"Жылдамдық Жүгірісі"

Кіріспе

Канадалық ойын шоуы

"The Mad Dash" – Сидни М. Коэн жасаған (пилоттық эпизодты жүргізген) телеойын шоуы, ол алғаш рет 1978 жылы Канаданың CTV телеарнасында көрсетілді және 1981 жылға дейін эфирде болды. Канаданың BBM рейтингісіне сүйенсек, бұл сериал отбасылық ортаға танымал болды, сондай-ақ АҚШ-тың солтүстік аймақтарында да сұранысқа ие болды, себебі CTV филиалдары Канада-АҚШ шекарасына жақын тұратын американдықтарға әуе арқылы және кабельдік телеарналар арқылы қолжетімді болды. Пьер Лалонде шоудың жүргізушісі, ал Ник Холлинрейк хабаршысы болды. Шоу Монреальдегі CFCF телестудиясында түсірілді. Бұл классикалық сериал Дуглас Куплендтің кітабы негізінде түсірілген 2006 жылғы "Канадалық сувенир" фильміндегі канадалық иконалардың жинағына енді. Кейіннен сериал 2007 жылдан 2010 жылға дейін Канададағы GameTV телеарнасында қайта көрсетілді. Ол кездегі әдетке айналған "жазбаларды жою" салдарынан, қазіргі таңда тек бірнеше эпизод сақталған. Пилоттық эпизод YouTube-та қолжетімді.

Ойын процесі

Екі жұп бәйгеге қатысады, әрқашан бір еркек және бір әйелден тұрады, ал бірі – бұрынғы жеңімпаз. Олар студия еденінде ирек жол түрінде салынған алып тақта ойынында өзара жарысады. Әр команда өз мүшесінен біреуін тақтада қозғалатын "Жылдамдықпен жүгіруші" (Dasher) етіп тағайындайды, ал екіншісі үй иесінің тұғырында сұрақтарға жауап беретін "Доңғалақтаушы" (Roller) болады. Екі "Жылдамдықпен жүгіруші" де тақтаның бір шетіндегі "Бастау" орнынан бастайды, бәсеке әрқашан еркек пен әйел арасында өтеді. Алып барушы "Доңғалақтаушыларға" бірнеше дұрыс жауапты таңдау сұрақтарын қояды, ал дұрыс жауап берген бірінші ойыншы үлкен алты жақты текше тастайды. Қате жауап берсе, қарсыласына жауап беруге және текшені тастау мүмкіндігі беріледі. Текшенің бес жағы 1-ден 5-ке дейінгі сандарды көрсететін нүктелермен белгіленген, ал алтыншы жағы доллар таңбасын көрсетеді. Егер сан түссе, команданың "Жылдамдықпен жүгірушісі" сол санға сай алға жылжиды. Доллар таңбасы команданың банкіне 10 доллар қосып, қосымша текше тастау мүмкіндігін береді; егер үш доллар таңбасы қатарынан түссе, командаға 50 доллар есептеледі. Жеңіске жету үшін "Жылдамдықпен жүгіруші" жолдың соңындағы "Жеңіс" орнына дәл санау арқылы жетуі керек. Егер "Доңғалақтаушы" "Жеңіске" жету үшін қажетті орындардан артық санды тастаса, "Жылдамдықпен жүгіруші" артық орындарды "Жеңістен" кері жылжу үшін пайдалануы керек. (Мысалы, егер "Жылдамдықпен жүгіруші" "Жеңіске" бір орын қалып қойса, 3 тастау оны екі орынға кері жылжытады.) "Жылдамдықпен жүгіруші" "Жеңіске" жеткенде, команда ойын барысында жинаған барлық ақша мен жүлделерін сақтап алады. Егер олар ештеңе жинамаған болса, "Доңғалақтаушы" бір рет текше тастап, доллар таңбасы үшін 100 доллар немесе тасталған санның 10 еселенген сомасын алады. Командалар екі рет жеңілгенше бағдарламада қалады. Әр жеті ойын жеңген командаға "Сәтті 7" (Lucky 7) джекпоты беріледі, ол 250 доллар ақшалай және түрлі тауарлардан тұрады.

Бос орындар

Тақтадағы жайлар ақшалай сыйлықтар немесе жүлделер беруге, немесе ойынның қозғалысын немесе өту барысын әртүрлі жолдармен өзгертуге мүмкіндік берді. Кейбір жайлар өзгермейтін болса, ал басқалары әр ойынмен бірге ауысып отырды. Dasher алға немесе артқа жылжыған кезде оларға түскен жайдың әсері бірден байқалатын.

