Кіріспе
Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі – Вашингтон штатындағы американдық ұлттық парк. 17 мыңнан астам шаршы километр аумақты алып жатқан бұл парк Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі кешенін құрайтын Ұлттық парктар қызметінің үш бөлімшесінің ең ірісі болып табылады. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі солтүстік және оңтүстік бөлімдерден тұрады, оларды Росс көлі ұлттық демалыс аймағының су қоймалары арқылы ағатын Скагит өзені екіге бөліп тұрады. Парктің оңтүстік бөлігінің оңтүстік шекарасында Шелан көлі ұлттық демалыс аймағы орналасқан. Екі ұлттық демалыс аймағынан өзге, бірнеше ұлттық ормандар мен жабайы жерлер, сондай-ақ Британдық Колумбиядағы Канаданың провинциялық парктері де паркті қоршап тұрады. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі Солтүстік Каскадтар жотасының биік тауларымен, құрлықтағы Америка Құрама Штаттарындағы ең кең мұздық жүйесімен, көптеген су жолдарының бастауымен және флораның ең жоғары биологиялық әртүрлілігіне ие кең орманды аймақтармен ерекшеленеді. Бұл аймақты алғашқы қоныстандырғандар – палеоиндіандық американдықтар болса, еуропалық-американдық зерттеушілер келген кезде мұнда Скагит тайпалары тұрған. 19 ғасырдың басында аймаққа тері аулаушылар келіп, британдық және американдық бірнеше компаниялар тері саудасын бақылау үшін бәсекелестікке түсті. 1846 жылы Канада мен АҚШ арасындағы шекара 49-параллельде белгіленгеннен кейін, зерттеушілер таулар арқылы жолдар мен теміржолдар салуға болатын маршруттарды іздеуге келді. 19 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың басына дейін шектеулі тау-кен және орман шаруашылығы жұмыстары жүргізілді. Адамның аймаққа тигізген алғашқы маңызды әсері 1920 жылдары Скагит өзені аңғарында гидроэлектр энергиясын өндіру үшін бірнеше бөгеттер салынғанда болды. Одан кейін табиғат қорғаушылар қалған жабайы табиғатты сақтау үшін күш-жігер жұмсады, нәтижесінде 1968 жылдың 2 қазанында Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі құрылды. Жүздеген жылдар бойы жиналған қар мен тік беткейлердің болуынан туындаған қар көшкінінің жоғары қаупі қыс айларында келушілердің санын шектейді. Паркке кірудің басты жолы – Скагит өзенінің бойынан өтетін 20-шы мемлекеттік тас жол, бірақ бұл жол да қыста бірнеше айға жабылады. Парк аймағына тән өсімдіктер мен жануарлардың көп бөлігі әлі де мұнда кездеседі, бірақ климаттың өзгеруі мен батыстағы өнеркәсіптік аймақтардан шығатын ластаушылар қоршаған ортаға қауіп төндіреді. Паркте климаттың өзгеруін зерттеуге арналған алғашқы және ұзақ мерзімді зерттеу бағдарламаларының бірі жүргізілуде, оның негізгі мақсаты – мұздықтардың еруінің салдарына зерттеу жүргізу. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінің көп бөлігі жабайы табиғат ретінде қорғалған, сондықтан мұнда аз ғана құрылыстар, жолдар және басқа да жақсартулар бар. Кемпингке келушілер жақын орналасқан ұлттық ормандарда немесе ұлттық демалыс аймақтарында орналасуы керек. Парк ішінде кемпинг жасау үшін жолмен, атпен немесе қайықпен бару қажет, кемпинг жасау рұқсат беру жүйесі арқылы реттеледі, бұл жабайы табиғаттың шамадан тыс пайдаланылмауын қамтамасыз етеді. Альпинизм паркте танымал, бірақ тек көзге түспейтін, таза альпинизмге ғана рұқсат етіледі.
