Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юпитердің Метис /m/iː/t/ə/s/, сондай-ақ Юпитер XVI деп аталады, Юпитердің ең ішкі белгілі айы болып табылады. Ол 1979 жылы «Вояджер-1» ғарыш кемесі түсірген суреттерде табылды және 1983 жылы Зевстің бірінші әйелі Метистің құрметіне аталды. 1996 жылдың басынан 2003 жылдың қыркүйегіне дейін «Галилео» ғарыш аппараты жасаған қосымша бақылаулар оның бетін суретке түсіруге мүмкіндік берді. Метис Юпитерге гравитациялық байланыспен бекітілген, ал оның пішіні күшті асимметриялық, ең үлкен диаметрі ең кішкентайынан шамамен екі есе үлкен. Бұл сонымен қатар Юпитердің бір күнінен кем уақытта Юпитердің айналасын толық айналатын екі айдың бірі, екіншісі – Адрастея. Ол Юпитердің негізгі сақинасының ішінде орналасқан және сақина материалдарының маңызды көзі деп саналады.
Moon of Jupiter
Ашылуы және бақылаулар
Metis '/m//iː//t//ə//s/, also known as Jupiter XVI, is the innermost known moon of Jupiter. It was discovered in 1979 in images taken by Voyager 1, and was named in 1983 after the first wife of Zeus, Metis. Additional observations made between early 1996 and September 2003 by the Galileo spacecraft allowed its surface to be imaged. Metis is tidally locked to Jupiter, and its shape is strongly asymmetrical, with the largest diameter being almost twice as large as the smallest one. It is also one of the two moons known to orbit Jupiter in less than the length of Jupiter's day, the other being Adrastea. It orbits within the main ring of Jupiter, and is thought to be a major contributor of ring material. Discovery and observations
Метис 1979 жылы Стивен П. Синнот «Вояджер-1» зондының түсірген суреттерінде тапты және уақытша S/1979 J 3’’’ деп белгіленді. 1983 жылы ол ресми түрде грек мифологиясынан Зевстің (Юпитердің грек тіліндегі аналогы) бірінші әйелі болған Титанша Метистің құрметіне аталды. «Вояджер-1» түсірген фотосуреттерде Метис тек нүкте ретінде көрінді, сондықтан «Галилео» ғарыш кемесі келгенге дейін Метис туралы білім өте шектеулі болды. «Галилео» 1998 жылға қарай Метистің бетінің көбін суретке түсіріп, оның құрамына қатысты шектеулер қойды. 2016 жылы Юпитерге жеткен «Юнона» орбиталық станциясында «ЮноКам» деп аталатын камера бар, бірақ ол негізінен Юпитердің өзіне бағытталған. Юпитерді жақыннан бақылау кезінде ол Метис және Адрастеяның ең ішкі айларының алыс суреттерін түсіруі мүмкін.
Metis was discovered in 1979 by Stephen P. Synnott in images taken by the Voyager 1 probe and was provisionally designated as S/1979 J 3'''. In 1983, it was officially named after the mythological Metis, a Titaness who was the first wife of Zeus (the Greek equivalent of Jupiter). The photographs taken by Voyager 1 showed Metis only as a dot, and hence knowledge about Metis was very limited until the arrival of the Galileo spacecraft. Galileo imaged almost all of the surface of Metis and put constraints on its composition by 1998. Although the Juno'' orbiter, which arrived at Jupiter in 2016, has a camera called JunoCam, it is almost entirely focused on observations of Jupiter itself. During close observations of Jupiter, it may capture some distant images of the innermost moons Metis and Adrastea.
Физикалық сипаттамалары
Метистің пішіні дұрыс емес және оның көлденеңі 60 шақырымды құрайды, бұл оны Юпитердің төрт ішкі серігінің арасында екінші кішкентайы етеді. Сондықтан, оның бетінің ауданы шамамен 5800-11600 шаршы километрді (шамамен 8700) құрайды деп болжауға болады. Метистің негізгі құрамы мен массасы белгісіз, бірақ оның орташа тығыздығы 1,5 г/см³ немесе одан да жоғары болуы мүмкін, сондықтан оның массасы ~6,4×10¹⁶ кг немесе одан да жоғары деп есептелуі мүмкін. Метистің беті көптеген кратерлермен, қараңғы және қызғылт түсті болып көрінеді. Алдыңғы және артқы жарты шарлар арасында айқын асимметрия бар: алдыңғы жарты шар артқы жарты шардан 1,3 есе жарық. Бұл асимметрияның себебі, алдыңғы жарты шарға тиетін соққылардың жоғары жылдамдығы мен жиілігі болуы мүмкін, бұл оның ішкі қабаттарынан жарқыраған материалды (дегенмен мұз) шығарады.
