Кіріспе

Тайыз және табулы терезе менеджері

Unix жүйелерінде, Ion – X терезе жүйесі үшін тайыз және табулы терезе менеджері. Ол терезелерді тек пернетақта арқылы, тышқанды қажет етпей басқару мүмкіндігін қамтамасыз ететіндей етіп жасалған. Бұл PWM-нің жалғасы болып табылады және оның авторы да сол – Туомо Вальконен. 2-ші нұсқадан бастап, Ion Lua тілінде бағдарламалауға болады. Ресми веб-сайты 2010 жылдың басында қолжетімсіз болды. Notion (Ion емес) деп аталатын түйін жалғастырылуда.

Баламалар

Notion (Not ion) түйінділігі Linux дистрибутивтері gentoo, Debian, Arch, SUSE және Fedora, сондай-ақ NetBSD және Solaris (Solaris 10, OpenSolaris және OpenIndiana) үшін қолжетімді пакеттермен белсенді түрде қолдауға алынып келеді. Ion-ға ұқсас терезе басқарушылары awesome, dwm, i3, larswm және xmonad.

Дау

Туомо Вальконен, Ion авторы, өзінің бағдарламалық жасақтамасының лицензиясы және таратылуына қатысты бірнеше даудың ортасында болды, әсіресе ірі Linux және BSD дистрибутивтерінің Ion3 (қазіргі тұрақсыз даму тармағы) ескірген даму нұсқаларын «тоңдырылған» бағдарламалық репозиторийлердің бөлігі ретінде ұсынуға бейімділігі. Көбінесе мұндай нұсқаларда Xinerama немесе Xft қолдауы сияқты түзетулер болады, оларды Вальконен кәсіби және жеке себептермен мақұлдамайды және негізгі кодтан алып тастады. Бірақ мұндай тарату түзетілген нұсқаның Вальконен өзі қолдайтын ресми Ion3 жинағы екенін білдіреді, ол мұны қабылдамайды. Вальконен жақында еркін бағдарламалық қамтамасыз ету және ашық кодты қозғалыстың («FOSS үйіршігі», деп атайды) өткір сынышысына айналды, себебі Arch Linux, Debian, pkgsrc (NetBSD, DragonflyBSD) және FreeBSD сияқты бірнеше ірі дистрибутивтер тарапынан өзіне жасалған қанағатсыздық. 2007 жылдың 28 сәуірінде Вальконен Arch Linux-тың күтушілерін құқықтық шараларға бару мүмкіндігі туралы ескертті, себебі (ресми емес) Arch User Repository-де ол мақұлдамаған түзетулермен Ion3-ті орнату скрипттері болды. Кейін ол NetBSD жобасының pkgsrc және FreeBSD жобасының порттар күтушілерімен де осылай әрекет етті. 2007 жылдың 12 желтоқсанынан бастап Ion даму тармағы, Вальконеннің басқа бағдарламаларымен бірге, автор ескірген даму шығарылымдары әлі де қолжетімді екені туралы шағымданғаннан кейін FreeBSD порттар ағашынан алынып тасталды. Ion-ның кез келген нұсқасын тиісті кітапханалар мен тәуелділіктері бар кез келген Unix жүйесінде бастапқы кодтан орнатуға болады. Вальконен бірнеше электрондық пошта тізімінде еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастығына ашық қарсы болмаса да, одан мүлдем көңілі қалғанын айтты. Ол болашақта Windows платформасы үшін жабық кодты бағдарламалық жасақтаманы дамытуға көшуді жоспарлап отыр. 2018 жылы автор «еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысы» үшін бағдарламалаудан гөрі «көбірек пайдалы хоббилер тапқанын» мәлімдеді, бұл «орталықтандырылған бағдарламалық тарату механизмімен» жабдықталған «кемшіліктері бар көшірмелерге» тең екенін айтты. 2018 жылға дейін Вальконеннің соңғы жарияланған бағдарламасы Borgend ашық код болып қала береді және Macintosh OS X сияқты Unix-ке ұқсас жүйелермен, оның қазіргі таңдаған операциялық жүйесімен үйлесімді.