North Cascades National Park is an American national park in the state of Washington. At more than , it is the largest of the three National Park Service units that comprise the North Cascades National Park Complex. North Cascades National Park consists of a northern and southern section, bisected by the Skagit River that flows through the reservoirs of Ross Lake National Recreation Area. Lake Chelan National Recreation Area lies on the southern border of the south unit of the park. In addition to the two national recreation areas, other protected lands including several national forests and wilderness areas, as well as Canadian provincial parks in British Columbia, nearly surround the park. North Cascades National Park features the rugged mountain peaks of the North Cascades Range, the most expansive glacial system in the contiguous United States, the headwaters of numerous waterways, and vast forests with the highest degree of flora biodiversity of any American national park. The region was first settled by Paleo Indian Native Americans; by the time European American explorers arrived, it was inhabited by Skagit tribes. By the early 19th century, the region was visited by fur trappers and several British and American companies vied for control over the fur trade. After the Canada–United States border was set at the 49th parallel in 1846, explorers came to chart potential routes through the mountains for roads and railroads. Limited mining and logging occurred from the late 19th century to the early 20th century. The first significant human impact in the region occurred in the 1920s when several dams were built in the Skagit River valley to generate hydroelectric power. Environmentalists then campaigned to preserve the remaining wilderness, culminating on October 2, 1968, with the designation of North Cascades National Park. Heavy snows and a high risk of avalanches due to the steep terrain, especially on the western slopes, severely limit visitation in the winter. Most access to the park is from State Route 20, which follows the Skagit River, though even this road is closed for months at a time in the winter. Most of the plant and animal species native to the park region are still found there, though climate change and pollutants from industrialized regions to the west pose risks to the environment. The park has one of the earliest and longest lasting research programs dedicated to studying climate change, primarily through examining the effects of glacial retreat. North Cascades National Park is almost entirely protected as wilderness, and so the park has few structures, roads or other improvements. Visitors wishing to drive to a campground must do so in the adjacent national forests or national recreation areas. Camping inside the park requires hiking in by trail, horseback or boat, and camping is regulated by a permit system to ensure the wilderness is not over exploited. Mountaineering is popular in the park and only unobtrusive clean climbing is allowed.
Палеоиндиандар мен америкалықтар
Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі және оның айналасындағы аймақтағы адам тарихы соңғы мұз дәуірі аяқталғаннан кейін, шамамен 8–10 мың жыл бұрын басталады. Палеоиндейлер Пьюджет Саундтан мұздықтар шегінуімен бірге ішкі таулы аймаққа қарай баяу жылжуда болды. Парктен жүздеген шақырым қашықтықтағы археологиялық ескерткіштерден алынған мәліметтерге сәйкес, Хозомен тауының жанындағы Хозомен херті тасы – құрал жасауға өте қолайлы материал – соңғы 8400 жылдан бері қазылып келеді. Хозомен хертінен жасалған микроблейдтер сияқты құралдар Скагит өзені аңғарындағы археологиялық жиынтықтың бір бөлігі болып табылады, сондай-ақ парк батысында және шығысқа қарай сақталған. Каскад жотасындағы археологиялық қазбалардан басқа, паркте тағы 260 тарихқа дейінгі ескерткіштер анықталған. [[Файл:Microblades North Cascades. jpg|thumb|left|Каскад жотасынан қазылған микроблейдтер; оң жақтағы екеуі кварцтан жасалған.] Пьюджет Саунд маңында, парк батысында қоныстанған Скагит тайпасы өзендерден күнкөріс табу арқылы және каноэмен саяхаттап өмір сүрді. Скагиттер – солтүстікте тұратын Хайда тайпасы сияқты сыртқы тайпалардың қауіп төндіруі жағдайында бірігіп тұратын тайпалардың кең конфедерациясын құрды. Форт Оканоган – қазіргі Вашингтон штатындағы алғашқы американдық бекініс, ол 1804–1806 жылдардағы Льюис пен Кларк экспедициясының мүшелері бағытталған жолдан солтүстікке және Колумбия өзеніндегі Форт Ванкуверден де солтүстікке орналасқан. Кейін Форт Оканоган Солтүстік-Батыс компаниясына, содан кейін Хадсон Бэй компаниясына тиесілі болды, екеуі де британдықтарға қарасты. Аймақтағы американдық және британдықтардың қақтығыстары тері саудасымен байланысты болды, ал 1818 жылғы келісім Орегон аймағын бірлесіп басқаруға мүмкіндік берді (АҚШ-та осылай аталды), ал Британ империясы бұл аймақты Колумбия округі деп атады. Келісім халықаралық шекараны 49-шы параллельде белгіледі, бірақ бұл Роки тауларының батысында дау туды, өйткені бәсекелес тері саудасы компанияларының шекараның қайда өтуі керек екені туралы өз пікірлері болды. Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы Орегон шекарасы туралы дау 1846 жылғы Орегон шартына әкелді, ал 49-шы параллель қазіргі халықаралық шекараны және қазіргі парктің солтүстік шекарасын құрайды. 1882 жылы АҚШ армиясының лейтенанты Генри Хаббард Пирс қазіргі парктің оңтүстік бөлігінің батыс шекарасын кесіп өтетін, көлік жолдары мен табиғи ресурстарды іздеу мақсатындағы үкіметтік экспедицияны басқарды. 1850 жылдары Макклеллан басқарған экспедиция сияқты, Пирс теміржол салуға қолайлы маршрутты таба алмады, тек жолдар үшін ғана шамалы қолайлы маршруттарды анықтады. Алайда, экспедиция Эльдорадо шыңының беткейінде кварц кенінде алтын тапты. 1883 және 1887 жылдары әскери экспедициялар таулардың іс жүзінде өтпейтін екенін де анықтады. Кеншілерге қысқа жұмыс маусымы, қиын жер, кеннің аз мөлшері және қаржылық инвестициялардың жетіспеуі кедергі келтірді. Кеншілер кейбір алқаптардағы жолдар мен жолдардың біріншілерін салды, олардың кейбіреулері күрделі инженерлік шешімдерді қажет етті, соның ішінде көптеген өзендердегі көпірлерді және жол салу кезінде тік жартастардың үстіндегі тас тілімдерін жардыруды қамтыды. Бір кен компаниясы ағаштарды тасымалдау және гидравликалық кен өндірісі үшін сумен қамтамасыз ету үшін 5 км-ден астам ұзындығы бар бірнеше су құбырларын салды. Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы көптеген басқа аймақтардан айырмашылығы, ағаш кесу болашақ парктің дамуына көп әсер етпеді. Жердің қиындығы және көлік жолдарына жақын орналасқан экономикалық тұрғыдан тиімдірек ағаш ресурстарының болуы ағаш өнеркәсібін аймақта ағаш кесуден бас тартты. 1897 жылы Вашингтон орман қорығы құрылды, бұл кейіннен паркке айналатын орманды жерді сақтау үшін жасалды. 1905 жылға қарай қорықты басқару Ішкі істер департаментінен Ауыл шаруашылығы департаментіне берілді. Кейіннен осы орман қорықтарын басқару үшін Орман шаруашылығы қызметі құрылды, олар Ұлттық орман деп қайта аталды.
Ұлттық парк құру
thumbrightСтивен Матер (ортада отырған) Ұлттық саябақтар қызметінің алғашқы директоры болды және қазіргі саябақтың дерлік барлық аумағын қамтитын кең далалық аймақтың құрметіне аталды. Суретте бес адам бар, екеуі тұр, үшеуі отыр. 1872 жылы Йеллоустоун ұлттық паркінің және 1890 жылы Йосемити ұлттық паркінің құрылуы, табиғатты қорғаушыларды басқа да аймақтарға ұқсас қорғау қажеттігі туралы талас-тартысқа жетеледі. Солтүстік Каскад аймағы 1897 жылы Орман қорығы деп белгіленбес бұрын, белсенділер бұл аймаққа ұлттық парк мәртебесінен берілетін күштірек қорғау қажет деп талап етті. 1892 жылы Вашингтон штатының тұрғындары Шелан көлінің солтүстігінде ұлттық парк құру туралы петиция ұсынды, себебі бұл аймаққа сапар шеккен көптеген адамдар оның пейзажы "Швейцариядан да әдемі" деп сенді. 1906 жылы және 1916-1921 жылдар аралығында суретші Джулиан Иттер және Мазамас Альпілік клубы "Маунт-Бейкер ұлттық паркін" құру туралы заң жобасын қолдады. Алайда, бұл ұсыныстар АҚШ Конгресінен мақұлдау алмады және ондаған жылдар бойы тоқтап қалды. Жергілікті тұрғындардың барлығы ұлттық парк идеясын қолдамады, өйткені олар мұндай мәртебе аймақтың экономикасына зиян келтіреді деп ойлады. Орман шаруашылығы қызметі де парк мәртебесін жақтамады, себебі олар жерді басқаруды Парктер қызметіне беруге тиіс еді, бұл жиі кездесетін жағдай еді, өйткені көптеген жаңадан құрылған парктер бастапқыда Орман шаруашылығы қызметінің басқаруында болды. Олардың наразылықтарын басу үшін Орман шаруашылығы қызметі ең табиғи аймақтарға қосымша қорғау беретін Алғашқы аймақтарды белгіледі. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі туралы заң 1968 жылдың 2 қазанында аймақты ұлттық парк деп жариялады, ал Ұлттық саябақтар қызметі 1969 жылдың 1 қаңтарында тікелей басқаруды бастады. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі туралы заң Росс көлі мен Челан көлін ұлттық демалыс аймақтары деп белгіледі. Калифорниядағы Редвуд ұлттық паркі де Солтүстік Каскадтармен бірдей күні құрылды.
