Кіріспе
АҚШ-тағы стандартты уақыт тарихы 1883 жылғы 18 қарашада АҚШ және Канада теміржолдары уақыт белдеулерінде стандартты уақытты енгізуімен басталды. Оған дейін күнің уақыты жергілікті мәселе болып келді, көптеген қалалар мен елді мекендерде белгілі бір сағат бойынша (мысалы, шіркеу мұнарасындағы немесе сағатшының терезесіндегі) жергілікті күн уақыты қолданылды. Жаңа стандартты уақыт жүйесін барлығы бірден қабылдаған жоқ. Стандартты уақытты пайдаланудың артықшылықтары байланыс және саяхат үшін айқын болғандықтан, оның қолданылуы біртіндеп артты. Уақыт белдеулеріндегі стандартты уақыт 1918 жылғы 19 наурыздағы Стандартты уақыт туралы заңмен (Кальдер заңы, 15 USC 260) АҚШ заңдарында бекітілген жоқ. Заңмен күндізгі уақыт режимі де орнатылды, ол да көп дау тудырды. 1919 жылы жазғы уақыт жойылды, бірақ уақыт белдеулеріндегі стандартты уақыт заңда күшінде қалды, ал уақыт белдеулерінің шекараларын белгілеу құқығы Мемлекетаралық сауда комиссиясына (ICC) берілді. Күндізгі уақытты қолдану жергілікті деңгейде жүзеге асырылды; ақырында ол Екінші дүниежүзілік соғыстың басында ұлттық деңгейде қайта орнатылып, соғыс аяқталғанға дейін үздіксіз сақталды. Соғыстан кейін штаттар мен жергілікті жерлер арасында оны қолдану әртүрлі болды. 1966 жылғы Бірыңғай уақыт туралы заң АҚШ-та күндізгі уақыттың басталу және аяқталу мерзімдерін біркелкілендірді, бірақ оны сақтаудан жергілікті босатуларға рұқсат берді. Бұл заң ICC-нің уақыт белдеулерінің шекараларына қатысты өкілеттіктерін де сақтап қалды. Кейінгі жылдары АҚШ Конгресі уақыт белдеулеріне қатысты өкілеттіктерді АҚШ Көлік департаментіне (DOT) берді. Уақыт белдеулерінің шекаралары бастапқыда белгіленгеннен бері көп өзгерді және өзгерістер әлі де болып тұрады. DOT осы өзгерістер жасалған кезде баспасөз хабарламаларын жариялайды. Жалпы, уақыт белдеулерінің шекаралары батысқа қарай жылжуға бейім. Уақыт белдеуінің шығыс шетіндегі жерлер сағат бойынша күн батуын бір сағатқа кешіктіру үшін (сағат бойынша) бірден шығысқа қарай жылжуы мүмкін. Егер олар солай істесе, аталған аймақтың шекарасы жергілікті түрде батысқа қарай жылжытылады; мұндай өзгерістердің жинақталуы ұзақ мерзімді батысқа қарай бағытталған үрдіске әкеледі. Алайда, бұл процесс сөзсіз емес, себебі мұндай жерлерде қысқы маусымда күннің кеш шығуы жағымсыз болып көрінеді. Сонымен қатар, заң бойынша уақыт белдеуін өзгерту туралы шешім қабылдаудың басты принципі – «сауданың ыңғайлылығы». Уақыт белдеуін өзгерту туралы ұсыныстар осы критерийге сәйкес мақұлданды немесе қабылданбады, бірақ мұндай ұсыныстардың көпшілігі қабылданды.
The history of standard time in the United States began November 18, 1883, when United States and Canadian railroads instituted standard time in time zones. Before then, time of day was a local matter, and most cities and towns used some form of local solar time, maintained by some well known clock (for example, on a church steeple or in a jeweler's window). The new standard time system was not immediately embraced by all. Use of standard time gradually increased because of its obvious practical advantages for communication and travel. Standard time in time zones was not established in U. S. law until the Standard Time Act of 1918 of March 19, 1918, also known as the Calder Act (15 USC 260). The act also established daylight saving time, itself a contentious idea. Daylight saving time was repealed in 1919, but standard time in time zones remained in law, with the Interstate Commerce Commission (ICC) having the authority over time zone boundaries. Daylight time became a local matter; ultimately, it was reinstated nationally early in World War II, and was continuously observed until the end of the war. After the war its use varied among states and localities. The Uniform Time Act of 1966 provided standardization in the dates of beginning and end of daylight time in the U. S. but allowed for local exemptions from its observance. The act also continued the authority of the ICC over time zone boundaries. In subsequent years, the United States Congress transferred the authority over time zones to the U. S. Department of Transportation (DOT). Time zone boundaries have changed greatly since their original introduction and changes still occasionally occur. DOT issues press releases when these changes are made. Generally, time zone boundaries have tended to shift westward. Places on the eastern edge of a time zone can effectively move sunset an hour later (by the clock) by shifting to the time zone immediately to their east. If they do so, the boundary of that zone is locally shifted to the west; the accumulation of such changes results in the long distance term westward trend. The process is not inexorable, however, since the late sunrises experienced by such places during the winter may be regarded as too undesirable. Furthermore, under the law, the principal standard for deciding on a time zone change is the "convenience of commerce". Proposed time zone changes have been both approved and rejected based on this criterion, although most such proposals have been accepted.