Metis has an irregular shape and measures 60 across, which makes it the second smallest of the four inner satellites of Jupiter. Therefore, a very rough estimate of its surface area could be placed between 5,800 and 11,600 square kilometers (approx. 8,700). The bulk composition and mass of Metis are not known, but it is likely that its mean density is 1.5 g/cm3 or higher, and its mass can therefore be estimated as ~6.4×1016 kg or higher. The surface of Metis is heavily cratered, dark, and appears to be reddish in color. There is a substantial asymmetry between the leading and trailing hemispheres: the leading hemisphere is 1.3 times brighter than the trailing one. The asymmetry is probably caused by the higher velocity and frequency of impacts on the leading hemisphere, which excavates a bright material (presumably ice) from its interior.
Орбита және айналу
Метис – Юпитердің төрт кішкентай ішкі серігінің бірі. Ол Юпитердің негізгі сақинасының ішінде, шамамен 128 000 км (1,79 Юпитер радиусы) қашықтықта айналады. Метистің орбитасының эксцентриситеті өте төмен (~0,0002) және Юпитер экваторына қатысты еңісі (~0,06°) шамалы. Серіктік құлыптану салдарынан Метис орбиталық периодымен (шамамен 7 сағат) синхронды түрде айналады, оның ең ұзын осі Юпитерге қарай бағытталған. Юпитер Метис күнінің 68 минутында Метистің барлық бетіне көлеңке түсіреді. Метис Юпитердің синхронды орбиталық радиусының ішінде орналасқан (Адрастея сияқты), нәтижесінде, гравитациялық күштер оның орбитасын бірте-бірте бұзады. Егер оның тығыздығы Амальтеяға ұқсас болса, Метистің орбитасы сұйық Рош шегінде болуы мүмкін; алайда, ол ыдырамағандықтан, оның қатты Рош шегінен тыс орналасқандығы анық.
Metis is the innermost of Jupiter's four small inner moons. It orbits Jupiter at a distance of ~128,000 km (1.79 Jupiter radii) within Jupiter's main ring. Metis's orbit has very small eccentricity (~0.0002) and inclination (~ 0.06°) relative to the equator of Jupiter. Due to tidal locking, Metis rotates synchronously with its orbital period (about 7 hours), with its longest axis aligned towards Jupiter. Jupiter casts a shadow on all of Metis for 68 minutes each Metian day. Metis lies inside Jupiter's synchronous orbit radius (as does Adrastea), and as a result, tidal forces slowly cause its orbit to decay. If its density is similar to Amalthea's, Metis's orbit lies within the fluid Roche limit; however, because it has not broken up, it must lie outside its rigid Roche limit.
Юпитер сақиналарымен байланысы
Метистің орбитасы Юпитердің негізгі сақинасының ішінде ~1000 км қашықтықта орналасқан. Ол сақинадағы ~500 км енді "аралықта" немесе "құрылыста" айналады. Бұл аралықтың аймен байланысы анық, бірақ осы байланыстың пайда болу себебі әлі анықталған жоқ. Метис негізгі сақинаның шаңын қамтамасыз етеді. Бұл материалдың көп бөлігі Юпитердің төрт кішкентай ішкі серіктерінің бетіне метеориттердің тиюінен шашыраған материалдан тұрады. Серіктердің төмен тығыздығына байланысты олардың беттері Рош сферасының шетіне жақын болғандықтан, соққыдан шашыраған материалдың ғарышқа жоғалуы оңай.
Metis's orbit lies ~1,000 km within the main ring of Jupiter. It orbits within a ~500 km wide "gap" or "notch" in the ring. The gap is clearly somehow related to the moon but the origin of this connection has not been established. Metis supplies a significant part of the main ring's dust. This material appears to consist primarily of material that is ejected from the surfaces of Jupiter's four small inner satellites by meteorite impacts. It is easy for the impact ejecta to be lost from the satellites into space because the satellites' surfaces lie fairly close to the edge of their Roche spheres due to their low density.