Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1981 жылдан 2000 жылға дейін Сенегал президенті
President of Senegal from 1981 to 2000
Абду Диуф (/audio=En us Abdou Diouf from Senegal pronunciation (Voice of America). ogg//US/'/ɑː//b//d//uː// //d//i/'/uː//f/ AHBdoo deeOOF; Serer: Abdu Juuf; 1935 жылдың 7 қыркүйегінде туған) – Сенегалдың екінші президенті, 1981 жылдың қаңтарынан 2000 жылдың сәуіріне дейін қызмет еткен сенегалдық саясаткер. Диуф бейбіт жолмен билікке келгенімен және 2000 жылғы президент сайлауында Абдулай Уэйдке жеңілгеннен кейін ерікті түрде қызметтен кеткенімен ерекшеленеді. Сонымен қатар, ол 2003 жылдың қаңтарынан 2014 жылдың желтоқсанына дейін Халықаралық франкофония ұйымының екінші бас хатшысы болды.
Abdou Diouf (/audio=En us Abdou Diouf from Senegal pronunciation (Voice of America). ogg//US/'/ɑː//b//d//uː// //d//i/'/uː//f/ AHBdoo deeOOF; Serer: Abdu Juuf; born 7 September 1935) is a Senegalese politician who was the second President of Senegal, in office from January 1981 to April 2000. Diouf is notable both for coming to power by peaceful succession and leaving willingly after losing the 2000 presidential election to Abdoulaye Wade. He was also the second Secretary General of the Organisation internationale de la Francophonie from January 2003 to December 2014.
Ерте өмір
Диуф Сенегалдың Луга қаласында Джоф отбасында дүниеге келді. Анасы халпула, әкесі серер тайпасынан. Ол Сент-Луистегі Файдербе лицейінде бастауыш және орта білім алды. Дакар университетінде, содан кейін Париждегі Сорбоннада құқық білімін оқыды. Диуф 1959 жылы тәмамлады. 1961 жылы Сенегалдың прогрессивті одағына (Union Progressiste Sénégalaise, UPS) қосылды, ол кейін Сенегалдың социалистік партиясына айналды. Бұл маңызды жайт болды, себебі Сенгордың соңғы премьер-министрі Мамаду Диа лауазымын пайдаланып төңкеріс жасауға тырысқан деп айыпталды. 1981 жылдың 1 қаңтарында Сенгор Диуфтың пайдасына президенттік лауазымнан бас тарды, осылайша Диуф Сенегал президенті болды.
Diouf was born into the Joof family in Louga, Senegal, the child of an Halpulaar mother and a Serere father. He attended primary and secondary school at the Lycée Faidherbe in Saint Louis. He studied law at Dakar University and then at the Sorbonne in Paris. Diouf graduated in 1959. In 1961 he joined the Senegalese Progressive Union (Union Progressiste Sénégalaise, UPS), which later became the Socialist Party of Senegal. This was important, for Senghor's last prime minister, Mamadou Dia, was accused of using the position to launch a coup d'état. On 1 January 1981, Senghor resigned in favor of Diouf, who became president of Senegal.
1983 және 1988 жылғы сайлаулар
Диуф Сэнгор бастаған саяси либерализацияны 1983 жылы сайлау өткізу арқылы жалғастырды. Ол Сеңгордың рұқсат берген төрт партияның орнына он төрт оппозициялық партияға қатысуға мүмкіндік берді. Бұл оппозицияның шашырауына әкеп соқты, және Диуф 83,5 пайыз дауыспен жеңіске жетті. 1985 жылы оппозициялық партиялар коалиция құруға тырысты, бірақ ұлттық конституция коалиция құруға тыйым салғандықтан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Сондай-ақ 1985 жылы Диуфтың басты саяси қарсыласы Абдулай Уад заңсыз демонстрация өткізгені үшін уақытша тұтқындалды. 1988 жылдың ақпан айында тағы да сайлау өтті. Диуф 72,3 пайыз дауыс алды, ал Уад 25,8 пайыз дауыс жинады. Оппозициялық партиялар сайлауда бұрмашылық болды деп мәлімдеді. Содан кейін тәртіпсіздіктер басталды, Диуф төтенше жағдай жариялады және Уадты сол жылдың мамыр айына дейін қамауда ұстады.
Diouf continued the political liberalization Senghor had begun by holding elections in 1983. He allowed fourteen opposition parties to run instead of the four Senghor had allowed. The practical effect was to fragment the opposition, and Diouf won with 83.5 percent of the vote. In 1985, opposing parties tried to form a coalition. It was broken up because the national constitution forbade coalitions. Also in 1985, Abdoulaye Wade, Diouf's main political opponent, was temporarily arrested for unlawful demonstration. In February 1988, elections were held again. Diouf won 72.3 percent of the vote to Wade's 25.8 percent, and opposing parties alleged electoral fraud. Disturbances followed, and Diouf declared a state of emergency, detaining Wade again until May of that year.