Темір жол уақыты
Америка Құрама Штаттарындағы теміржолдарда уақытты ұйымдастырудың өзгеруіне себеп болған алғашқы оқиғалардың бірі 1853 жылдың тамызында Жаңа Англияда болды. Бір бағытта келе жатқан екі пойыздың қақтығысуы салдарынан, пойыз күзетшілерінің сағаттарындағы уақыттың өзгешелігінен 14 жолаушы қаза тапты. Осы оқиғадан кейін көп ұзамай Жаңа Англияда теміржол кестелері үйлестірілді. Көптеген басқа да соқтығысулар кестелеу мәселелерін келісу үшін теміржол компанияларының комитеті – Жалпы Уақыт Конвенциясының құрылуына әкелді. 1870 жылы теміржол қозғалысымен немесе азаматтық билікпен байланысы жоқ Чарльз Ф. Дауд, теміржолдар үшін Ұлттық Уақыт Жүйесін ұсынды, ол теміржолдар үшін бірыңғай уақытты, ал қалалар үшін жергілікті уақытты сақтауды көздеді. Бұл теміржол басшыларының құлшынысын тудырмаса да, 1881 жылы олар осы идеяны Жалпы Уақыт Конвенциясының хатшысы және «Саяхатшылардың теміржол бойынша ресми нұсқаулығының» бас редакторы Уильям Фредерик Алленнің зерттеуіне жіберуге келісті. Ол 50 түрлі теміржол уақытын бес уақыт белдеуімен алмастыруды ұсынды. Соңында ол бірнеше теміржол стансаларына ие қалаларды басқаратын теміржол менеджерлерін және саясаткерлерді өзінің қарапайым ұсыныстарын жылдам қабылдаудың олардың мүддесіне жататынына көндірді, бұл белдеулерді қалалардың теміржол стансаларымен сәйкестендіретін еді. Осылайша, олар әртүрлі штат заң шығарушылары мен теңіз билігі тарапынан енгізілуі мүмкін, қымбат және қиын шаралардың алдын алуға мүмкіндік алатын еді, олардың екеуі де жергілікті уақытты сақтауды жақтады. Соңғы сәттерге дейін көптеген кішкентай қалалар мен қалалар теміржол уақытын енгізуге қарсылық көрсетті. Мысалы, Индианаполисте 1883 жылдың 17 қарашасындағы «Сентинель» газеті адамдардың «теміржол уақыты бойынша тамақ ішуге, ұйықтауға, жұмыс істеуге және үйленуге мәжбүр болатынын» айтып, наразылық білдірді. Алайда, дерлік барлық теміржол компанияларының, көптеген қалалардың және Йель мен Гарвард сияқты беделді обсерваториялардың қолдауымен, бұл бірлескен тәсіл 1883 жылдың 18 қарашасында сағат 12:00-де стандартты теміржол уақытын енгізуге әкелді. Бұл келісім сақталды және 1918 жылы ғана федералдық заңға енгізілді.
Стандартты уақыт және соғыс уақыты
1918 жылғы Стандартты уақыт туралы заң бойынша жазғы уақыт енгізілді. Бұл заң Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жылдың жеті айында электр энергиясын үнемдеу мақсатында қабылданған. 1919 жылы президенттік вето арқылы DST жойылды, бірақ уақыт белдеулеріндегі стандартты уақыт заң күшінде қалды, ал уақыт белдеулерінің шекараларын анықтау құқығы Мемлекетаралық сауда комиссиясына (ICC) берілді. Күндізгі уақыт мәселесі жергілікті билікке жүктелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Конгресс 1942 жылдың 20 қаңтарында Соғыс уақыты туралы заңды (56 Stat. 9) қабылдады. 1942 жылдың 9 ақпанында АҚШ-та жыл бойы күндізгі уақыт қайтадан қолданысқа енгізілді, бұл да соғыс кезінде энергия ресурстарын сақтауға бағытталған шара болды. Бұл соғыс аяқталғанға дейін күшінде болды. V J Day-ден кейін "соғыс" сөзі және ортадағы "W" әрпі "басым" және "P" деп өзгертілді, бірақ сағатты алға жылжыту кері қайтарылмады. 1945 жылдың 25 қыркүйегінде қабылданған Соғыс уақыты туралы заңға енгізілген түзету (59 Stat. 537) 1945 жылдың 30 қыркүйегінде күндізгі уақытты тоқтатты. Осы кезеңде жыл бойы күндізгі уақытқа ресми атау берілді. Мысалы, Шығыс соғыс уақыты (ШСУ) осы кезеңде Шығыс күндізгі уақытына тең болар еді.