Қол жеткізу
Эльдорадо шыңы (сол жақтағы орталық горизонтта) парктің оңтүстік бөлігіне басымдық береді. Каскад асуы – парктегі ең танымал жаяу жүру орындарының бірі, Бостон шыңының (ортадан оң жақта, үлкен мұздықпен) және кең Йоханнесбург тауының (оң жақта) арасындағы горизонттың ең төменгі нүктесі. Жасырын көл шыңдары, тағы бір танымал жаяу жолы, Бостон шыңының төменгі және оң жағындағы орта қашықтықта орналасқан. Алдыңғы планға орманды жерді көруге болады. Ортасында төмендіктер орналасқан. Паркке кіретін бірнеше қиыршық тас жолдар бар, мысалы, Марблмонттен басталатын Каскад өзені жолы және Ньюхалемге жақын Торнтон көлдері жолы. Алайда, автокөліктердің көп бөлігі Росс көлінің ұлттық демалыс аймағынан өтетін 20-шы мемлекеттік тас жолымен жүреді. Солтүстік Каскад тас жолындағы Ньюхалемдегі келушілер орталығы жаз айларында ашық. Шуксан тауының ең жақсы көріністері парк сыртындағы Бейкер-Снокуалми ұлттық орманындағы Хизер Медоуз келушілер орталығынан көрінеді. Барлық жабайы жерлерге кіруге рұқсат қажет, олардың көпшілігі Марблмонт маңындағы Жайлаулы ақпарат орталығынан алынады. Парктің батыс жағындағы ең жақын ірі қала – Седро-Вулли, ал Винтроп шығысында орналасқан. Челан Челан көлінің оңтүстік-шығыс жағасында орналасқан, және Стейкин арқылы паркке кіруге мүмкіндік береді, бұл шығыс Вашингтон қауымдастықтарына қызмет етеді. Ең жақын халықаралық әуежай – Сиэтл-Такома халықаралық әуежайы (Sea Tac), ол Солтүстік Каскадтар келушілер орталығынан 193 км (120 миль) және Челаннан 306 км (190 миль) қашықтықта орналасқан. Челан қаласында Lady of the Lake – тек жолаушыларды тасымалдайтын паром, ол Stehekin-ге келушілерді жеткізеді, сондай-ақ туристер саябақтың оңтүстік бөлігіне қол жеткізу үшін басталатын жолдарды пайдалана алады.
География
thumb|upright=1.3|Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі кешенінің картасы
Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі АҚШ штаты Вашингтонның Уотком, Скагит және Челан округтерінің аумағында орналасқан. Росс көлі ұлттық демалыс аймағымен (NRA) екіге бөлінген парк екі ауданнан тұрады: солтүстік және оңтүстік. Солтүстік ауданның солтүстік шекарасы АҚШ пен Канада арасындағы халықаралық шекара болып табылады; Канада оған іргелес орналасқан Chilliwack көлі мен Skagit Valley провинциялық паркін басқарады. Солтүстік ауданның шығыс және оңтүстік шекарасының барлығы Росс көлі NRA-мен шектеседі. Солтүстік ауданның батыс жағында Бейкер тауының Снокуалми ұлттық орман орналасқан, оның ішінде Бейкер тауы және Шулы Диобсуд жабайы жерлері бар, екеуі де парктің іргесінде жатыр. Бейкер тауының Снокуалми ұлттық орманы парктің оңтүстік ауданының бір бөлігімен де оңтүстік-батыс жағынан шектеседі. Оңтүстік-батыс шекарасында Веначи ұлттық орман орналасқан, оның ішінде Мұздық шыңының жабайы жері бар. Парктің оңтүстік шекарасы Челан көлі NRA-мен, ал шығыс шекарасының шағын бөлігі Оканоган-Веначи ұлттық орманымен бөліседі. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінің тік рельефі шамамен 9000 футқа (2743 м) жетеді, парктің ең биік нүктесі Гуд тауының басында орналасқан, ал батыс аңғарлары теңіз деңгейінен шамамен 400 фут (122 м) биіктікте жатыр. Парк өте әртүрлі экожүйеге ие, онда сегіз тіршілік аймағы бар. Су мен мұздық мұздың эрозиясы АҚШ-тың ең тік тау жоталарын қалыптастырды, олар негіздерінен жоғары көтеріледі. Паркте 300-ден астам мұздық және 300 көл бар, сонымен қатар Скагит өзеніне құятын өзендердің бастаулары, оның ішінде Стейкин және Нуксак өзендері де осында. Жердің қиын-қыстау болуы адамдардың қоныстануына кедергі келтірді, сондықтан парк толығымен жабайы табиғат аймағы болып сақталған.
