Кіріспе

Үлгі арқылы түсетін және берілетін сәулелі қуаттың қатынасының логарифмі – сандық өрнектегі сіңіру.

Сіңіру "үлгі арқылы түсетін және берілетін сәулелі қуаттың қатынасының логарифмі (клеткалық қабырғалардың әсерін ескермей)" деп анықталады. Бұл термин көптеген техникалық салаларда эксперименттік өлшеулердің нәтижелерін сандық бағалау үшін қолданылады. Терминнің бастауы жарықты сіңіруді өлшеумен байланысты болғанымен, ол көбінесе басқа механизмдер арқылы детектор жүйесіне "жоғалған" жарықты өлшеумен шатастырылады. Мұндай қолданыстардың ортақ белгісі – бұл үлгіге немесе материалға түсетін жарық мөлшерінің, үлгімен әрекеттескеннен кейін анықталатын жарық мөлшерімен қатынасының логарифмін білдіру. "Сіңіру" термині жарықты сіңірудің физикалық процесін білдіреді, ал "абсорбция" әрқашан тек сіңіруді өлшемейді; ол сіңіруден туындаған сәуле қуатының әлсіреуін, сондай-ақ шағылысу, шашырау және басқа физикалық процестерді өлшеуі мүмкін. Кейде сәуленің сіңіруден басқа процестер арқылы сәулелі шоқтан жоғалуын нақты көрсету үшін "әлсіреу" немесе "эксперименттік сіңіру" термині қолданылады, ал "ішкі сіңіру" термині сіңіруден басқа құбылыстардың әсерін жою үшін қажетті түзетулер енгізілгенін көрсету үшін қолданылады. Бұл жағдайда, шашырау коэффициенті мен сіңіру коэффициентіне бөлінеді. Егер детектордың мөлшері жарық жүріп өткен қашықтыққа қарағанда өте кішкентай болса, бөлшектен шашыраған жарық, тіпті алға немесе артқа қарай, детекторға тимейді. (Бугер астрономиялық құбылыстарды зерттегендіктен, бұл шарт орындалған). Мұндай жағдайда, толқын ұзындығына тәуелділік графигі сіңіру және шашырау әсерлерінің қосындысын көрсетеді. Сіңіру бөлігі анық көрінеді және шашырау бөлігінің фонында орналасқандықтан, сіңіретін түрлерді анықтау және оларды сандық бағалау үшін жиі қолданылады. Сондықтан, бұл көбінесе сіңіру спектроскопиясы деп аталады, ал сызылған шама "абсорбция" деп аталады және символымен белгіленеді. Кейбір салаларда конвенция бойынша Напиер (табиғи) абсорбциясының орнына ондық (10-дық) абсорбциясы қолданылады, нәтижесінде: (10-дық индекс әдетте көрсетілмейді).

Таралудан сақталған үлгілердің сіңіруі

Ерітінді сияқты біртекті ортада шашырау болмайды. Август Биер кеңінен зерттеген бұл жағдайда сіңіретін заттың концентрациясы, жарық жолының ұзындығына сәйкес, сіңіруге тура пропорционалды үлес қосады. Сонымен қатар, жеке сіңіретін заттардың үлесі қосымша болады. Бұл өте қолайлы жағдай, сондықтан абсорбция, сіңіру үлесінен (абсорбтанс) гөрі абсорбцияны өлшеуге артықшылық береді. "Абсорбанс" термині алғаш рет осы жағдай үшін қолданылған. Материалдағы жарықтың әлсіреуін көрсететін Биер заңының жалпы формуласы: , мұндағы – абсорбанс; – сіңіретін заттың молярлық әлсіреу коэффициенті немесе сіңіру қабілеті; – оптикалық жолдың ұзындығы; – сіңіретін заттың концентрациясы.

Сырғалған үлгілердің сіңіруі

Жарықтың шашырауы бар үлгілер үшін сіңіру, "бір текті үлгіде өлшенген сіңіру үлесінен (абсорбциялық фракция:) бірді кемітудің теріс логарифмі" ретінде анықталады. Бұл мыналай символдандырылуы мүмкін: Егер үлгі жарықты таратып, қайтаратын болса, және люминесцентті болмаса, сіңірілген, қайтарылған және өткізілген жарықтың үлесі 1-ге тең болады: ескеріңіз, және формуласы былай жазылуы мүмкін: Шашырау жоқ үлгі үшін , және , төменде талқыланған материалдың сіңіру формуласын береді. Бұл сіңіру функциясы шашырау үлгілері үшін өте пайдалы болғанымен, шашырау жоқ үлгілердегідей қажетті сипаттамаларға ие емес. Дегенмен, осы үлгілер үшін бағалауға болатын сіңіру қабілеті деп аталатын қасиет бар. Шашырау үлгісін құрайтын материалдың бірлік қалыңдығының сіңіру қабілеті, шашырау болмаған жағдайда сол қалыңдықтағы материалдың сіңіруімен бірдей болады.

Оптика

Оптикада абсорбция немесе декадтық абсорбция – материал арқылы түсетін сәулелену қуаты мен берілген сәулелену қуатының қатынасының ондық логарифмі, ал спектрлік абсорбция немесе спектрлік декадтық абсорбция – материал арқылы түсетін спектрлік сәулелену қуаты мен берілген спектрлік сәулелену қуатының қатынасының ондық логарифмі. Абсорбция – өлшемсіз шама, және әсіресе ұзындық емес, бірақ ол жол ұзындығының монотонды түрде өсу функциясы болып табылады және жол ұзындығы нөлге жақындағанда нөлге жақындайды.