Кіріспе

Банф – Канаданың Альберта провинциясында орналасқан Банф ұлттық саябағындағы қала. Ол Альберта тауларында, Транс-Канада тас жолы бойында, Калгариден батысқа және Луиз көлінен шығысқа қарай, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. 1887 жылы қорық аумағы ұлғайтылып, «Роки таулары паркі» деп аталды. Бұл Канаданың Ұлттық паркі жүйесінің бастауы болды. Банф қалашығы теміржол станциясының жанында, саябаққа келген туристерге қызмет көрсету орталығы ретінде дамыды. 19 ғасырдың соңында, мысалы, Пайнс шіркеуіндегі Сент-Джордж сияқты, бірқатар қызметтер салынды. 1990 жылға дейін Банф қаласы Канаданың ұлттық паркіндегі жалғыз муниципалитет болып, Канада үкіметінің ұлттық паркі жүйесімен басқарылды. 1915 жылдың шілдесінен 1917 жылдың шілдесіне дейін Доминион паркіндегі Банф және Касл тауында, негізінен украиндық иммигранттарды түрмеге қамаған лагерь құрылды. Түрмедегі тұтқындар ұлттық парктің инфрақұрылымын салу үшін құл еңбекке тартылды. 1985 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Банф ұлттық паркін, Канаданың Роки таулары парктерінің бірі ретінде, Дүниежүзілік мұра нысаны деп жариялады. Банф Канададағы ең танымал туристік орындардың бірі болып қала береді. Банфтың ең белгілі тұлғаларының бірі – Норман Лакстон, ол «Мистер Банф» деп танымал болды. Ол «Crag and Canyon» газетін шығарды, «King Edward» қонақ үйі мен «Lux» театрын салдырды және «Ешкінің белгісі» сувенир дүкенін құрды, ол Лакстон жазықтардағы үндістер мұражайының, қазіргі Буффало ұлттары мұражайының дамуына әкелді. Ол отбасымен бірге Банфтың Үнді күндерін және Банфтың қысқы карнавалын ұйымдастыруға көмектесті. 1976 жылы Халықаралық астрономиялық одақтың Планеталық жүйелер номенклатурасы жөніндегі жұмыс тобы (IAU/WGPSN) Альбертадағы қаланың құрметіне Марстағы кратерге Банф деген атты ресми түрде берді. Кратер 17,7° солтүстік ендікте және 30,8° батыс бойлықта орналасқан. Оның диаметрі 1991 жылы Банф 1991 жылғы Қысқы Саңыраулар Олимпиадасын қабылдады, бұл Канадада өткен алғашқы және содан бері өткен жалғыз Саңыраулар Олимпиадасы болды. COVID-19 пандемиясына жауап ретінде қала орталықта жаяу жүргіншілер аймағын құру үшін басты көшелерінің бөліктерін уақытша көлік қозғалысынан жапты. Банф қалалық кеңесі жаяу жүргіншілер аймағы кем дегенде 2023 жылға дейін сақталатынын мәлімдеді.

География

Қала таулармен қоршалған, оның ішінде Рандл тауы, Күкірт тауы, Норквей тауы және Каскад тауы ерекше аталады. Қала Боу және Спрей өзендерінің қосылған жеріне жақын, Боу сарқымасының үстінде орналасқан. Топырақ құрамында әк болады және табиғи жағдайда әдетте жақсы кеуекті немесе нашар су өткізбейді, құрамы өте ұсақ құмды сазды топырақтан бастап сазды балшықты топыраққа дейін жетеді.

Климат

Банф субарктикалық климатқа (Кёппен климаттық жіктелуі Dfc) ие, ол ылғалды континенталды климатқа (Köppen Dfb) жақын. Қысқы температуралар орташа ең төмен температурадан орташа ең жоғары температураға дейін ауытқиды. Ең жылы айда жазғы температуралар орташа ең жоғары және орташа ең төмен температураны құрайды. Жыл бойының барлық айларында қар жауғандығы тіркелген. Жылдық қар жаууының орташа мөлшері .

