Кіріспе
Американдық криптограф (1908–1998)
Франк Байрон Роулет (2 мамыр 1908 – 29 маусым 1998) – американдық криптолог.
Өмір және мансап
Роулетт Вирджиния штатының Ли округіне қарасты Роуз-Хилл қаласында дүниеге келді және Вирджиния штатының Эмори қаласында Эмори және Генри колледжінде оқыды. 1929 жылы математика және химия мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1930 жылы сәуірдің бірінші күні Уильям Фридман оны Сигналдық барлау қызметіне (SIS) «кіші криптоаналитик» ретінде жұмысқа алды; көп ұзамай оған SIS-те Абрахам Синков пен Соломон Куллбек қосылды. 1930 жылдары ұзақ дайындықтан кейін Роулетт және оның әріптестері АҚШ армиясы үшін кодтар мен шифрларды жасады және бірқатар шетелдік, әсіресе жапондық жүйелерді шешуге кірісті. 1930 жылдардың ортасында олар дипломатиялық хабарламаларды шифрлау үшін алғашқы жапон машинасының құрастырылуын шешті, ол американдықтарға RED деп белгілі болды. 1939–40 жылдары Роулетт SIS-тің күрделі жапондық дипломатиялық машина шифрын PURPLE кодовый атымен шешуге бағытталған жұмысын жетекшілік етті. Бірде осы жұмыстағы ең үлкен үлесі қандай болғаны туралы сұрағанда, Роулетт: «Мен оның істелуі мүмкін екеніне сенген адам едім» деді. Роулетт криптоаналитик Вирджиния Дейр Адерхольдтың жұмысын қадағалады, ол 1945 жылдың 14 тамызында жапондық капитуляция туралы хабарламаны дешифрледі. Роулетт сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық байланыстарды қорғауда маңызды рөл атқарды, SIGABA шифрлау машинасының жобалануына маңызды және жаңашыл үлес қосты. Оның қауіпсіздігі жауынгерлік қақтығыстарда американдықтардың өмірін сақтауда маңызды фактор болды. 1964 жылы Конгресс Роулеттке 100 000 АҚШ долларын, оның құпия криптологиялық өнертабыстары үшін ішінара өтемақы ретінде берді. Роулетт жоғары дамыған криптоаналитикалық дағдыларына ие болды және жақсы менеджер болды, ол ұйымда жылдам өрледі. 1943–1945 жылдары ол Бас криптоаналитикалық бөлімнің бастығы, ал 1945–1947 жылдары – Барлау бөлімінің бастығы болды. 1949 жылдан 1952 жылға дейін ол Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) алдындағы Қарулы күштер қауіпсіздік агенттігінің Операциялар кеңсесінің техникалық директоры болды. Роулетт NSA-ның бірінші директоры генерал Ральф Дж. Канинмен персоналдық тағайындамалар, соның ішінде өзінің мәселелері бойынша келіспеді. Өз пікірлеріне байланысты ол 1952 жылы Орталық барлау агенттігіне (ЦРУ) ауысып, онда 1958 жылға дейін жұмыс істеді. Кейін ол NSA-ға директордың арнайы көмекшісі ретінде оралды. 1965 жылы Роулетт Ұлттық криптологиялық мектептің коменданты болды. 1965 жылы Роулеттке Федералдық мемлекеттік қызметі үшін Президенттік сыйлық табысталды. Ол 1966 жылы мемлекеттік қызметтен зейнеткерлікке шықты. 1965 жылы ол жапондық PURPLE шифрын бұзған еңбегі үшін президент Линдон Б. Джонсоннан Ұлттық қауіпсіздік медалімен марапатталды. Роулетт Әскери барлау залының мүшесі болып сайланды. Американың байланыс жүйесін қорғаудағы маңызды рөліне байланысты Ақпараттық жүйелер қауіпсіздігі ұйымы өзінің ең жоғары сыйлығын Франк Байрон Роулетт атымен атады. Фрэнк Роулетт 1998 жылдың 29 маусымында 90 жасында қайтыс болды.