Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ушан ('/ʌ//ʃ//ə//n//t/; , ; , wɛsɑ̃) – Англия арнасының оңтүстік-батыс ұшында орналасқан француз аралшасы, материктік Францияның ең батыс нүктесін көрсетеді. Ол Бретаньге жатады, ал орта ғасырларда Леон аймағына кірген. Әкімшілік құрылымның төменгі деңгейінде ол Финстер департаментіне қарасты коммуна болып табылады. Бриттанияның өзінен басқа, ағылшын тілінде жеке атауы бар жалғыз жер – осы Ушан.
Ushant ('/ʌ//ʃ//ə//n//t/; , ; , wɛsɑ̃) is a French island at the southwestern end of the English Channel which marks the westernmost point of metropolitan France. It belongs to Brittany and in medieval times, Léon. In lower tiers of government, it is a commune in the Finistère department. It is the only place in Brittany, save for Brittany itself, with a separate name in English.
География
Көрші аралдарға солтүстікке қарай Келлер аралы (Île de Keller) және Кадоран (Île Cadoran) кіреді. Ушант пен Келлер арасындағы бұғаз "Туль-Келлер" деп аталады. Ушант Кельттік теңізінің оңтүстік шегін және Батыс Англия арнасының оңтүстік соңын белгілейді, ал солтүстік соңы Корнуоллдағы Лэндс-Эндтің оңтүстік-батысында орналасқан Сцилли аралдарында. Халықаралық гидрографиялық ұйымның анықтамасына сәйкес, арал Англия арнасының шегінен тыс және Кельттік теңізінде жатыр. Аралдың ауданы шамамен , көбінесе тасты жер құрайды.
Neighbouring islets include Keller Island (Île de Keller) and Kadoran (Île Cadoran) to the north. The channel between Ushant and Keller is called the Toull C'heller. Ushant marks a southern limit of the Celtic Sea and the southern end to the western English Channel, the northern end being the Isles of Scilly, southwest of Land's End in Cornwall, England. According to definitions of the International Hydrographic Organization the island lies outside the English Channel and is in the Celtic Sea. The island is a rocky landmass at most , covering .
Халық саны
Аралдағы жалғыз ауыл – Ламбаол (Лампаул), онда әкімшілік кеңсе, мектеп және пошта орналасқан. Халық сонымен қатар Феутун Вэлен, Фругулу, Пен ар Лан және Порсгуэн шағын елді мекендерінде де тұрады.
The sole village on the island is Lambaol (Lampaul), which has the mayoral office, school and post office. People also live in the outlying hamlets of Feuteun Vélen, Frugullou, Pen ar Lan, and Porsguen.
Климат
Көппен климаттық жіктелімі бойынша Ушант мұхиттық климат аймағында орналасқан: ылғалды, шартты түрде жылы, жаз айлары орташа температуралы (Cfb) климат, жалпы алғанда салқын, жаңбырлы қыстар мен жылы, құрғақ жаздармен сипатталады.
Under the Köppen climate classification, Ushant features an oceanic climate : temperate, fully humid, temperate summer (Cfb), with generally cool, rainy winters and temperate, drier summers.
Көрікті жерлер
Креах маяғы (Phare du Creach) Еуропадағы ең қуатты маяк деп есептеледі. Уэссант – Ұлыбританияның Теңіз болжамы жүйесіндегі Плимуттың французша атауы.
The Creac'h lighthouse (Phare du Creach) is reputedly the most powerful in Europe. Ouessant is the French system name for Plymouth in the British system of the Shipping Forecast.
Шотландиямен мәдени байланыстар
2007 жылы Ушант шотландтық кітап фестивалін қабылдады, содан кейін Шотландия тартандарының тізілімінде тіркелген өз тартанын жасады. 2010 жылдың тамызында арал тұрғындары шотланд аралымен мәдени байланыс орнатуды көздеп отырғаны туралы хабар тарады. Шотландия парламентінің депутаты Роб Гибсон бұл идеяны қолдады.
In 2007, Ushant hosted a Scottish book festival and subsequently created their own tartan registered with the Scottish Register of Tartans; and in August 2010, the islanders were reported to be seeking to establish cultural links with a Scottish island. Rob Gibson, Member of the Scottish Parliament for the Highlands and Islands welcomed the suggestion.
Көлік
Ушант Франциямен әуе және теңіз жолдары арқылы байланысты. Penn Ar Bed компаниясының жолаушылар паромдары жыл бойы Брест және Ле Конкеден, ал жаз айларында Камареттен де қатынайды, сондай-ақ жол бойында Молен аралында тоқтайды. Finistair әуе компаниясы Брест Бретань әуежайынан Cessna 208 ұшақтарымен рейстер ұйымдастырады.
