Уинчестер 1897: Помповое ружье легенды

Кіріспе

Winchester Model 1897 (модель 97, M97, Riot Gun немесе Trench Gun) – Winchester Repeating Arms Company компаниясы өндірген, сыртқы балғасы және түтік тәттілігі бар сорғылы мылтық. Модель 1897 – Джон Браунинг жасаған Winchester Model 1893 үлгісінің дамуы болды. 1897 жылдан 1957 жылға дейін осы мылтықтың миллионнан астам данасы өндірілді. Модель 1897 түрлі ұзындықтағы және сападағы стволдармен, 12 және 16 калибрлі патрондарға арналған, сондай-ақ берік немесе бөлшектеп жинауға болатын конструкцияда ұсынылды. 16 калибрлі мылтықтың стандартты ствол ұзындығы , ал 12 калибрлі мылтықтарға стволдар орнатылған. Арнайы ұзындықтағы стволдар ең қысқасы немесе ең ұзыны ретінде тапсырыс беруге болады. Модель 1897 алғаш өндірілгеннен бері американдық әскери қызметкерлер, құқық қорғау органдары және аңшылар тарапынан кеңінен қолданылып келеді.

Тарих

Винчестер Модель 1897 американдық қару-жарақ ойлап табушысы Джон Мозес Браунинг жасаған. Модель 1897 алғаш рет 1897 жылдың қараша айындағы «Винчестер» каталогында 12 калибрлі берік рамалы мылтық ретінде сатылымға шығарылды. 12 калибрлі бөлшектене құрастырылатын модель 1898 жылдың қазанында, ал 16 калибрлі бөлшектене құрастырылатын модель 1900 жылдың ақпанында қосылды. Бастапқыда «Винчестер» 1893 мылтығының жақсартылған, мықтырақ нұсқасы ретінде жасалған, ал ол өзі ерте «Спенсер» 1882 жылғы инерциялық сапқыр мылтығын жақсарту болғандықтан, 1897 жылы жасалған мылтық өзінің алдыңғы моделіне ұқсас болды, бірақ қабылдағышы қалыңдатылып, сол кезде кең таралмаған түтінсіз ұнтақ оқтарын пайдалануға мүмкіндік берді. 1897 жылы «бөлшектендіру» дизайны енгізілді, онда оқпан мен доңғалақ ұясын тазалау немесе тасымалдау үшін қабылдағыштан оңай ажыратуға болатын. Оқпанды оңай алып тастау мүмкіндігі бүгінгі таңда жасалатын инерциялық сапқыр мылтықтарда, мысалы «Ремингтон» 870 және «Моссберг» 500 серияларында стандартқа айналды. Уақыт өте келе «модель 97» американдық нарықтағы ең танымал мылтыққа айналып, басқа түрлері мен маркаларының, тіпті ең қымбат импорттық тауарлардың да өнімділік стандартына айналды. «Винчестер» Модель 1897 1897 жылдан 1957 жылға дейін өндірісте болды. Осы кезеңде «заманауи» балғасыз дизайн кеңінен таралды, мысалы «Винчестер» Модель 1912, «Итака» Модель 1937 және «Ремингтон» 870. 1897 жылғы модель «Винчестер» Модель 1912 мылтығымен алмастырылды. Дегенмен, бұл мылтықты бүгінгі күнге дейін қолданыста табуға болады.

1893 жылғыдан жақсартылған

Жаңа 1897 модельін жобалау кезінде бұрынғы 1893 модельіндегі кемшіліктер ескеріліп, түзетілді. Бұл жақсартулар:

Рама нығайтылып, ұзартылды, бұл жаңа түтінсіз ұнтақпен 12 калибрлі 2 3/4 дюймдік, сондай-ақ ескі және қысқа қара ұнтақпен 2 5/8 дюймдік оқтарды қабылдауға мүмкіндік берді. Раманың үстіңгі бөлігі жабылып, атылған гильзаның тек қана бүйірден шығуы қамтамасыз етілді. Бұл қарудың рамасын нығайтты және 2 3/4 дюймдік оқты қарудың үнемі тоқтап қалу қаупісіз пайдалануға мүмкіндік берді. Ауыспалы механизмді ашу үшін, алдымен ауыспалы тұтқаны сәл алға жылжыту арқылы құлыпты босату қажет болды. Оқ атар кезде, мылтықтың кері соққысы ауыспалы тұтқаға сәл алға жылғалыс берді, құлыпты босатты және механизмнің бірден ашылуын қамтамасыз етті. Кері соққы болмаған жағдайда, ауыспалы тұтқаны қолмен алға жылжыту қажет болды. Оқтың қапшықтан шығып кетуін болдырмау үшін, оқ салу кезінде мылтықты бүйірге бұрғанда, оқ бағыттағышы раманың оң жағына орнатылды. Сақталған өнімнің ұзындығы арттырылып, төмендеуі азайтылды. Осы жақсартулардың ішінде 1897 модельін қауіпсіз қаруға айналдырған – ауыспалы механизмнің құлыптағышы. Бұл жақсартылған құлыптағыш мылтықты нақты атылғанға дейін құлыптап тұрды, бұл оқтың қате атылу жағдайында тоқтап қалуын болдырмады. Құлыптағыш "ату тетігінің инесі шырғының корпусына жеткілікті қашықтықта алға жылжығанша, инеге шырғыға жетуіне кедері келтіреді, бұл оқтың жарылуын қамтамасыз етеді". Бұл "атыс аяқталғанға дейін қарудың механизмін қолмен кері жылжытуға және осылайша қаруды қауіпсіз етуге" мүмкіндік береді.

Сипаттама

Винчестер Модель 1897 және Винчестер Модель 1893 екеуін де Джон Браунинг жасаған. Модель 1897 – сыртқы балғалы, құлпы жоқ мылтық. Бұл дегеніміз, пайдаланушы мылтықты қайта зарядтай отырып, құлпын басып тұра алады, ал механизмдері орнына келгеннен кейін мылтық атып шығады. Бұл қару слайд-акциялы сорғылы мылтық ретінде жіктеледі. Бұл – алғашқы, шынымен сәтті өндірілген сорғылы мылтық. Модель 1897 өндіріс кезеңінде әртүрлі сападағы және ұзындықтағы миллионнан астам данасы шығарылды. 16 калибрлі мылтықтардағы стандартты ұзындығы , ал 12 калибрлі мылтықтардағы ұзындығы болған. Арнайы ұзындықтағы ұңғылар ең қысқасы ретінде, ал ең ұзыны ретінде тапсырыс беруге болады. Әртүрлі сапалар мен ұңғы ұзындықтарымен қатар, Модель 1897 екі түрлі патронда келді. Бірі – 12 калибрлі, екіншісі – 16 калибрлі. Оқ-дәрілер 2 5/8 дюйм немесе 2 3/4 дюймдік болуы керек. Одан үлкен оқ-дәрілер ұсынылмайды. Модель 1897-нің орташа сыйымдылығы – 5 немесе 6 оқ-дәрі. Модель 1897 механизмін жұмыс істеткен кезде, алдыңғы тұтқаны (алдыңғы ұстағышты) артқа тартып, осымен оқ тартқаннан кейін пайда болған гильзаны шығарып, сыртқы балғаны кері итеріп, оны дайындау керек. Алдыңғы тұтқа алға жылжығанда, оқ тартқыш жаңа оқ-дәріні мылтықтың патрон ұясына итеріп, бекітеді. Қытайлық Norinco компаниясы осы қаруды қайта жасауға тырысты. Norinco 97 – Winchester 1897-нің дерлік толық көшірмесі, ол Trench және Riot сапаларында шығарылады, бірақ түпнұсқасының сапасы мен жинағына жете алмайды.

Бастапқы бағалар

Модель 1897 алғаш рет ұсынылғанда, бағасы қандай сападағы мылтық сатып алынғанына және сол нақты мылтыққа қандай мүмкіндіктер қосылғанына байланысты болды. Жабынсыз, қарапайым мылтықты сатып алуға 25 доллар, ал оюлы қабылдағышы және жоғары сапалы ағашы бар мылтыққа 100 доллар төленді. Модель 1897-нің ең қымбат сапалары – стандартты, тұзақ, көгершін және турнирлік сапалар болды. Олар әдетте оюлы қабылдағышпен және жоғары сапалы, қарама-қарсы ағашпен жабдықталған. Арзан әрі қарапайым сапалар – Brush, Brush Takedown, Riot және Trench. Бұл сапаларға қымбат ағаш немесе ерекше дизайн берілмеген. Өйткені бұл мылтықтар қиын жағдайларда қолдануға арналған. Олардың зақымдану ықтималдығы жоғары болғандықтан, сыртқы түрі үшін қосымша ақша жұмсаудың қажеті болмады. Бұл сапалардағы мылтықтардың атқаратын қызметтері оларды жеңіл болуын талап еткендіктен, оларды жасау кезінде ауыр және қымбат ағаш қолдану тиімді емес еді. Көбінесе, бұл сапалардағы мылтықтар көптеп сатып алынды. Стандартты ағаш пен жабын қолдану арқасында бағасы төмен деңгейде ұсталып тұрды. Олар неміс каталогтарында да сәнді екі түтікшелі мылтықтармен салыстырылатын бағамен сатылды.

