Кіріспе

Tower Hamlets Лондонның Tower Hamlets ауданындағы көше. 1925 жылғы үнсіз фильмде көрсетілген.

Narrow Street – Англияның шығыс Лондонындағы Лаймхаус аймағы арқылы Темза өзеніне параллель созылатын тар көше. Бұл көше бұрын одан да тар болған, және Лаймхаустың ең ежелгі бөлігі болып саналады, көптеген ғимараттары он сегізінші ғасырда салынған.

Тарих

Көптеген археологтар Тар көшені ортағасырлық өзен қабырғасының орнын көрсетеді деп санайды. Бұл қабырға өзен жағалауындағы батпақты жерлерді мелиорациялау және оларды тасқын судан қорғау үшін салынған. Алғашқыда үйлер қабырғаның үстіне, кейіннен жағалауға қарай бірте-бірте салынып келген. Тар көшенің шығыс бөлігі бұрын Фор көшесі деп аталып келген. Темзадағы бұл жерге судың күші мен ағысының арқасында кемелер оңай тоқтаған, ал 1348 жылы алғашқы кемежай салынған. Мұнда 14 ғасырда әк пештері ("lymehostes") орналасқан, олар цемент және керамика жасауға қолданылған. Елизавета дәуірінде бұл аймақ әлемдік сауда орталығы ретінде қарқынды дамыды, ал Яков I патша тұсында 2000 тұрғынының шамамен жартысы теңізшілерден тұрған. Бұл аймақ кемелерді арқандармен және басқа да қажетті жабдықтармен қамтамасыз еткен. Кеме жасаушылар көше мен өзен арасындағы тар кеңістікте ағаш үйлер мен кемежайлар салып, қоныстанған. Тар көше атын алғашқы ғимараттардың тығыз орналасуынан алған болуы мүмкін. 1865 жылғы парламенттік баяндамада Тар көше 25 футтан аспайтын енді екендігі көрсетілген. 1766 жылы Ли-навигацияға қарай бағытталған баржалар үшін Лаймхаус кесігі салынды. 1820 жылы Лаймхаус бассейні Регент каналындағы баржаларға жүк тасымалдау үшін құрылды. 1661 жылы Сэмюэл Пеппс күнделігінде Лаймхаустағы фарфор фабрикасына сапар шеккенін, Герцог жағалауындағы баспалдақтан түсіп, шабақ балық аулауға арналған кемелердің құрылысын қарағанын жазды. Лаймхаус аймағы кемелерді жабдықтап, жөндеп, қайта жарақтандырған. 1772 жылы Смит пен Сайкс қант фабрикасын ашты, онда қант пісіріліп, тазартылған. Лаймхаус кесігі Лаймхаус бассейніне қайта бағытталды, ол 1960 жылдардың соңында жабылатын алғашқы доктардың бірі болды. Николас Хоксмурдің Сент-Анн Лаймхаус шіркеуі 1980 жылдары Лондондық доктарды дамыту корпорациясымен ескерткіштерді қорғау аймағы деп жарияланды. 20 ғасырдың көп бөлігінде бұл аймақты Блайт Уорфтағы Степни электр станциясының биік мұржасы басып тұрды, ол кейіннен бұзылды. Аймаққа кіру әрқашан қиын болды, өйткені док солтүстік жағында орналасқан, ал Роттерхит туннелінің кіреберісі бір шетте болды. 1993 жылы Лаймхаус байланыс туннелі аяқталды, бұл өзен жағалауындағы қозғалысты одан әрі шектеді. Тар көшедегі айналмалы көпір Лаймхаус бассейні мен Темза өзені арасында орналасқан. 1977 жылы көшенің солтүстік жағы бұзылды, сол кезде оның ені қазіргі енінің жартысынан кем емес еді.

Қытай ауданы

Сегізінші ғасырда Кантон мен Оңтүстік Қытайдан келген шағын топ қытай теңізшілері ескі Лаймхаус жолының бойында қоныстанды, осылайша Лондонның алғашқы Қытай ауданы құрылды. Кейіннен қытай қауымы Сохоға көшіп кетті.

Тарихи ғимараттар

Нароу-стриттің оңтүстік жағында ерте грузин стиліндегі кірпіштерден салынған террасаның сирек кездесетін мысалы бар. Батыстағы ғимараттан (The Grapes пабтан) басқа, ол ұзақ уақыт бойы қирап, тасталып келді, бірақ 1964 жылы жазушы Эндрю Синклер бір үйді сатып алып, құтқарып, Кембридждегі достарын қалғандарын сатып алуға көндірді. (Ерте грузин үйлерін кейінгі үйлерден терезелері кірпіш қабырғасымен бір деңгейде орналасқандығымен ажыратуға болады.) The Grapes (бұрынғы Жүзім шоғыры, және жас Чарльз Диккенске таныс) 2011 жылы актер сэр Ян МакКеллен, режиссер Шон Матиас және Evening Standard газетінің иесі Евгений Лебедев сатып алды.