Демография

Канаданың Статистика департаменті жүргізген 2021 жылғы Канадалық санақта Банф қаласының халқы 8 305 адамды құрады, оның 3 287 жеке тұрғын үйінің 2 930-ында тұрады, бұл 2016 жылғы 7 851 адамнан болатын өзгеріс. Жер ауданы болғандықтан, 2021 жылы халық тығыздығы болды. Банф қаласының халқы 2017 жылғы муниципалдық санақ бойынша 8 875 адамды құрады, бұл 2014 жылғы муниципалдық санақ бойынша 8 421 адамнан болатын арту. Канаданың Статистика департаменті жүргізген 2016 жылғы санақта Банф қаласының халқы 7 851 адамды құрады, оның 2 729 жеке тұрғын үйінің 2 543-інде тұрады, бұл 2011 жылғы 7 584 адамнан болатын өзгеріс. Жер ауданы болғандықтан, Банфтың халық тығыздығы 2016 жылы болды. Парктер Канадасы қалада тұруға ниеттенген адамдардың орындауы тиіс талаптарды сақтайды, осы арқылы "қоғамда жұмыс істейтін және отбасын өсіретін адамдар үшін тұрғын үйлердің алуан түрлілігін қамтамасыз етуге" ұмтылады. + Банф қаласындағы панэтностық топтар (1991–2021) Панэтностық топ2021201620112006200119961991 Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Сан. (Халық саны) % (пайыздық) Еуропалық 4 890 71,33 4 730 73,50 4 675 74,86 5 460 81,98 5 705 80,35 5 110 84,05 4 840 85,44 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 620 9,04 460 7,15 560 8,97 210 3,15 100 1,41 160 2,63 60 1,06 Шығыс Азиялық 605 8,83 760 11,81 735 11,77 680 10,21 850 11,97 500 8,22 530 9,36 Оңтүстік Азиялық 220 3,21 175 2,72 25 0,40 85 1,28 40 0,56 90 1,48 30 0,53 Ұлттық азшылықтар 215 3,14 130 2,02 185 2,96 85 1,28 165 2,32 80 1,32 135 2,38 Латын Америкалық 100 1,46 70 1,09 25 0,40 65 0,98 110 1,55 60 0,99 40 0,71 Африкалық 75 1,09 75 1,17 15 0,24 55 0,83 75 1,06 60 0,99 10 0,18 Таяу Шығыс 10 0,15 10 0,16 0 0,00 0 0,00 45 0,63 10 0,16 20 0,35 Басқа/аралас нәсілді 110 1,60 40 0,62 15 0,24 25 0,38 25 0,35 10 0,16 Барлық жауаптар 6 855 82,54 6 435 81,96 6 245 82,34 6 660 99,40 7 100 99,51 6 080 99,70 5 665 99,60 Жалпы халық саны 8 305 100,00 7 851 100,00 7 584 100,00 6 700 100,00 7 135 100,00 6 098 100,00 5 688 100,00