Жергілікті таңба бойынша жазғы уақыт
1945 жылдан 1966 жылға дейін АҚШ-тың федералды заңы жазғы уақытқа қатысты емес. Штаттар мен қалалар жазғы уақытты ұстауға немесе ұстамауға еркіндік алды, ал жазғы уақытты ұстанған көптеген жерлер оны сәуір айының соңғы жексенбісінен қыркүйек айының соңғы жексенбісіне дейін қолданды. 1950 жылдардың ортасында АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы көптеген аймақтар қазан айының соңғы жексенбісіне дейін жазғы уақытты ұзартуды бастады. Стандарттаудың болмауы салдарынан кейбір аймақтарда жазғы уақыт сақталды, ал көршілес аймақтарда сақталмады, және қысқа сапар кезінде сағатты бірнеше рет қайта орнатуға тура келді (мысалы, Батыс Вирджинияның 2-бағдарламасы бойынша Моундсвилл, Батыс Вирджиния, мен Стьюбенвилл, Огайо арасында жүретін автобус жүргізушілері 35 шақырымнан астам қашықтықта сағаттарын жеті рет қайта орнатуға мәжбүр болды). 1960 жылдың сәуір-қазан айлары аралығында Пенсильвания, Мэриленд, Делавэр және солтүстік және шығыс штаттарында жазғы уақыт дерлік барлық жерде қолданылды. Миннесота, Айова, Миссури, Кентукки және Вирджиния штаттарында, сондай-ақ солтүстік және шығыс штаттарында кейбір аймақтарда болды, ал кейбіреулерінде жоқ. Калифорния мен Невададан басқа, олар сәуір-қыркүйекте жазғы уақытты қолданған, елдің қалған 99 пайызы жыл бойы стандартты уақытты қолданды. (Ресми нұсқаулықта: «Кентуккиде «жазғы уақыт» режимін сақтау мемлекеттік заңмен тыйым салынған, бірақ Анкоридж, Луисвилл және Шелбивилл қалалары 24 сәуірден 29 қазанға дейін Орталық стандартты уақыттан бір сағатқа алға жылжытады») 1960 жылдардың ортасында әуе компаниялары және басқа да көлік салалары АҚШ-та жазғы уақыт күндерінің біркелкілігін қамтамасыз ету үшін лоббилік жұмыстар жүргізді.
Бірыңғай жазғы уақыт
АҚШ-тың федералды біркелкі уақыт туралы заңы 1966 жылдың 13 сәуірінде күшіне енді және ол бүкіл елде жазғы уақыттың сәуір айының соңғы жексенбісінде басталып, 1967 жылдан бастап қазан айының соңғы жексенбісінде аяқталуын міндеттеді. Бұл заң 1966 жылға дейін қабылданған жазғы уақыттың басталуы мен аяқталуына қатысты барлық штаттық заңдарды толығымен жойды. Кез келген штат жазғы уақыттан босатылуды қаласа, штаттың бүкіл аумағын қамтитын штат заңын қабылдау арқылы мұны істей алатын болды. Аляска, Аризона, Гавайи, Индиана және Мичиган осылай істеуді таңдады. Алайда, Аляска, Индиана және Мичиган кейіннен жазғы уақытты сақтауды жөн көрді. 1972 жылы заңға түзетулер енгізілді, бұл уақыт белдеуінің шекарасында орналасқан штаттарға бір уақыт белдеуіне жататын штаттың барлық аумағын босатуға рұқсат берді. Индиана штаты шығыс уақыт белдеуіндегі бөлігін босатуды таңдады; алайда, бұл босату 2006 жылы жойылды және қазір Индиана штатының барлық бөлігі жазғы уақытты сақтайды, Аризона (Навахо ұлтын қоспағанда) және Гавайи жазғы уақытты сақтамайтын жалғыз екі штат болып қалады. 1986 жылдың 8 шілдесінде президент Рональд Рейган 1986 жылғы Федералдық өрттен қорғау және бақылау туралы заңға қол қойды, онда сенатор Слэйд Гортонның (R WA) авторлық құқығындағы жазғы уақытқа қатысты қосымша ереже болды. Егер АҚШ Конгресі бүкіл ел үшін басқаша шешім қабылдамаса, штат жазғы уақытты ұзартудан бас тарта алады.