Әскери мақсатта

Модель 1897 1899 жылғы филиппин-американ соғысы кезінде американдық сарбаздарға берілді. Бұл АҚШ әскерінің алғаш рет қолданған 200 қару-жарағы болды. Олар американдықтарға қарсы пышақ және қылышпен шабуыл жасаған моро тайпасына қарсы күресте қолданылды. (Қараңыз: juramentado) Мексикадағы жазалау экспедициясы кезінде кейбір АҚШ сарбаздары да M97 мылтықтарымен жабдықталды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын танымал болған 1897 модельінің сатылымы соғыстан кейін артты. Себебі олардың көп бөлігі әскери қажеттіліктерге сай жасалды. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа кірген кезде, әскерлерге қосымша қару-жарақтар қажет болды. АҚШ-қа окоп соғысының қаншалықты қатыгез екені және окопта соғысқан кезде жақын арадағы қарудың қаншалықты қажет екені түсінікті болды, олар соғысты алғашқы үш жыл бақылағаннан кейін. Модель 1897 Trench осы идеяның дамуы болды. Бұрынғы Winchester Model 1897 ұңғымасына әскерилердің қолдарын ыстық ұңғымадан алып қалу үшін перфорацияланған болаттан жасалған жылу қалқаны және M1917 штығын бекітуге арналған адаптер қосылды. Бұл модель жақын арадағы шайқасқа өте қолайлы болды және 20 дюймдік цилиндрлі ұңғыма барреліне байланысты окоп соғысында тиімді болды. Соғыс кезінде қақ ату оқ-дәрілері траншеялық дәрежеде шығарылды. Бұл оқ-дәрілердің әр бірінде тоғыз .00 (.33 калибрлі) оқ-дәрілер бар. Бұл әрбір жеке сарбазға атылған әрбір оқпен айтарлықтай ату күшін берді. Бұл қысқа оқ пен үлкен ату қуаты осы модельді окоп соғысына қолайлы етіп жасады. Бұл қарулар әскерде тұзаққа түсіру шеберлігі бар американдық сарбаздарға берілді және олар дұшманның қол гранаталарын ауада атуға қолайлы жерлерге орналастырылды. Қазіргі заманғы көптеген сорғылы мылтықтардан айырмашылығы, Winchester Model 1897 (оның нұсқалары Model 97 немесе M97 деп жіктелетін) оқ ату механизмі жабылып, басқанда оқ атып шығаратын (яғни, оқ атуды тоқтату құрылғысы жоқ). Оның бес оқ сыйымдылығымен бірге, бұл оны жақын арадағы шайқасқа тиімді етті, сондықтан әскерлер оны "окоп сыпырушы" деп атады. Бұл әскерлерге бүкіл оқ жиынтығын үлкен жылдамдықпен атуға мүмкіндік берді, бұл "бірнеше рет ату" деп аталды. Модель 1897 өте тиімді және қорқынышты болғандықтан, неміс үкіметі оны күресте заңсыз деп жариялауға талап қойды (бірақ сәтті болмады). Модель 1897 екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясы және теңізшілер корпусы үшін қайтадан қолданылды, онда ол 1912 модельінің ұқсас әскерилендірілген нұсқасымен бірге қолданылды. Кейбіреулері Корея және Вьетнам соғыстарында да қолданылды. Мылтықтың басқа әскери мақсаттарына "қорғау/ішкі күзет операцияларын орындау, артқы аймақтың қауіпсіздік операцияларын, соғыс тұтқындарын күзету, шабуылдар, тұтқындар, қалалық жерлердегі әскери операциялар және таңдамал арнайы операциялар" кірді. Олар наразылық білдіргеніне қарамастан, немістер Людендорфты тыңдамай, өздері үшін M1897 модификациясын пайдалануды және бейресми қабылдауды шешті және оны "окоп маузері" деп атады, негізінен штурмовиктерге берді.

