Кіріспе

1896 жылғы Канаданың федералды сайлауы 1896 жылғы 23 маусымда Канаданың 8-ші Парламентінің Канада Төменгі палатасының мүшелерін сайлау үшін өтті. Премьер-министр Чарльз Тэппер басқарған Консервативтік партия халықтың басым бөлігінің дауысын жеңіп алса да, Уилфрид Лориер басқарған Либералдық партия келесі үкіметті құру үшін көпшілік орындарды жеңіп алды. Бұл сайлау 18 жылдық консервативтік үкіметтің аяқталуына соқтырды.

Сипаттама

Джон А. Макдональдтың 1891 жылы қайтыс болғаннан кейін үкімді Консервативтік партия ұйымсыз болды. Макдональд қайтыс болғаннан кейін Джон Эбботт Джон Томпсонға міндетін тапсырғанға дейін бір жыл премьер-министр болып қызмет етті. Томпсон салыстырмалы түрде танымал премьер-министр болды, бірақ 1894 жылдың желтоқсанында күрт қайтыс болуы оның орнын Макензи Боуэлл басты, оның премьер-министрлік қызметі апатқа ұшырады. Консерваторлар көп ұзамай жемқорлыққа және мемлекеттік қаражатты ысырап етуге бой алғандықтан, ішінара Макгриви-Лангевин жанжалына байланысты болды. Манитоба мектептері мәселесі сияқты мәселелер партияның француз және ағылшын Канадасындағы қолдауын азайтты. Боуэлл сайлау шақырылғанға дейін формалды түрде премьер-министр болып қала бергенімен, Консервативтік партияның басшылығын Конфедерацияның әкесі және Нова-Шотландияның бұрынғы премьер-министрі сэр Чарльз Тэппер де-факто өз қолына алды. Алдында, 1896 жылдың ақпанында Тэппер Манитоба дауын реттеу үшін түзету заңын ұсынды, бірақ оны Дальтон Маккарти бастаған либералдар мен экстремалды протестанттардың одағы кешіктірді. Бұл кешіктіру Тэппердің заң жобасынан бас тартуына және парламентті тарату туралы өтініш беруіне әкелді. Парламент 1896 жылдың 24 сәуірінде таратылды, және Боуэлл мен Тэппер арасындағы келісімге сәйкес, сайлаудан кейін соңғысы премьер-министр болады, ол 1896 жылдың 1 мамырында премьер-министр болып, 7-ші Канада үкіметін құрды. Тэппер сайлаудың басты мәселесі – Канада индустриясының болашағы екенін айтты және консерваторлардың Индустрия меценаттарын жеңу үшін бірігуі керек екенін мәлімдеді. Алайда, консерваторлар Манитоба мектептері мәселесі бойынша қатты бөлініп кеткендіктен, ол қайда сөйлесе де, әсіресе Торонтодағы Масси-Холлда екі сағат бойы сөйлеген сөзінде, көпшілықтың қарсылығына тап болды. Сайлау Либералдық партияда үлкен өзгерістерге әкелді. Либералдар дәстүрлі түрде радикалды өзгерістер мен еркін сауда партиясы болғанмен, 1896 жылғы сайлауда олар әлдеқайда консервативті бағдарламаны қабылдады. Бұл консервативтік партияның көптеген дәстүрлі қолдаушыларының либералдарға өтуіне көмектесті. Ең маңызды өзгеріс – Лориердің Монреаль мен Торонтоның ықпалды бизнес топтары үшін маңызды болған Ұлттық саясатты қолдауы болды. Либералдық науқанды бұрынғы консерватор Джозеф Израэль Тарте басқарды. Лориер провинциялық құқықтарды да қатты қолдады, және Онтарионың Оливер Моуат және Нова-Шотландияның В. С. Филдинг сияқты бірнеше ықпалды либерал премьерлер науқанды қолдады, екеуі де палатада орын алды және сайлаудан кейін кабинетке тағайындалды. Консерваторлар 1896 жылғы сайлауда либералдардан көбірек дауыс алды (48,2% дауысқа қарсы либералдардың 41,4%). Алайда, либералдар көбірек орынды жеңіп алды. Консерваторлар ағылшын Канадасындағы орындықтардың шамамен жартысын иеленді. Олар Квебекте үлкен шығынға ұшырады, онда Тэппердің жақтас империалист ретіндегі беделі үлкен кемшілік болды. Тэппердің Джозеф Адольф Шаплоны Квебектегі өкілі ретінде саясатқа оралуға көндіре алмауы консерваторлардың сол провинцияда көптеген орынды жеңіп алу мүмкіндігін жойды. Осы арада Лориердің либералдары Квебекте үлкен жеңіске жетті, сонымен қатар ағылшын Канадасында да (әсіресе теңіз және батыс аймақтарында) бірнеше орынды алды. Тэппер бастапқыда Лауриердің үкімет құра алмайтынын айтып, премьер-министр лауазымынан кетуден бас тартты. Алайда, Тэппер премьер-министр ретінде тағайындауға тырысқанда, генерал-губернатор лорд Абердин бас тартты. Тэппер отставкаға кетті, ал генерал-губернатор Лауриерді үкімет құруға шақырды.

Облыс бойынша нәтижелер

Партия атауыBCNWMBONQCNBNSPETЖалпы либералды орындықтар: 3 3 2 43 49 4 10 2 117 Халық дауысы (%): 51.2 46.0 31.0 40.5 53.8 42.5 31.9 51.0 41.4 Консервативті орындықтар: 2 1 3 34 16 4 9 2 71 Дауыс (%): 48.8 43.9 45.1 40.9 45.2 31.5 65.4 40.5 44.4 Либералды консервативті орындықтар: 1 7 5 1 1 1 15 Дауыс (%): 8.0 4.0 0.4 17.5 2.2 8.5 2.2 Ұлттық орындықтар: 1* Дауыс (%): 3.2 0.5 Тәуелсіз консервативті орындықтар: 4 4 Дауыс (%): 3.0 1.3 Өнеркәсіп меценаттары орындықтар: 2 2 Дауыс (%): 7.6 8.3 0.7 3.9 Маккартишілдер орындықтар: 1 1 2 Дауыс (%): 8.3 2.4 1.3 Тәуелсіз орындықтар: 1 1 Дауыс (%): 10.0 1.4 8.6 0.5 1.4 Тәуелсіз либералды орындықтар: 1 1 Дауыс (%): 0.6 0.2 Барлық орындықтар: 6 4 7 92 65 14 20 5 213 Дауыс бермеген партиялар: Протестанттық қорғау дауысы (%): 1.5 0.6 Белгісіз дауыс (%): 0.4 0.2

Джордж Ритчи Максвелл Беррардта сайланды.