North Cascades National Park is located in portions of Whatcom, Skagit, and Chelan counties in the U. S. state of Washington. Bisected by Ross Lake National Recreation Area (NRA), the park consists of two districts; the northern and southern. The northern boundary of the north district is also the international border between the United States and Canada; the latter manages adjoining Chilliwack Lake and Skagit Valley Provincial Park. The entire eastern and southern boundary of the north district is bordered by Ross Lake NRA. The western side of the north district is bordered by Mount Baker Snoqualmie National Forest, within which lies the Mount Baker and Noisy Diobsud Wildernesses, both of which border the park. Mount Baker Snoqualmie National Forest also borders a portion of the southern district of the park, to the southwest. Along the southwest border is Wenatchee National Forest, within which lies the Glacier Peak Wilderness. The southern boundary of the park is shared with Lake Chelan NRA, and a small section of the eastern boundary is shared with the Okanogan–Wenatchee National Forest. North Cascades National Park has nearly 9000 feet (2743 m) of vertical relief, with the park's highest point atop Goode Mountain, and the western valleys situated at only around 400 feet (122 m) above mean sea level, the park has a highly varied ecosystem, including eight life zones. Erosion from water and glacial ice have created some of the steepest mountain ranges in the contiguous US, rising between above their bases. The park is home to over 300 glaciers as well as 300 lakes, and contains the headwaters for some streams that flow into the Skagit River, as well as the Stehekin and Nooksack Rivers. The ruggedness of the terrain was an obstacle to human encroachment and consequently, the park is almost entirely wilderness.
Геология
Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі Солтүстік Каскад тауларынан ат алған, бұл таулар солтүстік Калифорниядан Британдық Колумбиясына дейін созылатын Каскад тау жотасының бір бөлігі. Солтүстік Каскадтар – жотаның ең солтүстік бөлігі. Оңтүстік бөлігінен айырмашылығы, ондағы тау жыныстары Үшінші дәуірден Голоценге дейінгі жанартаулық жыныстардан тұрады, ал Солтүстік Каскадтар негізінен мезозойлық кристалл және метаморфтық жыныстардан құралған. Парктегі көптеген тау жыныстары мезозой дәуірінен келсе де, ең көнелері 400 миллион жыл бұрынғы девон кезеңіне жатады. Әртүрлі тау жыныстарының күрделі жиынтығы көп рет эрозияға ұшырап, қайтадан көміліп, жарықтарға және қызуға түскен, нәтижесінде Солтүстік Америкадағы ең күрделі және жақсы түсінілмеген геологиялық жазбалардың бірі – геологиялық жұмбақ пайда болды. Бұл процестер жалғасуда, аймақта көтерілу мен жарылулар байқалады. Қатты қызуға ұшыраған жер астындағы тау жыныстары соқтығысу аймағына жақын жерде гранитке айналып, ең биік шыңдардың негізін құрайды. Оңтүстік Каскадтардың жас жанартаулық жыныстарынан гөрі әлдеқайда қатты және берік болғандықтан, Солтүстік Каскадтар тік жарлы, су мен мұздың күшті эрозиясынан тік беткейлердің болуы қалыпты жағдай. Су мен мұздың эрозиясымен қатар көтерілу терең аңғарлар мен айтарлықтай тік рельефті қалыптастырды, бұл тізбектегі әлдеқайда биік тауларға тең келеді. Бұл парк оңтүстік бөлігіндегі шалғай аймақта орналасқан. Жақын маңда 9000 футтан (2743 м) асатын бірнеше шың бар, олардың ішінде Бакнер тауы (9114 фут (2778 м)) және Логан тауы (9087 фут (2770 м)). Гуд тауының солтүстік-шығысына қарай 8 шақырым жерде орналасқан Қара шыңның биіктігі 8970 фут (2734 м). Парктің оңтүстік бөлігіндегі басқа да маңызды шыңдарға Бостон шыңы (8894 фут (2711 м)), Эльдорадо шыңы (8868 фут (2703 м)) және Тыйым салынған шыңы (8815 фут (2687 м)) жатады. Парктің солтүстік аймағында Пикет жотасы орналасқан, ол Скагит жотасының тармағы, ал ол өз кезегінде Солтүстік Каскадтардың тармағы болып табылады. Пикет жотасында Фьюри тауы, Челленджер тауы, Полтергейст шыңы, Террор тауы, Ghost шыңы және Фантом шыңы сияқты қорқынышты есімдері бар көптеген тік шыңдар бар, олардың барлығы 8000 футтан (2438 м) жоғары. Пикет жотасының ұзындығы 10 шақырым (6 миль) ғана, бірақ онда 7500 футтан (2286 м) жоғары 21 шың бар. Парктің солтүстік-батыс бөлігінде оқшауланған және биік орналасқан, көбінесе суретке түсірілетін Шуксан тауы (9131 фут (2783 м)) орналасқан, ол оңтүстікке қарай 10 шақырым (6 миль) жердегі Бейкер көлінен 2560 метрден (8400 фут) жоғары көтеріледі.
