Кіріспе
Күнді айналатын гипотетикалық астероидтар, ұқсас дыбысталатын терминдер. Вулканоидтар – Күнді айналатын астероидтардың гипотетикалық тобы. Олар Меркурий планетасының орбитасы ішіндегі динамикалық тұрақты аймақта орналасқан. Олар Меркурийдің орбитасындағы бұзылыстар негізінде болжамдалған гипотетикалық Вулкан планетасының атымен аталады, бірақ бұл бұзылыстар кейін жалпы салыстырмалылық теориясымен түсіндірілді. Қазірге дейін ешқандай вулканоид табылған жоқ және олардың бар-жоғы әлі белгісіз. Егер олар бар болса, вулканоидтарды анықтау қиын болуы мүмкін, өйткені олар өте кішкентай және Күннің күшті жарығына жақын орналасқан болар еді. Күнге жақындығына байланысты, жерден іздеу қараңғы уақытта немесе күн тұтылу кезінде ғана жүргізіле алады. Кез келген вулканоидтың диаметрі шамамен және шамамен болуы керек, ал олар Күн мен Меркурий арасындағы гравитациялық тұрақты аймақтың сыртқы жиегіне жақын, дерлік шеңбер тәрізді орбиталарда орналасқан болуы мүмкін. Оларды Атира астероидтарынан ажырату қажет, олардың перигелийі Меркурий орбитасының ішінде болуы мүмкін, бірақ афелийі Венера орбитасына дейін немесе Жердің орбиталық жолына дейін созылады. Олар Меркурий орбитасын кесіп өтетіндіктен, бұл денелер вулканоидтар санатында қарастырылмайды. Егер вулканоидтар табылса, ғалымдарға планеталардың қалыптасуының алғашқы кезеңінен қалған материалдарды, сондай-ақ Күн жүйесінің ерте заманындағы жағдайлар туралы мәліметтер беруі мүмкін. Күн жүйесіндегі басқа да гравитациялық тұрақты аймақтарда нысандар табылып, зерттелгенімен, гравитациялық емес күштер (мысалы, Ярковский эффектісі) немесе Күн жүйесінің дамуының алғашқы кезеңдерінде планетаның қозғалысы осы аймақты кез келген астероидтардан босатуы мүмкін.
similar sounding terms
The vulcanoids are a hypothetical population of asteroids that orbit the Sun in a dynamically stable zone inside the orbit of the planet Mercury. They are named after the hypothetical planet Vulcan, which was proposed on the basis of irregularities in Mercury's orbit that were later found to be explained by general relativity. So far, no vulcanoids have been discovered, and it is not yet clear whether any exist. If they do exist, the vulcanoids could easily evade detection because they would be very small and near the bright glare of the Sun. Due to their proximity to the Sun, searches from the ground can only be carried out during twilight or solar eclipses. Any vulcanoids must be between about and in diameter and are probably located in nearly circular orbits near the outer edge of the gravitationally stable zone between the Sun and Mercury. These should be distinguished from Atira asteroids, which may have perihelia within the orbit of Mercury, but whose aphelia extends as far as the orbits of Venus or within Earth's orbital path. Because they cross the orbit of Mercury, these bodies are not classed as vulcanoids. The vulcanoids, should they be found, may provide scientists with material from the first period of planet formation, as well as insights into the conditions prevalent in the early Solar System. Although every other gravitationally stable region in the Solar System has been found to contain objects, non gravitational forces (such as the Yarkovsky effect) or the influence of a migrating planet in the early stages of the Solar System's development may have depleted this area of any asteroids that may have been there.
