Кіріспе

Жыл сайынғы ортағасырлық футбол ойыны Англияның Эшборн қаласында өтеді. Корольдік Шреветайд футбол матчы – бұл "ортағасырлық футбол" ойыны, ол жыл сайын Шрев сейсенбі және Эш сәрсенбі күндері Англияның Дербиширдегі Эшборн қаласында өткізіледі. Shrovetide доп ойыны Англияда кем дегенде 12 ғасырдан бері, Генрих II (1154–89) патшалық құрған кезеңнен бастап ойналған. Ашборн ойыны, сондай-ақ "hugball" деп те аталады, кем дегенде 1667 жылдан бері ойналып келеді, бірақ ойынның нақты шығу тегі 1890 жылдары Корольдік Шроветид комитеті кеңсесінде болған өрт салдарынан белгісіз қалды, себебі ол өрт ең алғашқы жазбаларды жойды. Ең танымал теориялардың бірі "доптың" бастапқыда өлім жазасынан кейін күтіп тұрған көпшілікке лақтырылған кесілген бас болған деген болжамды ұсынады. Бұл оқиға болған болуы мүмкін, бірақ Франциямен жүз жылдық соғыс кезінде ойналған Винчеслеси көшесі ойыны сияқты ойындар, жауға деген жек көруді білдіретін бастапқы доп ойынының бейімделуі болуы ықтимал. Дербишир графтығында футбол туралы ең алғашқы мәліметтердің бірі 1683 жылы, ағылшын азаматтық соғысынан кейін Чарльз Коттон, Астон Коккейннің туысы, Ашборн баронеті (1608–84) жазған "Ұлы мұзға жасалған пароди" атты поэмасында келтірілген:

text=Екі қала, ұзақ соғысқа толы,
Енді футбол ойнап жатыр,
Құрмет үшін, екі тарап та айтады,
Бәсеке біткенше тынышталмайды,
Еритінге дейін, мұз басыпты,
Екі жақта оннан астам адам,
Араларында кеңістік бар,
Роллерих тастарындай көрінеді,
Жүгіруге, теппеуге, құлауға шамаң жетпейді,
Мен Аганиппені іше алмаймын. |sign=Чарльз Коттон (1630–87)

Дербидегі "екі қала" арасында ойналатын Шроветайд футболы "жергілікті дерби" терминінің пайда болуына себепкер деп есептеледі. Бірақ, көбірек қабылданған теория – "Дерби" атты жылқы жарысы. Қай шығу тегі болса да, "жергілікті дерби" қазіргі кезде жергілікті қарсыластар арасындағы футбол ойыны үшін танылған термин, ал "Дерби" – жылқы жарысы. 2012 жылы Нант университетінің спорт тарихы мен социологиясы оқытушысы Лоран Фурнье Корольдік Шроветайд футболы мен Пикардияның Трико қаласында ойналатын "Ла соул" арасындағы бұрын белгісіз байланысты анықтады. "Халық футболын" зерттеу кезінде ол Ашборн телеграф кеңсесінің терезесінде орналасқан 1909 жылғы Шроветайд добына суреттелген Коккейн отбасының гербінде (12 ғасырдан бері Ашборнда қоныстанған) үш әтеш бар екенін байқады. Ол бұл Триконың эмблемасына (онда да үш әтеш бейнеленген) сәйкес келетінін анықтады, онда "Ла соул" оразаның бірінші жексенбісі мен Пасха дүйсенбісінде ойналады. Ол Корольдік Шроветайд комитеті тарапынан Ашборнда құрметпен қарсы алынып, Шроветайд түскі асына шақырылды. Корольдік Шроветайд футболының жоғалған тарихы бойынша зерттеулер жалғасуда (2012 жылдың тамызы).

Мақсаттар

Up'Ards-тың дәстүрлі мақсаты Асборнның шығысындағы Стурстон ауылындағы Стурстон диірмені болды, ал Down'Ards-тың мақсаты Асборнның батысындағы Клифтон ауылындағы Клифтон диірмені болды. Клифтон диірмені 1967 жылы бұзылды. 1968 жылы осы орынды белгілейтін ескерткіш тақтасы бар тас обелиск ашылды. Бұл Down'Ards үшін келесі 28 жылға дейін мақсат болып қалды. Стурстон диірмені 1981 жылы бұзылды. Диірменнен сақталған ағаш тіреуі бұрынғы диірмен орнына Up'Ards үшін нысана ретінде орнатылды. 1996 жылы Хенмор Брук өзенінің жағасында орнатылған арнайы мақсаттар 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Up'Ards мақсаты Шоукрофттан өзен ағысымен жоғары, бұрынғы Стурстон диірмені орнына жақын жерде, ал Down'Ards мақсаты Шоукрофттан өзен ағысымен төмен, бұрынғы Клифтон диірмені орнына жақын жерде орналасқан. Доп мақсатқа енгізілген диірмен тасына үш рет тиген кезде гол болады.

Топ

Бұл ойынға арнайы шар қолданылады, ол стандартты футбол добынан үлкен, және португал тығындарымен толтырылады, шар өзенге түскенде су бетінде қалуына көмектеседі. Қазір оны жергілікті шеберлер осы шараға арнап қолмен суреттейді, ал сурет әдетте шарды ашатын құрметті тұлғамен байланысты болады. Шар голға жеткен жағдайда, ол гол соққан ойыншының есімімен және суретімен қайта боялады және оның меншігіне өтеді. Егер шар голға жетпесе, оны ашқан құрметті тұлғаның суретімен қайта бояп, оған қайтарылады. Көптеген шарлар ойын барысында жергілікті пабтарда көрсетіледі, жұрт көру үшін; дәстүр бойынша бұл пабтар командалар бойынша бөлінеді (мысалы, The Wheel Inn – Down'Ard командасының базасы, ал Old Vaults – Up'ards командасы үшін).

Ережелер

Бұл жерде өте аз ережелер бар. Бастылары мыналар:

Адам өлтіру немесе қасақана дене жарақаттауына тыйым салынған. Артық зорлық көрсетуге болмайды. Допты моторлық көлікте тасымалдауға рұқсат жоқ. Допты қап, пальто, рюкзак сияқты заттарға жасыруға болмайды. Көперістер, шіркеу маңы және қалалық ескерткіш бақтарына қатаң тыйым салынған. Кешкі сағат 10-нан кейін ойнауға тыйым салынады. Гол үшін доп қақпа аумағында үш рет соғылуы керек.

Фильмдер мен медиа

Бұл шараға Еуропаның бірнеше елінен, сондай-ақ АҚШ және Жапониядан келген журналистер мен деректі фильмдер жасаушылар жиі қатысады. Ұлыбритания теледидарында Blue Peter бағдарламасында осы ойынды жүргізушілер өздері ойнап көрді, ал "They Think It's All Over" ойын шоуында ол "Қалыпты емес спорт" ретінде көрсетілді, кейіннен шоудағы "Спортшыны сезін" кезеңінде жергілікті Down'Ards ойыншылары пайда болды. 2006 жылғы ойынға АҚШ кинокомпаниясы қатысып, Питер Бакстер продюсерлік және режиссерлік жұмысын атқарған, ал Шон Бин баяндаған "Жолдардағы жабайы" атты деректі фильмге түсірілімдер жасады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2012 жылы АҚШ-тың Юта штатындағы Парк-Сити қаласында өткен Slamdance кинофестивалінде болды. Фильм 2013 жылдың сәуір айында АҚШ-та онлайн және сұраныс бойынша қолжетімді болды.