Кіріспе

Шотландия мен Англия арасындағы регби жарысы

Калькутта кубогы – Алты ұлттар чемпионатында жыл сайын өтетін Англия мен Шотландия арасындағы регби матчының жеңімпазына табыс етілетін кубок. Англия – Шотландия матчы сияқты, Калькутта кубогы екі халықаралық регби одағы командасы арасында сарыптасқа түсетін ең көне кубок, ол Бледисло кубогынан (Австралия – Жаңа Зеландия) жарты ғасырдан астам бұрын пайда болған. Бұл кубок Алты ұлттар чемпионаты аясында табыс етілетін бірнеше кубоктың ең көнесі болып табылады, олардың қатарында Мыңжылдық кубогы (Англия – Ирландия), Centenary Quaich (Ирландия – Шотландия), Джузеппе Гарибальди кубогы (Франция – Италия), Auld Alliance Trophy (Франция – Шотландия), Додди Уэйр кубогы (Шотландия – Уэльс) және Кеттитта кубогы (Италия – Шотландия) бар.

Калькутта клубы

1872 жылы Рождество күні Британдық Үндістанның Калькутта қаласында қырық адамнан тұратын топ (әр командада жиырма адам) регби футбол ойыны ойнады, бір команда Англияны, екіншісі Шотландияны көрсетеді. Бұл матч Англия мен Шотландия арасындағы болған деп жиі айтылса да, Англия мен басқа да үйір елдердің өкілдері болғандығы туралы да хабарлар бар. және Корольдік Шығыс Кент полкінің сарбаздары. 1874 жылы клуб Регби футбол одағына (RFU) қосылды. 1878 жылы клубтың азайып бара жатқан мүшелері клубтың 270 рупийлік қаржысын алып, одан трофей жасау үшін балқытты.

Жарыс

Калькутта клубының бастапқы өтінішіне қарамастан, трофей регбидің футбол ФА кубогына жауабы ретінде қолданылсын деген ұсыныстан RFU бас тартты. Олар "бәсекелестік" әуесқойлық рухына қайшы келеді деп санды және оның орнына Англия мен Шотландия арасында жыл сайын бір матч өткізілсін, ал жеңімпаз сол жылға трофейді өздерінде қалдырсын деп шешті. Бірінші Калькутта кубогы матчы 1879 жылдың 10 наурызында Эдинбургтегі Рейберн Плейс алаңында өтті және тең түсті; Шотландия дроп-гол соқты, ал Англия – гол. Келесі жылы, 1880 жылдың 28 ақпанында Англия Манчестерде Шотландияны екі гол және үш әрекетке (tries) қарсы бір голмен жеңіп, Калькутта кубогының тұңғыш жеңімпазы атанды. Матчтар жыл сайын жалғасып келеді, бірақ 1915–1919 және 1940–1946 жылдар аралығындағы екі Дүниежүзілік соғыс кезеңінде үзіліске ұшырады. 2024 жылға қарай Калькутта кубогы үшін 131 матч өткізілді. Қазіргі таңда, бұл матч Алты Ұлттар Чемпионатында екі елдің арасындағы жыл сайынғы кездесу болып табылады. Матчтар Мюррейфилд стадионында (Эдинбург, жұп жылдары) және Твикенхэм стадионында (Лондон, тақ жылдары) кезекпен өтеді. 2004 жылы екі елдің регби басқару органдары – Регби Футбол Одағы (Англия) және Шотландия Регби Одағы, Алты Ұлттар Чемпионатынан тыс, жыл сайын екінші Калькутта кубогын өткізу жоспарын қарастырды. Екінші матчты сол жылғы Алты Ұлттар Чемпионатында қонақ ретінде өтетін ел қабылдайтын еді. Бұл жоспар бойынша, Кубокты қазіргі иесінен алу үшін бір ел екі матчта да жеңіске жеткен болуы керек еді. Бірақ, көптеген жағымсыз пікірлерге байланысты, бұл ұсыныстан бас тартылды.

Жазбалар

Калькутта кубогы матчында ойыншының салған ең көп ұпайының қазіргі рекорды 2007 жылы Джонни Уилкинсонға тиесілі, ол 27 ұпай (1 әрекет, 2 реализация, 5 штраф, 1 құрғақ гол) салған. Бұрынғы рекордтық көрсеткіш – 24 ұпай, ол Роб Эндрюде болған.

Басқа да Калькутта тостағандары

1884 жылы Калькутта крикет және футбол клубы регби секциясын қайта құрды, ал 1890 жылы клубтар арасындағы «Калкутта регби одағының күміс кубогы» турнирін ұйымдастырды, ол дереу Калькутта кубогы деп аталды. 2007 жылғы кубок Jungle Crows командасының қолына тиді, финалда Future Hope Harlequins CC&FC командасын жеңіп алды. Екінші дивизион кубогын Калькутта крикет және футбол клубының «Пантерс» командасы жеңіп алды. Алғашқы және ең көне Калькутта кубогы – жыл сайын Корольдік Блэкхит гольф клубының мүшелері күміс кубок үшін жарысады. Бұл кубок Royal Calcutta Golf Club клубының Блэкхитке сыйға тартқан медаліне жауап ретінде жасалған. Ол баяғыда балқытылған күміс рупиялардан жасалған, Англия мен Шотландия арасындағы регби кубогы үшін ойналатын күміс рупиялардың сол партиясынан екендігі айтылады. Кубок 1875 жылы Лондонға жеткізілді. Ол алғаш рет 1875 жылдың желтоқсанында, Англия мен Шотландия арасындағы алғашқы Калькутта кубогы матчынан үш жыл бұрын ойналды. Корольдік Блэкхит гольф клубының кубогында, әйгілі Калькутта кубогынан айырмашылығы, тек 2 тұтқасы бар. Тек соңғы жылдары ғана спорт тарихшылары алғашқы Калькутта кубогының тарихын бағалады. Корольдік Блэкхит гольф клубының мүшелері Блэкхит футбол клубымен (регби) тығыз байланыста болды, ол Регби футбол одағының алғашқы жылдарындағы ең танымал клубтардың бірі болды. Екі клубтың да мүшелері 1870 жылдары Үндістанда қызмет еткен. Осы байланыс Калькутта регби клубының бірнеше жылдан кейін ұқсас кубок жасауының және оның әлемге әйгілі Калькутта кубогына айналуының ең мүмкін себебі болып табылады.