Ushant is connected to the French mainland by air and sea. Passenger ferries of the Penn Ar Bed company operate from Brest and Le Conquet year round, and also from Camaret in summer, stopping at the island of Molène en route. The airline Finistair operates flights on Cessna 208 planes from Brest Bretagne Airport.
Фауна
Оуэссан қойлары – мұнда пайда болған сирек кездесетін тұқым. Бұл Солтүстік Еуропаның қысқа құйрықты қойлары, Рим дәуіріне дейін Солтүстік Еуропаның барлық жерінде кең таралған, бірақ қазір тек бірнеше жерде ғана сақталған. Ушанттан басқа, олар Ұлыбритания мен Скандинавияның шалғай аралдары мен тауларында, сондай-ақ Балтық теңізінің төңірегіндегі кейбір аймақтарда кездеседі. Бұл – үй қойларының ең кішкентай тұқымдарының бірі. Әдетте қара немесе қоңыр түсті (кейбіреулері ақ), және қазір әлемнің басқа жерлерінде мұра тұқымы ретінде өсіріледі. Аралдың оқшаулануы ластану, пестицидтер және Варроа кенелерінен зардап көрмейтін Еуропалық қара араның (Apis mellifera mellifera) сақталуына көмектесті. Францияның қалған бөлігінде оның орнына Apis mellifera ligustica қойылған. Соның салдарынан, пестицидтерден жойылған ара бітесі, Braula coeca, аралының араларының арасында табылуда. Conservatoire de l'Abeille Noire Bretonne қауымдастығы Еуропалық қара араның санын сақтап, көбейтуге тырысады, оны Батыс Францияға қайта енгізуді жоспарлап отыр. Ушант және Молен архипелагы Еуропаның ең оңтүстік бөлігіндегі күлгін иттік тұяқтың (grey seals) қонысы болып табылады. Олар көбінесе Ушанттың солтүстік жағалауындағы Кадоран мүйісінде шоғырланған, ондағы күшті ағыстар су температурасын 15 градустан төмен ұстайды, бұл тұяқтардың төзе алатын ең жоғары температура.
Ouessant sheep form a rare breed, originating here. These are northern European short tailed sheep, ubiquitous in northern Europe up to Roman times, but which now survives only in a few places. Apart from Ushant, these are in remote islands and mountains of Britain and Scandinavia and some places around the Baltic Sea. It is one of the smallest breeds of domestic sheep. It is usually black or dark brown (a few are white), and it is now kept elsewhere in the world as a heritage breed. The isolation of the island has helped the conservation of the European dark bee (Apis mellifera mellifera), unaffected by pollution, pesticides and Varroa parasites. In the rest of France, it has been substituted by Apis mellifera ligustica. As a side effect, populations of the bee louse, Braula coeca, that has elsewhere perished through pesticides can still be found among the island's bee population. The association Conservatoire de l'Abeille Noire Bretonne is attempting to conserve and increase the numbers of the European dark bee, intending to reintroduce it in Western France. Ushant and the Molène archipelago support Europe's southernmost colony of grey seals. They are mostly at Point Cadoran, on Ushant's north coast, where the strong currents keep the water temperature below 15 degrees Celsius (59 °F), the warmest that the seals can tolerate.
