Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иондаушы бөлшектерді анықтау, қадағалау және/немесе идентификациялау үшін қолданылатын құрылғы. Иондаушы сәулеленуді анықтау.
Device used to detect, track, and/or identify ionising particles
detection of ionizing radiation
Эксперименталды және қолданбалы бөлшектер физикасында, ядролық физикада және ядролық инженерияда бөлшектер детекторы, сондай-ақ сәулелену детекторы деп аталады, ол ядролық ыдырау, ғарыш сәулеленуі немесе бөлшектер үдеткішіндегі реакциялар сияқты иондаушы бөлшектерді анықтау, қадағалау және/немесе идентификациялау үшін қолданылатын құрылғы. Детекторлар бөлшектің болуын тіркегеннен басқа, оның энергиясын, импульсін, спинін, зарядын және бөлшектің типін өлшеуге мүмкіндік береді.
In experimental and applied particle physics, nuclear physics, and nuclear engineering, a particle detector, also known as a radiation detector, is a device used to detect, track, and/or identify ionizing particles, such as those produced by nuclear decay, cosmic radiation, or reactions in a particle accelerator. Detectors can measure the particle energy and other attributes such as momentum, spin, charge, particle type, in addition to merely registering the presence of the particle.
Заманауи детекторлар
Қазіргі заманғы бөлшектер физикасының детекторы бұл элементтердің бірнешеуін пияз сияқты қабаттарда біріктіреді.
Modern detectors in particle physics combine several of the above elements in layers much like an onion.
Зерттеу бөлшектер детекторлары
Қазіргі заманғы акселераторларға арналған детекторлар өлшемдері және құны жағынан үлкен. Детектор бөлшектерді ғана санаса, бірақ олардың энергиясын немесе иондалуын анықтамаса, "детектор" орнына көбінесе "есептегіш" термині қолданылады. Бөлшектерді анықтағыштар, әдетте, иондаушы сәулеленуді (жоғары энергиялы фотондарды тіпті көрінетін жарықты да) қадағалай алады. Егер олардың басты міндеті сәулеленуді өлшеу болса, оларды сәулеленуді анықтағыштар деп атайды, бірақ фотондар да (массасыз) бөлшектер болғандықтан, "бөлшектерді анықтағыш" термині де қолданылуы мүмкін.
Detectors designed for modern accelerators are huge, both in size and in cost. The term counter is often used instead of detector when the detector counts the particles but does not resolve its energy or ionization. Particle detectors can also usually track ionizing radiation (high energy photons or even visible light). If their main purpose is radiation measurement, they are called radiation detectors, but as photons are also (massless) particles, the term particle detector is still correct.
Бөлік детекторларының теориялық модельдері
Эксперименттік іске асырудан өзге, бөлшектік детекторлардың теориялық модельдері теориялық физика үшін де зор маңызға ие. Бұл модельдер кванттық өріске байланысты локальді, релятивистік емес кванттық жүйелерді қарастырады. Олар бөлшектік детекторлар деп аталады, себебі релятивистік емес кванттық жүйе қозу күйінде өлшенгенде, бөлшектің анықталғанын айтуға болады. Әдебиетте бөлшектік детекторлардың алғашқы мысалдары 80-ші жылдарға дейін барып жетеді, онда В.Г. Унру қара тесік маңындағы кванттық өрісті зерттеу үшін қораптағы бөлшекті енгізді, нәтижесінде Унру-ДеВитт детекторының моделі пайда болды. Теориялық физикадағы қолданыстарынан бөлек, бөлшектік детекторлардың модельдері кванттық оптика сияқты тәжірибелік салалармен де байланысты, онда атомдар жарық пен материяның өзара әрекеттесуі арқылы кванттық электромагниттік өрістің детекторы ретінде қолданылуы мүмкін. Концептуалды тұрғыдан алғанда, бөлшектік детекторлар асимптотикалық күйлерге немесе кванттық өріс теориясының өрнектемелеріне сүйенбей, бөлшектер концепциясын формальды түрде анықтауға мүмкіндік береді. М. Скулли айтқандай, операциялық тұрғыдан қарағанда, "бөлшекті бөлшектік детектор анықтайды" деуге болады, яғни бөлшек – кванттық өрістің қозуларын анықтаудың нәтижесі.
Beyond their experimental implementations, theoretical models of particle detectors are also of great importance to theoretical physics. These models consider localized non relativistic quantum systems coupled to a quantum field. They receive the name of particle detectors because when the non relativistic quantum system is measured in an excited state, one can claim to have detected a particle. The first instance of particle detector models in the literature dates from the 80's, where a particle in a box was introduced by W. G. Unruh in order to probe a quantum field around a black hole. giving rise to the Unruh DeWitt detector model. Beyond their applications to theoretical physics, particle detector models are related to experimental fields such as quantum optics, where atoms can be used as detectors for the quantum electromagnetic field via the light matter interaction. From a conceptual side, particle detectors also allow one to formally define the concept of particles without relying on asymptotic states, or representations of a quantum field theory. As M. Scully puts it, from an operational viewpoint one can state that "a particle is what a particle detector detects", which in essence defines a particle as the detection of excitations of a quantum field.