғалыстармен билейді. Сонымен қатар, қара нәсілді ер адамдар орындайтын "Лаа'бат Атеран" деп аталатын тағы бір өнер түрі де бар.

Эфиопиялық босқындарды жаппай ату

2014 жылдан бері Сауд Арабиясының шекарасын кесіп өткен босқындар Сауд Арабиясы шекара күзетшілері тарапынан өлтірілуде. 2023 жылдан бері Йемен мен Жазан, Асир және Наджран провинциялары шекарасында кем дегенде бірнеше жүз эфиопиялық босқын қаза тапты. Сауд Арабиясы жарылғыш қару-жарақ та қолданды.