Көрікті жерлер

Бірнеше таулар қаланың іргесінде орналасқан, оның ішінде Рундл тауы, Каскад тауы және Норквей тауы бар. Норквей тауында шаңғы тебуге арналған трассалармен қатар, тау велосипедімен жүруге арналған жолдар да бар, сондай-ақ Stoney Squaw аймағындағы және Via Ferrata (көмектесумен жүргізілетін альпинизм) мүмкіндіктері де қарастырылған. Көрікті жерлердің бірі – Банф Гондоласы, ол күкірт тауына көтеріледі, ал жоғарғы стансасынан басталатын ағаш жол (Банф Скайвок) Сансон шыңымен жалғасады. Күкірт тауында Банфтың жоғарғы ыстық сулары да орналасқан. Қаладан солтүстікке қарай алты минуттық жерде орналасқан Минневанка көлі күндізгі демалыс орны болып табылады және түрлі іс-шараларға мүмкіндік береді. Парктің осы бөлігінде тау велосипедімен жүруге, жаяу серуендеуге және балық аулауға рұқсат етіледі. Көлде круиздік саяхаттар, моторлы қайықтарды жалға алу және шағын тағам сату орындары бар. Туннель тауы (бұрынғы атауы – Sleeping Buffalo Mountain) қала аумағында орналасқан, оның шыңына жарты сағаттан кем уақытта көтерілуге болады. Бұл тауға Туннель тауы деген ат берілді, себебі геологтар алғашқыда Канадалық Тынық мұхиты темір жолы үшін Бау өзенінің бойын емес, таудың ішінде туннель жасауды жоспарлаған. Туннель тауының етегінде Банф өнер және шығармашылық орталығы орналасқан, онда концерттер, би, опера және театр сияқты іс-шаралар ұйымдастырылады. Банф қаласы Банф әлемдік телефестивалі, Банф тау кинофестивалі, Рокки тау музыка фестивалі және Велосипед фестиваліне үй иесі болып табылады. Қала сонымен қатар Ұлы Бөлім тау велосипед жолының бастапқы нүктесі болып табылады, ол АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Антилопа Веллс қаласында аяқталады.

Спорт

Банф және жақын орналасқан Канмор қалалары 2014 жылғы Альбертаның қысқы ойындарын қабылдады. Банф 1991 жылы Қысқы Саңыраулар Олимпиадасына да төңкерілді. Бірнеше жылдан бері Банф пен Джаспер, Альберта арасында жыл сайын ұзақ қашықтыққа эстафеталық жүгіріс өткізіліп келеді (бұрын «Джаспер – Банф эстафетасы» деп аталған). Банф Канада құрамасының хоккейлік жаттығу лагерьлерін ұйымдастыруда ұзақ тарихқа ие, соның ішінде 2012 жылғы Әлемдік жасөспірімдер хоккей чемпионатында Альбертада өткен кездегі Канада құрамасы және турнир басталар алдында 1984 жылғы Канада кубогы құрамасы осы қалада жаттықты.

Көлік

2008 жылдың маусым айында Банф кеңесі Roam деп аталатын жергілікті автобус жүйесін іске қосты, ол қала, Туннель тауы, Банф Спрингс қонақ үйі және Банф Гондоласын байланыстыратын үш бағыттан тұрды. Қызмет төрт гибридті Nova автобусымен жүзеге асырылады, олардың әрқайсысы Ұлттық саябақтың суреттерімен безендірілген. Бағыттар бойындағы көптеген автобус аялдамаларында келесі екі автобус неше минуттан келетінін көрсететін экрандар орнатылған. 2012 жылдың желтоқсанында автобус жүйесі Банф пен Канмор қалалары арасындағы 3-маршрутты сағаттық қызметпен кеңейтілді. 2024 жылдың қаңтарына қарай Roam Transit 10 маршрут ұсынады, олардың көпшілігі Банф қаласының ішінде немесе жақын маңдағы ұлттық саябақтарға бағытталған. Бұдан өзге, Roam Лейк-Луизге екі маршрут, сондай-ақ Канмор қаласының ішіндегі жергілікті маршрутты да ұсынады. Via Rail ұзақ қашықтыққа жүретін пойыздары енді Банфке тоқтамайды, бірақ Банф теміржол станциясы Rocky Mountaineer және Royal Canadian Pacific туристік пойыздары үшін қолданыста болады. Банфқа ең жақын, үлкен қызмет көрсететін әуежай – Калгари қаласындағы Калгари халықаралық әуежайы.

Денсаулық сақтау

Жедел медициналық көмек Банф – Минерал Спрингс ауруханасында ұсынылады.