Жағаға шайылған ағаш – қызықты фактілер! Дрейфтік ағаш, теңіз жануарларына пана, экологиялық тізбекке қоректік заттардың көзі. Табиғат пен өмір үшін маңызы зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жағаға шайылып келген ағаш
Wood that has washed ashore
NOTOC
NOTOC
Жағаға шайылып келген ағаш – желдің, толқындардың немесе су ағысының әсерінен теңіздің, көлдің немесе өзеннің жағалауына немесе жағасына шайылып келген ағаш. Кейбір жағалау аймақтарында жағаға шайылып келген ағаш мазасыздық тудыруы мүмкін. Дегенмен, ол мұхит суында құстарға, балықтарға және басқа да су жануарларына пана және тамақ береді. Гриблдер, кеме құрттары және бактериялар ағашты ыдыратып, оны азық тізбегіне қайта енгізілетін қоректік заттарға айналдырады. Кейде жарым-жартылай шіріген ағаш жағаға шығып, құстарға, өсімдіктерге және басқа да түрлерге пана болады. Жағаға шайылып келген ағаш құмды төбелердің негізін қалауға мүмкіндік береді. Көптеген жағаға шайылып келген ағаштар – су тасқыны, қатты жел немесе басқа да табиғи оқиғалардың салдарынан, немесе орман шаруашылығының нәтижесінде мұхитқа шашылып кеткен ағаштардың қалдықтары. Сондай-ақ, жағаға шайылып келген ағаштардың бір түрі – дрейф ағашы деп аталады. Дрейф ағашына адам жасаған ағаш заттары жатады: дауыл кезінде теңізге шашыраған ғимараттар мен олардың ішіндегі заттар, жағалаудан суға тасталған ағаш бұйымдар, кемеден түскен жүкті бекітуге арналған ағаш немесе жоғалған жүк (жетам), кеме апатына ұшыраған ағаш кемелер мен қайықтардың қалдықтары (флотсам). Эрозия мен толқындардың әсерінен жағаға шайылып келген ағаштың қандай жерден келгенін анықтау қиын немесе мүмкін болмайды. Жағаға шайылып келген ағаштан декоративтік жиһаз немесе басқа да өнер туындыларын жасауға болады, сонымен қатар ол аквариумдардағы көріністерде танымал элемент болып табылады.
Driftwood is wood that has been washed onto a shore or beach of a sea, lake, or river by the action of winds, tides or waves. In some waterfront areas, driftwood is a major nuisance. However, the driftwood provides shelter and food for birds, fish and other aquatic species as it floats in the ocean. Gribbles, shipworms and bacteria decompose the wood and gradually turn it into nutrients that are reintroduced to the food web. Sometimes, the partially decomposed wood washes ashore, where it also shelters birds, plants, and other species. Driftwood can become the foundation for sand dunes. Most driftwood is the remains of trees, in whole or part, that have been washed into the ocean, due to flooding, high winds, or other natural occurrences, or as the result of logging. There is also a subset of driftwood known as drift lumber. Drift lumber includes the remains of man made wooden objects, such as buildings and their contents washed into the sea during storms, wooden objects discarded into the water from shore, dropped dunnage or lost cargo from ships (jetsam), and the remains of shipwrecked wooden ships and boats (flotsam). Erosion and wave action may make it difficult or impossible to determine the origin of a particular piece of driftwood. Driftwood can be used as part of decorative furniture or other art forms, and is a popular element in the scenery of fish tanks.
