Кіріспе

Ушан ('/ʌ//ʃ//ə//n//t/; , ; , wɛsɑ̃) – Англия арнасының оңтүстік-батыс ұшында орналасқан француз аралшасы, материктік Францияның ең батыс нүктесін көрсетеді. Ол Бретаньге жатады, ал орта ғасырларда Леон аймағына кірген. Әкімшілік құрылымның төменгі деңгейінде ол Финстер департаментіне қарасты коммуна болып табылады. Бриттанияның өзінен басқа, ағылшын тілінде жеке атауы бар жалғыз жер – осы Ушан.

География

Көрші аралдарға солтүстікке қарай Келлер аралы (Île de Keller) және Кадоран (Île Cadoran) кіреді. Ушант пен Келлер арасындағы бұғаз "Туль-Келлер" деп аталады. Ушант Кельттік теңізінің оңтүстік шегін және Батыс Англия арнасының оңтүстік соңын белгілейді, ал солтүстік соңы Корнуоллдағы Лэндс-Эндтің оңтүстік-батысында орналасқан Сцилли аралдарында. Халықаралық гидрографиялық ұйымның анықтамасына сәйкес, арал Англия арнасының шегінен тыс және Кельттік теңізінде жатыр. Аралдың ауданы шамамен , көбінесе тасты жер құрайды.

Халық саны

Аралдағы жалғыз ауыл – Ламбаол (Лампаул), онда әкімшілік кеңсе, мектеп және пошта орналасқан. Халық сонымен қатар Феутун Вэлен, Фругулу, Пен ар Лан және Порсгуэн шағын елді мекендерінде де тұрады.

Климат

Көппен климаттық жіктелімі бойынша Ушант мұхиттық климат аймағында орналасқан: ылғалды, шартты түрде жылы, жаз айлары орташа температуралы (Cfb) климат, жалпы алғанда салқын, жаңбырлы қыстар мен жылы, құрғақ жаздармен сипатталады.

Көрікті жерлер

Креах маяғы (Phare du Creach) Еуропадағы ең қуатты маяк деп есептеледі. Уэссант – Ұлыбританияның Теңіз болжамы жүйесіндегі Плимуттың французша атауы.

Шотландиямен мәдени байланыстар

2007 жылы Ушант шотландтық кітап фестивалін қабылдады, содан кейін Шотландия тартандарының тізілімінде тіркелген өз тартанын жасады. 2010 жылдың тамызында арал тұрғындары шотланд аралымен мәдени байланыс орнатуды көздеп отырғаны туралы хабар тарады. Шотландия парламентінің депутаты Роб Гибсон бұл идеяны қолдады.

Көлік

Ушант Франциямен әуе және теңіз жолдары арқылы байланысты. Penn Ar Bed компаниясының жолаушылар паромдары жыл бойы Брест және Ле Конкеден, ал жаз айларында Камареттен де қатынайды, сондай-ақ жол бойында Молен аралында тоқтайды. Finistair әуе компаниясы Брест Бретань әуежайынан Cessna 208 ұшақтарымен рейстер ұйымдастырады.

Фауна

Оуэссан қойлары – мұнда пайда болған сирек кездесетін тұқым. Бұл Солтүстік Еуропаның қысқа құйрықты қойлары, Рим дәуіріне дейін Солтүстік Еуропаның барлық жерінде кең таралған, бірақ қазір тек бірнеше жерде ғана сақталған. Ушанттан басқа, олар Ұлыбритания мен Скандинавияның шалғай аралдары мен тауларында, сондай-ақ Балтық теңізінің төңірегіндегі кейбір аймақтарда кездеседі. Бұл – үй қойларының ең кішкентай тұқымдарының бірі. Әдетте қара немесе қоңыр түсті (кейбіреулері ақ), және қазір әлемнің басқа жерлерінде мұра тұқымы ретінде өсіріледі. Аралдың оқшаулануы ластану, пестицидтер және Варроа кенелерінен зардап көрмейтін Еуропалық қара араның (Apis mellifera mellifera) сақталуына көмектесті. Францияның қалған бөлігінде оның орнына Apis mellifera ligustica қойылған. Соның салдарынан, пестицидтерден жойылған ара бітесі, Braula coeca, аралының араларының арасында табылуда. Conservatoire de l'Abeille Noire Bretonne қауымдастығы Еуропалық қара араның санын сақтап, көбейтуге тырысады, оны Батыс Францияға қайта енгізуді жоспарлап отыр. Ушант және Молен архипелагы Еуропаның ең оңтүстік бөлігіндегі күлгін иттік тұяқтың (grey seals) қонысы болып табылады. Олар көбінесе Ушанттың солтүстік жағалауындағы Кадоран мүйісінде шоғырланған, ондағы күшті ағыстар су температурасын 15 градустан төмен ұстайды, бұл тұяқтардың төзе алатын ең жоғары температура.