Су ерекшеліктері
Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінің ішінде 500-ден астам көл мен тоған орналасқан. Олардың көпшілігі балықсыз, бұл тік жерлерде балықтың жоғары биіктіктегі су жолдарына жеткізілуі қиын болғандықтан жиі кездесетін жағдай. Осы көлдердің 240-ы биік таулы аймақтарда орналасқан. Кейбір көлдерді балықпен толықтыру 19 ғасырдың соңынан бері жалғасып келеді. Балық шаруашылығы жүргізілмесе, жергілікті балық түрлері жоқ бұл көлдерде балық аулау, аймақтың экономикасы мен туризмінің маңызды бөлігі болып табылады. 2008 жылы осы көлдерді балықпен толықтыруды жалғастырудың қажеттігін және бұл шараның саламандралар және басқа да су жануарлары сияқты жергілікті түрлерге қандай әсер ететінін бағалайтын экологиялық салдарын бағалау жөніндегі есеп жарияланды. 2014 жылы қол қойылған Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі кешенінің балық шаруашылығы заңы Ұлттық парқ қызметіне 42 көлден аспайтын көлемде өрбуге қабілетсіз балықтарды толықтыруға рұқсат береді, бұл ұлттық парктегі көлдерде жергілікті емес балықтарды толықтыруды жалғастыратын жалғыз парк етеді. Көлдерді балықпен толықтыруды жалғастырмау туралы бұрынғы шешім ұлттық паркте "табиғи" деген ұғым туралы кең ауқымды пікірталасқа себеп болды. | миниатюра | сол жақта | Thunder Creek өзенінің сүттей ақ түсіне ие болуына себеп – мұздық ұны деп аталатын, судағы тас бөлшектерінің болуы себеп. Судың түсі сәл сүттей. Паркте жүздеген сағалар мен өзендер және бірнеше ірі өзендер бастау алады. Биік таулы аймақтардағы өзендер көбінесе мұздықтардың еру суларымен тікелей толықтырылады және олар мұздық ұны деп аталатын ұсақ тау жыныстары бөлшектерін тасымалдайды. Бұл ұсақ ұнтақ кейде судың түсін түркілі түске айналдырады және өзендер ағып кіретін көлдерде де осы түс сақталады. Thunder Creek осы қасиетімен ерекше танымал, өйткені ол ондаған мұздықтардан еру суларын алады және Диабло көліне осы бөлшектерді тасымалдайды. Скагит өзені паркті солтүстік және оңтүстік аймақтарға бөледі; ол Росс көлі ұлттық ойын-сауық аймағында және ұлттық парктің шекарасынан тыс жерде орналасқан, бірақ оны толықтыратын кейбір сағалар мен өзендер ұлттық парктің ішінде бастау алады; Бейкер өзені осы салалардың ең үлкені. Паркте пайда болатын басқа маңызды өзендерге Чиливак, Нуксак және Стехкин өзендері жатады. Жанындағы ұлттық ойын-сауық аймақтарындағы бірнеше мұздықтарды ескере отырып, Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі кешеніндегі мұздықтардың жалпы ауданы 2009 жылы құрады. Бостон шыңының солтүстік беткейінде орналасқан Бостон мұздығы – парктегі ең үлкен мұздық, оның ауданы 1971 жылы өлшенген. | миниатюра | сол жақта | 2003 жылғы Төменгі Кертис мұздығының 1985 жылғы көлемімен салыстырылуы, қызыл сызықпен белгіленген, осы мұздықтың қысқаруын көрсетеді. Суретте "08.07.2003" деген уақыт белгісі бар. Мұздықтың төменгі жағында "1985" деген қызыл сызық көрсетілген. Солтүстік Каскадтар мұздықтарының тығыз орналасуы және оларға қол жеткізудің салыстырмалы оңайдығы АҚШ-та мұзтану саласындағы алғашқы ғылыми зерттеулердің басталуына әкелді. 1955 жылдан бастап Вашингтон университеті Ричард Хаблидің мұздықтардың суреттерін түсіру және кез келген өзгерістерді анықтау мақсатында жыл сайынғы әуе фотосуреттеріне экспедицияларын ұйымдастыруына демеушілік етті. 1960 жылы Остин Пост әуеден түсірілген суреттерді басқа да аймақтарды қамту үшін кеңейтті және зерттеуді толықтыру үшін жер бетіндегі суреттерді де пайдаланды. 1971 жылы 1955 жылдан бері жиналған фотосуреттер мен басқа да деректерге сүйене отырып, Пост және басқалар Солтүстік Каскадтардағы мұздықтардың саны мен ауданы туралы есеп жазды. 1993 жылдан бері Ұлттық парқ қызметі төрт мұздықты қатаң зерттеді: Noisy Creek, Silver, North Klawatti және Sandalee мұздықтары. Ұлттық парқ қызметінің зерттеулері осы төрт мұздықтың 1993 және 2011 жылдар аралығында көлемінің тез төмендегенін көрсетті. 1998 жылы Ұлттық парқ қызметі мен Портленд мемлекеттік университетінің әуе фотосуреттері 1971 жылы Остин Пост жүргізген инвентаризациямен салыстырғанда, парк көлеміндегі мұздық көлемінің 13 пайызына төмендегенін көрсетті. Ұлттық парқ қызметінің мәлімдемесіне сәйкес, соңғы 150 жылда, яғни Кіші мұз дәуірінің аяқталуынан бері, Жердің бірнеше ғасыр бойы салқындау фазасын бастан өткерген кезеңде Солтүстік Каскадтардағы мұздық мұзының көлемі 40 пайызға азайды.