Сенегабия
Диуф басшылығымен Сенегал 1981 жылғы 12 желтоқсанда көршілес Гамбиямен «Сенегамия» деп аталатын конфедерация құруға келісті; бұл одақ 1982 жылғы 1 ақпанда құрылды. 1989 жылғы сәуірде Мавритания-Сенегал шекара соғысы басталып, этникалық зорлық-зомбылық күшейді және Мавританиямен дипломатиялық қарым-қатынас үзілді. Аймақ тұрақсызданған сайын Сенегамбия таратылды.
Under Diouf, Senegal agreed to form a confederation called Senegambia with neighboring Gambia on 12 December 1981; this union took place on 1 February 1982. In April 1989, the Mauritania Senegal Border War developed, leading to an outbreak of ethnic violence and the severing of diplomatic relations with Mauritania. As the region destabilized, Senegambia was dissolved.
ЖИТС-ке қарсы іс-қимыл
1986 жылы Диуф Сенегалда СПИД-ке қарсы бағдарламаны бастады, вирус кеңінен таралуға үлкермес бұрын. Ол қауіпсіз жыныстық қатынас туралы ақпаратты тарату үшін бұқаралық ақпарат құралдарын және мектептерді пайдаланды, сондай-ақ секс-жұмыскерлерді тіркеуді міндеттеді. Ол азаматтық ұйымдарды, христиан және мұсылман дін қызметкерлерін СПИД туралы халықты хабардар етуге шақырды. Нәтижесінде, Африканың көп бөлігін СПИД құртқанмен, Сенегалда инфекция деңгейі 2 проценттен төмен қалып қойды.
In 1986, Diouf began an anti AIDS program in Senegal before the virus was able to take off in earnest. He used the media and schools to promote safe sex messages and required prostitutes to be registered. He also encouraged civic organizations and both Christian and Muslim religious leaders to raise awareness about AIDS. The result was that while AIDS was decimating much of Africa, the infection rate for Senegal stayed below 2 percent.
1993 және 2000 жылғы сайлаулар
Диуф 1993 жылғы ақпанда дауыстардың 58 пайызын алып, 7 жылдық мерзімге қайта сайланды; президенттік мерзімдер 1991 жылы екі жылға ұзартылған болатын. 2000 жылғы сайлаудың бірінші турында, 27 ақпанда, ол ұзақ жылдар бойы оппозиция жетекшісі болған Абдулайе Уадтың 30,1 пайызына қарсы 41,3 пайыз дауыс жинады. Бірақ, 19 наурыздағы екінші турда ол Уадтың 58,5 пайызына қарсы 41,5 пайыз ғана алды.
Diouf was reelected in February 1993 with 58% of the vote to a 7 year term; presidential term lengths had been extended by two years in 1991. In the first round of the 2000 elections, on 27 February, he took 41.3% of the vote against 30.1% for the long time opposition leader Abdoulaye Wade. Still, in the second round on 19 March, he received only 41.5% against 58.5% for Wade.
Социалистік партияның басшылығы
Диуф Сэнгор тұсында Социалистік партияның бас хатшысының орынбасары болды. 1981 жылы ол бас хатшы болып тағайындалды, ал партия қайта құрылғанда Конго Республикасынан келген жалғыз кандидат Анри Лопес бас тартқаннан кейін ол ПС президенті лауазымына көшті. Диуф 2003 жылдың 1 қаңтарында бас хатшы қызметін атқара бастады. 2006 жылдың қыркүйегінде Бухарестте өткен ұйымның саммитінде ол тағы төрт жылға бас хатшы болып сайланды. Диуф Серджио Виейра де Мелло қорының көрнекті мүшесі. Ол сондай-ақ Францияның бұрынғы президенті Жак Ширактың 2008 жылы әлемдегі бейбітшілікті нығайту мақсатында құрған Ширак қорының құрметті комитетінің мүшесі және кибер қауіптерге қарсы халықаралық көпжақты серіктестік (IMPACT) халықаралық кеңесші кеңесінің мүшесі. Бұған қоса, ол "Шекарасыз репортерлер" ұйымы құрған Ақпарат және демократия комиссиясының 25 жетекші тұлғасының бірі.
Diouf was Deputy Secretary General of the Socialist Party under Senghor. He became Secretary General in 1981, and when the party was restructured he was moved to the position of President of the PS, following the withdrawal of the only other candidate, Henri Lopes of the Republic of the Congo. Diouf took office as Secretary General on 1 January 2003. He was reelected as Secretary General for another four years at the organization's summit in Bucharest in September 2006. Diouf is an Eminent Member of the Sergio Vieira de Mello Foundation. He is also a member of the Fondation Chirac's honour committee, ever since the foundation was launched in 2008 by former French president Jacques Chirac in order to promote world peace and on the International Multilateral Partnership Against Cyber Threats (IMPACT) International Advisory Board. Additionally, he is one of the 25 leading figures on the Information and Democracy Commission launched by Reporters Without Borders.