Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паркет (paʁkɛ; француз тілінде "кішкентай бөлік") – еденге әсемдік сыпару үшін қолданылатын ағаш тілімдерінен жасалған геометриялық мозаика. Паркеттің өрнектері көбінесе толыққанды геометриялық және тікбұрышты болады – шаршылар, үшбұрыштар, ромбтар, бірақ олар қисық сызықтарды да қамтуы мүмкін. Ең көп таралған паркет еден өрнегі – қабыршақталған.
Ornate wooden floor design
Parquet (paʁkɛ; French for "a small compartment") is a geometric mosaic of wood pieces used for decorative effect in flooring. Parquet patterns are often entirely geometrical and angular—squares, triangles, lozenges—but may contain curves. The most popular parquet flooring pattern is herringbone.
Этимология
Бұл сөз көне француз тіліндегі парше (парк сөзінің кішіртілген түрі) сөзінен туындаған, сөзбе-сөз "шағын қоршалған кеңістік" деген мағынаны білдіреді.
The word derives from the Old French parchet (the diminutive of parc), literally meaning "a small enclosed space".
Тарих
Версаль паркеті деп аталатын ірі диагональды шаршылар 1684 жылы «ағаштан жасалған паркет» ("parquet de menuiserie") ретінде пайда болды, бұл үнемі жуу қажет болатын және еден астындағы қабырғаларды шірітетін мрамор еденді алмастыру мақсатында жасалған. Мұндай ромб тәрізді паркеттерді 1693 жылы швед сәулетшісі Даниэль Кронстрем Версальде және Гранд-Трианонда атап өткен.
Large diagonal squares known as parquet de Versailles were introduced in 1684 as parquet de menuiserie ("woodwork parquet") to replace the marble flooring that required constant washing, which tended to rot the joists beneath the floors. Such parquets en losange were noted by the Swedish architect Daniel Cronström at Versailles and at the Grand Trianon in 1693.
Материалдар
Түсі мен құрылысы контрастты, мысалы, емен, жаңғақ, вишня, липа, қарағай, шаған және т.б. ағаштар кейде қолданылады, ал қымбат түрлерінде әдемі түсті магони және кейде басқа тропикалық қатты ағаштар да пайдаланылады. Техникалық жағынан ағаш болмаса да, бамбук заманауи едендер үшін танымал материал болып табылады. Паркет едендер бұрын көбінесе ыстық битуммен жабыстырылатын. Бүгінде көбінесе суық жабысқыштар қолданылады.
Timber contrasting in color and grain, such as oak, walnut, cherry, lime, pine, maple etc. are sometimes employed, and in the more expensive kinds the richly coloured mahogany and sometimes other tropical hardwoods are also used. While not technically a wood, bamboo is also a popular material for modern floors. Parquet floors were formerly usually adhered with hot bitumen. Today modern cold adhesives are usually used.
Жөндеу
Паркет едендер дұрыс күтіммен ұзақ қызмет етеді. Жабыспаған блоктар қайтадан жабыстырылады. Битуммен жабыстырылған блоктарды жабыстыру үшін ыстық битум, суық битум эмульсиясы немесе спирт негізіндегі паркеттік желім қолданылуы керек.
Parquet floors are usually long lasting if maintained correctly. Unstuck blocks are re glued. Bitumen glued blocks require use of either hot bitumen, cold bitumen emulsion, or a spirit based parquet adhesive.
Үй ішіндегі пайдалану
Паркет едендері көбінесе жатын бөлмелер мен дәліздерде кездеседі. Олар қарапайым еден плиткаларынан жақсырақ саналады, себебі оларға басқанда жылырақ сезіледі. Дегенмен, олар жүріс, шаң сорғышпен тазалау және теледидардан шығатын дыбыстарды нашар сіңіреді, бұл көп тұрғын үйлерде ыңғайсыздық тудыруы мүмкін.
Parquet floors are often found in bedrooms and hallways. They are considered better than regular floor tiles since they feel warmer underfoot. However they do little to absorb sounds such as walking, vacuum cleaning and television, which can cause problems in multi occupancy dwellings.