Тарих және бақылау
Меркурий орбитасының ішкі аспан денелері ғасырлар бойы болжанып, іздестіріліп келеді. Немец астрономы Кристоф Шейнер 1611 жылы Күннің алдынан кішкентай денелердің өтіп бара жатқанын көргендей болды, бірақ кейін бұл күн дақтары екені анықталды. 1850 жылдары Урбен Ле Верье Меркурий орбитасын егжей-тегжейлі есептеп, планетаның перигелий прецессиясында күтілген мәндерден кішкентай айырмашылықты тапты. Ол Меркурий орбитасындағы кішкентай планетаның немесе астероидтар сақинасының гравитациялық әсері бұл ауытқуды түсіндіретінін болжады. Содан кейін әуесқой астроном Эдмонд Лескарбо Ле Верье болжаған планетаның Күнді кесіп өтетінін көргенін мәлімдеді. Жаңа планетаға тез арада Вулкан деп ат қойылды, бірақ ол екінші рет көрінбеді, ал Меркурий орбитасының аномальды мінез-құлқы 1915 жылы Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясымен түсіндірілді. Вулканоидтар осы гипотетикалық планетаның атымен аталады. Лескарбо көрген нәрсе, мүмкін, тағы бір күн дағы болған. Егер вулканоидтар бар болса, жақын жердегі Күннің күшті жарығынан оларды анықтау қиын болар еді, ал жерден іздеу жұмыстары қараңғыда немесе күн тұтылу кезінде ғана жүргізілуі мүмкін. Бұл іздеулерде вулканоидтар табылған жоқ, ал тұтылу кезіндегі бақылаулар әлі де кең таралған іздеу әдісі болып табылады. 2002 жылы ол Дэн Дурдамен бірге F-18 истребителінде ұқсас бақылаулар жасады. Олар Мохаве шөлінің үстінен үш рет ұшып өтіп, Оңтүстік-Батыс Универсалды Суреттеу Жүйесімен (SWUIS A) бақылау жүргізді. Бұл, Меркурий орбитасының ішінде перигелийі бар, бірақ жартылай бас осі әлдеқайда үлкен күнге жақын кометалар сияқты денелерді қамтымайды. Күн жүйесіндегі басқа барлық тұрақты аймақтарда денелер табылды, бірақ радиациялық қысым және Пойнтинг-Робертсон тартылысы сияқты гравитациялық емес күштер вулканоид аймағын оның бастапқы құрамынан айырған болуы мүмкін. Егер олар болса, радиусы белгілі бір шамадан асатын 300-900 вулканоидтан артық қалмауы мүмкін. 2020 жылғы зерттеуде Ярковский-О'Киф-Радеевский-Паддак эффектісінің Күн жүйесінің жасынан әлдеқайда қысқа мерзім ішінде радиусы 100 км-ге дейінгі гипотетикалық вулканоидтарды жоюға жеткілікті күшті екені анықталды. Вулканоид астероидтары YORP эффектісінің әсерінен айналу жылдамдығы артып, ротациялық бөліну арқылы кішірек денелерге ыдырап, бұл процесс қалдықтар Ярковский эффектісімен вулканоид аймағынан шығарылатынша қайталануы мүмкін; осылайша вулканоидтардың неге байқалмағаны түсіндіріледі. Вулканоид аймағының гравитациялық тұрақтылығы бір жағынан тек бір көрші планетаның болуымен байланысты. Осы тұрғыдан оны Койпер белдеуімен салыстыруға болады. Ішкі шекарасы нақты анықталмаған: 0,06 а.б.-ден жақын денелер Пойнтинг-Робертсон тартылысына және Ярковский эффектісіне өте сезімтал. Вулканоид аймағының ең үлкен көлемі астероид белдеуіне қарағанда өте кішкентай. Вулканоидтардың эклиптикаға 10 градустан артық бұрылуы күмән.
The maximum possible volume of the vulcanoid zone is very small compared to that of the asteroid belt. Vulcanoids are unlikely to have inclinations of more than about 10° to the ecliptic.
Физикалық сипаттамалары
Бар вулканоидтар салыстырмалы түрде кішкентай болуы керек. Бұрынғы іздеулер, әсіресе STEREO ғарыш кемесі, диаметрінен үлкен астероидтарды жоққа шығарады. Олар қызыл қызылдай жарқырауы мүмкін. Меркурийдің дамуының салыстырмалы түрде кеш сатысында үлкен нысанмен соқтығысқа ұшырағанына дәлелдер бар, бұл Меркурийдің мантиясының басқа құрлық планеталарының мантияларымен салыстырғанда жұқа болуын түсіндіруге көмектеседі. Егер мұндай соқтығыс болған болса, соның салдарынан пайда болған қалдықтардың көп бөлігі әлі күнге дейін Күнді вулканоидтық аймақта айналып жүрсе керек.