Қайта дамыту

ХХ ғасырдың соңында бұл аймаққа үлкен даму келді, жақын жерде Канар Уорф мұнарасы салынды. 1990 жылдардан бері Лаймхаус бассейнінің маңында көптеген жаңа пәтерлер кешендері, сондай-ақ Виктория дәуіріндегі қоймалардың қайта жаңартылуы жүзеге асты, нәтижесінде Лаймхаус қазір Лондонның ең ізделісті мүлік орнына айналды. Темза өзеніне жақын орналасқандығының арқасында соңғы он жылда Лаймхаус және Доклендс аймағындағы жылжымайтын мүлік бағалары күрт өсті. Дегенмен, 2001 жылғы халық санауында Поплар мен Лаймхаустағы үйлердің 5,4 пайызында орталық жылыту жүйесі және/немесе жеке дәретхана болмағаны анықталды. Көшеде бірнеше пабтар мен мейрамханалар бар, олардың ішінде Гордон Рамзи басқаратын The Narrow гастропабы да бар. 2013 жылы жабылған Booty's Riverside Bar – 16 ғасырға дейін тарихы бар, жеке меншіктегі паб еді. 18 ғасырда "Бути" кеме құрылысшылары үшін инженерлік шех болған. 19 ғасырда ол қайта жаңартылып, 1870 жылдары Тейлор Уокерге тиесілі The Waterman's Arms деп аталған лицензиялы пабқа айналды. Кейіннен ол Вудвард Фишер компаниясына қосылды, оны Энн Фишер басқарды, ол "Тugboat Annie" деген атпен танымал болды. Ол сол аттас фильмдегі басты кейіпкердің нақты лондондық прототипі еді. Шығыс Лондонның көрнекті тұлғаларының бірі, ол 200 баржадан тұратын флотқа басшылық етті.

Тұрғындар

Танымал тұрғындарының қатарында ақын Эрнест Даусон, актерлер сэр Ян МакКеллен, Стивен Беркофф және Клео Рокос, саясаткер Лорд Оуэн, жазушылар Мэтью Паррис және Эндрю Синклер бар. Жазушы, фотограф және тележүргізуші Дэниел Фарсон бірнеше жыл бойы 92-ші үйde тұрды. Бұл үй сонымен қатар кинорежиссер сэр Дэвид Линнің де мекені болған.

Өнер және әдебиет

Оның көркем ғимараттары мен Темза өзенінің жанындағы тартымды орналасуы суретшілер мен жазушыларды қызықтырды. Чарльз Диккенстің тәрбиешісі Кристофер Хаффэм Ньюэлл-стрит, Лаймхауста желкен тігу ісін жүргізді. Джеймс МакНилл Уистлер мен Чарльз Нейпер Хеми Нароу-стриттің өзен жағасындағы жерлерде суреттер салып, эскиздер жасады.

Көлік

Велосипедтік суперавтожол 3 (CS3) Tower Gateway мен Barking арасында орналасқан және Лондонның алғашқы велосипедтік суперавтожолдарының бірі. Кейбір тұрғындар CS3-ті Narrow Street көшесінен A13 Коммерциялық жолына көшіру туралы петиция ұсынды, себебі көше тым тар болған және маршрут енгізілгеннен бері зорлық-зомбылық пен агрессия жағдайлары күрт артқан. Transport for London (TfL) компаниясы оны көшіру жоспарында емес екенін мәлімдеді. Лондон қаласының әкімі Борис Джонсон бұл жолды қалаға және одан велосипедпен жүретіндер үшін бұрыннан танымал деп қорғады. Лондон велосипедшілер лигасы маршрутты қолдады, бірақ оны жақсарту қажет екенін айтты. 2011 жылы TfL жолдың бетінен логотиптерді алып тастауға келісті, бірақ маршрутты өзгертуге келіспеді. National Trail Thames Path жаяу жолы Narrow Street көшесі бойымен өтеді және ол Лондон марафонының қатысу маршрутына да кіреді. Docklands Light Railway жеңіл темір жолының станциялары – Лаймхаус (сондай-ақ Ұлттық темір жолы үшін) және Вестферри. Лондон өзендік қызметтерінің кемежайы – Канари Уорф кемежайы.