Баскетбол алаңдары
Ең танымал паркет едендердің бірі – НБА-ның «Бостон Селтикс» командасы пайдаланатын еден. 1946 жылы «Бостон Арена» үйіне орнатылған бастапқы еден 1952 жылы «Бостон Гарденге» көшіріліп, 1995 жылы команда сол кезде «FleetCenter» деп аталған, қазір «TD Garden» деп аталатын аренаға көшкенге дейін пайдаланылды. Еден 1998 жылы «Бостон Гарден» бұзылғаннан кейін 1999 жылы кесіліп, естелік ретінде сатылғанға дейін қолданыста болды. Бүгін «Селтикс» командасы «TD Garden» ішінде ескі және жаңа бөлімдерді біріктіретін паркет еденде ойнайды. 2018 жылы «Селтикс» командасы «Ауербах орталығының» жаттығу залы үшін жаңа паркет еден салды. Бұл қызыл еменнен жасалған жалғыз НБА алаңының едені, ал қалғандары тас кеспеден жасалған. 2023 жылы «Селтикс» командасы 2023 жылғы НБА маусымдық турнирінде алғаш рет үйде дәстүрлі клен еденінде ойнады. «Селтикс» командасы НБА-ға паркет үлгісін маусымдық турнир алаңына қосуды өтінді, бірақ өтініш қабылданбады. «Орландо Мэджик», «Миннесота Тимбервулвз», «Денвер Наггетс» және «Нью-Джерси Нетс» командалары үшін де ұқсас шаршы панельді паркет едендер жасалды, бірақ кленнен. Төрт команданың ішінде тек «Мэджик» командасы 1989 жылы «Орландо Аренада» алғаш рет пайдаланылған және кейіннен 2010 жылы «Amway Center» (қазір «Kia Center») аренасына көшірілген шаршы панельді паркет еденді пайдалануды жалғастыруда. «Нетс» командасы 1988 жылы «Meadowlands Arena» аренасында паркет еденінде дебют жасады және 1997 жылға дейін оны пайдаланды. Еден 2007 жылға дейін «Seton Hall» баскетбол командасымен қолданыста болды. «Наггетс» командасы 1990 жылдан 1993 жылға дейін «McNichols Sports Arena» аренасында паркет еденін пайдаланды, ал «Тимбервулвз» командасы 1996 жылдан 2008 жылға дейін «Target Center» аренасында паркет еденінде ойнады. 1995 жылы «Торонто Рапторс» командасы балық қабыршақты паркет еденінде дебют жасады және үш түрлі үй аренасында ойнаған кезде 1999 жылға дейін оны пайдаланды: «SkyDome» (қазір «Rogers Centre»), «Copps Coliseum» (қазір «FirstOntario Centre») және «Maple Leaf Gardens». Қазіргі «Бруклин Нетс» командасы 2012 жылы «Barclays Center» аренасына көшкен кезде балық қабыршақты паркетті қайта пайдалануды жаңартып, жаңартты. Алайда, оның серіктес WNBA командасы (2019 жылдан бері), «Нью-Йорк Либерти» командасы, аренада дәстүрлі еденді пайдалануды жалғастыруда. «Шарлотта Хорнетс» командасы 2014–15 маусымында «Time Warner Cable Arena» аренасында паркетке ұқсас еденді ұсынды, бірақ ол нағыз паркет еден деп есептелмейді. Оның орнына, ол лак қолдану арқылы ашық және қара трапеция тәрізді бөліктерді ауыстырып бояу арқылы паркет үлгісін имитациялады, бұл франшизаның символы болып табылатын ара ұясы үлгісін құрады. 2021 жылы «Хорнетс» командасы трапецияларды орталық алаңға көшіріп, еден дизайнын өзгертті. NCAA колледж баскетболында паркет едендері үнемі қолданылатын бірнеше баскетбол алаңдары бар. «Wake Forest» университетінің «Лоуренс Джоэл ардагерлер ескерткіш аренасы» 1989 жылы ашылғаннан бері паркет еденімен ерекшеленеді. «Айова» университетінің «Carver Hawkeye Arena» аренасы 1983 жылы ашылғаннан бері паркет еденімен жабдықталған.
One of the most famous parquet floors is that used by the Boston Celtics of the NBA. The original floor, which was installed at the Celtics' original home of Boston Arena in 1946, was moved intact to Boston Garden in 1952 and used there until the team moved to what was then known as FleetCenter in 1995, now known as TD Garden. The floor remained intact and in use until it was cut up and sold as souvenirs in 1999, after the 1998 demolition of Boston Garden. The Celtics today play on a parquet floor inside TD Garden that combines old and new sections. In 2018 the Celtics constructed a new parquet floor for use in their new Auerbach Center practice facility. It is the only NBA court floor made from red oak; all others are made from rock maple. In 2023, the Celtics played on a traditional maple court at home for the first time during the 2023 NBA in season tournament. The Celtics petitioned the NBA to include the parquet pattern on its in season tournament court, but were denied. Similar square paneled parquet floors, albeit in maple, were made for the Orlando Magic, Minnesota Timberwolves, Denver Nuggets, and New Jersey Nets. Of the four, only the Magic continue to use a square paneled parquet floor, which was first used at the Orlando Arena in 1989 and later moved to Amway Center (now Kia Center) in 2010. The Nets debuted their parquet at the Meadowlands Arena in 1988, and continued to use the floor until 1997; the floor remained in use with the Seton Hall basketball team until 2007. The Nuggets used a parquet floor from 1990 to 1993 at the McNichols Sports Arena, while the Timberwolves played on a parquet floor from 1996 to 2008 at the Target Center. In 1995, the Toronto Raptors debuted with a herringbone parquet, and used the floor until 1999 while playing in three different home venues: SkyDome (now Rogers Centre), Copps Coliseum (now FirstOntario Centre) and Maple Leaf Gardens. The now Brooklyn Nets revived the use of the herringbone upon moving to the Barclays Center in 2012. However, its sister WNBA team (since 2019), the New York Liberty, continue to use a traditional floor at the venue. While the Charlotte Hornets unveiled a parquet like floor at the Time Warner Cable Arena for the 2014–15 season, it is not considered a true parquet floor. Instead, it simulated the pattern of the parquet by alternately painting light and dark trapezoid sections through the use of varnish, forming a beehive pattern that is synonymous with the franchise. In 2021 the Hornets changed its court design, relegating the trapezoids to midcourt. There are a handful of basketball courts in NCAA college basketball that have consistently featured parquet floors. Wake Forest University's Lawrence Joel Veterans Memorial Coliseum has generally featured a parquet floor since its opening in 1989. The University of Iowa's Carver Hawkeye Arena has generally featured a parquet floor since its opening in 1983.