Тұрақты жазғы уақыт
1973 жылғы энергетикалық дағдарысқа жауап ретінде АҚШ-та 1974 және 1975 жылдары жазғы уақыт ертерек басталды, бірінші жылы қаңтар айының бірінші жексенбісінде (6 қаңтар), ал екінші жылы ақпан айының соңғы жексенбісінде (23 ақпан) күшіне енді. Күннің қыс айларында кеш шығуына байланысты халықтың наразылығынан жазғы уақыт режимін ұзарту тоқтатылды. 1976 жылы АҚШ Біркелкі уақыт заңында белгіленген кестеге қайта оралды.
Жазғы уақыт режимін ұзарту
1987 жылдың 5 сәуірінен бастап, жазғы уақыт үш аптаға ұзартылды, сәуірдің соңғы жексенбісінен бірінші жексенбіге басталу күнін жылжыту арқылы. Бұл өзгеріс 1986 жылғы Федералдық өрттен қорғау және өртке қарсы іс-қимыл туралы заңмен енгізілді. 2007 жылдың 11 наурызынан бастап жазғы уақыт тағы төрт-бес аптаға ұзартылды, басталу күні наурыздың екінші жексенбісіне, ал аяқталу күні қарашаның бірінші жексенбісіне ауыстырылды. Бұл өзгерісті Конгрессмендер Фред Аптон (R-MI) және Эдвард Марки (D-MA) ұсынды және ол 2005 жылғы Энергия саясаты туралы заңға қосылды. Бірақ, бастапқыда Палата жазғы уақытты наурыздың бірінші жексенбісінен қарашаның соңғы жексенбісіне дейін ұзартатын ұсынысты мақұлдаған еді, алайда сенаторлар Джефф Бингаман (D-NM) және Пит Домениси (R-NM) фермерлер мен әуе тасымалдаушыларының наразылығына байланысты конференция комитетінде бұл ұсынысты қысқартуға келісті. Жақтастары бұл ұзарту күн сайын мұнайдың "эквивалентті" мөлшерін үнемдейтінін мәлімдеді, бірақ бұл көрсеткіш 1970 жылдардағы АҚШ Энергетика министрлігінің мәліметтеріне негізделген, ал Энергетика министрлігі енді оның дәлдігі мен өзектілігін мойындамайды. АҚШ Энергетика министрлігі мен Калифорния Энергетика комиссиясының кейінгі зерттеулері энергияны үнемдеудің көлемі әлдеқайда аз болатынын көрсетті. Нақты оң әсерлердің қандай болатынына қатысты жақында жүргізілген зерттеулер өте аз. Жазғы уақыт күннің шығуын сағат бойынша бір сағатқа ықпал ететіндіктен, күннің кеш шығуы мәселесі жазғы уақыт көктемгі күн-төн тепестігінен бұрын тым ерте немесе күзгі күн-төн тепестігінен кейін тым кеш басталса туындайды. Осы себепті, бұл ұзарту балалардың қауіпсіздігіне алаңдағандар тарапынан сынға ұшырады, себебі олар наурыз айында, әсіресе таң атпай мектепке баруға мәжбүр болар еді. Сонымен қатар, әуе тасымалдау саласы жазғы уақыт қарашаның соңғы жексенбісіне дейін ұзартылса алаңдады, өйткені бұл көбінесе Алғыс айту күнінен кейінгі жексенбіге (2013, 2019, 2024 және 2030 жылдардан басқа) сай келеді, ал Алғыс айту күні қарашаның төртінші бейсенбісінде тойланады. Бұл АҚШ әуежайларындағы ең көп трафик болатын күндердің бірі, және сағаттардың өзгеруін ұмытып қалған жолаушылардың арасында шатақ тудыруы мүмкін еді. Егер жазғы уақытты қарашаның соңғы жексенбісіне дейін ұзартатын бастапқы ұсыныс қабылданғанда, АҚШ-тың барлық штаттары, өздерін босатуға рұқсат алғандарынан басқа, қараша айында жылдың ең кеш күн шығуын бастан өткерер еді, бұл 1974 жылдың 6 қаңтарында жазғы уақыт күшке енген кездегі өте кеш күн шығуына жақындасқан болар еді, себебі 1973 жылғы энергия дағдарысы салдарынан күннің шығуы кейбір аймақтарда сағат 9-дан кейін болатын. Қазіргі ережелерге сәйкес, жазғы уақытты сақтайтын АҚШ-тың барлық аймақтарындағы ең кеш күн шығуы жазғы уақыт аяқталар алдындағы күні болады. Бұл күннің шығу уақыты қысқы айлардағы кез келген уақыттан кейін болады.