The Model 1897 was issued to American soldiers during the Philippine–American War of 1899. This first major use of issued shotguns by the United States military involved 200 weapons procured and sent to the Philippines in 1900. They were employed in countering Moro tribesmen who engaged the Americans in close quarter combat using knives and swords. (See: juramentado)

During the punitive expedition in Mexico, some US soldiers were also equipped with M97s. Already popular before World War I, sales of the Model 1897 picked up after the war broke. This was because many were produced to meet the demands of the military. When the United States entered World War I, there was a need for more service weapons to be issued to the troops. It became clear to the United States just how brutal trench warfare was, and how great the need was for a large amount of close range firepower while fighting in a trench, after they had observed the war for the first three years. The Model 1897 Trench grade was an evolution of this idea. The pre existing Winchester Model 1897 was modified by adding a perforated steel heat shield over the barrel which kept the soldier's hands off a hot barrel, and an adapter with bayonet lug for affixing an M1917 bayonet. This model was ideal for close combat and was efficient in trench warfare due to its 20 inch cylinder bore barrel. Buckshot ammunition was issued with the trench grade during the war. Each round of this ammunition contained nine 00 (.33 caliber) buckshot pellets. This gave considerable firepower to the individual soldier by each round that was fired. This shorter barrel and large amount of firepower is what made this grade ideal for trench warfare. It has been said that American soldiers who were skilled at trap shooting were armed with these guns and stationed where they could fire at enemy hand grenades in midair. Unlike most modern pump action shotguns, the Winchester Model 1897 (versions of which were type classified as the Model 97 or M97 for short) fired each time the action closed with the trigger depressed (that is, it lacks a trigger disconnector). Coupled with its five shot capacity, this made it effective for close combat, such that troops referred to it as a "trench sweeper". This characteristic allowed troops to fire the whole magazine with great speed, known as "slam firing". The Model 1897 was so effective, and feared, that the German government protested (in vain) to have it outlawed in combat. The Model 1897 was used again in World War II by the United States Army and Marine Corps, where it was used alongside the similarly militarized version of the hammerless Model 1912. Some were still in service during the Korean War and the Vietnam War. Other military uses of the shotgun included "the execution of security/interior guard operations, rear area security operations, guarding prisoners of war, raids, ambushes, military operations in urban terrain, and selected special operations". Despite protesting them, Germans did not listen to Ludendorff and decided to use and unofficially adopt the M1897 for their own use with modifications and named it "trench mauser" and mainly place them with stormtroopers.