Түстердің атауы

Жерге түсудің әр түрлі алаңдарға әсері олардың түсі арқылы былайша ажыратылды. Көк – алаңда көрсетілген сыйлық команданың банкіне қосылды. Егер команда бұрын сақтаған сыйлыққа түссе, оларға қосымша тарту берілді. Екі команда да бірдей сыйлықты сақтай алатын. Жасыл – 50 доллардан 250 долларға дейінгі көрсетілген сома ақшаға салынды. Бір жасыл алаң команданың барлық ақша сомасын екі есеге арттыратын. Қызыл – кері жылжу немесе ақша/сыйлық жоғалту сияқты жағымсыз әсер. Сары – алға жылжу сияқты басқа әсерлер. Кейбір эпизодтарда, қызыл және сары алаңдардың орнына немесе олармен қатар қызғылт түсті алаңдар да қолданылды. Бұл алаңдар ойынға ерекше әсер ететін, мысалы, Дашерлердің орын ауыстыруын талап ету сияқты жағдайлар тудыратын.

Ортақ кеңістіктер

Алға / Артқа Бүрмелеу – Рольдер қайтадан бұрылады және Дашер тиісінше алға немесе артқа жылжиды. Басқа Бүрмелеу – Рольдер қайтадан бұрылады және қарсыласы Дашер алға жылжиды. Тегін Бүрмелеу / Кезекті жіберу – Командаға немесе олардың қарсыластарына қосымша жүру мүмкіндігі. Орын Алмастыру – Дашерлер орын ауыстырады, ал бастапқыда "Орын Алмастыруға" түскен адам ол жердегі кеңістіктің әсерін сезінеді. Бастапқы Нүктеге Оралу – Дашер Бастапқы Нүктеге қайта оралады. Шабуыл – Дашерге дұрыс/жалған сұрақ қойылады, ал Рольдер текше лақтырады. Дұрыс жауап Дашерді алға жылжытады, ал қате жауап артқа жылжытады. Үзіліс – 2-маусымда қосылды; Рольдер текшені лақтырады, ал Дашерге тақтада алға жүгіру үшін 1-ден 5 секундқа дейінгі уақыт беріледі, уақыт біткенде тоқтайды. Уақыт біткенде Дашер тоқтаған кеңістіктің әсері күшіне енеді. Егер Дашер уақыт біткенше Жеңіс кеңістігіне жетсе, команда ойынды жеңеді. Текше Ойыны – Рольдер екі текше лақтырады. Егер екеуінде де доллар белгісі болса, команда 100 доллар және тағы бір жүру мүмкіндігін жеңіп алады. Әйтпесе, Дашер жалпы сомаға сәйкес алға жылжиды. Карта Ойыны – Рольдер үлкен колодадан бір карта тартады. Сандық карта тартылса, Дашер сол санға сәйкес алға жылжиды; туз бір кеңістікке есептеледі. Алайда, егер король, ханыша немесе валет тартылса, Рольдер текшені лақтырады және Дашер сол санға сәйкес артқа жылжиды. Туған Күн – Дашер екі концентрлі дөңгелекті айналдырады. Сыртқы дөңгелекте бес түрлі сомадағы ақша және сақтандыру полисі көрсетілген алты бөлім бар; ішкі дөңгелекте жылдың әр айына арналған 12 бөлім бар. Егер сыртқы дөңгелек ақша сомасына түсіп қалса, команда ақшаны сақтайды немесе ішкі дөңгелек Дашердің туған айына түсіп қалса, соманы екі есеге арттырады. Алайда, егер сыртқы дөңгелек сақтандыру полисінде тоқтаса, команда ақшасын жоғалтудан қорғайтын сақтандыру алады. Жұмыстан Босату / Жүлделерді Қайтару – Команда барлық ақшалай сомасын немесе тек сақталған жүлделерін береді. Сақтандыру полисін бір рет қолданып, жазадан құтылуға болады. Бұрынғы ойындарда жеңіп алынған ақша және жүлделерге әсер етпейді. Алтын Тостаған – Команда ойынның нәтижесіне қарамастан сақтап алатын жүлделер жинағы. Жұлдызға Шабуыл – Дашер жұлдыз тәрізді жүлделер мен ақшалай орындар бар ойын тақтасына ең көп дегенде үш Velcro жабысқан допты лақтырады. Команда Дашердің лақтырған доптарының бірімен тигізген алғашқы жүлде немесе ақшалай соманы жеңіп алады. Бір орын "Жеңіліске Жою" деп белгіленген, егер команданың жеңілісі болса, оны тізімнен жоюға болады. Жұқа Мұз – Дашерге дұрыс/жалған сұрақ қойылады. Дұрыс жауап командаға қарсыластың қоймасынан бір жүлде ұрлауға мүмкіндік береді, ал қате жауап қарсыластарға ұрлауға мүмкіндік береді. Егер Дашер дұрыс жауап берсе, бірақ қарсыластарда жүлде болмаса, ол әр кеңістік үшін 10 доллар төлеп, бес кеңістікке дейін алға жылжи алады. Мини-Ойын – Кеңістік Дашер ойнауы керек мини-ойынның атымен белгіленген. Ойынның нәтижесі позицияға және/немесе жүлделерге әсер етуі мүмкін. Ақыл немесе Күш – Дашер сұраққа жауап беруді немесе физикалық тәжірибе жасауды таңдайды, ал Рольдер текшені лақтырады. Сәттілік Дашерге алға жылжуға мүмкіндік береді, ал сәтсіздік артқа жылжуды талап етеді.