thumb|left|Lower Curtis Glacier in 2003 compared to 1985 extent demarcated by red line demonstrates the retreat of this glacier.|alt=A dark mountain range showing the end of a glacier. There is a timestamp in orange: "08.07.2003". A red line well below the end of the glacier is marked "1985". The dense concentration and relative ease of access to the North Cascade glaciers brought about some of the earliest series of scientific studies regarding glaciology in the United States. Beginning in 1955, the University of Washington sponsored Richard C. Hubley to undertake annual aerial photography expeditions designed to capture images of the glaciers and to show any alterations that might be occurring. In 1960, Austin Post expanded the aerial coverage to include other regions and he also used ground based imagery to augment the research. In 1971, based on the photographs and other data collected since 1955, Post and others wrote a report that documented the number and scale of glaciers in the North Cascades. Since 1993, the National Park Service has conducted rigorous studies on four park glaciers: Noisy Creek, Silver, North Klawatti and Sandalee Glaciers. The National Park Service research indicated that these four glaciers experienced rapid decrease in volumes between 1993 and 2011. In 1998, a National Park Service and Portland State University aerial photographic inventory showed a 13 percent loss in park wide glacial volume since Austin Post's inventory in 1971. The NPS stated that in the last 150 years since the end of the Little Ice Age, a period of several centuries in which the earth experienced a cooling phase, glacial ice volumes in the North Cascades have been reduced by 40 percent.
Экология
Торнтон көлдері Триумф тауының жанындағы мұздықтар қазып жасаған ойыстарды толтырады. Көріністе оң жақта биік тау, одан сәл кішкентай таудың арасында екі көл бар, олардың біреуі екіншісінен жоғарырақ орналасқан. Таудың төменгі бөлігі мен көлдер аймағында өсімдіктер өседі. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінің экожүйесінде сегіз ерекше тіршілік аймағы мыңдаған түрлі өсімдіктер мен жануарлар түрлерін қамтамасыз етеді. Шамамен 2743 метрге (9000 фут) көтеріліп, бұл парк АҚШ-тың ұлттық парктері арасындағы ең бай биологиялық әртүрлілікке ие аймақтардың бірі болып табылады.
Ауа мен судың сапасы
thumbdeadglassАуа сапасы Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінде жалпы алғанда жақсы деп есептеледі және тұманнан туындаған айқындықтың азаюынан басқа, тіпті алыс тау шыңдары да көп күндері оңай көрінеді. Солтүстік Каскадтар ұлттық паркі көбінесе шалғай орналасқан болғанымен, батыстан соққан желдер Пьюджет Саунд аймағы мен Британдық Колумбияның Фрейзер өзені аңғарындағы өнеркәсіптік аймақтардан түрлі ластағыштарды паркке әкеледі. Бұл ластағыштар өсімдіктерге және мұздықтарға қонып, жаңбыр немесе мұздың еруі арқылы өзендер мен көлдерге таратылады. Пьюджет Саунд және Фрейзер өзені аңғарындағы өнеркәсіптік аймақтардың су мен ауа сапасына тигізген жағымсыз әсері, батыстан соққан желдің бағытына байланысты, оңтүстіктегі Маунт-Рейнир ұлттық паркіне қарағанда күштірек. Биіктеп орналасқан көлдерде осы құбылыс салдарынан қышқылдық деңгейі жоғарылайды; парктің экожүйесіне қазіргі және болашақтағы әсері әлі толыққанды бағаланбады. Паркте сынап және пестицидтерден шыққан зиянды заттар, сондай-ақ озон анықталды, бірақ олардың экожүйеге елеулі әсер ететіндей концентрацияда екені дәлелденген жоқ. Фабрикалар мен автомобильдердің шығарындыларынан шығатын күкірт, азот диоксиді мен озон, сондай-ақ ауыл шаруашылығы мен құрылыс сияқты көздерден шығатын шаң мен ұсақ бөлшектер атмосфераға таралып, алысқа көру мүмкіндігін төмендетеді. Көріну қашықтығы 150 мильге (241 км) дейін жететін күндері, тұманның артуына байланысты ең нашар күндері 50 мильге (80 км) дейін төмендейді. Ұлттық парктің көбі Стивен Матер Аңайлақ ретінде қорғалып, 48 штаттың "ең танымал аңайлақ саябақтарының бірі" болып саналады. Кейбір ұлттық саябақтардан айырмашылығы, Солтүстік Каскадтарға кіру ақысы жоқ, көлікпен келіп жаяу серуендеуге арналған жолдарға тұрақ қоюға рұқсат қағазы қажет емес; алайда, паркке жақын орналасқан ұлттық орман жерлеріндегі жолдарға рұқсат қағазы талап етілуі мүмкін. Парктің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Шуксан тауы жиі суретке түсіріледі және 9131 фут (2783 м) биіктігімен парк ең биік екінші шыңы болып табылады.