Тарих
Скандинавия мифологиясына сәйкес, алғашқы адамдар Аск пен Эмбла, Один және оның бауырлары Вили мен Ве құдайдың екі құлағаштан – шетен мен қарағайдан жасалған. Викингтер жағаға шығар алдында теңізге ағаш лақтыратын. Ағаш қай жерде қалса, сол жерде мед залын салуға болады деп санаған. Осы ағаштан жаңа залдың биік тұрақтарының бағаналары жасалатын. Арктикалық өзендермен келген ағаш, ағаш шебінің солтүстігінде тұратын инуиттер мен басқа арктикалық халықтар үшін негізгі, кейде жалғыз ағаш көзі болды, еуропалық саудагерлермен тұрақты байланыс орнағанша. Инуиттердің каяк сияқты дәстүрлі қайықтары терімен қапталған ағаш қаңқадан жасалған. Инуиттер құлағаш ағашты жеті түрге бөліп, әрқайсысының өзіндік материалдық және көрінетін қасиеттері бар екенін анықтаған. Ағаштан садақ жасау үшін, ол түзу талдардан және жақсы сақталған болуы керек еді, олар сіңірлі жіптермен нығайтылатын. Инуиттер тіпті құлағаш ағаштан жебелер де жасаған, олар көбінесе қысқа болып, сүйек немесе мүйіз ұштарымен жабдықталған. Осы материалды өңдеуден алынған құрғақ сыпыртқылар жиналып, сақталып, инуиттер жыл бойы от жағу үшін пайдаланған. Бүгінде осы аймақтарда жағылатын ағаш көбінесе бұрынғы ағаш құрылымдардың қалдықтарынан тұрады. Кейбіреулер әлі де құлағаш ағашты от жағу үшін пайдаланады. Шайырлы ағаштар, мысалы, қарағай, ұзақ жану уақыты үшін артықшылыққа ие. Орегон штатындағы Кратер көліндегі "Көлдің қариясы" – бір ғасырдан астам уақыттан бері көлде тік тұрған толық көлемді ағаш. Көлдің суының салқынының арқасында ағаш жақсы сақталған. Индиана құмдарын сақтау үшін күрескен легендарлық "Құмдардың Дианасы" Алис Грей, өзінің колледжін "Құлағаш" деп атап, барлық жиһазын құлағаш ағаштан жасаған.
According to Norse mythology, the first humans, Ask and Embla, were formed out of two pieces of driftwood, an ash and an elm, by the god Odin and his brothers, Vili and Vé. The Vikings would cast wood into the sea before making landfall. The location of the wood would be an indication as to where to build their mead halls. The wood used would found the high seat pillars of the new hall. Driftwood carried by Arctic rivers was the main, or sometimes only, source of wood for some Inuit and other Arctic populations living north of the tree line until they came into regular contact with European traders. Traditional Inuit boats such as the kayak were fashioned from driftwood frames covered in skins. The Inuit classified driftwood into seven different types, each possessing its own unique material and visual properties. Driftwood could be used to make bows if it was straight grained and in reasonably good condition; these were reinforced with sinew cables. The Inuit even made arrows from driftwood; these were often short and fitted with bone or antler foreshafts. Dry scrapings produced by working this material were collected, stored and used for the starting of fires year round by Inuit. Wood that is burned today in these regions mainly consists of the remains of condemned wooden structures. Driftwood is still used as kindling by some. Woods with resinous qualities, such as cedar, are preferred for their lengthier burning times. The "Old Man of the Lake" in Crater Lake, Oregon is a full size tree that has been bobbing vertically in the lake for more than a century. Due to the cold water of the lake, the tree has been well preserved. Alice Gray, the legendary "Diana of the Dunes", who fought to preserve the Indiana Dunes which contain quantities of driftwood named her college "Driftwood", and made all her furniture from driftwood.
Отын
EPA ағаш өрнектерін "Сіздің [ағаш отты жағу құрылғыңызда] ешқашан жағуға болмайтын заттар" тізіміне қосады, себебі олар жанып кеткен кезде "улы химиялық заттарды бөліп шығарады". Британдық Колумбия үкіметі де ағаш өрнектерін жағуға кеңес бермейді, себебі түтіндегі хлор иондарының басқа материалдармен реакциясынан диоксиндер пайда болуы мүмкін.
The EPA includes driftwood in its list of "Items You Should Never Burn in Your [Wood Burning] Appliance," because it will "release toxic chemicals when burned". The government of British Columbia also advises against burning driftwood, as dioxins may be released from the reaction of chloride ions with other materials in the smoke.