Бірінші дүниежүзілік соғыс наразылықтары

Модель 1897 бірінші дүниежүзілік соғыста американдық әскерлер арасында танымал болды, ал немістер оның соғыста қолданылуына қарсылық білдіре бастады. "1918 жылдың 19 қыркүйегінде Германия үкіметі американдықтардың дробовиктерді қолдануына қарсы дипломатиялық наразылық білдірді, соғыс заңы бойынша дробовиктерге тыйым салынған" делінген. Неміс наразылығының бір бөлігінде 1907 жылғы Гаага конвенциясында анықталғандай, "қажетсіз азаптар тудыруға арналған қаруларды, снарядтарды немесе материалдарды қолдануға тыйым салынған" делінген. Бұл – дробовиктерді жауынгерлік жағдайда қолданудың заңдылығына қатысты көтерілген жалғыз мәселе. Алайда, АҚШ дробовиктерді қолдануды Германиядан өзгеше түсіндірді. Әскери сот генералы, Мемлекеттік хатшы Роберт Лансинг неміс наразылығын дереу қабылдамады. Бірінші дүниежүзілік соғыста Франция мен Ұлыбританияда окоп соғысы үшін екі стволды дробовиктер болды; алайда, олар жоғары қуатты патрондарды ала алмады және жақын арадағы шайқас үшін қайта зарядтау жылдамдығы тым баяу болды, сондықтан оларды қолданбады. Олардың наразылығын қабылдамау неміс әскерлерін қатты ренжітті, өйткені олар соғыс кезінде оларға әділетсіз қаралып отыр деп сенді. Наразылық қабылданбағаннан кейін көп ұзамай Германия тұтқынға алынған американдық сарбаздардың барлығына, егер олар дробовикпен қаруланған болса, жаза тартатынын мәлімдеді. Бұл АҚШ-тың тұтқынға алынған американдық сарбаздарға қарсы әділетсіз шаралар қолданған жағдайда, жалын тастағыштар мен тісті штыктары бар тұтқынға алынған неміс әскерлеріне АҚШ тарапынан жаза шаралары қолданылатынын мәлімдеуіне әкелді. Алайда Том Лаемлейн "Окоптық қарудың қиындықтары" атты мақаласында: "[Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде] окоптық қарудың [суреттері онлайн немесе басқа жерде] жоқ. Ешқайсысы да жоқ" деп жазды. Ол, қарсы шараларға қарамастан, Американдық экспедициялық корпусы (AEK) жауынгерлік қарудың суреттерін цензуралауды және ақыр соңында баспасөзге ақпараттың таралуын болдырмау үшін жоюды бұйырды, себебі Германия АҚШ әскерлерін "дисциплинасыз және варварлық" және "дұрыс мылтықтарды қолдануға қабілетсіз" деп көрсетуге мүмкіндік алады деп сенді. Тағы бір себеп – генерал Джон Дж. Першинг пен оның штабы француз және британдық командирлер американдық күштерді окоптық қаруды жауынгерлік қолдану арқылы қоғамдық қатынастарға қатысты бақылауға алмастыруы мүмкін деген алаңдаушылық болды, себебі Америка Антанта державаларының кіші серігі саналды. Лаемлейн "[Окоптық қарулар Францияда қалады және олардың өлімге әкелетін, тиімді жұмысын жалғастырады, бірақ оны суретке түсіруге рұқсат етілмейді" деген қорытындыға келді.

The Model 1897 was popular with American troops in World War I, and the Germans soon began to protest its use in combat. "On 19 September 1918, the German government issued a diplomatic protest against the American use of shotguns, alleging that the shotgun was prohibited by the law of war." A part of the German protest read that "[i]t is especially forbidden to employ arms, projections, or materials calculated to cause unnecessary suffering" as defined in the 1907 Hague Convention on Land Warfare. This is the only known occasion in which the legality of actual combat use of the shotgun has been raised. However, the United States interpreted its use of the shotgun differently than Germany. The Judge Advocate General of the Army, Secretary of State Robert Lansing, promptly rejected the German protest. France and Britain had double barreled shotguns available for use as trench warfare weapons during World War I; however, unable to obtain high powered ammunition and judging reload speed too slow for close combat, these countries did not field them. The rejection of their protest greatly upset the German forces, because they believed they were treated unjustly in the war. Shortly after the protest was rejected, Germany issued threats that they would punish all captured American soldiers that were found to be armed with a shotgun. This led to the United States issuing a retaliation threat, stating that any measures unjustly taken against captured American soldiers would lead to reprisals by the United States on captured German troops who wielded flamethrowers and serrated bayonets. However, Tom Laemlein, in his article entitled The Trouble with Trench Guns noted that "there are no photos [online or not] of trench guns in combat [during World War I]. None." He believed that in spite of retaliation threats, the American Expeditionary Forces (AEF) ordered that photos of trench guns in combat be censored, and ultimately eliminated to prevent leaking among the press that would give Germany a reason to portray U. S. troops as "undisciplined and barbaric" and "incapable of using proper rifles." Another reason is that there were also seemingly concerns by General John J. Pershing and his staff that French and British commanders might exert control of American forces over public relations with the combat use of trench guns, as America was considered a junior partner among the Entente Powers. Laemlein concluded that "[t]he trench guns would remain in France and continue to do their deadly, effective work, but there would simply be no photographs allowed to document it."

Басқа қолданыстар

Соғыстан кейін Winchester компаниясы 1897 модельдің қысқа ұңғылы нұсқасын көтеріліс қаруы ретінде сатты. Америкалық экспресс компаниясының хабаршылары және АҚШ-тың әртүрлі полиция бөлімдері осы қарумен қаруланды. Көтеріліс нұсқасы мен траншеялық нұсқаның арасындағы айырмашылық – көтеріліс нұсқасында жылу қалқаны мен штык бекіткіші болмаған, ал траншеялық қарулардың барлығы белдік ілмектерімен жабдықталған, көтеріліс қаруларының көпшілігі болмаған.