БАҚ және өнерге сілтемелер
Ушант – Герман Мелвиллдің «Ақ жакет» (1850) романының маловаты кейіпкері. Ушант сақалы үшін жоғары бағаланады. Арал Анатоль Ле Браздың «Сиреннің қаны» (Le Sang de la sirène, 1901) шығармасында суреттелген. Ол «Ушанттан Силлиге дейін отыз бес лига» («From Ushant to Scilly is thirty five leagues») атты испандық теңізшілер әнінің хорында еске алынады. Рудьярд Киплинг өзінің «Аягөлек әні» өлеңінде осы аралды атайды. Чарльз Турнемирдің №2 симфониясы 1909 жылы аяқталды және аралдың құрметіне аталды. 1910 жылы жарық көрген неміс жазушысы Бернхард Келлерманның «Теңіз» романы осы аралда өтеді. Креш маяғы (Phare du Creach) және Стип порты (Port du Stiff) сияқты ерекшеліктері айқын бейнеленген. Басты кейіпкер қазір қираған «La Villa des Tempêtes» вилласында тұрады. «Теңіздердің құпиясы» (Le Secret des Eaux: Ouessant) – Андре Савиньонның 1923 жылы жазылған, Ушант аралында өтетін романы. Эдит Уортонның «Буканерлер» (1938) романында Тинтегел герцогтығының (Корнуолл) мұрагеріне «Лорд Ушант» атағы беріледі. Ушант Джордж Оруэллдің күнделіктерінде кездейсоқ айтылады. Француз ақыны Жак Превердің екінші дүниежүзілік соғыстағы Брестінің қирауына арналған «Барбара» поэмасында Ушанттан келген кеме туралы сөз болады. «Ushant» – американдық ақын және романист Конрад Эйкеннің 1952 жылы жарық көрген өмірбаяндық шығармасы. Ушант Лоран Вульзидің «Belle Île en Mer, Marie Galante» әніндегі көптеген француз аралдарының бірі, ол 1986 жылдан бері Францияда үлкен сәттілікке ие болды. Ушант Патрик О’Брайанның кітаптар сериясындағы кемелердің қайда және қандай бағытта жүргенін көрсететін туындыларында жиі кездеседі. Ушант К.С. Форестердің Хорацио Хорнбловер туралы романдарында кейде жағалауға тіреген жер ретінде суреттеледі. Питер Тремейннің «Мейірімділік актісі» детективтік романы 666 жылы Ушантта және басқа жерлерде орын алады. Ушант – Филипп Лиореттің 2004 жылғы «L'Équipier» (ағылшынша атауы: The Light) француз фильмінің түсірілім орны. Брюс Чатвиннің «Уиданың вице-королі» романындағы Трюитар әкесі «жылдар бойы Ушант аралында толқындармен және петрелдермен әңгімелескен». Бұл туралы Дмитрий Лухмановтың «20000 шақырым желкенмен» повесінде айтылады. Ян Тиерсен 2016 жылы «Eusa» альбомын шығарды. Әр трек аралдағы бір белгілі жердің атымен аталады. Эрик Ромердің 1996 жылғы «Жазғы ертегі» фильмінде аралға саяхат маңызды сюжеттік бұрылыс болып табылады. Ушант 1929 жылғы «Finis Terræ» фильмінің кейбір сахналарында көрсетілген.
Ushant is a minor character of Herman Melville's White Jacket (1850). Ushant is highly admired for his beard. The island figures in Le Sang de la sirène (The Blood of the Siren, 1901) by Anatole Le Braz. It is mentioned in the chorus of the sea shanty Spanish Ladies ("From Ushant to Scilly is thirty five leagues"). Rudyard Kipling mentions it in his poem Anchor Song. Charles Tournemire's Symphony No. 2, completed in 1909, was inspired by and named for the island. The 1910 novel Das Meer by German author Bernhard Kellermann takes place on the island. Features such as Phare du Creach and Port du Stiff are highly defined. The main character stays at the la Villa des tempêtes, in ruins today. The secret of the seas (Le Secret des Eaux: Ouessant), is a 1923 novel by André Savignon set on Ushant. "Lord Ushant" is the title given the heir to the Duchy of Tintagel (Cornwall) in Edith Wharton's The Buccaneers (1938). Ushant is mentioned in George Orwell's diaries, in passing. A ship from Ushant is mentioned in the WWII Brest destruction commemorative ode Barbara by French poet Jacques Prévert. Ushant is the autobiography of the American poet and novelist Conrad Aiken, published in 1952. Ushant is one of the many French islands referenced in Laurent Voulzy's Belle Île en Mer, Marie Galante, a major hit in France since its release in 1986. Ushant appears over and over in works of Patrick O'Brian as to the whereabouts and course of ships in his book series. Ushant occasionally appears as a landfall in C. S. Forester's novels about Horatio Hornblower. Mystery book Act of Mercy by Peter Tremayne is set in 666 AD Ushant and elsewhere. Ushant is the setting of the 2004 French film L'Équipier (English title: The Light) directed by Philippe Lioret. Father Truitard, a character in Bruce Chatwin's The Viceroy of Ouidah, spent "years communing with the waves and petrels on the island of Ushant". It is mentioned in Dmitry Lukhmanov's narrative 20000 miles under sail. Yann Tiersen made the album Eusa in 2016. Each track is named after a location on the island. A trip to the island forms an important plot point in Éric Rohmer's 1996 film A Summer's Tale. Ushant was featured in some of the scenes of the 1929 film Finis Terræ.
Кітап сыйлықтары
Арал жыл сайын әлемдік жазушыларға әдеби жүлделер тартады.
The island awards annual literary prizes to worldwide writers.