Кемпинг, жаяу жүру және велосипедпен жүру
Сахале Армасындағы Каскад асуының жанындағы жаяу серуендеу|Суретте таяқтарымен, қызғылт рюкзагымен және күннен қорғайтын бас киімімен шөпті даладағы жолмен келе жатқан жаяу жүргінші. Артқы жағында қармен жабылған биік қара таулар көрінеді. Жаяу жүргіншілер мен туристер парктің оңтүстік бөлігінің оңтүстік-батыс бөлігіндегі Каскад асуына жиі келеді, бұл жер бұрынғы уақытта американдықтардың саяхат жолы ретінде пайдаланылған. Асуға Марблмонттан басталатын топырақты жолдың соңындағы тұрақтан қол жетімді 6 километрлік жаяу жол арқылы жетуге болады. Паркте шамамен 644 километрлік 400 миль жаяу серуендеу жолдары бар. Жаяу жүргіншілер екі ұлттық көрнекті жолға да қол жеткізе алады: парктің оңтүстік бөлігіндегі Тынық мұхитының қыртыс жолының 29 километрлік 18 милі және парктің солтүстік бөлігінен өтетін Тынық мұхитының Солтүстік-Батыс жолының 101 километрлік 63 милі. Көптеген АҚШ ұлттық парктерінен айырмашылығы, Солтүстік Каскадтар ұлттық паркінің ішінде кемпингке дейін машинамен баруға болатын жерлер жоқ. Росс көлінің ұлттық демалыс аймағында және оны қоршаған ұлттық ормандарда көлікпен баруға болатын көптеген кемпингтер бар. Түнгі кемпингтің барлығы ауылдық кемпинг деп есептеледі және кемпинг аймақтары тығыздыққа жол бермес үшін қорғалады. Ауылдық кемпинг орындарын көктемнің басында ғана брондауға болады, ал жаяу жүруге рұқсаттарды Марблмонт маңындағы Далалық ақпарат орталығынан алуға болады. Жолдар мен кемпинг жолдарындағы топтардың саны он адамнан аспауы керек, ал жолдардан тыс, шалғай жерлерде алтыдан асатын топтарға рұқсат етілмейді.
Тау-кен көтеру
thumbdeviceПирамидалық Тындырылған Шың (сол жақта) Солтүстік Американың елу классикалық тау шағылысының бірі. Quien Sabe мұздығы Бостон Шыңының батыс бетін (оң жақта) кең жартастардың астында жабады. Алдында бұрышты, ақшыл сұр тастар. Артында қарлы қараңғы сұр таулар тізбегі. Оң жақтағы таудың іргесінде үлкен мұздық бар. Көптеген жартастардағы жоғары сапалы альпинистік бағыттар, мұз және басқа да қиындықтар паркті көптеген таушылар үшін сүйікті орынға айналдырады. Кейбір шыңдар мен жартастарға қол жеткізу оңай болса, ең қашықтығырақтарына бірнеше күндік саяхат қажет, тіпті тәжірибелі таушылар үшін де қиын. Парк кез келген жаңа бекітілген тіреуіштерді, мысалы, питондарды орнатуға тыйым салды және тек шұңқырлар мен клиндер сияқты алынып тасталатын тіреуіштерге ғана рұқсат беріледі. Бұл таза тау шағылысы ресурсты қорғауға көмектесу үшін енгізілді, өйткені бекітілген тіреуіштер таудың бетін бұзады және бұзғыш деп есептеледі. Солтүстік Каскадтардағы тау шағылысын алғаш рет Фред Бекки танымал етті; 15 жасында ол 1938 жылы Синистер Шыңына бірінші болып жетті, 1939 жылы Өкініш Тауының шыңына алғашқы болып көтерілді, ал келесі жылы Тындырылған Шыңға бірінші болып шықты. Бекки Солтүстік Каскадтардағы кем дегенде жиырмадан астам шыңдардың шыңына бірінші болып көтерілді, ал оның үш томдық Каскад Альпілік нұсқаулығы, алғаш рет 1970 жылдардың басында жарық көрген, «Бекки Киелі кітабы» деп аталады.