БАҚ және өнерге сілтемелер

Ушант – Герман Мелвиллдің «Ақ жакет» (1850) романының маловаты кейіпкері. Ушант сақалы үшін жоғары бағаланады. Арал Анатоль Ле Браздың «Сиреннің қаны» (Le Sang de la sirène, 1901) шығармасында суреттелген. Ол «Ушанттан Силлиге дейін отыз бес лига» («From Ushant to Scilly is thirty five leagues») атты испандық теңізшілер әнінің хорында еске алынады. Рудьярд Киплинг өзінің «Аягөлек әні» өлеңінде осы аралды атайды. Чарльз Турнемирдің №2 симфониясы 1909 жылы аяқталды және аралдың құрметіне аталды. 1910 жылы жарық көрген неміс жазушысы Бернхард Келлерманның «Теңіз» романы осы аралда өтеді. Креш маяғы (Phare du Creach) және Стип порты (Port du Stiff) сияқты ерекшеліктері айқын бейнеленген. Басты кейіпкер қазір қираған «La Villa des Tempêtes» вилласында тұрады. «Теңіздердің құпиясы» (Le Secret des Eaux: Ouessant) – Андре Савиньонның 1923 жылы жазылған, Ушант аралында өтетін романы. Эдит Уортонның «Буканерлер» (1938) романында Тинтегел герцогтығының (Корнуолл) мұрагеріне «Лорд Ушант» атағы беріледі. Ушант Джордж Оруэллдің күнделіктерінде кездейсоқ айтылады. Француз ақыны Жак Превердің екінші дүниежүзілік соғыстағы Брестінің қирауына арналған «Барбара» поэмасында Ушанттан келген кеме туралы сөз болады. «Ushant» – американдық ақын және романист Конрад Эйкеннің 1952 жылы жарық көрген өмірбаяндық шығармасы. Ушант Лоран Вульзидің «Belle Île en Mer, Marie Galante» әніндегі көптеген француз аралдарының бірі, ол 1986 жылдан бері Францияда үлкен сәттілікке ие болды. Ушант Патрик О’Брайанның кітаптар сериясындағы кемелердің қайда және қандай бағытта жүргенін көрсететін туындыларында жиі кездеседі. Ушант К.С. Форестердің Хорацио Хорнбловер туралы романдарында кейде жағалауға тіреген жер ретінде суреттеледі. Питер Тремейннің «Мейірімділік актісі» детективтік романы 666 жылы Ушантта және басқа жерлерде орын алады. Ушант – Филипп Лиореттің 2004 жылғы «L'Équipier» (ағылшынша атауы: The Light) француз фильмінің түсірілім орны. Брюс Чатвиннің «Уиданың вице-королі» романындағы Трюитар әкесі «жылдар бойы Ушант аралында толқындармен және петрелдермен әңгімелескен». Бұл туралы Дмитрий Лухмановтың «20000 шақырым желкенмен» повесінде айтылады. Ян Тиерсен 2016 жылы «Eusa» альбомын шығарды. Әр трек аралдағы бір белгілі жердің атымен аталады. Эрик Ромердің 1996 жылғы «Жазғы ертегі» фильмінде аралға саяхат маңызды сюжеттік бұрылыс болып табылады. Ушант 1929 жылғы «Finis Terræ» фильмінің кейбір сахналарында көрсетілген.

Кітап сыйлықтары

Арал жыл сайын әлемдік жазушыларға әдеби жүлделер тартады.