Мүсіндер
Алып жүретін ағаштан жасалған мүсіндер – жағажайларда немесе өзендердің жағалауларында табылған ағаштан жасалған мүсіндер. Швецияның Куллаберг аймағында Ларс Вилкс 1980 жылы «Нимис» атты ағаштан жасалған туындысын жасады. Осы мүсін және тағы екі туынды Ладонияның тәуелсіз мемлекет деп жариялануына әкеп соқты. 1960 жылдардың соңында мүсіндер Калифорния штатының Эмеривилл қаласында Сан-Франциско шығанағының лайлы және батпақты аймағында жасалды. Тұрақты энергия саласындағы Эшден сыйлығы (кейде «Жасыл Оскар» деп аталады) ағаштан ойылып жасалған. Суретші Дебора Баттерфилд аттардың мүсіндерімен танымал, олар бастапқыда ағаштан жасалып, кейін қоладан құйылған. Қаңтар айында Жаңа Зеландияның Хокитика қаласында жыл сайынғы «Ағаш қалдықтары мен құм» фестивалі өтеді.
Driftwood sculptures are sculptures that are made of driftwood found on beaches or along riverbanks. At Kullaberg, Sweden, Lars Vilks created Nimis a driftwood artwork in the year 1980. This sculpture and two others led to the declaration of Ladonia as an independent nation. Sculptures were created on the Emeryville, California mudflat and marsh area of San Francisco Bay in the late 1960s. The Ashden Awards for Sustainable Energy (sometimes called the "Green Oscars") are sculpted out of driftwood. Artist Deborah Butterfield is known for her sculptures of horses, initially rendered from driftwood before being cast in bronze. In January the annual Driftwood and Sand festival is held in Hokitika, New Zealand.
Қуатты орындар
Жағалауда уақытша паналау үшін ағаш сынықтары жиі қолданылады.
Driftwood is commonly used to make a temporary shelter on beaches.
Тіршілік ету ортасы ретінде
Ірі диаметрлі Sequoia sempervirens ағаштарының діңдері толқындардың әсеріне ұзақ уақытқа тап болғандықтан, пішіндері дөңгеленген. Содан кейін дауыл толқыны оларды тар шатқалдың аузына айдап салды. Секуояның жоғары танин құрамы шіруға төзімді, сондықтан бұл діңдер ондаған жылдар бойы беріктігін сақтайды. Шорттейл шатқалындағы дауыл ағындары діңдерді теңізге қайтаруға жеткіліксіз. Калифорния жағалауындағы кішкентай сағалардың аузындағы бұл ерекше ортаға жергілікті ормандарды кесуден кейін су тасқыны кезінде ірі қызылша діңдерінің азаюы қауіп тудыруда.
Large diameter Sequoia sempervirens logs spent enough time exposed to wave action to round their contours before being driven into the mouth of a narrow ravine by storm surf. Sequoia's high tannin content is resistant to decay, so these logs retain structural strength for decades. Storm flows within Shorttail Gulch are insufficient to move the logs back to sea. This unique habitat at the mouths of small estuaries of the California coast is threatened by the diminished quantity of large redwood logs available in flood waters since the logging of native forests.
Құлдырау
Өнеркәсіптік орман шаруашылығының пайда болуымен бірге, әлемдегі ағынды ағаштардың саны азайды. Ертегі деректерде бұрын ағынды ағаштар көп болғаны айтылады. Тынық мұхитының жағалауының ерте суреттерінде қазіргіге қарағанда жағажайларда көбірек ағынды ағаштар көрінеді. Сонымен қатар, Джордж А. Дорси 1800 жылдардың соңында Диксон бұғазында саяхаттап жүргенде, көптеген жағажайлардың "көбінесе алтымыш метрден астам биіктікке дейін үйіліп жатқанын" жазған. Полярлық мұздың еруі Атлантика мұхитындағы Сібір ағынды ағаштарының азаюына да себеп болуы мүмкін, себебі теңіз мұзы ағынды ағаштардың суға толып, ауыр болмай, ұзақ қашықтыққа жүруіне жағдай жасады.
With the advent of industrial logging practices, the global quantity of driftwood has declined. Early accounts indicate that driftwood was once more plentiful. Early photographs of the pacific coast reveal greater amounts of driftwood on the beaches than is present today. Likewise, when traveling in Dixon Entrance in the late 1800s, George A. Dorsey recorded that many beaches were "piled high with drift, often to a height of sixty feet or more." Melting polar ice may also contribute to the decline of Siberian driftwood in the Atlantic as the sea ice enabled driftwood to travel greater distances without becoming waterlogged.