Roll Forward / Roll Back – Roller rolls again and Dasher moves forward or backward, respectively. Roll Over – Roller rolls again and opposing Dasher moves forward. Free Roll / Miss Turn – An extra roll for the team or their opponents, respectively. Change Places – The Dashers switch places, and the one who had originally landed on "Change Places" receives the effect of the space on which he/she lands. Back to Start – Dasher returns to Start. Dash – The Dasher is asked a true/false question, and the Roller rolls the die. A correct answer moves the Dasher forward, but a miss moves him/her back. Breakaway – Added in season 2; the Roller rolls the die, and the Dasher is given that many seconds (from 1 to 5) to run ahead on the board, stopping when time runs out. Whatever space the Dasher stops on when time runs out then goes into effect. If the Dasher makes it to the Win space before time expires, that team wins the game. Dice Game – The Roller rolls two dice. If both show dollar signs, the team wins $100 and another roll. Otherwise, the Dasher moves ahead according to the total. Card Game – The Roller draws one playing card from an oversized deck. If a number card is drawn, the Dasher moves ahead that many spaces; an ace counts for one space. However, if a face card (king, queen, jack) is drawn, the Roller rolls the die and the Dasher moves back that many spaces. Happy Birthday – The Dasher spins two concentric wheels. The outer wheel has six sections, showing five different cash amounts and an insurance policy; the inner wheel has 12 sections, one for each month of the year. If the outer wheel lands on a cash amount, the team banks the cash, or double the value if the inner wheel lands on the Dasher's birth month. However, if the outer wheel stops on the insurance policy, the team receives one to protect against losing their bank. Go Broke / Return Prizes – The team forfeits their entire cash total, or only their banked prizes, respectively. An insurance policy can be used once to negate either penalty. Cash and prizes won in previous games are not affected. Pot of Gold – A collection of prizes that the team keeps regardless of the outcome of the game. Shooting Star The Dasher throws a maximum of three Velcro covered balls at a game board with several star shaped prize and cash spaces. The team wins the first prize or cash amount hit by any of the Dasher's throws. One space is marked "Lose Loss," and will erase a team's first loss (if any) from their record if claimed. Thin Ice – The Dasher is asked a true/false question. A correct answer allows the team to steal one prize from the opponents' bank, while a miss allows the opponents to steal one instead. If the Dasher answers correctly but the opponents have no prizes, he/she may move ahead up to five spaces at a cost of $10 per space. Mini game – The space is marked with the name of a mini game which the Dasher must play. Position and/or prizes may be affected by the outcome. Brains or Brawn – The Dasher must choose to answer a question or attempt a physical stunt, and the Roller rolls the die. Success allows the Dasher to move forward, but failure requires him/her to move back.

Шағын Dash

Егер ойын эпизодтың соңында жаңа ойын бастауға жеткілікті уақыт қалдырмай аяқталса, көрермендердің бірі немесе бірнешесі сахнаға шақырылып, бірінен кейін бірі Mini Dash ойнауға қатыстырылатын. Әрбір қатысушы әртүрлі сыйлық үшін ойнады және ішінде үш сұрақтан тұратын бес конверттің біреуін таңдады; жеңіп алу үшін екі дұрыс жауап беру қажет болды. Кейбір эпизодтарда сұрақтардың орнына екі конвертте "бірден жеңіс" және "бірден жеңіліс" жасырылған.

Басқа нұсқалар

"Mad Dash" халықаралық деңгейде де өндірілді. Форматтың ең табысты шетелдік нұсқасы – 1998 жылдан 2000 жылға дейін поляк мемлекеттік телеарнасы TVP2 үшін жасалған "Duety do Mety" (сөзбе-сөз аударғанда, "Жұптасып финиш сызығына") болды.